Klemens V: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Klemens_V | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Klemens_V | ||
| Linia 14: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Klemens V''' ([[łacina|łac.]] ''Clemens V'', właśc. '''Bertrand de Got''' | + | '''Klemens V''' ([[łacina|łac.]] ''Clemens V'', właśc. '''Bertrand de Got''' (* ok.1260 w Villandraut, † 20 kwietnia 1314 w Roquemaure)<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 296-299. ISBN 83-06-02633-0.</ref> – [[papież]] w okresie od 5 czerwca 1305 do 20 kwietnia 1314<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 107-108. ISBN 83-7006-437-X.</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
=== Wczesne życie === | === Wczesne życie === | ||
| − | Urodził się w [[Villandraut]] jako syn rycerza Arnolda Garsiasa de Got | + | Urodził się w [[Villandraut]] jako syn rycerza Arnolda Garsiasa de Got<ref>Maurice Druon: ''Król z żelaza''. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1991, s. 273. ISBN 83-08-02445-9.</ref>. W młodości studiował [[prawo kanoniczne]] i świeckie w [[Bolonia|Bolonii]] i [[Orlean]]ie<ref name="Kelly" />. Był kanonikiem-zakrystianinem w [[Bordeaux]], wikariuszem generalnym arcybiskupa [[Lyon]]u, [[biskup]]em Comminges (1295) i [[arcybiskup]]em Bordeaux (1299). Jego starszy brat [[Bérard de Got]] został mianowany arcybiskupem Lyonu przez Bonifacego VIII<ref name="Wollpert" />. |
| − | Po śmierci [[Benedykt XI|Benedykta XI]] kardynałowie zebrani w [[Perugia|Perugii]] podzielili się na frakcje profrancuską i antyfrancuską | + | Po śmierci [[Benedykt XI|Benedykta XI]] kardynałowie zebrani w [[Perugia|Perugii]] podzielili się na frakcje profrancuską i antyfrancuską<ref name="Wollpert" />. W [[konklawe]] nie brali jednak udziału kardynałowie z rodu [[Colonna (ród)|Colonna]]<ref name="Wollpert" />. Po 11 miesiącach [[kardynał]]owie wybrali Bertranda de Got, niebędącego członkiem kolegium, który był popierany przez frakcję profrancuską (zdobył równe 2/3 głosów)<ref name="Wollpert" />. Przyjął imię Klemensa V, a uroczystości koronacyjne odbyły się 15 listopada 1305 w Lyonie<ref name="Kelly" />. |
=== Pontyfikat === | === Pontyfikat === | ||
| − | Początkowo rezydował w Bordeaux oraz w Poitiers, ostatecznie osiadł w [[Awinion]]ie, czym zapoczątkował tzw. [[Niewola awiniońska|niewolę awiniońską]] | + | Początkowo rezydował w Bordeaux oraz w Poitiers, ostatecznie osiadł w [[Awinion]]ie, czym zapoczątkował tzw. [[Niewola awiniońska|niewolę awiniońską]]<ref name="Wollpert" />. Było to spowodowane całkowitą zależnością papieża od króla francuskiego [[Filip IV Piękny|Filipa IV Pięknego]]<ref name="Wollpert" />. Ponadto papież był niezdecydowany i chory na nowotwór narządów wewnętrznych, co powodowało wycofywania się z życia publicznego<ref name="Kelly" />. Już rok po objęciu [[Stolica Apostolska|Stolicy Piotrowej]] Klemens mianował 10 nowych kardynałów, z czego dziewięciu z nich było Francuzami (i jeden Anglik)<ref name="Kelly" />. Przez pierwsze 6 lat pontyfikatu Filip naciskał na Klemensa, by dokonał pośmiertnego sądu nad [[Bonifacy VIII|Bonifacym VIII]], do czego doszło w lutym 1309 roku<ref name="Kelly" />. Wprawdzie w 1311 roku postępowanie zostało umorzone, jednak w zamian za to papież był zmuszony do rehabilitacji kardynałów [[Pietro Colonna|Pietro]] i [[Giacomo Colonna|Giacomo Colonnów]] i wypłacenia rekompensaty całej rodzinie, a ponadto zawieszenia postanowień Bonifacego szkodliwych dla Francji i przebaczenie [[Guillaume de Nogaret|Wilhelmowi Nogaretowi]]<ref name="Kelly" />. 5 maja 1313 dokonał [[kanonizacja|kanonizacji]] [[Celestyn V|Celestyna V]] jako wyznawcy, który zmarł uwięziony<ref name="Kelly" />. |
| − | Francuski król naciskał także na papieża w kwestii [[Templariusze|templariuszy]] – pożądając ich bogactw, nakazał aresztować wszystkich członków zakonu, a sam zakon rozwiązać na [[sobór w Vienne|soborze w Vienne]] (październik 1311 – maj 1312) | + | Francuski król naciskał także na papieża w kwestii [[Templariusze|templariuszy]] – pożądając ich bogactw, nakazał aresztować wszystkich członków zakonu, a sam zakon rozwiązać na [[sobór w Vienne|soborze w Vienne]] (październik 1311 – maj 1312)<ref name="Wollpert" />. Niezależne śledztwo przeprowadzone przez Klemensa V doprowadziło ostatecznie do uniewinnienia templariuszy i oczyszczenia ich z zarzutu [[herezja|herezji]]. W wyniku nacisków Filipa Pięknego wyrok został jednak utajniony (''[[Pergamin z Chinon]]'' odnaleziono dopiero w 2001 roku)<ref>Adriano Forgione: [http://web.archive.org/web/20131111183852/http://www.templariusze.org/badania-forgione.php Templariusze: płomień niewinności].</ref>. Na soborze zakon templariuszy został rozwiązany na mocy zarządzenia administracyjnego papieża (22 marzec 1313)<ref name="Wollpert" />. |
| − | W sprawach międzynarodowych Klemens doprowadził do zakończenia sporu na Węgrzech, gdzie poparł [[Karol Robert|Karola Roberta]] jako kandydata na króla | + | W sprawach międzynarodowych Klemens doprowadził do zakończenia sporu na Węgrzech, gdzie poparł [[Karol Robert|Karola Roberta]] jako kandydata na króla<ref name="Kelly" />. W 1306 roku [[Ekskomunika|ekskomunikował]] także króla Szkocji – [[Robert I Bruce|Roberta I]] – za zamordowanie rywala Johna Comyna<ref name="Kelly" />. |
| − | Zmarł w Roquemaure w pobliżu Carpentras, pochowany w kościele parafialnym w Uzeste | + | Zmarł w Roquemaure w pobliżu Carpentras, pochowany w kościele parafialnym w Uzeste<ref name="Kelly" />. |
== Dokonania == | == Dokonania == | ||
* podporządkował władzy papieża cały episkopat zachodni i ograniczył autonomię kapituł katedralnych | * podporządkował władzy papieża cały episkopat zachodni i ograniczył autonomię kapituł katedralnych | ||
* nakazał rozwiązanie wszystkich wspólnot beginek i begardów, zorganizowanych na kształt [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkańskiego]] lub [[Dominikanie|dominikańskiego]] [[Tercjarze|trzeciego zakonu]] ludzi świeckich | * nakazał rozwiązanie wszystkich wspólnot beginek i begardów, zorganizowanych na kształt [[Zakon Braci Mniejszych|franciszkańskiego]] lub [[Dominikanie|dominikańskiego]] [[Tercjarze|trzeciego zakonu]] ludzi świeckich | ||
| − | * nakazał założenie katedr języków orientalnych na [[uniwersytet]]ach w [[Paryż]]u, [[Oksford|Oxfordzie]], [[Bolonia|Bolonii]] i [[Salamanka|Salamance]] | + | * nakazał założenie katedr języków orientalnych na [[uniwersytet]]ach w [[Paryż]]u, [[Oksford|Oxfordzie]], [[Bolonia|Bolonii]] i [[Salamanka|Salamance]]<ref name="Kelly" /> |
| − | * ustanowił uniwersytety w Orleanie i w Perugii | + | * ustanowił uniwersytety w Orleanie i w Perugii<ref name="Kelly" /> |
* zorganizował stałe sądy: papież i kardynałowie tworzyli [[konsystorz]] – sąd apelacyjny dla całego [[Kościół katolicki|Kościoła]]; trybunały kardynalskie zajmowały się kwestiami procedury sądowej i egzekwowaniem wydanych wyroków | * zorganizował stałe sądy: papież i kardynałowie tworzyli [[konsystorz]] – sąd apelacyjny dla całego [[Kościół katolicki|Kościoła]]; trybunały kardynalskie zajmowały się kwestiami procedury sądowej i egzekwowaniem wydanych wyroków | ||
| Linia 43: | Linia 44: | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| − | {{ | + | {{izvori}} |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | }} | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * Davidson, Basil, ''The African Slave Trade'' revised ed., 1961, Boston : Brown Little | + | * Davidson, Basil, ''The African Slave Trade'' revised ed., 1961, Boston : Brown Little (po angielsku) |
| − | * Chamberlain, E. R., ''The Bad Popes.'' NY: Barnes & Noble, 1993. | + | * Chamberlain, E. R., ''The Bad Popes.'' NY: Barnes & Noble, 1993. ISBN 978-0-88029-116-3 (po angielsku) |
| − | * Duffy, Eamon. ''Saints and Sinners: A History of the Popes.'' New Haven, CT: Yale University Press, 2006. | + | * Duffy, Eamon. ''Saints and Sinners: A History of the Popes.'' New Haven, CT: Yale University Press, 2006. ISBN 978-0-300-11597-0 (po angielsku) |
| − | * Howarth, Stephen. ''The Knights Templar.'' New York: Barnes and Noble, 1982. {{ISBN|978-0-88029-663-2}} | + | * Howarth, Stephen. ''The Knights Templar.'' New York: Barnes and Noble, 1982. {{ISBN|978-0-88029-663-2}} (po angielsku) |
| − | * | + | * Menache S., ''Clement V.'', Cambridge: Cambridge University Press, 2002, ISBN 0-521-52198-X, OCLC 49550841 (po angielsku). |
| − | * Richard, Jean , ''Histoire des croisades'', Fayard, 1996. | + | * Richard, Jean , ''Histoire des croisades'', Fayard, 1996. ISBN 2-213-59787-1 (po angielsku) |
| − | * | + | * [http://www.newadvent.org/cathen/04020a.htm Pope Clement V] (ang.). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-02-25]. |
{{Papieże}} | {{Papieże}} | ||
| Linia 64: | Linia 60: | ||
|imię i nazwisko = Bertrand de Got | |imię i nazwisko = Bertrand de Got | ||
|imię i nazwisko oryginalne = | |imię i nazwisko oryginalne = | ||
| − | |imię przybrane = Klemens V | + | |imię przybrane = V. Kelemen (węg.)<br>Klemens V (pol.)<br>Klement V. (chor.) |
|imię przybrane oryginalne = Clemens Quintus | |imię przybrane oryginalne = Clemens Quintus | ||
|tytuł = Papież | |tytuł = Papież | ||
|grafika = Papa Clemens Quintus.jpg | |grafika = Papa Clemens Quintus.jpg | ||
| + | |opis grafiki = | ||
|herb = C o a Clemente V.svg | |herb = C o a Clemente V.svg | ||
| + | |opis herbu = | ||
| + | |faksymile = | ||
| + | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
|dewiza - j. polski = | |dewiza - j. polski = | ||
| Linia 76: | Linia 76: | ||
|data śmierci = [[20 kwietnia]] [[1314]] | |data śmierci = [[20 kwietnia]] [[1314]] | ||
|miejsce śmierci = [[Roquemaure (Gard)|Roquemaure]] | |miejsce śmierci = [[Roquemaure (Gard)|Roquemaure]] | ||
| + | |przyczyna śmierci = | ||
| + | |miejsce spoczynku = | ||
|1. funkcja = Papież | |1. funkcja = Papież | ||
|1. funkcja - okres = 1305 – 1314 | |1. funkcja - okres = 1305 – 1314 | ||
| Linia 94: | Linia 96: | ||
|kościół tytularny = | |kościół tytularny = | ||
|data pontyfikatu = 5 czerwca 1305 | |data pontyfikatu = 5 czerwca 1305 | ||
| + | |data laicyzacji = | ||
| + | |grafika 2 = | ||
| + | |opis grafiki 2 = | ||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = Category:Clemens V | |commons = Category:Clemens V | ||
| Linia 103: | Linia 108: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ:Klemens 05}} | + | {{SORTUJ:Papieże, Klemens 05}} |
| − | + | ||
[[Kategoria:Papieże]] | [[Kategoria:Papieże]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1314]] | [[Kategoria:Zmarli w 1314]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 09:26, 15 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Klemens V (łac. Clemens V, właśc. Bertrand de Got (* ok.1260 w Villandraut, † 20 kwietnia 1314 w Roquemaure)[1] – papież w okresie od 5 czerwca 1305 do 20 kwietnia 1314[2]. Spis treściŻyciorysWczesne życieUrodził się w Villandraut jako syn rycerza Arnolda Garsiasa de Got[3]. W młodości studiował prawo kanoniczne i świeckie w Bolonii i Orleanie[1]. Był kanonikiem-zakrystianinem w Bordeaux, wikariuszem generalnym arcybiskupa Lyonu, biskupem Comminges (1295) i arcybiskupem Bordeaux (1299). Jego starszy brat Bérard de Got został mianowany arcybiskupem Lyonu przez Bonifacego VIII[2]. Po śmierci Benedykta XI kardynałowie zebrani w Perugii podzielili się na frakcje profrancuską i antyfrancuską[2]. W konklawe nie brali jednak udziału kardynałowie z rodu Colonna[2]. Po 11 miesiącach kardynałowie wybrali Bertranda de Got, niebędącego członkiem kolegium, który był popierany przez frakcję profrancuską (zdobył równe 2/3 głosów)[2]. Przyjął imię Klemensa V, a uroczystości koronacyjne odbyły się 15 listopada 1305 w Lyonie[1]. PontyfikatPoczątkowo rezydował w Bordeaux oraz w Poitiers, ostatecznie osiadł w Awinionie, czym zapoczątkował tzw. niewolę awiniońską[2]. Było to spowodowane całkowitą zależnością papieża od króla francuskiego Filipa IV Pięknego[2]. Ponadto papież był niezdecydowany i chory na nowotwór narządów wewnętrznych, co powodowało wycofywania się z życia publicznego[1]. Już rok po objęciu Stolicy Piotrowej Klemens mianował 10 nowych kardynałów, z czego dziewięciu z nich było Francuzami (i jeden Anglik)[1]. Przez pierwsze 6 lat pontyfikatu Filip naciskał na Klemensa, by dokonał pośmiertnego sądu nad Bonifacym VIII, do czego doszło w lutym 1309 roku[1]. Wprawdzie w 1311 roku postępowanie zostało umorzone, jednak w zamian za to papież był zmuszony do rehabilitacji kardynałów Pietro i Giacomo Colonnów i wypłacenia rekompensaty całej rodzinie, a ponadto zawieszenia postanowień Bonifacego szkodliwych dla Francji i przebaczenie Wilhelmowi Nogaretowi[1]. 5 maja 1313 dokonał kanonizacji Celestyna V jako wyznawcy, który zmarł uwięziony[1]. Francuski król naciskał także na papieża w kwestii templariuszy – pożądając ich bogactw, nakazał aresztować wszystkich członków zakonu, a sam zakon rozwiązać na soborze w Vienne (październik 1311 – maj 1312)[2]. Niezależne śledztwo przeprowadzone przez Klemensa V doprowadziło ostatecznie do uniewinnienia templariuszy i oczyszczenia ich z zarzutu herezji. W wyniku nacisków Filipa Pięknego wyrok został jednak utajniony (Pergamin z Chinon odnaleziono dopiero w 2001 roku)[4]. Na soborze zakon templariuszy został rozwiązany na mocy zarządzenia administracyjnego papieża (22 marzec 1313)[2]. W sprawach międzynarodowych Klemens doprowadził do zakończenia sporu na Węgrzech, gdzie poparł Karola Roberta jako kandydata na króla[1]. W 1306 roku ekskomunikował także króla Szkocji – Roberta I – za zamordowanie rywala Johna Comyna[1]. Zmarł w Roquemaure w pobliżu Carpentras, pochowany w kościele parafialnym w Uzeste[1]. Dokonania
Zobacz teżPrzypisy
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
