I. Mária: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| + | [[Kategoria:0]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Andegawe%C5%84ska | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Maria_Andegawe%C5%84ska | ||
| Linia 13: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| − | ''' | + | '''Mária''' ''magyar királynő'' (pol. ''Maria Andegaweńska'', chor. ''Marija'', cz. ''Marie Uherská'', sł. ''Mária z Anjou'') (* [[1371]], † 17 maja [[1395]]) – [[Władcy Węgier|królowa Węgier i Chorwacji]] od 1382. |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Była córką króla Polski i Węgier [[Ludwik Węgierski|Ludwika Węgierskiego]] i [[Elżbieta Bośniaczka|Elżbiety Bośniaczki]]. Już w dzieciństwie ojciec zaaranżował jej małżeństwo z [[Zygmunt Luksemburski|Zygmuntem Luksemburskim]], jej siostra [[Jadwiga Andegaweńska]] miała poślubić [ | + | Była córką króla Polski i Węgier [[Ludwik Węgierski|Ludwika Węgierskiego]] i [[Elżbieta Bośniaczka|Elżbiety Bośniaczki]]. Już w dzieciństwie ojciec zaaranżował jej małżeństwo z [[Zygmunt Luksemburski|Zygmuntem Luksemburskim]], jej siostra [[Jadwiga Andegaweńska]] miała poślubić [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wilhelm_Habsburg Wilhelma Habsburga]<ref>J. Dąbrowski, ''Ostatnie lata Ludwika Wielkiego. 1370-1382'', Kraków 2009, str. 303–304.</ref>. |
W 1382 po śmierci Ludwika została królową Węgier, rzeczywista władza spoczęła jednak w ręku jej matki [[Elżbieta Bośniaczka|Elżbiety Bośniaczki]]. | W 1382 po śmierci Ludwika została królową Węgier, rzeczywista władza spoczęła jednak w ręku jej matki [[Elżbieta Bośniaczka|Elżbiety Bośniaczki]]. | ||
| − | Po władzę sięgnął wtedy najstarszy żyjący potomek Andegawenów | + | Po władzę sięgnął wtedy najstarszy żyjący potomek Andegawenów – [[władcy Neapolu i Sycylii|król Neapolu]] [[Karol III z Durazzo]]. W grudniu [[1385]] strącił Marię z tronu i koronował się na króla Węgier jako Karol II<ref name="Nikodem">J. Nikodem, ''Jadwiga król Polski'', Wrocław 2009, str. 248.</ref>. W wyniku spisku Elżbiety Bośniaczki i [[Palatyn (tytuł)|palatyna]] [[Garai I. Miklós|Mikołaja z Gary]] nowy król został w lutym 1386 zamordowany. Władzę w wewnętrznie osłabionym kraju ponownie objęły Elżbieta z córką<ref name="Nikodem" />. W obawie przed zwolennikami zamordowanego monarchy obie kobiety schroniły się w posiadłości [[Garai (ród)|rodu z Gary]] w południowych [[Węgry|Węgrzech]]. Wkrótce zostały napadnięte i uwięzione w zamku [[Nowy Grod]] nad [[Morze Adriatyckie|Adriatykiem]] z polecenia męża Marii – Zygmunta Luksemburskiego. Elżbieta nie doczekała się pomocy od zięcia, który dążył do przejęcia korony węgierskiej. Została uduszona na oczach córki przed 15 stycznia 1387<ref name="Nikodem2">J. Nikodem, ''Jadwiga król Polski'', Wrocław 2009, str. 249.</ref>. Z niewoli Marię wyzwolił dopiero Zygmunt Luksemburski, za cenę przyjęcia korony węgierskiej w czerwcu 1387<ref name="Nikodem2" />. Od tej pory Węgry miały formalnie dwoje równoprawnych władców, Marię i Zygmunta. Królowa na co dzień nie brała udziału w rządach. Sprawowała władzę w trakcie pobytów męża za granicą. Maria zmarła w Budzie 17 maja 1395 roku podczas polowania na skutek upadku z konia, który spowodował poronienie. Została pochowana w katedrze w Wielkim Waradynie (obecnie [[Oradea]]).<ref>Nikodem J., Jadwiga król Polski, Wydawnictwo Ossolineum, Wrocław 2009, {{ISBN|978-83-04-04978-9}}.</ref> |
{{Tree | {{Tree | ||
| Linia 86: | Linia 88: | ||
|{{Dynasta infobox | |{{Dynasta infobox | ||
| − | |dynasta = Maria Andegaweńska | + | |dynasta = Mária (węg.)<br>Maria Andegaweńska (pol.)<br>Marija (chor.)<br>Marie Uherská (cz.)<br>Mária z Anjou (słow.) |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = królowa Węgier | |tytulatura = królowa Węgier | ||
| Linia 100: | Linia 102: | ||
|1. do = [[1385]] | |1. do = [[1385]] | ||
|1. koronacja = | |1. koronacja = | ||
| − | |1. poprzednik = [[I. Lajos]] ( | + | |1. poprzednik = [[I. Lajos]] (Ludwik Węgierski) |
| − | |1. następca = [[II. Károly]] ( | + | |1. następca = [[II. Károly]] (Karol II/III z Durazzo) |
|2. tytuł = [[Władcy Węgier|Królowa Węgier i Chorwacji]] | |2. tytuł = [[Władcy Węgier|Królowa Węgier i Chorwacji]] | ||
|2. od = [[1386]] | |2. od = [[1386]] | ||
|2. do = [[17 maja]] [[1395]] | |2. do = [[17 maja]] [[1395]] | ||
|2. koronacja = | |2. koronacja = | ||
| − | |2. poprzednik = [[II. Károly]] ( | + | |2. poprzednik = [[II. Károly]] (Karol II/III z Durazzo) |
| − | |2. następca = [[Luxemburgi Zsigmond]]<br>( | + | |2. następca = [[Luxemburgi Zsigmond]]<br>(Zygmunt Luksemburski) |
|dynastia = [[Kapetyngowie]] | |dynastia = [[Kapetyngowie]] | ||
|gałąź = [[Andegawenowie]] | |gałąź = [[Andegawenowie]] | ||
| Linia 119: | Linia 121: | ||
|przyczyna śmierci = poronienie | |przyczyna śmierci = poronienie | ||
|miejsce spoczynku = Nagyvárad<br>(obecnie Oradea) | |miejsce spoczynku = Nagyvárad<br>(obecnie Oradea) | ||
| − | |ojciec = [[I. Lajos]] ( | + | |ojciec = [[I. Lajos]] (Ludwik Węgierski) |
|matka = [[Elżbieta Bośniaczka]] | |matka = [[Elżbieta Bośniaczka]] | ||
| − | |rodzeństwo = [[Katalin | + | |rodzeństwo = [[Katalin]] (Katarzyna), [[Hedwig]] (Jadwiga) |
|1. związek = mąż | |1. związek = mąż | ||
| − | |1. związek z = [[Zygmunt Luksemburski | + | |1. związek z = [[Zikmund Lucemburský]]<br>(Zygmunt Luksemburski) |
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| Linia 134: | Linia 136: | ||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| + | |||
| + | {{SORTUJ:Andegawenowie, Mária 01}} | ||
[[Kategoria:Andegawenowie węgierscy]] | [[Kategoria:Andegawenowie węgierscy]] | ||
| + | [[Kategoria:Dynasta]] | ||
[[Kategoria:Władcy Węgier]] | [[Kategoria:Władcy Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierskie królowe]] | [[Kategoria:Węgierskie królowe]] | ||
[[Kategoria:Urodzeni w 1371]] | [[Kategoria:Urodzeni w 1371]] | ||
| − | |||
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Zmarli w 1395]] |
Aktualna wersja na dzień 16:12, 15 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Mária magyar királynő (pol. Maria Andegaweńska, chor. Marija, cz. Marie Uherská, sł. Mária z Anjou) (* 1371, † 17 maja 1395) – królowa Węgier i Chorwacji od 1382. Spis treściŻyciorysByła córką króla Polski i Węgier Ludwika Węgierskiego i Elżbiety Bośniaczki. Już w dzieciństwie ojciec zaaranżował jej małżeństwo z Zygmuntem Luksemburskim, jej siostra Jadwiga Andegaweńska miała poślubić Wilhelma Habsburga[1]. W 1382 po śmierci Ludwika została królową Węgier, rzeczywista władza spoczęła jednak w ręku jej matki Elżbiety Bośniaczki. Po władzę sięgnął wtedy najstarszy żyjący potomek Andegawenów – król Neapolu Karol III z Durazzo. W grudniu 1385 strącił Marię z tronu i koronował się na króla Węgier jako Karol II[2]. W wyniku spisku Elżbiety Bośniaczki i palatyna Mikołaja z Gary nowy król został w lutym 1386 zamordowany. Władzę w wewnętrznie osłabionym kraju ponownie objęły Elżbieta z córką[2]. W obawie przed zwolennikami zamordowanego monarchy obie kobiety schroniły się w posiadłości rodu z Gary w południowych Węgrzech. Wkrótce zostały napadnięte i uwięzione w zamku Nowy Grod nad Adriatykiem z polecenia męża Marii – Zygmunta Luksemburskiego. Elżbieta nie doczekała się pomocy od zięcia, który dążył do przejęcia korony węgierskiej. Została uduszona na oczach córki przed 15 stycznia 1387[3]. Z niewoli Marię wyzwolił dopiero Zygmunt Luksemburski, za cenę przyjęcia korony węgierskiej w czerwcu 1387[3]. Od tej pory Węgry miały formalnie dwoje równoprawnych władców, Marię i Zygmunta. Królowa na co dzień nie brała udziału w rządach. Sprawowała władzę w trakcie pobytów męża za granicą. Maria zmarła w Budzie 17 maja 1395 roku podczas polowania na skutek upadku z konia, który spowodował poronienie. Została pochowana w katedrze w Wielkim Waradynie (obecnie Oradea).[4]
Przodkowie[5]
Przypisy
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
