Węgierska okupacja Widyna: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "Kategoria:2 Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii {{Uwaga| |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Hungarian_occupation_of_Vidin |autorzy = h...")
 
 
(Nie pokazano 29 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
{{Infobox Former Subdivision
+
'''Węgierska okupacja Widyna''' była okresem w historii miasta i regionu Widina, dziś w północno-zachodniej Bułgarii, gdy to nazywano go [[Banat Bułgarii|banatem Bułgarii]] pod panowaniem króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]] w latach 1365-1369<ref name=enc1>Tringli, István (1997). [http://mek.oszk.hu/01900/01949/html/index6.html "Knight kings: the Anjou and Sigismund age in Hungary: Neighbouring countries and provinces"]. Encyclopaedia Humana Hungarica 03. [dostęp:2008-11-14]. „''Część bliższa Węgrom należała do bułgarskiego cara Widyna (Bodony). Ludwik Wielki okupował ten stan w 1365 r., a do 1369 r. kierował nim gubernator węgierski, z tytułem bana Bułgarii.''”</ref>.
−
|native_name            =
 
−
|conventional_long_name = Banate of Bulgaria<br/>Bolgár bánság<br/>Banatus Bulgariae
 
−
|common_name            = Banate of Bulgaria
 
−
|subdivision            = [[Ban (title)|Banate]]
 
−
|nation                = the [[Kingdom of Hungary]]
 
−
|p1                    = Tsardom of Vidin
 
−
|flag_p1                = Coat of Arms of the Emperor of Bulgaria (by Conrad Grünenberg).png
 
−
|s1                    = Tsardom of Vidin
 
−
|flag_s1                = Coat of Arms of the Emperor of Bulgaria (by Conrad Grünenberg).png
 
−
|year_start            = 1365
 
−
|event_end              =
 
−
|year_end              = 1369
 
−
|life_span              = 1365–1369
 
−
|date_end              =
 
−
|image_coat            =
 
−
|image_map              =
 
−
|image_map_caption      =
 
−
|capital                = [[Vidin|Bodony]]
 
−
|stat_area1            =
 
−
|stat_pop1              =
 
−
|stat_year1            =
 
−
|category=
 
−
|today                  = [[Bulgaria]]
 
−
|footnotes              =
 
−
}}
 
  
−
The '''Hungarian occupation of Vidin''' was a period in the history of the city and region of [[Vidin]], today in northwestern [[Bulgaria]], when it was called '''Banate of Bulgaria''' under the rule of [[King Louis I of Hungary]] from 1365 to 1369.<ref name=enc1>{{cite web|url=http://mek.oszk.hu/01900/01949/html/index6.html|title=Knight kings: the Anjou and Sigismund age in Hungary: Neighbouring countries and provinces|last=Tringli|first=István |date=1997|publisher=Encyclopaedia Humana Hungarica 03|accessdate=2008-11-14 |quote=The part which was closer to Hungary belonged to the Bulgarian tsar of Vidin (Bodony). Louis the Great occupied this state in 1365, and till 1369 it was directed by a Hungarian governor, under the title of the ban of Bulgaria.}}</ref>
+
== Krótka wojna ==
  
−
==Brief war==
 
 
[[File:Baba Vida Klearchos 1.jpg|left|thumb|[[Baba Vida]], [[Vidin]]'s medieval fortress]]
 
[[File:Baba Vida Klearchos 1.jpg|left|thumb|[[Baba Vida]], [[Vidin]]'s medieval fortress]]
−
Before 1359–1360, the former heir to the Bulgarian crown [[Ivan Sratsimir of Bulgaria|Ivan Sratsimir]] had established himself as the ruler of the Vidin [[appanage]] of the [[Second Bulgarian Empire]] and had turned it into a largely independent entity. In early 1365 [[Louis I of Hungary]], who like his predecessors styled himself "king of Bulgaria" (''rex Bulgariae'') among other titles, demanded that Ivan Sratsimir acknowledge his [[suzerainty]] and become his [[vassal]]. After Sratsimir's refusal, the Hungarian king undertook a campaign to conquer the [[Tsardom of Vidin]]. On 1 May 1365, he set off from Hungary; he reached Vidin on 30 May and captured the city on 2 June, after a brief [[siege]].<ref name=p202>Божилов, p. 202.</ref>
 
  
−
The [[Hungarians]] took Ivan Sratsimir and his family captive and imprisoned them in the Humnik fortress in [[Bosiljevo]], [[Croatia proper|Croatia]]. Shortly afterwards, the Hungarians seized the entire land of the Tsardom of Vidin (known as ''Bodony'' in [[Hungarian language|Hungarian]]<ref name=enc1/>) and turned it into a province of the Kingdom of Hungary governed by a [[ban (title)|ban]].<ref name=enc1/> Initially, the area was governed by Peter Himfi, the Count of [[Pozsony County|Pozsony]], and then by [[House of Lacković|Denis Lackfi]], styled "[[voivode of Transylvania]], governor of Vidin and ruler of the counties of [[Temes County|Temes]] and [[Szolnok County|Szolnok]]".<ref name=p202/>
+
Przed rokiem 1359–1360 były spadkobierca korony bułgarskiej [https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_Stracimir Iwan Stracimir] ustanowił się władcą [[apanaż]]u widyńskiego [[Drugie carstwo bułgarskie|drugiego carstwa bułgarskiego]] i uczynił z niego w dużej mierze niezależną jednostkę. Na początku 1365 roku król Węgier [[I. Lajos|Ludwik I]], który podobnie jak jego poprzednicy między innymi tytułował się „królem Bułgarii” (''rex Bulgariae''), zażądał od Iwana uznania jego zwierzchnictwa i zostania jego wasalem. Po odmowie Stracimira węgierski król podjął kampanię mającą na celu podbicie caratu Widyn. 1 maja 1365 r. wyruszył z Węgier; dotarł do Widyna 30 maja i zdobył miasto 2 czerwca, po krótkim oblężeniu.<ref name=p202>Божилов, str. 202.</ref>
  
−
==Hungarian rule in Vidin==
+
Węgrzy wzięli Iwana Stracimira i jego rodzinę do niewoli i uwięzili ich w twierdzy Humnik w Bosiljevo w Chorwacji. Wkrótce potem Węgrzy zajęli całą ziemię caratu Widyn (zwanego po węgiersku Bodony<ref name=enc1/>) i zamienili ją w prowincję [[Królestwo|Królestwa Węgier]] podlegającą banowi<ref name=enc1/>. Początkowo terenem zarządzał gubernator Pozsony [[Himfi Péter|Piotr Himfi]], a następnie [[Lackfi II. Dénes]], nazywany „wojewodą Siedmiogrodu, gubernatorem Widyna i [[ispán]]em komitatów Temes i Szolnok”<ref name=p202>Божилов, str. 202.</ref>.
−
After establishing their administrative rule, the Hungarians proceeded to convert the local [[Bulgarian Orthodox Church|Bulgarian Orthodox]] population to [[Roman Catholicism]] with the assistance of [[Franciscan]] friars. Despite its short duration, this was one of the earliest Hungarian [[missionary]] [[diocese]]s.<ref name=enc2>{{cite web|url=http://mek.oszk.hu/01900/01949/html/index6.html|title=Knight kings: the Anjou and Sigismund age in Hungary: Church and society|last=Rácz|first=György |date=1997|publisher=Encyclopaedia Humana Hungarica 03|accessdate=2008-11-14 |quote=The oldest Hungarian missionary bishopric was founded by Louis I in 1365 in Bodony (Vidin, Bulgaria), which had a very short life...}}</ref> According to Hungarian data, the Franciscans converted 200,000 people or a third of the region's population; although the figure is considered grossly overestimated and unrealistic, among the converted were certainly Ivan Sratsimir and his royal family.<ref name=p202/> That religious intolerance was reflected in the negative popular attitude towards the Hungarian overlordship, attested in a marginal note in an Orthodox religious book from the period: "This book was written by the sinful and unintelligent Dragan together with his brother Rayko ''in the days when the Hungarians ruled Vidin and it was great pain for the people at that time''."<ref>Божилов, p. 209, note 61.</ref>
 
  
−
Ivan Sratsimir's father, [[Tsar]] [[Ivan Alexander of Bulgaria|Ivan Alexander]], ruler of Bulgaria at [[Veliko Tarnovo|Tarnovo]], could do nothing to stop the Hungarian invasion and his son's capture. Several years later, however, he took advantage of [[Byzantine Emperor]] [[John V Palaiologos]]' detention at Vidin and [[House of Savoy|Count of Savoy]] [[Amadeus VI, Count of Savoy|Amadeus VI]]'s [[Savoyard crusade|campaign]] on the [[Bulgarian Black Sea Coast]] to organize an Orthodox coalition and salvage Vidin. For joining the alliance, Ivan Alexander offered the Byzantine emperor the [[Black Sea]] ports south of [[Nesebar]] (''Messembria''); in return, however, John V had to pay 180,000 [[Florin (Italian coin)|florins]] to [[Vladislav I of Wallachia|Vladislav I Vlaicu]], voivode of [[Wallachia]]. The Vlach voivode would, in return, seize Vidin and cede it to Ivan Alexander.<ref name=p202/>
+
== Władza węgierska w Widynie ==
  
−
==End of the banate==
+
Po ustanowieniu władzy administracyjnej Węgrzy przystąpili do nawracania miejscowej ludności prawosławnej bułgarskiej na rzymskokatolicką z pomocą braci franciszkanów. Mimo swego krótkiego trwania była to jedna z najwcześniejszych diecezji misyjnych na Węgrzech.<ref name=enc2>Rácz, György (1997). [http://mek.oszk.hu/01900/01949/html/index6.html "Knight kings: the Anjou and Sigismund age in Hungary: Church and society"]. Encyclopaedia Humana Hungarica 03. [dostęp:2008-11-14]. [„''Najstarsze węgierskie biskupstwo misyjne zostało założone przez Ludwika I w 1365 r. W Bodony (Widin, Bułgaria), które miało bardzo krótkie życie ...''”]</ref> Według danych węgierskich franciszkanie nawrócili 200.000 ludzi, czyli jedną trzecią ludności regionu; chociaż liczba ta jest uważana za rażąco przeszacowaną i nierealistyczną, wśród nawróconych z pewnością byli Iwan Sratsimir i jego rodzina królewska.<ref name=p202/> Ta religijna nietolerancja znalazła odzwierciedlenie w negatywnym, ludowym stosunku do węgierskiego zwierzchnictwa, o czym świadczy marginalna uwaga w ortodoksyjnej księdze religijnej z tego okresu: „Książka ta została napisana przez grzesznego i nieinteligentnego Dragana wraz z jego bratem Rayko w czasach, gdy Węgrzy rządzili Widynem i był to wielki ból dla ludzi w tym czasie. ”<ref>Божилов, str. 209, note 61.</ref>
−
In 1369, the Hungarian occupation of Vidin was brought to an end. Although the initial campaign was not entirely successful because the Hungarians seized the city back, the ensuing negotiations between the Kingdom of Hungary and Ivan Alexander's allies, Vladislav I Vlaicu and [[Dobrotitsa]], the [[Despot (court title)|despot]] of the semi-independent [[Dobruja]]n [[Principality of Karvuna]], led to the return of the city to Bulgarian possession.<ref name=p202/> It is thought that Ivan Sratsimir was reinstalled as the region's ruler in the autumn of 1369.<ref name=p203>Божилов, p. 203.</ref>
 
  
−
==List of bans==
+
Ojciec [https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_Stracimir Iwana Stracimir], car [https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_Aleksander Iwan Aleksander], władca Bułgarii w Tyrnowie, nie mógł nic zrobić, aby powstrzymać węgierską inwazję i schwytanie jego syna. Jednak kilka lat później wykorzystał zatrzymanie cesarza bizantyjskiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jan_V_Paleolog Jana V Paleologa] w Widynie i kampanię hrabiego sabaudzkiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Amadeusz_VI_Zielony_Hrabia Amadeusza VI] na bułgarskim wybrzeżu Morza Czarnego w celu zorganizowania koalicji prawosławnej i ocalenia Widyna. Za przystąpienie do sojuszu Iwan Aleksander zaoferował cesarzowi bizantyjskiemu porty Morza Czarnego na południe od Nesebyru (Messembria); W zamian Jan V musiał jednak zapłacić 180.000 florenów hospodarowi wołoskiemu [https://pl.wikipedia.org/wiki/W%C5%82adys%C5%82aw_I_Samoder%C5%BCec Władysławowi I Samoderżeca]. Hospodar wołoski miał w zamian zająć Widyn i oddać go Iwanowi Aleksandrowi.<ref name=p202/>
 +
 
 +
== Koniec banatu ==
 +
 
 +
W 1369 r. zakończyła się węgierska okupacja Widyna. Chociaż początkowa kampania nie zakończyła się pełnym sukcesem, ponieważ Węgrzy odzyskali miasto, późniejsze negocjacje między Królestwem Węgier a sojusznikami Iwana Aleksandra, Władysławem I i [https://en.wikipedia.org/wiki/Dobrotitsa Dobroticą], despotą półniezależnego księstwa [https://pl.wikipedia.org/wiki/Despotat_Dobrud%C5%BCy Despotatu Karwuny], doprowadziły do powrót miasta w posiadanie bułgarskie.<ref name=p202/> Uważa się, że jesienią 1369 r. ponownie został władcą regionu Iwan Stracimir.<ref name=p203>Божилов, str. 203.</ref>
 +
 
 +
== Lista banów ==
  
 
{| class="wikitable" style="width: 70%"
 
{| class="wikitable" style="width: 70%"
Linia 68: Linia 45:
 
|-
 
|-
 
| rowspan="2" | '''1365–1366'''
 
| rowspan="2" | '''1365–1366'''
−
| Emeric Lackfi
+
| [[Lackfi I. Imre]]
−
| captain of Vidin; also [[Master of the Horse (Kingdom of Hungary)|Master of the Horse]] (1359–1367), castellan of [[Mehadia|Miháld]] and [[Caransebeș|Karánsebes]] castles (1365–1366)
+
| Komandant Widyna; także [[koniuszy królewski]] (1359–1367), kasztelan zamków: [[Mehadia|Miháld]] [[Caransebeș|Karánsebes]] (1365–1366)
−
| <ref name='Engel_34'>Engel 1996, p. 34.</ref><ref name='Markó_237'>Markó 2006, p. 237.</ref>
+
| <ref name='Engel_34'>Engel 1996, str. 34.</ref><ref name='Markó_237'>Markó 2006, str. 237.</ref>
 
|-
 
|-
−
| Denis Lackfi
+
| [[Lackfi II. Dénes]]
−
| captain of Vidin; also [[Voivode of Transylvania]] (1359–1367) and ''ispán'' of [[Temes County]] (1365–1367)
+
| Komandant Widyna; także [[Wojewoda Siedmiogrodu]] (1359–1367) i ''ispán'' kimitatu [[Temes]] (1365–1367)
−
| <ref name='Engel_34'/><ref name='Markó_412'>Markó 2006, p. 412.</ref>
+
| <ref name='Engel_34'/><ref name='Markó_412'>Markó 2006, str. 412.</ref>
 
|-
 
|-
 
| '''1366–1369'''
 
| '''1366–1369'''
−
| Benedict Himfi
+
| [[Himfi Benedek]]
−
| together with Ladislaus Kórógyi (1366–1368); also ''ispán'' of [[Temes County|Temes]] (1366–1369), [[Krassó County|Krassó]] and [[Keve County|Keve]] Counties (1366–1367). His deputy was his younger brother, Peter Himfi
+
| razem z Kórógyi László (1366–1368); także ''ispán'' komitatów: [[Temes]] (1366–1369), [[Krassó]] i [[Keve]] (1366–1367). Jego zastępcą był jego młodszy brat, [[Himfi Péter]]
−
| <ref name='Engel_34'/><ref name='Engel_35'>Engel 1996, p. 35.</ref>
+
| <ref name='Engel_34'/><ref name='Engel_35'>Engel 1996, str. 35.</ref>
 
|-
 
|-
 
| '''1366–1368'''
 
| '''1366–1368'''
−
| Ladislaus Kórógyi
+
| [[Kórógyi László]]
−
| together with Benedict Himfi (1366–1369)
+
| razem z [[Himfi Benedek]]iem (1366–1369)
 
| <ref name='Engel_35'/>
 
| <ref name='Engel_35'/>
 
|}
 
|}
  
−
==References==
+
== Przypisy ==
−
{{reflist}}
+
{{izvori}}
 +
 
 +
== Bibliografia ==
 +
 
 +
*    Божилов, Иван (1994). "Иван Срацимир, цар във Видин (1352/1353 — 1396)". ''Фамилията на Асеневци (1186–1460). Генеалогия и просопография'' (po bułgarsku). София: Българска академия на науките. ISBN 954-430-264-6. OCLC 38087158.
 +
*    Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I''. [''Archeologia świecka Węgier, 1301–1457, tom I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
 +
*    Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon'' [[''Wysocy urzędnicy państwowi na Węgrzech od króla św. Stefana do naszych czasów: Encyklopedia biograficzna'']. II wydanie, Helikon Kiadó. ISBN 963-547-085-1.
  
−
==Bibliography==
+
|
−
* {{cite book | last = Божилов | first = Иван | year = 1994 | title = Фамилията на Асеневци (1186–1460). Генеалогия и просопография | location = София | publisher = [[Bulgarian Academy of Sciences|Българска академия на науките]] | language = Bulgarian |oclc=38087158 |isbn=954-430-264-6 |chapter=Иван Срацимир, цар във Видин (1352/1353&nbsp;— 1396) }}
+
{{Ficha de estado desaparecido
−
* {{in lang|hu}} Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I.'' ("Secular Archontology of Hungary, 1301–1457, Volume I"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. {{ISBN|963-8312-44-0}}.
+
|nombre_oficial = Bolgár bánság
−
* {{in lang|hu}} Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon'' ("Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia"). 2nd edition, Helikon Kiadó. {{ISBN|963-547-085-1}}
+
|nombre_completo = Banat Bułgarii (pol.)<br>Banatus Bulgariae (łac.)
 +
|nombre_común =  
 +
|status = autonomiczny podmiot Królestwa Węgier
 +
|status_texto =  
 +
|imperio =  
 +
<!-- p1, p2, etc. son países predecesores -->
 +
|p1 = Srem
 +
|bandera_p1 = Simple Labarum.svg
 +
|imagen_p1 =  
 +
|año_p1 =  
 +
<!-- s1, s2, etc. son países sucesores -->
 +
|s1 = Tsardom of Vidin
 +
|bandera_s1 = Coat of Arms of the Emperor of Bulgaria (by Conrad Grünenberg).png
 +
|imagen_s1 =
 +
|año_s1 =
 +
|s2 = Tsardom of Vidin
 +
|bandera_s2 = Coat of Arms of the Emperor of Bulgaria (by Conrad Grünenberg).png
 +
|imagen_s2 =
 +
|año_s2 =
 +
|imagen_bandera =
 +
|bandera =
 +
|imagen_escudo =
 +
|símbolo =
 +
|mapa = Bulgaria Ivan Alexander (1331-1371).svg
 +
|aclaración_mapa = Kraina Widyn
 +
|lema_nacional =
 +
|himno_nacional =
 +
|capital = [[Bodony]]
 +
|capital-en-exilio =
 +
|idioma =
 +
|idioma_principal =
 +
|idioma_no_oficial =
 +
|religión =
 +
|latd =
 +
|latm =
 +
|latNS =
 +
|longd =
 +
|longm =
 +
|longEW =
 +
|area =
 +
|forma_de_gobierno = monarchia
 +
|título_líder = Ban
 +
|líder1 = <small><small>[[Lackfi I. Imre]] i [[Lackfi II. Dénes]]</small></small>
 +
|año_líder1 = [[1365]]–[[1366]]
 +
|líder2 = <small><small>[[Himfi Benedek]] i [[Kórógyi László]]</small></small>
 +
|año_líder2 = [[1366]]–[[1369]]
 +
|título_gobernante =
 +
|gobernante1 =
 +
|año_gobernante1 =
 +
|gobernante2 =
 +
|año_gobernante2 =
 +
|gobernante3 =
 +
|año_gobernante3 =
 +
|gobernante4 =
 +
|año_gobernante4 =
 +
|título_gobernante2 =
 +
|gobernante1 =
 +
|año_gobernante1 =
 +
|gobernante2 =
 +
|año_gobernante2 =
 +
|legislatura =
 +
|legislatura1 =
 +
|legislatura2 =
 +
|era = [[średniowiecze]]
 +
 
 +
|evento1 =
 +
|fecha_evento1 =
 +
|evento_anterior1 =
 +
|fecha_evento_anterior1 =
 +
|año_evento_anterior1 =
 +
|evento_inicio = Utworzenie
 +
|fecha_inicio =
 +
|año_inicio = [[1365]]
 +
|año_evento1 =
 +
 
 +
|evento2 =
 +
|año_evento2 = 
 +
|fecha_evento2 =
 +
 
 +
|evento3 =
 +
|año_evento3 =
 +
|fecha_evento3 =
 +
 
 +
|evento4 =
 +
|año_evento4 =
 +
|fecha_evento4 =
 +
 
 +
|evento5 =
 +
|año_evento5 =
 +
|fecha_evento5 =
 +
 
 +
|evento6 =
 +
|año_evento6 =
 +
|fecha_evento6 =
 +
 
 +
|evento_fin = Rozwiązanie
 +
|fecha_fin =
 +
|año_fin = [[1369]]
 +
|evento_posterior1 =
 +
|fecha_posterior1 =
 +
|año_posterior1 =
 +
|datos_año1 =
 +
|datos_población1 =
 +
|datos_superficie1 =
 +
|datos_año2 =
 +
|datos_población2 =
 +
|datos_superficie2 =
 +
|moneda =
 +
|miembro_de =
 +
|notas =
 +
 
 +
|dzisiaj część =
 +
 
 +
[[Plik:Flag_of_Bulgaria.svg|23px]] Bułgarii<br>
 +
 
 +
}}
 +
|}
  
−
{{Bulgarian Empire}}
+
{{SORTUJ:Banat, Bułgaria}}
−
{{Provinces of medieval Kingdom of Hungary}}
 
  
−
[[Category:History of Vidin]]
+
[[Kategoria:Banaty Królestwa Węgier]]
−
[[Category:Historical regions in the Kingdom of Hungary]]
+
[[Kategoria:Historia]]
−
[[Category:1360s conflicts]]
+
[[Kategoria:Historyczne regiony Królestwa Węgier]]
−
[[Category:1360s in Europe]]
 
−
[[Category:14th century in Bulgaria]]
 
−
[[Category:14th century in Hungary]]
 

Aktualna wersja na dzień 12:43, 15 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Węgierska okupacja Widyna była okresem w historii miasta i regionu Widina, dziś w północno-zachodniej Bułgarii, gdy to nazywano go banatem Bułgarii pod panowaniem króla Węgier Ludwika I w latach 1365-1369[1].

Krótka wojna

Plik:Baba Vida Klearchos 1.jpg
Baba Vida, Vidin's medieval fortress

Przed rokiem 1359–1360 były spadkobierca korony bułgarskiej Iwan Stracimir ustanowił się władcą apanażu widyńskiego drugiego carstwa bułgarskiego i uczynił z niego w dużej mierze niezależną jednostkę. Na początku 1365 roku król Węgier Ludwik I, który podobnie jak jego poprzednicy między innymi tytułował się „królem Bułgarii” (rex Bulgariae), zażądał od Iwana uznania jego zwierzchnictwa i zostania jego wasalem. Po odmowie Stracimira węgierski król podjął kampanię mającą na celu podbicie caratu Widyn. 1 maja 1365 r. wyruszył z Węgier; dotarł do Widyna 30 maja i zdobył miasto 2 czerwca, po krótkim oblężeniu.[2]

Węgrzy wzięli Iwana Stracimira i jego rodzinę do niewoli i uwięzili ich w twierdzy Humnik w Bosiljevo w Chorwacji. Wkrótce potem Węgrzy zajęli całą ziemię caratu Widyn (zwanego po węgiersku Bodony[1]) i zamienili ją w prowincję Królestwa Węgier podlegającą banowi[1]. Początkowo terenem zarządzał gubernator Pozsony Piotr Himfi, a następnie Lackfi II. Dénes, nazywany „wojewodą Siedmiogrodu, gubernatorem Widyna i ispánem komitatów Temes i Szolnok”[2].

Władza węgierska w Widynie

Po ustanowieniu władzy administracyjnej Węgrzy przystąpili do nawracania miejscowej ludności prawosławnej bułgarskiej na rzymskokatolicką z pomocą braci franciszkanów. Mimo swego krótkiego trwania była to jedna z najwcześniejszych diecezji misyjnych na Węgrzech.[3] Według danych węgierskich franciszkanie nawrócili 200.000 ludzi, czyli jedną trzecią ludności regionu; chociaż liczba ta jest uważana za rażąco przeszacowaną i nierealistyczną, wśród nawróconych z pewnością byli Iwan Sratsimir i jego rodzina królewska.[2] Ta religijna nietolerancja znalazła odzwierciedlenie w negatywnym, ludowym stosunku do węgierskiego zwierzchnictwa, o czym świadczy marginalna uwaga w ortodoksyjnej księdze religijnej z tego okresu: „Książka ta została napisana przez grzesznego i nieinteligentnego Dragana wraz z jego bratem Rayko w czasach, gdy Węgrzy rządzili Widynem i był to wielki ból dla ludzi w tym czasie. ”[4]

Ojciec Iwana Stracimir, car Iwan Aleksander, władca Bułgarii w Tyrnowie, nie mógł nic zrobić, aby powstrzymać węgierską inwazję i schwytanie jego syna. Jednak kilka lat później wykorzystał zatrzymanie cesarza bizantyjskiego Jana V Paleologa w Widynie i kampanię hrabiego sabaudzkiego Amadeusza VI na bułgarskim wybrzeżu Morza Czarnego w celu zorganizowania koalicji prawosławnej i ocalenia Widyna. Za przystąpienie do sojuszu Iwan Aleksander zaoferował cesarzowi bizantyjskiemu porty Morza Czarnego na południe od Nesebyru (Messembria); W zamian Jan V musiał jednak zapłacić 180.000 florenów hospodarowi wołoskiemu Władysławowi I Samoderżeca. Hospodar wołoski miał w zamian zająć Widyn i oddać go Iwanowi Aleksandrowi.[2]

Koniec banatu

W 1369 r. zakończyła się węgierska okupacja Widyna. Chociaż początkowa kampania nie zakończyła się pełnym sukcesem, ponieważ Węgrzy odzyskali miasto, późniejsze negocjacje między Królestwem Węgier a sojusznikami Iwana Aleksandra, Władysławem I i Dobroticą, despotą półniezależnego księstwa Despotatu Karwuny, doprowadziły do powrót miasta w posiadanie bułgarskie.[2] Uważa się, że jesienią 1369 r. ponownie został władcą regionu Iwan Stracimir.[5]

Lista banów

Term Incumbent Notes Source
1365–1366 Lackfi I. Imre Komandant Widyna; także koniuszy królewski (1359–1367), kasztelan zamków: Miháld Karánsebes (1365–1366) [6][7]
Lackfi II. Dénes Komandant Widyna; także Wojewoda Siedmiogrodu (1359–1367) i ispán kimitatu Temes (1365–1367) [6][8]
1366–1369 Himfi Benedek razem z Kórógyi László (1366–1368); także ispán komitatów: Temes (1366–1369), Krassó i Keve (1366–1367). Jego zastępcą był jego młodszy brat, Himfi Péter [6][9]
1366–1368 Kórógyi László razem z Himfi Benedekiem (1366–1369) [9]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 Tringli, István (1997). "Knight kings: the Anjou and Sigismund age in Hungary: Neighbouring countries and provinces". Encyclopaedia Humana Hungarica 03. [dostęp:2008-11-14]. „Część bliższa Węgrom należała do bułgarskiego cara Widyna (Bodony). Ludwik Wielki okupował ten stan w 1365 r., a do 1369 r. kierował nim gubernator węgierski, z tytułem bana Bułgarii.”
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Божилов, str. 202.
  3. ↑ Rácz, György (1997). "Knight kings: the Anjou and Sigismund age in Hungary: Church and society". Encyclopaedia Humana Hungarica 03. [dostęp:2008-11-14]. [„Najstarsze węgierskie biskupstwo misyjne zostało założone przez Ludwika I w 1365 r. W Bodony (Widin, Bułgaria), które miało bardzo krótkie życie ...”]
  4. ↑ Божилов, str. 209, note 61.
  5. ↑ Божилов, str. 203.
  6. ↑ 6,0 6,1 6,2 Engel 1996, str. 34.
  7. ↑ Markó 2006, str. 237.
  8. ↑ Markó 2006, str. 412.
  9. ↑ 9,0 9,1 Engel 1996, str. 35.

Bibliografia

  • Божилов, Иван (1994). "Иван Срацимир, цар във Видин (1352/1353 — 1396)". Фамилията на Асеневци (1186–1460). Генеалогия и просопография (po bułgarsku). София: Българска академия на науките. ISBN 954-430-264-6. OCLC 38087158.
  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Archeologia świecka Węgier, 1301–1457, tom I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon [[Wysocy urzędnicy państwowi na Węgrzech od króla św. Stefana do naszych czasów: Encyklopedia biograficzna]. II wydanie, Helikon Kiadó. ISBN 963-547-085-1.
Bolgár bánság
Banat Bułgarii (pol.)
Banatus Bulgariae (łac.)

autonomiczny podmiot Królestwa Węgier

← Simple Labarum.svg

 1365-1369

30px →
30px →

Ubicación de
Kraina Widyn
Stolica Bodony
Rząd monarchia
Ban
 • 1365–1366 Lackfi I. Imre i Lackfi II. Dénes
 • 1366–1369 Himfi Benedek i Kórógyi László
Historia średniowiecze
 • Utworzenie 1365
 • Rozwiązanie 1369
Dzisiaj część 23px Bułgarii


Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Węgierska_okupacja_Widyna&oldid=47286”