Celestyn III: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 14 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Celestyn_III | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Celestyn_III | ||
| Linia 14: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Celestyn III''' ([[łacina|łac.]] ''Coelestinus'', właśc. '''Giacinto Boboni''' | + | '''Celestyn III''' ([[łacina|łac.]] ''Coelestinus'', właśc. '''Giacinto Boboni''' (* ok.1105 w Rzymie, † 8 stycznia 1198 tamże)<ref name="Kelly"> John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 257-259. ISBN 83-06-02633-0.</ref> – [[papież]] od 21 marca 1191<ref>Baaken, s. 211.</ref> do 8 stycznia 1198<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: Leksykon papieży. Kraków: Znak, 1996, s. 91-92. ISBN 83-7006-437-X.</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Giacinto Bobone pochodził z arystokratycznej rzymskiej rodziny | + | Giacinto Bobone pochodził z arystokratycznej rzymskiej rodziny<ref name="Kelly" />. W 1126 roku został [[subdiakon]]em [[Diecezja rzymska|Świętego Kościoła Rzymskiego]]; jego podpis, jako subdiakona, widnieje na bullach z 21 lipca 1126 i 22 kwietnia 1138. W latach 1138-1140 studiował we Francji u [[Piotr Abelard|Abelarda]] i bronił jego poglądów na synodzie w Sens (1140)<ref name="Kelly" />. Papież [[Lucjusz II]] mianował go [[kardynał]]em [[diakon]]em [[Bazylika Santa Maria in Cosmedin|Santa Maria in Cosmedin]] w grudniu 1144 roku. Podpisywał bulle papieskie między 27 grudnia 1144 a 17 lutego 1191. Reprezentował papieża [[Hadrian IV|Hadriana IV]] w sejmie w [[Augsburg]]u w czerwcu 1158 r. Dwukrotnie (1154-55 i 1172-74) działał jako [[legat papieski]] w Hiszpanii. Był także legatem we Francji (1162 i 1165) i północnej Italii (1165, 1177, 1181 i 1187). W okresie schizmy 1159-1178 popierał prawowitego papieża [[Aleksander III (papież)|Aleksandra III]], opowiadał się jednak za ugodową polityką wobec cesarza [[Fryderyk I Barbarossa|Fryderyka I]]<ref name="Kelly" />. |
== Pontyfikat == | == Pontyfikat == | ||
| − | Po śmierci [[Klemens III|Klemensa III]] około 85-letni Giaconto Bobone został wybrany na papieża, jako kandydat kompromisowy wobec sporów kardynałów procesarskich i prosycylijskich. Data jego elekcji, podobnie jak data śmierci jego poprzednika, nie są ustalone ze stuprocentową pewnością. Oba te wydarzenia musiały jednak mieć miejsce pomiędzy 20 a 24 marca 1191 | + | Po śmierci [[Klemens III|Klemensa III]] około 85-letni Giaconto Bobone został wybrany na papieża, jako kandydat kompromisowy wobec sporów kardynałów procesarskich i prosycylijskich. Data jego elekcji, podobnie jak data śmierci jego poprzednika, nie są ustalone ze stuprocentową pewnością. Oba te wydarzenia musiały jednak mieć miejsce pomiędzy 20 a 24 marca 1191<ref name="Baaken">Odnośnie daty śmierci Klemensa III i wyboru Celestyna III zob. Katrin Baaken: ''Zu Wahl, Weihe und Krönung Papst Cölestins III''. Deutsches Archiv für Erforschung des Mittelalters Volume 41 / 1985, s. 203-211.</ref><ref>Z 20 marca 1191 pochodzi ostatni urzędowy akt Klemensa III, a z 24 marca 1191 pochodzi najwcześniejszy dokument wymieniający Celestyna III jako urzędującego papieża, zob. Baaken, s. 204, 211.</ref>. Według rocznika z Regensburga Klemens III zmarł 20 marca,a kardynał Bobone został wybrany jego następcą następnego dnia, 21 marca<ref>Baaken, s. 203, 211.</ref>. Został konsekrowany w Wielkanoc 14 kwietnia 1191 r. i przybrał imię Celestyn III<ref name="Baaken" />. |
| − | Jednym z pierwszych aktów jego pontyfikatu było koronowanie na cesarza króla niemieckiego [[Henryk VI Hohenstauf|Henryka VI]] | + | Jednym z pierwszych aktów jego pontyfikatu było koronowanie na cesarza króla niemieckiego [[Henryk VI Hohenstauf|Henryka VI]]<ref name="Wollpert" />, który zmierzał wówczas na podbój królestwa Sycylii (15 kwietnia 1191)<ref name="Kelly" />. Wyprawa cesarza skończyła się jednak porażką w walkach z [[Tankred z Lecce|Tankredem Sycylijskim]]. Celestyn III, wykorzystując trudną sytuację cesarza, zawarł w Gravina sojusz z Tankredem latem 1192<ref name="Kelly" />. Sędziwy papież nie zdecydował się jednak na otwarte wystąpienie przeciw Henrykowi VI, mimo że ten uwięził króla Anglii [[Ryszard I Lwie Serce|Ryszarda Lwie Serce]], któremu jako krzyżowcowi przysługiwał papieski przywilej nietykalności, oraz ingerował w obsadę urzędów kościelnych (m.in. w [[Liege]], gdzie usunął ze stanowiska [[Albert z Louvain|Alberta z Louvain]], a następnie dopuścił do jego zamordowania)<ref name="Kelly" />. |
| − | W 1194 roku zmarł Tankred Sycylijski, co natychmiast wykorzystał Henryk VI, zajmując południe Włoch i koronując się na króla Sycylii w Boże Narodzenie 1194 | + | W 1194 roku zmarł Tankred Sycylijski, co natychmiast wykorzystał Henryk VI, zajmując południe Włoch i koronując się na króla Sycylii w Boże Narodzenie 1194<ref name="Kelly" />. Papież, mimo że dostrzegał niebezpieczeństwo wynikające ze zjednoczenia Sycylii i Cesarstwa, wzbraniał się przed aktywnym wystąpieniem przeciw Henrykowi VI, ograniczając się do dyskretnego wspierania opozycji przeciw niemu<ref name="Kelly" />. Cesarz, chcąc by papież ochrzcił jego syna, [[Fryderyk II Hohenstauf|Fryderyka II]], zaproponował Celestynowi nową krucjatę<ref name="Kelly" />. Papież przystał na tę propozycję, lecz gdy Henryk przyjechał do Rzymu na negocjacje jesienią 1196 – Celestyn odmówił zrzeczenia się terytoriów papieskich<ref name="Kelly" />. Następnie podsycił, i tak już istniejącą, opozycję na Sycylii, przeciw utworzeniu [[monarchia dziedziczna|monarchii dziedzicznej]], którą Henryk okrutnie stłumił<ref name="Kelly" />. Śmierć cesarza w 1197 roku odwlekła jednak starcie papiestwa z cesarstwem o kilkadziesiąt lat. |
| − | Celestyn III zatwierdził [[zakon krzyżacki]], powstały w 1197 roku w Palestynie. Unieważnił też rozwód króla Francji [[Filip II August|Filipa II Augusta]] z jego żoną [[Ingeborga Duńska|Ingeborgą]] (maj 1195). Wspierał [[rekonkwista|rekonkwistę]] w Hiszpanii | + | Celestyn III zatwierdził [[zakon krzyżacki]], powstały w 1197 roku w Palestynie. Unieważnił też rozwód króla Francji [[Filip II August|Filipa II Augusta]] z jego żoną [[Ingeborga Duńska|Ingeborgą]] (maj 1195). Wspierał [[rekonkwista|rekonkwistę]] w Hiszpanii<ref name="Kelly" />. Uporządkował też finanse Stolicy Apostolskiej; za jego pontyfikatu [[kamerling]] Cencio (przyszły papież [[Honoriusz III]]) wydał księgę ''Liber censuum'', zawierającą katalog dóbr Stolicy Apostolskiej i należnych jej opłat<ref name="Kelly" />. W 1193 kanonizował Giovanni Gualberto, założyciela kongregacji benedyktyńskiej Vallombrosa. Według niektórych przekazów pod koniec życia wyrażał wolę abdykacji na rzecz swojego bliskiego współpracownika (i być może krewnego) kardynała Giovanni di San Paolo, jednak kardynałowie z jego otoczenia stanowczo się temu sprzeciwiali<ref name="Wollpert" />. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 35: | Linia 33: | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | |||
* [[Werner Maleczek|W. Maleczek]], ''Papst und Kardinalskolleg von 1191 bis 1216'', Wiedeń 1984 | * [[Werner Maleczek|W. Maleczek]], ''Papst und Kardinalskolleg von 1191 bis 1216'', Wiedeń 1984 | ||
* K. Dopierała, ''Księga papieży'', Pallotinum 1996 | * K. Dopierała, ''Księga papieży'', Pallotinum 1996 | ||
* I. S. Robinson, ''The Papacy 1073-1198. Continuity and innovation'', Cambridge University Press 1990 | * I. S. Robinson, ''The Papacy 1073-1198. Continuity and innovation'', Cambridge University Press 1990 | ||
| − | + | * ''Poczet papieży''. Warszawa: Demart, 2009. ISBN 978-83-7427-468-5. | |
* [http://www.newadvent.org/cathen/03478b.htm Pope Celestine III]] (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-14]. | * [http://www.newadvent.org/cathen/03478b.htm Pope Celestine III]] (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2012-12-14]. | ||
| Linia 46: | Linia 43: | ||
|imię i nazwisko = Giacinto di Pietro di Bobone | |imię i nazwisko = Giacinto di Pietro di Bobone | ||
|imię i nazwisko oryginalne = | |imię i nazwisko oryginalne = | ||
| − | |imię przybrane = III. Celesztin ( | + | |imię przybrane = III. Celesztin (węg.)<br>Celestyn III (pol.)<br>Celestin III. (chor.) |
|imię przybrane oryginalne = Coelestinus Tertius | |imię przybrane oryginalne = Coelestinus Tertius | ||
|tytuł = Papież | |tytuł = Papież | ||
| Linia 83: | Linia 80: | ||
|data pontyfikatu = 21 marca 1191 | |data pontyfikatu = 21 marca 1191 | ||
|grafika 2 = | |grafika 2 = | ||
| − | |opis grafiki | + | |opis grafiki 2 = |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = | |commons = | ||
| Linia 103: | Linia 100: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ:Celestyn 03}} | + | {{SORTUJ:Papieże, Celestyn 03}} |
[[Kategoria:Papieże]] | [[Kategoria:Papieże]] | ||
[[Kategoria:Orsini]] | [[Kategoria:Orsini]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XII wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1198]] | [[Kategoria:Zmarli w 1198]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Zmarli w XII wieku]] |
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 09:02, 15 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Celestyn III (łac. Coelestinus, właśc. Giacinto Boboni (* ok.1105 w Rzymie, † 8 stycznia 1198 tamże)[1] – papież od 21 marca 1191[2] do 8 stycznia 1198[3]. Spis treściŻyciorysGiacinto Bobone pochodził z arystokratycznej rzymskiej rodziny[1]. W 1126 roku został subdiakonem Świętego Kościoła Rzymskiego; jego podpis, jako subdiakona, widnieje na bullach z 21 lipca 1126 i 22 kwietnia 1138. W latach 1138-1140 studiował we Francji u Abelarda i bronił jego poglądów na synodzie w Sens (1140)[1]. Papież Lucjusz II mianował go kardynałem diakonem Santa Maria in Cosmedin w grudniu 1144 roku. Podpisywał bulle papieskie między 27 grudnia 1144 a 17 lutego 1191. Reprezentował papieża Hadriana IV w sejmie w Augsburgu w czerwcu 1158 r. Dwukrotnie (1154-55 i 1172-74) działał jako legat papieski w Hiszpanii. Był także legatem we Francji (1162 i 1165) i północnej Italii (1165, 1177, 1181 i 1187). W okresie schizmy 1159-1178 popierał prawowitego papieża Aleksandra III, opowiadał się jednak za ugodową polityką wobec cesarza Fryderyka I[1]. PontyfikatPo śmierci Klemensa III około 85-letni Giaconto Bobone został wybrany na papieża, jako kandydat kompromisowy wobec sporów kardynałów procesarskich i prosycylijskich. Data jego elekcji, podobnie jak data śmierci jego poprzednika, nie są ustalone ze stuprocentową pewnością. Oba te wydarzenia musiały jednak mieć miejsce pomiędzy 20 a 24 marca 1191[4][5]. Według rocznika z Regensburga Klemens III zmarł 20 marca,a kardynał Bobone został wybrany jego następcą następnego dnia, 21 marca[6]. Został konsekrowany w Wielkanoc 14 kwietnia 1191 r. i przybrał imię Celestyn III[4]. Jednym z pierwszych aktów jego pontyfikatu było koronowanie na cesarza króla niemieckiego Henryka VI[3], który zmierzał wówczas na podbój królestwa Sycylii (15 kwietnia 1191)[1]. Wyprawa cesarza skończyła się jednak porażką w walkach z Tankredem Sycylijskim. Celestyn III, wykorzystując trudną sytuację cesarza, zawarł w Gravina sojusz z Tankredem latem 1192[1]. Sędziwy papież nie zdecydował się jednak na otwarte wystąpienie przeciw Henrykowi VI, mimo że ten uwięził króla Anglii Ryszarda Lwie Serce, któremu jako krzyżowcowi przysługiwał papieski przywilej nietykalności, oraz ingerował w obsadę urzędów kościelnych (m.in. w Liege, gdzie usunął ze stanowiska Alberta z Louvain, a następnie dopuścił do jego zamordowania)[1]. W 1194 roku zmarł Tankred Sycylijski, co natychmiast wykorzystał Henryk VI, zajmując południe Włoch i koronując się na króla Sycylii w Boże Narodzenie 1194[1]. Papież, mimo że dostrzegał niebezpieczeństwo wynikające ze zjednoczenia Sycylii i Cesarstwa, wzbraniał się przed aktywnym wystąpieniem przeciw Henrykowi VI, ograniczając się do dyskretnego wspierania opozycji przeciw niemu[1]. Cesarz, chcąc by papież ochrzcił jego syna, Fryderyka II, zaproponował Celestynowi nową krucjatę[1]. Papież przystał na tę propozycję, lecz gdy Henryk przyjechał do Rzymu na negocjacje jesienią 1196 – Celestyn odmówił zrzeczenia się terytoriów papieskich[1]. Następnie podsycił, i tak już istniejącą, opozycję na Sycylii, przeciw utworzeniu monarchii dziedzicznej, którą Henryk okrutnie stłumił[1]. Śmierć cesarza w 1197 roku odwlekła jednak starcie papiestwa z cesarstwem o kilkadziesiąt lat. Celestyn III zatwierdził zakon krzyżacki, powstały w 1197 roku w Palestynie. Unieważnił też rozwód króla Francji Filipa II Augusta z jego żoną Ingeborgą (maj 1195). Wspierał rekonkwistę w Hiszpanii[1]. Uporządkował też finanse Stolicy Apostolskiej; za jego pontyfikatu kamerling Cencio (przyszły papież Honoriusz III) wydał księgę Liber censuum, zawierającą katalog dóbr Stolicy Apostolskiej i należnych jej opłat[1]. W 1193 kanonizował Giovanni Gualberto, założyciela kongregacji benedyktyńskiej Vallombrosa. Według niektórych przekazów pod koniec życia wyrażał wolę abdykacji na rzecz swojego bliskiego współpracownika (i być może krewnego) kardynała Giovanni di San Paolo, jednak kardynałowie z jego otoczenia stanowczo się temu sprzeciwiali[3]. Przypisy
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||