Urban V: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Urban_V | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Urban_V | ||
| Linia 14: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | '''Urban V''' ([[łacina|łac.]] ''Urbanus V'', właśc. '''Guillaume de Grimoard''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''' | + | '''Urban V''' ([[łacina|łac.]] ''Urbanus V'', właśc. '''Guillaume de Grimoard''' '''[[Benedyktyni|OSB]]''' (* w 1310 w Le Pont-de-Montvert, † 19 grudnia 1370 w Awinionie)<ref name="Kelly">John N. D. Kelly: ''Encyklopedia papieży''. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1997, s. 311-314. ISBN 83-06-02633-0.</ref> – [[papież]] w okresie od 28 września 1362 do 19 grudnia 1370<ref name="Wollpert">Rudolf Fischer-Wollpert: ''Leksykon papieży''. Kraków: Znak, 1996, s. 112. ISBN 83-7006-437-X.</ref>, [[błogosławiony]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]]<ref name="CH">[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bgrimoard.html Bl. Guillaume Grimoard, O.S.B.] (po angielsku). catholic-hierarchy.org. [dostęp 2013-02-28].</ref>. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Urodził się na zamku Grisac, w Le Pont-de-Montvert i pochodził z rodziny szlacheckiej | + | Urodził się na zamku Grisac, w Le Pont-de-Montvert i pochodził z rodziny szlacheckiej<ref name="Kelly" />. Był [[Benedyktyni|benedyktynem]] w klasztorze S. Victor w [[Marsylia|Marsylii]] (od 1361 był opatem)<ref name="Wollpert" />. Studiował w [[Tuluza|Tuluzie]] i [[Montpellier]] i uzyskał w 1342 doktorat z [[prawo kanoniczne|prawa kanonicznego]]<ref name="Kelly" />. W latach 1352, 1354, 1360, 1362 był [[legat papieski|legatem papieskim]] we Włoszech<ref name="Kelly" />. Po śmierci Innocentego VI, [[Kolegium Kardynałów|Kolegium kardynałów]] zebrało się na konklawe i początkowo wybrało brata [[Klemens VI|Klemensa VI]], [[Hugues Roger|Huguesa Rogera]], który jednak wyboru nie przyjął<ref name="Kelly" />. Ponieważ [[kardynał]]owie nie mogli wyłonić żadnego kandydata, postanowili jednogłośnie wybrać, niebędącego kardynałem, Guillaume'a de Grimoarda<ref name="Kelly" />. [[Sakra|Święcenia biskupie]] i koronację przyjął w Awinionie. |
| − | Po wyborze na [[Stolica Apostolska|Stolicę Piotrową]], nadal prowadził mnisze życie, poświęcając się modlitwie i studiom | + | Po wyborze na [[Stolica Apostolska|Stolicę Piotrową]], nadal prowadził mnisze życie, poświęcając się modlitwie i studiom<ref name="Kelly" />. Starał się zwalczać luksus, panujący na dworze papieskim; zmniejszył dziesięciny i potępił kumulowanie [[beneficjum|beneficjów]]<ref name="Kelly" />. Papież od samego początku pontyfikatu dążył do unii z Kościołem bizantyńskim – nakłonił króla Cypru [[Piotr I Cypryjski|Piotra I]], do zorganizowania [[Krucjata aleksandryjska|krucjaty aleksandryjskiej]]<ref name="Kelly" />. Wprawdzie udało się zdobyć [[Aleksandria|Aleksandrię]] (w 1365), lecz nie udało się jej utrzymać, zatem wyprawa nie osiągnęła swojego celu<ref name="Kelly" />. Ponadto w 1364 roku, papież musiał podpisać traktat pokojowy z władcą [[Mediolan]]u, [[Bernabo Visconti|Bernabo Viscontim]] i wypłacić mu ogromne odszkodowania<ref name="Kelly" />. |
| − | Od początku swojej posługi, Urban pragnął przenieść się z powrotem do Rzymu | + | Od początku swojej posługi, Urban pragnął przenieść się z powrotem do Rzymu<ref name="Wollpert" />. Za namowami m.in. [[Brygida Szwedzka|Brygidy Szwedzkiej]] i wbrew francuskim kardynałom, 30 kwietnia 1367 roku opuścił Awinion i przybył do Rzymu 16 października<ref name="Wollpert" />. Budynki kościelne (w tym [[Pałac Laterański]]) nie nadawały się do zamieszkania, więc papież zatrzymał się na [[Watykan]]ie<ref name="Kelly" />. Natychmiast nakazał też remont [[Bazylika św. Piotra na Watykanie|Bazyliki św. Piotra]] i [[Lateran]]u<ref name="Wollpert" />. Wkrótce potem mianował ośmiu kardynałów, z czego sześciu było Francuzami<ref name="Kelly" />. W 1368 do Rzymu przybył cesarz rzymsko-niemiecki [[Karol IV Luksemburski|Karol IV]], a rok później cesarz bizantyński [[Jan V Paleolog]]<ref name="Wollpert" />. Celem wizyty tego drugiego, była pomoc w walce z Turkami – w zamian, Jan V był gotów wyrzec się wiary prawosławnej i przyłączyć się do łacinników<ref name="Kelly" />. Do zjednoczenia jednak nie doszło, gdyż w negocjacjach nie brał udziału kler bizantyński<ref name="Kelly" />. |
| − | Ze względu na trudności w Państwie Kościelnym i nacisk francuskich kardynałów, Urban zaczął poważnie rozważać powrót do Awinionu | + | Ze względu na trudności w Państwie Kościelnym i nacisk francuskich kardynałów, Urban zaczął poważnie rozważać powrót do Awinionu<ref name="Wollpert" />. Pomimo ostrzeżeń Brygidy Szwedzkiej i [[Katarzyna ze Sieny|Katarzyny ze Sieny]], papież opuścił Rzym we wrześniu 1370, a 27 września wjechał do Awinionu<ref name="Wollpert" />. W listopadzie tego samego roku ciężko zachorował i zmarł 19 grudnia<ref name="Kelly" />. Został pochowany w Awinionie, lecz 5 czerwca 1372 roku, brat papieża, kardynał [[Angelic de Grimoard]] przeniósł grób do Marsylii<ref name="Kelly" />. |
| − | 1 września 1364, już jako papież, wydał [[bulla|bullę]] powołującą do życia [[Uniwersytet Jagielloński|Akademię Krakowską]] | + | 1 września 1364, już jako papież, wydał [[bulla|bullę]] powołującą do życia [[Uniwersytet Jagielloński|Akademię Krakowską]]<ref name="Wollpert" />. |
Do [[kanonizacja|kanonizacji]] papieża Urbana V próbował doprowadzić [[Waldemar Atterdag|Waldemar IV]], władca Danii. Obiecał do niej doprowadzić także papież [[Grzegorz XI]] już w 1375. Do kanonizacji papieża nie doszło jednak z powodu perturbacji w Europie w owym okresie. | Do [[kanonizacja|kanonizacji]] papieża Urbana V próbował doprowadzić [[Waldemar Atterdag|Waldemar IV]], władca Danii. Obiecał do niej doprowadzić także papież [[Grzegorz XI]] już w 1375. Do kanonizacji papieża nie doszło jednak z powodu perturbacji w Europie w owym okresie. | ||
| − | Kult Urbana V zaaprobował papież [[Pius IX]], [[beatyfikacja|beatyfikując]] go 10 maca 1870 | + | Kult Urbana V zaaprobował papież [[Pius IX]], [[beatyfikacja|beatyfikując]] go 10 maca 1870<ref name="CH" />. Jego wspomnienie w Kościele katolickim obchodzone jest 19 grudnia. |
== Zobacz też == | == Zobacz też == | ||
| Linia 39: | Linia 40: | ||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| − | {{ | + | {{izvori}} |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | }} | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * | + | * [http://www.newadvent.org/cathen/15214a.htm Pope Bl. Urban V] (po angielsku). Catholic Encyclopedia. [dostęp 2013-02-28]. |
| | | | ||
| Linia 52: | Linia 49: | ||
|imię i nazwisko = Guillaume de Grimoard | |imię i nazwisko = Guillaume de Grimoard | ||
|imię i nazwisko oryginalne = | |imię i nazwisko oryginalne = | ||
| − | |imię przybrane = Urban V | + | |imię przybrane = V. Orbán (węg.)<br>Urban V (pol.)<br>Urban V. (chor.) |
|imię przybrane oryginalne = Urbanus Quintus | |imię przybrane oryginalne = Urbanus Quintus | ||
|tytuł = Papież | |tytuł = Papież | ||
|grafika = Papa Urbanus Quintus.jpg | |grafika = Papa Urbanus Quintus.jpg | ||
| + | |opis grafiki = | ||
|herb = C o a Urbano V.svg | |herb = C o a Urbano V.svg | ||
| + | |opis herbu = | ||
| + | |faksymile = | ||
| + | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
|dewiza - j. polski = | |dewiza - j. polski = | ||
| Linia 64: | Linia 65: | ||
|data śmierci = [[19 grudnia]] [[1370]] | |data śmierci = [[19 grudnia]] [[1370]] | ||
|miejsce śmierci = [[Awinion]] | |miejsce śmierci = [[Awinion]] | ||
| + | |przyczyna śmierci = | ||
| + | |miejsce spoczynku = | ||
|1. funkcja = Papież | |1. funkcja = Papież | ||
|1. funkcja - okres = 1362-1370 | |1. funkcja - okres = 1362-1370 | ||
| Linia 82: | Linia 85: | ||
|kościół tytularny = | |kościół tytularny = | ||
|data pontyfikatu = 28 września 1362 | |data pontyfikatu = 28 września 1362 | ||
| + | |grafika 2 = | ||
| + | |opis grafiki 2 = | ||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = Category:Urbanus V | |commons = Category:Urbanus V | ||
| Linia 129: | Linia 134: | ||
|} | |} | ||
| − | {{SORTUJ:Urban | + | {{SORTUJ:Papieże, Urban 05}} |
| + | |||
[[Kategoria:Papieże]] | [[Kategoria:Papieże]] | ||
| + | [[Kategoria:Błogosławieni katoliccy]] | ||
[[Kategoria:Francuscy błogosławieni katoliccy]] | [[Kategoria:Francuscy błogosławieni katoliccy]] | ||
| + | [[Kategoria:Benedyktyni]] | ||
[[Kategoria:Francuscy benedyktyni]] | [[Kategoria:Francuscy benedyktyni]] | ||
[[Kategoria:Legaci papiescy]] | [[Kategoria:Legaci papiescy]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w 1310]] | [[Kategoria:Urodzeni w 1310]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1370]] | [[Kategoria:Zmarli w 1370]] | ||
| − | + | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | |
| − | [[Kategoria: | ||
Aktualna wersja na dzień 10:02, 15 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Urban V (łac. Urbanus V, właśc. Guillaume de Grimoard OSB (* w 1310 w Le Pont-de-Montvert, † 19 grudnia 1370 w Awinionie)[1] – papież w okresie od 28 września 1362 do 19 grudnia 1370[2], błogosławiony Kościoła katolickiego[3]. Spis treściŻyciorysUrodził się na zamku Grisac, w Le Pont-de-Montvert i pochodził z rodziny szlacheckiej[1]. Był benedyktynem w klasztorze S. Victor w Marsylii (od 1361 był opatem)[2]. Studiował w Tuluzie i Montpellier i uzyskał w 1342 doktorat z prawa kanonicznego[1]. W latach 1352, 1354, 1360, 1362 był legatem papieskim we Włoszech[1]. Po śmierci Innocentego VI, Kolegium kardynałów zebrało się na konklawe i początkowo wybrało brata Klemensa VI, Huguesa Rogera, który jednak wyboru nie przyjął[1]. Ponieważ kardynałowie nie mogli wyłonić żadnego kandydata, postanowili jednogłośnie wybrać, niebędącego kardynałem, Guillaume'a de Grimoarda[1]. Święcenia biskupie i koronację przyjął w Awinionie. Po wyborze na Stolicę Piotrową, nadal prowadził mnisze życie, poświęcając się modlitwie i studiom[1]. Starał się zwalczać luksus, panujący na dworze papieskim; zmniejszył dziesięciny i potępił kumulowanie beneficjów[1]. Papież od samego początku pontyfikatu dążył do unii z Kościołem bizantyńskim – nakłonił króla Cypru Piotra I, do zorganizowania krucjaty aleksandryjskiej[1]. Wprawdzie udało się zdobyć Aleksandrię (w 1365), lecz nie udało się jej utrzymać, zatem wyprawa nie osiągnęła swojego celu[1]. Ponadto w 1364 roku, papież musiał podpisać traktat pokojowy z władcą Mediolanu, Bernabo Viscontim i wypłacić mu ogromne odszkodowania[1]. Od początku swojej posługi, Urban pragnął przenieść się z powrotem do Rzymu[2]. Za namowami m.in. Brygidy Szwedzkiej i wbrew francuskim kardynałom, 30 kwietnia 1367 roku opuścił Awinion i przybył do Rzymu 16 października[2]. Budynki kościelne (w tym Pałac Laterański) nie nadawały się do zamieszkania, więc papież zatrzymał się na Watykanie[1]. Natychmiast nakazał też remont Bazyliki św. Piotra i Lateranu[2]. Wkrótce potem mianował ośmiu kardynałów, z czego sześciu było Francuzami[1]. W 1368 do Rzymu przybył cesarz rzymsko-niemiecki Karol IV, a rok później cesarz bizantyński Jan V Paleolog[2]. Celem wizyty tego drugiego, była pomoc w walce z Turkami – w zamian, Jan V był gotów wyrzec się wiary prawosławnej i przyłączyć się do łacinników[1]. Do zjednoczenia jednak nie doszło, gdyż w negocjacjach nie brał udziału kler bizantyński[1]. Ze względu na trudności w Państwie Kościelnym i nacisk francuskich kardynałów, Urban zaczął poważnie rozważać powrót do Awinionu[2]. Pomimo ostrzeżeń Brygidy Szwedzkiej i Katarzyny ze Sieny, papież opuścił Rzym we wrześniu 1370, a 27 września wjechał do Awinionu[2]. W listopadzie tego samego roku ciężko zachorował i zmarł 19 grudnia[1]. Został pochowany w Awinionie, lecz 5 czerwca 1372 roku, brat papieża, kardynał Angelic de Grimoard przeniósł grób do Marsylii[1]. 1 września 1364, już jako papież, wydał bullę powołującą do życia Akademię Krakowską[2]. Do kanonizacji papieża Urbana V próbował doprowadzić Waldemar IV, władca Danii. Obiecał do niej doprowadzić także papież Grzegorz XI już w 1375. Do kanonizacji papieża nie doszło jednak z powodu perturbacji w Europie w owym okresie. Kult Urbana V zaaprobował papież Pius IX, beatyfikując go 10 maca 1870[3]. Jego wspomnienie w Kościele katolickim obchodzone jest 19 grudnia. Zobacz teżPrzypisy
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||