Petar Keglević: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 16 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 17: Linia 17:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Tomo Nádasdy]]
 
|poprzednik        = [[Tomo Nádasdy]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji]]<br />(1537-1542)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br />(1537-1542)
−
|następca          = [[Nikola Šubić Zrinski]]
+
|następca          = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_%C5%A0ubi%C4%87_Zrinski Nikola Šubić Zrinski]
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 24: Linia 24:
 
|}
 
|}
  
−
{{Infookvir političar
+
'''Petar Keglević''' znany jako '''''Petar Keglević z Bužim''''' (* 1478, † 1554), chorwacki szlachcic, [[ban jednolitej Chorwacji|ban chorwacko-słowiańsko-dalmatyński]].
−
|ime            = Petar Keglević
 
−
|slika          = Petar II. Keglević (1478-1554).JPG
 
−
|veličina        =
 
−
|opis slike      = Petar Keglević (1478-1554.)
 
−
|malaslika      =
 
−
|opis male slike =
 
−
|datum rođenja  = [[1478.]]
 
−
|mjesto rođenja  =
 
−
|datum smrti    = [[1554.]]
 
−
|mjesto smrti    = [[Kostel]] ili [[Krapina]]
 
  
−
|položaj        = [[Dodatak:Popis hrvatskih banova|Hrvatski ban]]
+
== Życiorys ==
−
|mandat_start    = [[1537.]]
 
−
|mandat_kraj    = [[1542.]]
 
−
|podpredsjednik  =  
 
−
|podpremijer    =
 
−
|zamjenik        =
 
−
|premijer1      =
 
−
|predsjednik1    =
 
−
|prethodnik      = [[Tomo Nádasdy]]
 
−
|nasljednik      = [[Nikola Šubić Zrinski]]
 
  
−
|stranka        =
+
Petar pochodził ze starej chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Prklja]], zamieszkującej w dolinie rzeki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zrmanja Zrmanja] niedaleko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gmina_Ervenik Ervenika], o której wspomina się w 1322 roku. Od Keglena − imienia członka rodziny, na początku XV wieku nadano rodzinie nazwisko Keglević. W drugiej połowie XV wieku byli właścicielami twierdzy Kegalj-grad w żupanacie Knin.
−
|supruga        =
 
−
|suprug          =
 
−
|fusnote        =
 
−
}}
 
−
'''Petar Keglević''' poznat kao i '''Petar Keglević od Bužima''' ([[1478]]. - [[1554]].), [[hrvatski ban|hrvatsko-slavonsko-dalmatinski]] [[ban]].
 
  
−
Potječe iz staroga hrvatskog plemićkog roda [[Prklji|Prklja]], koji se [[1322]]. godine spominju u dolini [[Zrmanja|Zrmanje]] blizu [[Ervenik|Ervenika]]. Po Keglenu, jednom članu roda, početkom 15. stoljeća, obitelj je dobila prezime [[Keglevići|Keglević]]. U drugoj polovici 15. stoljeća posjedovali su tvrđavu [[Kegalj-grad]] u kninskoj županiji.
+
Jako młody człowiek Petar brał udział w [[Korbávmezei csata|bitwie na Krbavskim Polu]] w 1493 roku. Zasłynął w [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stogodi%C5%A1nji_hrvatsko-turski_rat wojnie z Turkami] w 1521 roku. Od 1521-1522 był kapitanem, więc został [[Ban Jajce|banem]] [[Banat Jajce|banatu w Jajcach]], następnie komisarzem królewskim (prokuratorem generalnym) Chorwacji i Slawonii (1533-1537) oraz [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|banem Chorwacji]] (1537-1542).
  
−
Petar je kao mladić sudjelovao u bitci na [[Krbavska bitka|Krbavskom polju]] [[1493]]. godine. Proslavio se u [[stogodišnji hrvatsko-turski rat|borbi s Turcima]] 1521. godine. Od [[1521]].-[[1522]]. je [[kapetan]], pa postaje [[ban]] [[Jajačka banovina|Jajačke banovine]] u [[Jajce|Jajcu]] onda kraljevski komesar (''generalni javni tužitelj'') [[Hrvatska|Hrvatske]] i [[Slavonija|Slavonije]] ([[1533]].-[[1537]].) i hrvatski ban od ([[1537]].-[[1542]].).  
+
Na krótko przed [[Mohacz|bitwą pod Mohaczem]] nabył ''[[ius gladii]]''.  
  
−
Nešto prije Mohačke bitke stekao je [[ius gladii]].
+
Po bitwie pod Mohaczem wybrał [[Ferdynand I|Ferdynanda I Habsburga]] przeciwko [[Ivan Zapolja|Iwanowi Zapolje]]. Po tureckim podboju rodzinnych posiadłości w dolinie Zrmanji, Petar kupił w 1523 r. majątki [[Kostel]], [[Krapina]], [[Blinja]] i [[Totuševina]] w [https://hr.wikipedia.org/wiki/Pounje Pounje], a od króla otrzymał dobra [[Bijela Stijena]] niedaleko [[Pakrac]], [[Novigrad]] i [[Lobor]].
−
Poslije [[Mohačka bitka|Mohačke bitke]] odlučio se za [[Ferdinand I., car Svetog Rimskog Carstva|Ferdinanda I. Habsburški]] protiv [[Ivan Zapolja|Ivana Zapolje]]. Poslije turskog osvajanja obiteljskih imanja u dolini Zrmanje, Petar kupuje [[1523]]. posjede [[Kostel]], [[Krapina|Krapinu]], [[Blinja|Blinju]] i [[Totuševina|Totuševinu]] u Pounju, a kraljevskim darovanjima dobija posjede [[Bijela Stijena|Bijelu Stijenu]] kod [[Pakrac]]a, [[Novigrad]] i [[Lobor]].
 
−
<!-- en.wiki navodi ovo, ali nema izvora
 
−
John Zápolya had made the Franco-Hungarian alliance. Petar Keglević had made a special agreement with the Ottoman Empire. The result was a Franco-Ottoman alliance and as an unintended consequence moved Jeronimo Bassano from Venice to England (see also: Ottoman–Venetian War (1499–1503)). This architecture of Europe should kept for centuries.
 
  
−
He increased his family's holdings through purchases (Kostel and Krapina)[1] and royal gifts (Bijela Stijena near Pakrac, Lobor, Novigrad[disambiguation needed] (the permission to build novi grad (new towns)), Zsámbék, Perbál, Tök and Fürstenfeld).[2
+
Po śmierci swojego zięcia [[Gašpara Ernušta]] (ostatniego członka bogatej rodziny [[Ernušt]]ów, pochodzenia żydowskiego) Petar nielegalnie przywłaszczył sobie jego dobra w Medzimurju, więc król Ferdynand z pomocą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_%C5%A0ubi%C4%87_Zrinski Nikoli Šubića Zrinskiego] pozbawił go tytułu bana, skonfiskował jego ruchomości (1546) zgromadzone w majątku Kostel.
  
−
In 1542 he was sentenced as an infidel by the Parliament in Bratislava, because of his special agreement with the Ottoman Empire and because of the ownership of Međimurje. Emperor Ferdinand removed him from his position as ban and confiscated his properties in 1542 (see also: Little War in Hungary (1543)).  
+
W 1548 r. został ułaskawiony i przywrócono mu część skonfiskowanego majątku wraz z majątkiem dziadka Bužima. Zmarł w Kostelu lub Krapinie, a jego grób znajduje się w kościele parafialnym w Pregradzie.
  
−
One of the sons of Petar Keglević moved to Valladolid (see: Charles_V,_Holy_Roman_Emperor#Conflicts_with_the_Ottoman_Empire) and Mehmed-paša Sokolović became Commander of the Imperial Squires and later Grand Vizier
+
Nie można zapominać, że była to okres walk dynastycznych między Habsburgami a Jagiellonami.
  
−
Emperor Ferdinand imprisoned him in 1546 in house arrest in one of his own houses of his own choice. In 1548 he was granted an amnesty and was returned all of his goods along with his grandfather's Bužim. In the year 1552 Emperor Ferdinand visited him as a private person and brought him news from Valladolid. He died in 1554 or 1555.
+
== Rodzina ==
  
−
He was not involved in the dynastic fight between the Habsburgs and the Jagiellonians, although he made the business with George, Margrave of Brandenburg-Ansbach, so that this one pulled back from Hungary and Croatia
+
Petar był żonaty z Barbarą Strezsemley ze Strezy (dzisiejszy Pavlin Kloštar) z rodziny Bissenus Streski (''Bissenus de Streza''), która pochodziła ze Strezy<ref>Znameniti i zaslužni Hrvati: te pomena vrijedna lica u hrvatskoj povijesti od 925-1925, Odbor za izdanje knjige "Zaslužni i znamenti Hrvati 925-1925.", Emilije Laszowski, Zagreb 1925.</ref>, wuja króla [[Dmitar Zvonimir|Dmitara Zvonimira]]. Stresa była potomkiem ''Bissenus de genere Aba'', który był potomkiem króla Węgier [[Samuel Aba|Samuela Aby]] (1041-1044), zięcia (synowej) księcia Węgier [[Gejza|Gejzy]], który był potomkiem [[Csaba|Csaby]], syna króla Hunów [https://pl.wikipedia.org/wiki/Attyla Attyli].
  
−
cit: George, Margrave of Brandenburg-Ansbach 21.12.1521 and Ferdinand I, Holy Roman Emperor, King of Croatia 8.11.1559: "Count Peter Keglevich Margrave of the castles Kostel and Krapina", National Archives of Hungary.
+
== Przypisy ==
−
^ I. regni hungariae et partium eidem annexarum statuum et ordinum seu nobilium familiarum stemmatographia intersertis accessorie notationibus de antiquis populis hungariae oras incolentibus. p.211, 1798
+
{{izvori}}
  
−
-->
+
|
 +
{{Urzędnik infobox
 +
|urzędnik          = Petar Keglević (chor.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
 +
|grafika          = Petar II. Keglević (1478-1554).JPG
 +
|opis grafiki      = Petar Keglević
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
  
−
Petar Keglević je poslije smrti svog zeta [[Gašpar Ernušt|Gašpara Ernušta]] (posljednjeg pripadnika bogate obitelji [[Ernušti|Ernušt]], [[Židovi|židovskog]] podrijetla) protupravno prisvojio njegova imanja u [[Međimurje|Međimurju]], pa ga je kralj Ferdinand uz pomoć [[Nikola Šubić Zrinski|Nikole Šubića Zrinskog "Sigetskog"]] skinuo s banske časti, zaplijenio njegove posjede i dao ga zatočiti ([[1546]].) na posjedu Kostelu.
+
|1. tytuł          = [[Ban jednolitej Chorwacji]]
 +
|1. od            = 1537
 +
|1. do            = 1542
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = [[Tomo Nádasdy]]
 +
|1. następca      = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_%C5%A0ubi%C4%87_Zrinski Nikola Šubić Zrinski]
  
−
Godine [[1548]]. pomilovan je i vraćen mu je dio zaplijenjenih dobara s djedovinskim dobrom [[Bužim]]om. Umro je u [[Kostel]]u ili u [[Krapina|Krapini]], a grob mu je u župnoj crkvi u [[Pregrada|Pregradi]].
+
|klan              =
 +
|ród              = [[Keglević]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = chorwackie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = [[1478]]
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = [[1554]]
 +
|miejsce śmierci  = [[Kostel]] lub [[Krapina]]
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = Simon
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        = dwaj bracia i siostra
  
−
Ne smije se smetnut s uma da se radi o dinastijskoj borbi [[Habsburgovci|Habsburgovaca]] i [[Jagelovići|Jagelovića]].
+
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = Stresemleya Borbála
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = ośmioro, w tym:<br>Ferenc (zakonnik) i<br>Anna (żona [[Ernuszt Gáspár]]a)
 +
|dokonania        = Założył opactwo Ipolyság (dziś Šahy na Słowacji).
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
−
Petar Keglević je bio oženjen Barbarom Strezsemley iz Streze (današnjeg [[Pavlin Kloštar]]a) od obitelji Bissenus Streskih (''Bissenus de Streza''), koja je potjecala od [[Streza|Streze]],<ref>[[Znameniti i zaslužni Hrvati]]: te pomena vrijedna lica u hrvatskoj povijesti od 925-1925, Odbor za izdanje knjige "Zaslužni i znamenti Hrvati 925-1925.", [[Emilije Laszowski]], Zagreb 1925.</ref> ujaka kralja [[Dmitar Zvonimir|Dmitra Zvonimira]]. Streza je potjecao od Bissenusa de genere Aba, koji je bio potomak ugarskog kralja [[Samuel Aba|Samuela Abe]] ([[1041.]]-[[1044.]]) zeta (kćerin suprug) ugarskog kneza [[Gejza|Gejze]] i koji je bio potomak [[Csaba, ugarski kralj|Csabe]] sina kralja Huna [[Atila|Atile]].
+
{{SORTUJ:Keglević, Petar}}
  
−
== Przypisy ==
+
[[Kategoria:Banowie]]
−
{{wikizvor|Povijest Hrvatske I. (R. Horvat)/Ban Petar Keglević}}
+
[[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]
−
{{izvori}}
 
−
 
 
−
{{SORTUJ:Keglević, Petar}}
 
−
[[Kategoria:Banowie Chorwacji]]
 
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
−
[[Kategoria:Ród Keglević]]
+
[[Kategoria:Keglević]]
−
[[Kategoria:Rody]]
 
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1478]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1478]]
−
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1554]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1554]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]

Aktualna wersja na dzień 12:50, 15 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
(1537-1542) 		Następca:
Tomo Nádasdy Nikola Šubić Zrinski

Petar Keglević znany jako Petar Keglević z Bužim (* 1478, † 1554), chorwacki szlachcic, ban chorwacko-słowiańsko-dalmatyński.

Życiorys

Petar pochodził ze starej chorwackiej rodziny szlacheckiej Prklja, zamieszkującej w dolinie rzeki Zrmanja niedaleko Ervenika, o której wspomina się w 1322 roku. Od Keglena − imienia członka rodziny, na początku XV wieku nadano rodzinie nazwisko Keglević. W drugiej połowie XV wieku byli właścicielami twierdzy Kegalj-grad w żupanacie Knin.

Jako młody człowiek Petar brał udział w bitwie na Krbavskim Polu w 1493 roku. Zasłynął w wojnie z Turkami w 1521 roku. Od 1521-1522 był kapitanem, więc został banem banatu w Jajcach, następnie komisarzem królewskim (prokuratorem generalnym) Chorwacji i Slawonii (1533-1537) oraz banem Chorwacji (1537-1542).

Na krótko przed bitwą pod Mohaczem nabył ius gladii.

Po bitwie pod Mohaczem wybrał Ferdynanda I Habsburga przeciwko Iwanowi Zapolje. Po tureckim podboju rodzinnych posiadłości w dolinie Zrmanji, Petar kupił w 1523 r. majątki Kostel, Krapina, Blinja i Totuševina w Pounje, a od króla otrzymał dobra Bijela Stijena niedaleko Pakrac, Novigrad i Lobor.

Po śmierci swojego zięcia Gašpara Ernušta (ostatniego członka bogatej rodziny Ernuštów, pochodzenia żydowskiego) Petar nielegalnie przywłaszczył sobie jego dobra w Medzimurju, więc król Ferdynand z pomocą Nikoli Šubića Zrinskiego pozbawił go tytułu bana, skonfiskował jego ruchomości (1546) zgromadzone w majątku Kostel.

W 1548 r. został ułaskawiony i przywrócono mu część skonfiskowanego majątku wraz z majątkiem dziadka Bužima. Zmarł w Kostelu lub Krapinie, a jego grób znajduje się w kościele parafialnym w Pregradzie.

Nie można zapominać, że była to okres walk dynastycznych między Habsburgami a Jagiellonami.

Rodzina

Petar był żonaty z Barbarą Strezsemley ze Strezy (dzisiejszy Pavlin Kloštar) z rodziny Bissenus Streski (Bissenus de Streza), która pochodziła ze Strezy[1], wuja króla Dmitara Zvonimira. Stresa była potomkiem Bissenus de genere Aba, który był potomkiem króla Węgier Samuela Aby (1041-1044), zięcia (synowej) księcia Węgier Gejzy, który był potomkiem Csaby, syna króla Hunów Attyli.

Przypisy

  1. ↑ Znameniti i zaslužni Hrvati: te pomena vrijedna lica u hrvatskoj povijesti od 925-1925, Odbor za izdanje knjige "Zaslužni i znamenti Hrvati 925-1925.", Emilije Laszowski, Zagreb 1925.

Petar Keglević (chor.)

— Ban jednolitej Chorwacji —
Petar Keglević
Petar Keglević
Ban jednolitej Chorwacji
Okres od 1537
do 1542
Poprzednik Tomo Nádasdy
Następca Nikola Šubić Zrinski
Dane biograficzne
Ród Keglević
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1478
Śmierć 1554
Miejsce Kostel lub Krapina
Ojciec Simon
Matka nieznana
Rodzeństwo dwaj bracia i siostra
Żona Stresemleya Borbála
Dzieci ośmioro, w tym:
Ferenc (zakonnik) i
Anna (żona Ernuszt Gáspára)
Sukcesy Założył opactwo Ipolyság (dziś Šahy na Słowacji).
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Petar_Keglević&oldid=47294”