Bitwa pod Baia: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 10 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1wt]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
[[Plik:Battlbaia.png|thumb|left|Plan bitwy pod Baia]]
 +
'''Bitwa pod Baia''' – bitwa stoczona w nocy z 14 na 15 grudnia 1467 roku pod [https://pl.wikipedia.org/wiki/Baia Baia], pomiędzy siłami [[Hospodarstwo Mołdawskie|hospodara mołdawskiego]] [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_III_Wielki Stefana Wielkiego] i [[Węgry|króla węgierskiego]] [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], zakończona zwycięstwem Mołdawian.
 +
 +
Do bitwy doszło podczas najazdu Macieja Korwina na państwo mołdawskie. Powodem ataku była chęć ponownego podporządkowania Mołdawii koronie węgierskiej, zwłaszcza wobec odebrania przez Stefana Węgrom ważnego portu czarnomorskiego [[Kilia (miasto)|Kilii]] w 1465 roku, a także jego ataku na [[Siedmiogród]] w 1461 roku (gdzie schronił się jego rywal do korony [[Piotr III Aron|Piotr Aron]], wygnany w 1457 roku)<ref>R.W. Seton-Watson: ''[https://books.google.com/books?id=-tI3AAAAIAAJ A History of the Roumanians]]. CUP Archive, 1934, s. 43. [dostęp 2012-11-04].; Laurenţiu Rădvan: ''[https://books.google.com/books?id=0xNYmFwyCdkC At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities]''. Leiden: Koninklijke Brill NV, 2010, str. 461, seria: East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450. 4. ISBN 978-90-04-18010-9. [dostęp 2012-11-04].</ref>.
 +
 +
Król Maciej przekroczył [[Karpaty]] i wkroczył na tereny Mołdawii w listopadzie 1467 roku. Zmierzał w kierunku [[Suczawa|Suczawy]] i palił kolejne miasta (m.in. [[Bacău|Baków]] i [[Roman]]). Zatrzymał się w jednym z głównych miast Mołdawii, [[Baia]], licząc na wsparcie tutejszego mieszczaństwa, głównie pochodzenia niemieckiego, związanego z Węgrami kontaktami handlowymi. Miał też nadzieję na trwałą pamięć o przywilejach jakie korona węgierska przyznała miastu za czasów zwierzchnictwa nad Mołdawią. Baia była poza tym ośrodkiem [[katolicyzm]]u w prawosławnej na ogół Mołdawii, tu miało siedzibę katolickie biskupstwo<ref>Laurenţiu Rădvan: \\[https://books.google.com/books?id=0xNYmFwyCdkC At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities]''. Leiden: Koninklijke Brill NV, 2010, str. 461–462, seria: East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450. 4. ISBN 978-90-04-18010-9. [dostęp 2012-11-04].</ref>.
 +
 +
Siły Stefana Wielkiego początkowo wycofywały się przed wielką armią króla węgierskiego. Dopiero po zatrzymaniu się Macieja w Baia Stefan zaatakował go. W nocy z 14 na 15 grudnia 1467 roku jego siły uderzyły na miasto, zaskakując Węgrów. Wojska Macieja Korwina zostały rozbite, a sam król, ranny, z trudem przedostał się lasami z powrotem do Siedmiogrodu<ref>R.W. Seton-Watson: ''[https://books.google.com/books?id=-tI3AAAAIAAJ A History of the Roumanians]''. CUP Archive, 1934, str. 43–44. [dostęp 2012-11-04].; Tony Jaques: ''[https://books.google.com/books?id=3amnMPTPP5MC Battles and Sieges: A Guide to 8,500 Battles from Antiquity through the Twenty-first Century]. T. 1: A–E. Westwood: Greenwood Press, 2007, str. 98. ISBN 0-313-33537-0. [dostęp 2012-11-04].</ref>.
 +
 +
Po tym ataku Mołdawianie podjęli kilka kolejnych wypraw na Siedmiogród, podczas których wpadł w ich ręce i został stracony Piotr Aron<ref>Juliusz Demel: ''Historia Rumunii''. Wyd. II. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo, 1986, str. 132. ISBN 83-04-01553-6.</ref>.
 +
 +
Było to pierwsze wielkie zwycięstwo Stefana. Powstrzymało ono na kilkadziesiąt lat węgierskie zapędy podporządkowania sobie MołdawiiR.W. Seton-Watson: ''[https://books.google.com/books?id=-tI3AAAAIAAJA History of the Roumanians]''. CUP Archive, 1934, str. 44. [dostęp 2012-11-04].</ref>. W dziękczynieniu za sukces hospodar Stefan Wielki ufundował w Baia cerkiew zwaną "białą"<ref>Witold Korsak, Jacek Tokarski: ''Rumunia''. Wydawnictwo Pascal, 2004, str. 228, seria: Przewodnik Pascala. ISBN 83-7304-380-2.</ref>.
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
|
 
{{Wojna infobox
 
{{Wojna infobox
 
  |nazwa        = Bitwa pod Baia
 
  |nazwa        = Bitwa pod Baia
 
  |epoka        = średniowiecze
 
  |epoka        = średniowiecze
 
  |konflikt    =  
 
  |konflikt    =  
−
  |grafika      = Plik:Kingdom of Hungary against Moldovans flag in battle.jpg
+
  |grafika      = Kingdom_of_Hungary_against_Moldovans_flag_in_battle.jpg
 
  |opis grafiki = Bitwa pod Baia, przedstawienie z 1488
 
  |opis grafiki = Bitwa pod Baia, przedstawienie z 1488
 
  |czas        = 14–15 grudnia 1467
 
  |czas        = 14–15 grudnia 1467
Linia 28: Linia 45:
 
  |strona1      = [[Hospodarstwo Mołdawskie]]
 
  |strona1      = [[Hospodarstwo Mołdawskie]]
 
  |strona2      = [[Królestwo Węgier]]
 
  |strona2      = [[Królestwo Węgier]]
−
  |dowódca1    = [[Stefan III Wielki]]
+
  |dowódca1    = [https://pl.wikipedia.org/wiki/Stefan_III_Wielki Stefan III Wielki]
 
  |dowódca2    = [[Maciej Korwin]]
 
  |dowódca2    = [[Maciej Korwin]]
 +
|jednostki1 =
 +
|jednostki2 =
 
  |siły1        =  
 
  |siły1        =  
 
  |siły2        =  
 
  |siły2        =  
Linia 38: Linia 57:
 
  |commons      =  
 
  |commons      =  
 
}}
 
}}
−
[[Plik:Battlbaia.png|thumb|Plan bitwy pod Baia]]
+
|}
−
'''Bitwa pod Baia''' – bitwa stoczona w nocy z 14 na 15 grudnia 1467 roku pod [[Baia]], pomiędzy siłami [[Hospodarstwo Mołdawskie|hospodara mołdawskiego]] [[Stefan III Wielki|Stefana Wielkiego]] i [[Węgry|króla węgierskiego]] [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], zakończona zwycięstwem Mołdawian.
 
  
−
Do bitwy doszło podczas najazdu Macieja Korwina na państwo mołdawskie. Powodem ataku była chęć ponownego podporządkowania Mołdawii koronie węgierskiej, zwłaszcza wobec odebrania przez Stefana Węgrom ważnego portu czarnomorskiego [[Kilia (miasto)|Kilii]] w 1465 roku, a także jego ataku na [[Siedmiogród]] w 1461 roku (gdzie schronił się jego rywal do korony [[Piotr III Aron|Piotr Aron]], wygnany w 1457 roku)<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Seton-Watson| imię = R.W.| tytuł = A History of the Roumanians| url = https://books.google.com/books?id=-tI3AAAAIAAJ| wydawca = CUP Archive| rok = 1934| strony = 43| data dostępu = 2012-11-04}}; {{Cytuj książkę| nazwisko = Rădvan| imię = Laurenţiu| tytuł = At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities| url = https://books.google.com/books?id=0xNYmFwyCdkC| wydawca = Koninklijke Brill NV| miejsce = Leiden| rok = 2010| strony = 461| seria = East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450| id = 4| isbn = 978-90-04-18010-9| data dostępu = 2012-11-04}}</ref>.
+
{{SORTUJ:Bitwa, Baia}}
−
 
 
−
Król Maciej przekroczył [[Karpaty]] i wkroczył na tereny Mołdawii w listopadzie 1467 roku. Zmierzał w kierunku [[Suczawa|Suczawy]] i palił kolejne miasta (m.in. [[Bacău|Baków]] i [[Roman]]). Zatrzymał się w jednym z głównych miast Mołdawii, [[Baia]], licząc na wsparcie tutejszego mieszczaństwa, głównie pochodzenia niemieckiego, związanego z Węgrami kontaktami handlowymi. Miał też nadzieję na trwałą pamięć o przywilejach jakie korona węgierska przyznała miastu za czasów zwierzchnictwa nad Mołdawią. Baia była poza tym ośrodkiem [[katolicyzm]]u w prawosławnej na ogół Mołdawii, tu miało siedzibę katolickie biskupstwo<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Rădvan| imię = Laurenţiu| tytuł = At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities| url = https://books.google.com/books?id=0xNYmFwyCdkC| wydawca = Koninklijke Brill NV| miejsce = Leiden| rok = 2010| strony = 461–462| seria = East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450| id = 4| isbn = 978-90-04-18010-9| data dostępu = 2012-11-04}}</ref>.
 
−
 
 
−
Siły Stefana Wielkiego początkowo wycofywały się przed wielką armią króla węgierskiego. Dopiero po zatrzymaniu się Macieja w Baia Stefan zaatakował go. W nocy z 14 na 15 grudnia 1467 roku jego siły uderzyły na miasto, zaskakując Węgrów. Wojska Macieja Korwina zostały rozbite, a sam król, ranny, z trudem przedostał się lasami z powrotem do Siedmiogrodu<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Seton-Watson| imię = R.W.| tytuł = A History of the Roumanians| url = https://books.google.com/books?id=-tI3AAAAIAAJ| wydawca = CUP Archive| rok = 1934| strony = 43–44| data dostępu = 2012-11-04}}; {{Cytuj książkę| nazwisko = Jaques| imię = Tony| tytuł = Battles and Sieges: A Guide to 8,500 Battles from Antiquity through the Twenty-first Century| url = https://books.google.com/books?id=3amnMPTPP5MC| wydawca = Greenwood Press| miejsce = Westwood| rok = 2007| strony = 98| tom = 1| tytuł tomu = A–E| isbn = 0-313-33537-0| data dostępu = 2012-11-04}}</ref>.
 
−
 
 
−
Po tym ataku Mołdawianie podjęli kilka kolejnych wypraw na Siedmiogród, podczas których wpadł w ich ręce i został stracony Piotr Aron<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Demel| imię = Juliusz| autor link = Juliusz Demel| tytuł = Historia Rumunii| wydanie = II| wydawca = Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo| miejsce = Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź| rok = 1986| strony = 132| isbn = 83-04-01553-6}}</ref>.
 
−
 
 
−
Było to pierwsze wielkie zwycięstwo Stefana. Powstrzymało ono na kilkadziesiąt lat węgierskie zapędy podporządkowania sobie Mołdawii<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Seton-Watson| imię = R.W.| tytuł = A History of the Roumanians| url = https://books.google.com/books?id=-tI3AAAAIAAJ| wydawca = CUP Archive| rok = 1934| strony = 44| data dostępu = 2012-11-04}}</ref>. W dziękczynieniu za sukces hospodar Stefan Wielki ufundował w Baia cerkiew zwaną "białą"<ref>{{Cytuj książkę| nazwisko = Korsak| imię = Witold| nazwisko2 = Tokarski| imię2 = Jacek| tytuł = Rumunia| wydawca = Wydawnictwo Pascal| rok = 2004| strony = 228| seria = Przewodnik Pascala| isbn = 83-7304-380-2}}</ref>.
 
−
 
 
−
== Przypisy ==
 
−
{{izvori}}
 
  
 
[[Kategoria:Bitwy]]
 
[[Kategoria:Bitwy]]
 
[[Kategoria:Bitwy Czarnej Armii]]
 
[[Kategoria:Bitwy Czarnej Armii]]
−
[[Kategoria:Bitwy w historii Mołdawii|Baia]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Mołdawii]]
−
[[Kategoria:Średniowieczne bitwy w historii Węgier|Baia]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]
−
[[Kategoria:Wydarzenia 1467]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Królestwa Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 12:31, 24 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Battlbaia.png
Plan bitwy pod Baia

Bitwa pod Baia – bitwa stoczona w nocy z 14 na 15 grudnia 1467 roku pod Baia, pomiędzy siłami hospodara mołdawskiego Stefana Wielkiego i króla węgierskiego Macieja Korwina, zakończona zwycięstwem Mołdawian.

Do bitwy doszło podczas najazdu Macieja Korwina na państwo mołdawskie. Powodem ataku była chęć ponownego podporządkowania Mołdawii koronie węgierskiej, zwłaszcza wobec odebrania przez Stefana Węgrom ważnego portu czarnomorskiego Kilii w 1465 roku, a także jego ataku na Siedmiogród w 1461 roku (gdzie schronił się jego rywal do korony Piotr Aron, wygnany w 1457 roku)[1].

Król Maciej przekroczył Karpaty i wkroczył na tereny Mołdawii w listopadzie 1467 roku. Zmierzał w kierunku Suczawy i palił kolejne miasta (m.in. Baków i Roman). Zatrzymał się w jednym z głównych miast Mołdawii, Baia, licząc na wsparcie tutejszego mieszczaństwa, głównie pochodzenia niemieckiego, związanego z Węgrami kontaktami handlowymi. Miał też nadzieję na trwałą pamięć o przywilejach jakie korona węgierska przyznała miastu za czasów zwierzchnictwa nad Mołdawią. Baia była poza tym ośrodkiem katolicyzmu w prawosławnej na ogół Mołdawii, tu miało siedzibę katolickie biskupstwo[2].

Siły Stefana Wielkiego początkowo wycofywały się przed wielką armią króla węgierskiego. Dopiero po zatrzymaniu się Macieja w Baia Stefan zaatakował go. W nocy z 14 na 15 grudnia 1467 roku jego siły uderzyły na miasto, zaskakując Węgrów. Wojska Macieja Korwina zostały rozbite, a sam król, ranny, z trudem przedostał się lasami z powrotem do Siedmiogrodu[3].

Po tym ataku Mołdawianie podjęli kilka kolejnych wypraw na Siedmiogród, podczas których wpadł w ich ręce i został stracony Piotr Aron[4].

Było to pierwsze wielkie zwycięstwo Stefana. Powstrzymało ono na kilkadziesiąt lat węgierskie zapędy podporządkowania sobie MołdawiiR.W. Seton-Watson: History of the Roumanians. CUP Archive, 1934, str. 44. [dostęp 2012-11-04].</ref>. W dziękczynieniu za sukces hospodar Stefan Wielki ufundował w Baia cerkiew zwaną "białą"[5].

Przypisy

  1. ↑ R.W. Seton-Watson: A History of the Roumanians]. CUP Archive, 1934, s. 43. [dostęp 2012-11-04].; Laurenţiu Rădvan: At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities. Leiden: Koninklijke Brill NV, 2010, str. 461, seria: East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450. 4. ISBN 978-90-04-18010-9. [dostęp 2012-11-04].
  2. ↑ Laurenţiu Rădvan: \\At Europe's Borders: Medieval Towns in the Romanian Principalities. Leiden: Koninklijke Brill NV, 2010, str. 461–462, seria: East Central and Eastern Europe in the Middle Ages, 450–1450. 4. ISBN 978-90-04-18010-9. [dostęp 2012-11-04].
  3. ↑ R.W. Seton-Watson: A History of the Roumanians. CUP Archive, 1934, str. 43–44. [dostęp 2012-11-04].; Tony Jaques: Battles and Sieges: A Guide to 8,500 Battles from Antiquity through the Twenty-first Century. T. 1: A–E. Westwood: Greenwood Press, 2007, str. 98. ISBN 0-313-33537-0. [dostęp 2012-11-04].
  4. ↑ Juliusz Demel: Historia Rumunii. Wyd. II. Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk – Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich. Wydawnictwo, 1986, str. 132. ISBN 83-04-01553-6.
  5. ↑ Witold Korsak, Jacek Tokarski: Rumunia. Wydawnictwo Pascal, 2004, str. 228, seria: Przewodnik Pascala. ISBN 83-7304-380-2.

Bitwa pod Baia

Bitwa pod Baia, przedstawienie z 1488
Bitwa pod Baia, przedstawienie z 1488
Czas 14–15 grudnia 1467
Miejsce Baia
Terytorium Hospodarstwo Mołdawskie
Wynik zwycięstwo Mołdawian
Strony konfliktu
Hospodarstwo Mołdawskie Królestwo Węgier
Dowódcy
Stefan III Wielki Maciej Korwin
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bitwa_pod_Baia&oldid=47976”