Jan XXI: Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - " - " na " – ") |
|||
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Jan XXI''' ([[łacina|łac.]] ''Ioannes XXI'', właśc. '''Pedro Juliao''' | + | '''Jan XXI''' ([[łacina|łac.]] ''Ioannes XXI'', właśc. '''Pedro Juliao''' (* ok.1210 w Lizbonie, † 20 maja 1277 w Viterbo)<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 102-103. ISBN 83-7006-437-X.</ref> – [[papież]] w okresie od 8 września 1276 do 20 maja 1277<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 280-281. ISBN 83-06-02633-0.</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| Linia 64: | Linia 64: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |dewiza | + | |dewiza - j. polski = |
|państwo = | |państwo = | ||
|data urodzenia = ok. [[1210]] | |data urodzenia = ok. [[1210]] | ||
| Linia 73: | Linia 73: | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
|1. funkcja = Papież | |1. funkcja = Papież | ||
| − | |1. funkcja | + | |1. funkcja - okres = 1276-1277 |
|2. funkcja = | |2. funkcja = | ||
| − | |2. funkcja | + | |2. funkcja - okres = |
|wyznanie = [[katolicyzm]] | |wyznanie = [[katolicyzm]] | ||
|kościół = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]] | |kościół = [[Kościół łaciński|rzymskokatolicki]] | ||
| Linia 91: | Linia 91: | ||
|data pontyfikatu = 8 września 1276 | |data pontyfikatu = 8 września 1276 | ||
|grafika 2 = | |grafika 2 = | ||
| − | |opis grafiki | + | |opis grafiki 2 = |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = | |commons = | ||
| Linia 101: | Linia 101: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ:Jan 21}} | + | {{SORTUJ:Papieże, Jan 21}} |
[[Kategoria:Papieże]] | [[Kategoria:Papieże]] | ||
Aktualna wersja na dzień 09:22, 15 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Jan XXI (łac. Ioannes XXI, właśc. Pedro Juliao (* ok.1210 w Lizbonie, † 20 maja 1277 w Viterbo)[1] – papież w okresie od 8 września 1276 do 20 maja 1277[2]. ŻyciorysWczesne życieZnany również jako Pedro Juliao, Petrus Juliani, Petrus Hispanus, bądź Piotr Hiszpan, był z pochodzenia Portugalczykiem, synem lekarza[2]. W literaturze występuje czasem pod nazwiskiem Pietro Rebulo[3]. Początkowo uczył się w szkole katedralnej w Lizbonie, następnie studiował w Paryżu. Zajmował się dialektyką i logiką. Szczególnie jednak interesowała go filozofia Arystotelesa. W latach 1242-1252 studiował i wykładał medycynę na uniwersytecie w Sienie[1]. Tam właśnie napisał swoje Summulae logicales (Traktaty logiczne), która przez następne trzysta lat była podstawowym traktatem na temat logiki[2]. Za pośrednictwem ówczesnego kardynała Ottobono Fieschiego, poznał papieża Grzegorza X i został jego osobistym lekarzem[2]. Plik:Thesaurus pauperum V00179 00000004.tif Thesaurus pauperum Przebywając przy papieżu, Hiszpan napisał Thesaurus pauperum, w którym podawał sposoby leczenia każdej części ciała[2]. Także i to dzieło spotkało się z dużym zainteresowaniem. W 1272 został arcybiskupem Bragi, a w 1273 kardynałem biskupem Tusculum[1]. Po śmierci Hadriana V i wobec suspensy konstytucji Ubi periculum, kardynałowie usiłowali zebrać się w Viterbo, gdzie wybuchły zamieszki[2]. Dzięki sugestiom Giovanniego Orsiniego, na Stolicę Piotrową wybrali Piotra Hiszpana[2]. Przyjął imię Jana XXI pomimo tego, iż powinien był przybrać imię Jan XX[1]. Zrobił to po zbadaniu papieskich archiwów, wyciągnął jednak z dokumentów błędny wniosek, jakoby po Janie XIV wybrany został kolejny papież o tym imieniu, który został pominięty w oficjalnej numeracji[1]. W istocie występującym w ówczesnych kronikach papieżem Janem był po prostu Jan XIV, uwięziony przez antypapieża Bonifacego VII, który zawładnął wówczas Rzymem. Wbrew powszechnym podaniom, zmiana numeracji nie miała nic wspólnego z legendą o papieżycy Joannie. PontyfikatJuż na samym początku pontyfikatu wydał dwie bulle. W pierwszej potwierdzał decyzje swojego poprzednika o zmianie niektórych postanowień Soboru lyońskiego II (1274). W drugiej potępił osoby, które brały udział w zamieszkach, jakie wybuchły podczas ostatniego konklawe[2]. Jan XXI od samego początku pontyfikatu musiał zmierzyć się z problemami politycznymi. W 1263 roku papież Urban IV oddał Karolowi Andegaweńczykowi Królestwo Sycylii. Od tamtej pory władca rozszerzał swoje wpływy w Rzymie i państwie papieskim, czemu papież starał się przeciwdziałać[2]. Prowadził również negocjacje z królem Niemiec Rudolfem dotyczące Romanii – dawnego egzarchatu Rawenny. Chciał, by władca ostatecznie zwrócił ją państwu papieskiemu. Papież rozpoczął też przygotowania do krucjaty, o podjęciu której zadecydował Sobór Lyoński II. Wysłał wezwania do różnych krajów. Odpowiedzieli na nie Filip III z Francji i Alfons X, władca Kastylii i Leonu[2]. W lutym 1276 roku Filip złożył przysięgę, iż osobiście poprowadzi swoje wojska na Saracenów. Na przeszkodzie stanęła jednak wrogość pomiędzy oboma władcami, który toczyli spór o Królestwo Nawarry. Papież zaangażował się w mediacje pomiędzy nimi. Udało mu się pogodzić rządzących, jednak już w 1277 roku ponownie rozpoczęli oni przygotowania do wojny przeciwko sobie[2]. Prowadził także negocjacje z Michałem Paleologiem dotyczące zjednoczenia z kościołami wschodnimi[1]. Cesarz bizantyński zgodził się uznać prymat rzymski i przyjąć Filioque, jednak chciał utrzymać dotychczasowe greckie obrzędy[1]. Gdy Michał VIII wysłał podpisany dokument w tej sprawie, papież już nie żył[1]. Jan XXI był prawdopodobnie jedynym papieżem, który zmarł w wyniku wypadku (a nie ze starości, choroby lub wskutek morderstwa). Gdy 12 maja 1277 zasnął w nowym skrzydle swojego pałacu w Viterbo, zawalił się fragment sklepienia, poważnie raniąc papieża[1]. Jan zmarł 20 maja, osiem dni później i pochowano go w katedrze w Viterbo[2]. Przypisy
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
.jpg){kind=link}
