Petar Keglević: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 7 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1h]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 18: Linia 18:
 
|poprzednik        = [[Tomo Nádasdy]]
 
|poprzednik        = [[Tomo Nádasdy]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br />(1537-1542)
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br />(1537-1542)
|następca          = [[Nikola Šubić Zrinski]]
+
|następca          = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_%C5%A0ubi%C4%87_Zrinski Nikola Šubić Zrinski]
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 30: Linia 30:
 
Petar pochodził ze starej chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Prklja]], zamieszkującej w dolinie rzeki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zrmanja Zrmanja] niedaleko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gmina_Ervenik Ervenika], o której wspomina się w 1322 roku. Od Keglena − imienia członka rodziny, na początku XV wieku nadano rodzinie nazwisko Keglević. W drugiej połowie XV wieku byli właścicielami twierdzy Kegalj-grad w żupanacie Knin.
 
Petar pochodził ze starej chorwackiej rodziny szlacheckiej [[Prklja]], zamieszkującej w dolinie rzeki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Zrmanja Zrmanja] niedaleko [https://pl.wikipedia.org/wiki/Gmina_Ervenik Ervenika], o której wspomina się w 1322 roku. Od Keglena − imienia członka rodziny, na początku XV wieku nadano rodzinie nazwisko Keglević. W drugiej połowie XV wieku byli właścicielami twierdzy Kegalj-grad w żupanacie Knin.
  
Jako młody człowiek Petar brał udział w [[Korbávmezei csata|bitwie na Krbavskim Polu]] w 1493 roku. Zasłynął w [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stogodi%C5%A1nji_hrvatsko-turski_rat wojnie z Turkami] w 1521 roku. Od 1521-1522 był kapitanem, więc został [[Ban Jajce|banem]] banatu w Jajcach, następnie komisarzem królewskim (prokuratorem generalnym) Chorwacji i Slawonii (1533-1537) oraz [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|banem Chorwacji]] (1537-1542).
+
Jako młody człowiek Petar brał udział w [[Korbávmezei csata|bitwie na Krbavskim Polu]] w 1493 roku. Zasłynął w [https://hr.wikipedia.org/wiki/Stogodi%C5%A1nji_hrvatsko-turski_rat wojnie z Turkami] w 1521 roku. Od 1521-1522 był kapitanem, więc został [[Ban Jajce|banem]] [[Banat Jajce|banatu w Jajcach]], następnie komisarzem królewskim (prokuratorem generalnym) Chorwacji i Slawonii (1533-1537) oraz [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|banem Chorwacji]] (1537-1542).
  
 
Na krótko przed [[Mohacz|bitwą pod Mohaczem]] nabył ''[[ius gladii]]''.  
 
Na krótko przed [[Mohacz|bitwą pod Mohaczem]] nabył ''[[ius gladii]]''.  
Linia 36: Linia 36:
 
Po bitwie pod Mohaczem wybrał [[Ferdynand I|Ferdynanda I Habsburga]] przeciwko [[Ivan Zapolja|Iwanowi Zapolje]]. Po tureckim podboju rodzinnych posiadłości w dolinie Zrmanji, Petar kupił w 1523 r. majątki [[Kostel]], [[Krapina]], [[Blinja]] i [[Totuševina]] w [https://hr.wikipedia.org/wiki/Pounje Pounje], a od króla otrzymał dobra [[Bijela Stijena]] niedaleko [[Pakrac]], [[Novigrad]] i [[Lobor]].
 
Po bitwie pod Mohaczem wybrał [[Ferdynand I|Ferdynanda I Habsburga]] przeciwko [[Ivan Zapolja|Iwanowi Zapolje]]. Po tureckim podboju rodzinnych posiadłości w dolinie Zrmanji, Petar kupił w 1523 r. majątki [[Kostel]], [[Krapina]], [[Blinja]] i [[Totuševina]] w [https://hr.wikipedia.org/wiki/Pounje Pounje], a od króla otrzymał dobra [[Bijela Stijena]] niedaleko [[Pakrac]], [[Novigrad]] i [[Lobor]].
  
<!-- en.wiki navodi ovo, ali nema izvora
+
Po śmierci swojego zięcia [[Gašpara Ernušta]] (ostatniego członka bogatej rodziny [[Ernušt]]ów, pochodzenia żydowskiego) Petar nielegalnie przywłaszczył sobie jego dobra w Medzimurju, więc król Ferdynand z pomocą [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_%C5%A0ubi%C4%87_Zrinski Nikoli Šubića Zrinskiego] pozbawił go tytułu bana, skonfiskował jego ruchomości (1546) zgromadzone w majątku Kostel.
  
<small><small><small><small>John Zápolya had made the Franco-Hungarian alliance. Petar Keglević had made a special agreement with the Ottoman Empire. The result was a Franco-Ottoman alliance and as an unintended consequence moved Jeronimo Bassano from Venice to England (see also: Ottoman–Venetian War (1499–1503)). This architecture of Europe should kept for centuries. </small></small></small></small>
+
W 1548 r. został ułaskawiony i przywrócono mu część skonfiskowanego majątku wraz z majątkiem dziadka Bužima. Zmarł w Kostelu lub Krapinie, a jego grób znajduje się w kościele parafialnym w Pregradzie.
  
<small><small><small><small>He increased his family's holdings through purchases (Kostel and Krapina)[1] and royal gifts (Bijela Stijena near Pakrac, Lobor, Novigrad[disambiguation needed] (the permission to build novi grad (new towns)), Zsámbék, Perbál, Tök and Fürstenfeld).[2 </small></small></small></small>
+
Nie można zapominać, że była to okres walk dynastycznych między Habsburgami a Jagiellonami.
  
<small><small><small><small>In 1542 he was sentenced as an infidel by the Parliament in Bratislava, because of his special agreement with the Ottoman Empire and because of the ownership of Međimurje. Emperor Ferdinand removed him from his position as ban and confiscated his properties in 1542 (see also: Little War in Hungary (1543)).  </small></small></small></small>
+
== Rodzina ==
  
<small><small><small><small>One of the sons of Petar Keglević moved to Valladolid (see: Charles_V,_Holy_Roman_Emperor#Conflicts_with_the_Ottoman_Empire) and Mehmed-paša Sokolović became Commander of the Imperial Squires and later Grand Vizier </small></small></small></small>
+
Petar był żonaty z Barbarą Strezsemley ze Strezy (dzisiejszy Pavlin Kloštar) z rodziny Bissenus Streski (''Bissenus de Streza''), która pochodziła ze Strezy<ref>Znameniti i zaslužni Hrvati: te pomena vrijedna lica u hrvatskoj povijesti od 925-1925, Odbor za izdanje knjige "Zaslužni i znamenti Hrvati 925-1925.", Emilije Laszowski, Zagreb 1925.</ref>, wuja króla [[Dmitar Zvonimir|Dmitara Zvonimira]]. Stresa była potomkiem ''Bissenus de genere Aba'', który był potomkiem króla Węgier [[Samuel Aba|Samuela Aby]] (1041-1044), zięcia (synowej) księcia Węgier [[Gejza|Gejzy]], który był potomkiem [[Csaba|Csaby]], syna króla Hunów [https://pl.wikipedia.org/wiki/Attyla Attyli].
 
 
<small><small><small><small>Emperor Ferdinand imprisoned him in 1546 in house arrest in one of his own houses of his own choice. In 1548 he was granted an amnesty and was returned all of his goods along with his grandfather's Bužim. In the year 1552 Emperor Ferdinand visited him as a private person and brought him news from Valladolid. He died in 1554 or 1555. </small></small></small></small>
 
 
 
<small><small><small><small>He was not involved in the dynastic fight between the Habsburgs and the Jagiellonians, although he made the business with George, Margrave of Brandenburg-Ansbach, so that this one pulled back from Hungary and Croatia </small></small></small></small>
 
 
 
cit: George, Margrave of Brandenburg-Ansbach 21.12.1521 and Ferdinand I, Holy Roman Emperor, King of Croatia 8.11.1559: "Count Peter Keglevich Margrave of the castles Kostel and Krapina", National Archives of Hungary.
 
^ I. regni hungariae et partium eidem annexarum statuum et ordinum seu nobilium familiarum stemmatographia intersertis accessorie notationibus de antiquis populis hungariae oras incolentibus. p.211, 1798
 
 
 
-->
 
 
 
Po śmierci swojego zięcia Gašpara Ernušta (ostatniego członka bogatej rodziny Ernuštów, pochodzenia żydowskiego) Petar Keglević nielegalnie przywłaszczył sobie jego dobra w Medzimurju, więc król Ferdynand z pomocą Nikoli Šubića Zrinskiego "Sigetskiego" odebrał go z honoru zakazu, skonfiskował jego majątek. uwięziony (1546) w majątku Kostel.
 
 
 
<small><small><small><small>Petar Keglević je poslije smrti svog zeta [[Gašpar Ernušt|Gašpara Ernušta]] (posljednjeg pripadnika bogate obitelji [[Ernušti|Ernušt]], [[Židovi|židovskog]] podrijetla) protupravno prisvojio njegova imanja u [[Međimurje|Međimurju]], pa ga je kralj Ferdinand uz pomoć [[Nikola Šubić Zrinski|Nikole Šubića Zrinskog "Sigetskog"]] skinuo s banske časti, zaplijenio njegove posjede i dao ga zatočiti ([[1546]].) na posjedu Kostelu.  </small></small></small></small>
 
 
 
W 1548 r. Został ułaskawiony i część skonfiskowanego majątku wraz z majątkiem dziadka Bužima zwrócono mu. Zmarł w Kostelu lub Krapinie, a jego grób znajduje się w kościele parafialnym w Pregradzie.
 
 
 
<small><small><small><small>Godine [[1548]]. pomilovan je i vraćen mu je dio zaplijenjenih dobara s djedovinskim dobrom [[Bužim]]om. Umro je u [[Kostel]]u ili u [[Krapina|Krapini]], a grob mu je u župnoj crkvi u [[Pregrada|Pregradi]]. </small></small></small></small>
 
 
 
Nie można zapominać, że była to walka dynastyczna między Habsburgami a Jagelovicami.
 
 
 
<small><small><small><small>Ne smije se smetnut s uma da se radi o dinastijskoj borbi [[Habsburgovci|Habsburgovaca]] i [[Jagelovići|Jagelovića]]. </small></small></small></small>
 
 
 
Petar Keglević był żonaty z Barbarą Strezsemley ze Strezy (dzisiejszy Pavlin Kloštar) z rodziną Bissenus Streski (Bissenus de Streza), który pochodził ze Strezy [1], wuja króla Dmitara Zvonimira. Stresa była potomkiem Bissenus de genere Aba, który był potomkiem węgierskiego króla Samuela Aby (1041-1044) zięcia (synowej) węgierskiego księcia Gejzy i który był potomkiem Csaby, syna króla Hun Attili.
 
 
 
<small><small><small><small>Petar Keglević je bio oženjen Barbarom Strezsemley iz Streze (današnjeg [[Pavlin Kloštar]]a) od obitelji Bissenus Streskih (''Bissenus de Streza''), koja je potjecala od [[Streza|Streze]],<ref>[[Znameniti i zaslužni Hrvati]]: te pomena vrijedna lica u hrvatskoj povijesti od 925-1925, Odbor za izdanje knjige "Zaslužni i znamenti Hrvati 925-1925.", [[Emilije Laszowski]], Zagreb 1925.</ref> ujaka kralja [[Dmitar Zvonimir|Dmitra Zvonimira]]. Streza je potjecao od Bissenusa de genere Aba, koji je bio potomak ugarskog kralja [[Samuel Aba|Samuela Abe]] ([[1041.]]-[[1044.]]) zeta (kćerin suprug) ugarskog kneza [[Gejza|Gejze]] i koji je bio potomak [[Csaba, ugarski kralj|Csabe]] sina kralja Huna [[Atila|Atile]]. </small></small></small></small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 92: Linia 67:
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. poprzednik    = [[Tomo Nádasdy]]
 
  |1. poprzednik    = [[Tomo Nádasdy]]
  |1. następca      = [[Nikola Šubić Zrinski]]
+
  |1. następca      = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Nikola_%C5%A0ubi%C4%87_Zrinski Nikola Šubić Zrinski]
  
 
  |klan              =  
 
  |klan              =  
Linia 105: Linia 80:
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
  |ojciec            = nieznany
+
  |ojciec            = Simon
 
  |matka            = nieznana
 
  |matka            = nieznana
  |rodzeństwo        =  
+
  |rodzeństwo        = dwaj bracia i siostra
  
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek        = żona
  |1. związek z      = nieznana
+
  |1. związek z      = Stresemleya Borbála
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
  |1. dzieci        = brak
+
  |1. dzieci        = ośmioro, w tym:<br>Ferenc (zakonnik) i<br>Anna (żona [[Ernuszt Gáspár]]a)
 
  |dokonania        = Założył opactwo Ipolyság (dziś Šahy na Słowacji).
 
  |dokonania        = Założył opactwo Ipolyság (dziś Šahy na Słowacji).
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 124: Linia 99:
 
{{SORTUJ:Keglević, Petar}}
 
{{SORTUJ:Keglević, Petar}}
  
[[Kategoria:Banowie Chorwacji]]
+
[[Kategoria:Banowie]]
 +
[[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
[[Kategoria:Ród Keglević]]
+
[[Kategoria:Keglević]]
[[Kategoria:Rody]]
 
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1478]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w 1478]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1554]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1554]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]]

Aktualna wersja na dzień 12:50, 15 sty 2021

Petar Keglević znany jako Petar Keglević z Bužim (* 1478, † 1554), chorwacki szlachcic, ban chorwacko-słowiańsko-dalmatyński.

Życiorys

Petar pochodził ze starej chorwackiej rodziny szlacheckiej Prklja, zamieszkującej w dolinie rzeki Zrmanja niedaleko Ervenika, o której wspomina się w 1322 roku. Od Keglena − imienia członka rodziny, na początku XV wieku nadano rodzinie nazwisko Keglević. W drugiej połowie XV wieku byli właścicielami twierdzy Kegalj-grad w żupanacie Knin.

Jako młody człowiek Petar brał udział w bitwie na Krbavskim Polu w 1493 roku. Zasłynął w wojnie z Turkami w 1521 roku. Od 1521-1522 był kapitanem, więc został banem banatu w Jajcach, następnie komisarzem królewskim (prokuratorem generalnym) Chorwacji i Slawonii (1533-1537) oraz banem Chorwacji (1537-1542).

Na krótko przed bitwą pod Mohaczem nabył ius gladii.

Po bitwie pod Mohaczem wybrał Ferdynanda I Habsburga przeciwko Iwanowi Zapolje. Po tureckim podboju rodzinnych posiadłości w dolinie Zrmanji, Petar kupił w 1523 r. majątki Kostel, Krapina, Blinja i Totuševina w Pounje, a od króla otrzymał dobra Bijela Stijena niedaleko Pakrac, Novigrad i Lobor.

Po śmierci swojego zięcia Gašpara Ernušta (ostatniego członka bogatej rodziny Ernuštów, pochodzenia żydowskiego) Petar nielegalnie przywłaszczył sobie jego dobra w Medzimurju, więc król Ferdynand z pomocą Nikoli Šubića Zrinskiego pozbawił go tytułu bana, skonfiskował jego ruchomości (1546) zgromadzone w majątku Kostel.

W 1548 r. został ułaskawiony i przywrócono mu część skonfiskowanego majątku wraz z majątkiem dziadka Bužima. Zmarł w Kostelu lub Krapinie, a jego grób znajduje się w kościele parafialnym w Pregradzie.

Nie można zapominać, że była to okres walk dynastycznych między Habsburgami a Jagiellonami.

Rodzina

Petar był żonaty z Barbarą Strezsemley ze Strezy (dzisiejszy Pavlin Kloštar) z rodziny Bissenus Streski (Bissenus de Streza), która pochodziła ze Strezy[1], wuja króla Dmitara Zvonimira. Stresa była potomkiem Bissenus de genere Aba, który był potomkiem króla Węgier Samuela Aby (1041-1044), zięcia (synowej) księcia Węgier Gejzy, który był potomkiem Csaby, syna króla Hunów Attyli.

Przypisy

  1. Znameniti i zaslužni Hrvati: te pomena vrijedna lica u hrvatskoj povijesti od 925-1925, Odbor za izdanje knjige "Zaslužni i znamenti Hrvati 925-1925.", Emilije Laszowski, Zagreb 1925.

Petar Keglević (chor.)

Ban jednolitej Chorwacji
Petar Keglević
Petar Keglević
Ban jednolitej Chorwacji
Okres od 1537
do 1542
Poprzednik Tomo Nádasdy
Następca Nikola Šubić Zrinski
Dane biograficzne
Ród Keglević
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1478
Śmierć 1554
Miejsce Kostel lub Krapina
Ojciec Simon
Matka nieznana
Rodzeństwo dwaj bracia i siostra
Żona Stresemleya Borbála
Dzieci ośmioro, w tym:
Ferenc (zakonnik) i
Anna (żona Ernuszt Gáspára)
Sukcesy Założył opactwo Ipolyság (dziś Šahy na Słowacji).