Oblężenie Retz: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 4 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:1wt]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
{{Use dmy dates|date=April 2012}}
+
(pol. ''Oblężenie Retz'') było konfliktem między [[Cesarstwo|Świętym Cesarstwem Rzymskim]] a [[Królestwo Węgier|Królestwem Węgier]] w 1486 roku. Było ono częścią wojny austro-węgierskiej. Zdobycie miasta przez Węgry doprowadziło w końcu do rozkwitu przemysłu winiarskiego.
 +
 
 +
== Oblężenie ==
 +
 
 +
Po upadku [https://en.wikipedia.org/wiki/Laa_an_der_Thaya Laa] węgierski król [Maciej|Maciej Korwin]] skierował się do Retz. Towarzyszył mu jego syn [[Jan Korwin|Jan Korwin]]. Maciej podzielił swoją armię na trzy cześci, jedną złożoną głównie z Czechów, drugą z Węgrów, a trzecią z lekkiej kawalerii [https://en.wikipedia.org/wiki/Rascians Raszan]]. Wraz z nimi oblegał miasto 4 października. Miasto było silnie ufortyfikowane i wymagało użycia broni oblężniczej. Garnizon dokonał kilku wycieczek, wycelowanych w transporty zaopatrzeniowe dla obozowiska oblegających. Te potyczki przyniosły niewielkie straty, ale były na tyle niepokojące, że królowie zdecydowali się zbliżyć okrążenie do murów i nakazać ostrzał z armat. Jego armia podkopała też wieże miejskiego fortu. Mieszkańcy Retz zdali sobie sprawę, że nadszedł czas, aby się poddać. Mieszkańcom udzielono królewskiego ułaskawienia, a Maciej wkroczył do miasta 10 października 1486 r.<ref name="Bonfini">Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik-nyolcadik könyv" [Czwarta dekada - książka od szóstej do ósmej]. Rerum Hungaricum Decades [''Dziesięć tomów spraw węgierskich''] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z [http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120 oryginału] 26 marca 2012. [dostęp: 2011-06-30].</ref>
 +
 
 +
== Następstwa ==
 +
 
 +
Po zdobyciu miasta mianowali kapitanem miasta Nikolausa Bethlena, który rozpoczął budowę zamku znanego później jako Gatterburg. <ref>Martin Hammerl (21 sierpnia 2007). [https://web.archive.org/web/20111004060127/http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg "Retz – Gatterburg"]. [http://www.burgen-austria.com]. Austria: burgen-austria.com. Zarchiwizowano z [http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg oryginału] 4 października 2011. [dostęp: 2011-07-05].</ref> Maciej Korwin ponownie wydał miejskie przywileje, które uważa się za początek budowy wielopiętrowych centralnych piwnic winnych, a 11 listopada nakazał dziesięciu podmiejskim wioskom dostarczać miastu fermentowane wino.<ref>Reinhold Griebler. [http://www.erlebniskeller.at/en-ek-info1.htm "Austria's largest historical wine cellar in Retz. A subterranean walk of delights"]. ''Erlebniskeller''. Retz, Austria: Office of the Tourist Association. [dostęp: 2011-07-05].</ref>  W tym samym roku zezwolił także mieszkańcom Retz na eksport swoich win do Europy Północnej, a nawet na dwór wielkiego księcia moskiewskiego [https://pl.wikipedia.org/wiki/Iwan_III_Srogi Iwana III Srogiego]. Architektura na głównym placu Retz odzwierciedla bogactwo zgromadzone w tym czasie dzięki większemu rozwojowi przemysłu winiarskiego Retz od czasu decyzji Macieja.<ref>Weingut Diem. [https://web.archive.org/web/20120326144919/http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm "Retzer Land. Wide Land"]. http://www.diem-weine.at/. Obermarkersdorf, Austria: Weingut Diem. Zarchiwizowano z oryginału 26 marca 2012. [dostęp: 2011-07-05].</ref> Maciej bywał w mieście kilkakrotnie, przyjmując posłów z Francji, a także historyka [[Antonio Bonfini|Antonio Bonfiniego]], którego po tej wizycie zatrudnił jako swoją osobistą historię.<ref name="Berzevicky">Albert Berzevicky (1908). "Lappangó ellentétek" [Nie skrywane działania wojenne]. ''[http://mek.niif.hu/05800/05825/html/index.htm Beatrix királyné 1457–1508]'' [Królowa Beatrice 1457–1508] (po węgiersku). 4. Budapest, Hungary: Magyar Történelmi Társulat. [dostęp: 2011-07-05].</ref>
 +
 
 +
|
 
{{infobox military conflict
 
{{infobox military conflict
−
| conflict    = Siege of Retz
+
| conflict    = Oblężenie Retz
−
| partof      = [[Austrian-Hungarian War (1477-1488)]]
+
|epoka = średniowiecze
−
| image      =  
+
| partof      = [[Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488)]]
−
| caption    =  
+
| image      = Retz_-_Haberfelderturm.JPG
−
| date        = 4 October 1486{{Ref label|Zichy|a|a}} – 10 October 1486<ref>{{cite web
+
| caption    = Wieża Haberveld fortyfikacji Retz w Dolnej Austrii
−
  |author = Landesmuseum Niederösterreich
+
| date        = 4 października 1486<ref><small><sup>'''Uwaga 1: '''</sup></small>Najwcześniejszym znanym zapisem jest list króla Macieja napisany z obozowiska koło Retz 4 października, w którym nakazuje on sędziom królewskiego sądu zawieszenie rozstrzygnięcia sporu o dziedzictwo Töttös de Báthmonostor między biskupem pomocniczym Maciejem Várdaiem, Aladarem Várdaiem, Michałem Váradi i Jannus Várdai do przyjazdu z Austrii, podczas gdy król osobiście osądzi sprawę.</ref><ref name="Zichy">Ferencz Zichy (1915). ''[http://digitalia.tudaskozpont-pecs.hu/?p=2688 A Zichy és Vásonkeői gróf Zichy-család idősb ágának okmánytára = Codex diplomaticus domus senioris comitum Zichy de Zich et Vásonkeői]'' [''Kodeks dyplomatyczny starszej gałęzi rodu Zichy autorstwa hrabiego Vásonkő i Zichy''] (po węgiersku). '''11'''. Budapest, Hungary: Magyar Történelmi Társulat. [dostęp: 2011-07-05].</ref>
−
  |title = Chronik ab 1484
+
| place      = [[Retz]], [[Dolna Austria]]
−
  |trans-title=Chronilces from 1484
+
|territory =
−
  |publisher = Landesmuseum Niederösterreich
+
|casus =
−
  |work = http://geschichte.landesmuseum.net/
+
| result      = Kapitulacja miasta, zwycięstwo Węgier
−
  |location = [[St. Pölten]], Austria
+
| combatant2 = [[File:Generic Arms of the Holy Roman Emperor (after 1433).svg|22px]] [[Cesarstwo|Święte Cesarstwo Rzymskie]]
−
  |url = http://geschichte.landesmuseum.net/index.asp?contenturl=http://geschichte.landesmuseum.net/chronik/chronik_results.asp___begriff=__von=-10000000__viertel=__ds=924
+
| combatant1 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Królestwo Węgier]]
−
  |accessdate =5 July 2011
 
−
  |language = German
 
−
}}</ref>
 
−
| place      = [[Retz]], [[Lower Austria]]
 
−
| result      = City surrender, Hungarian Victory
 
−
| combatant1 = {{Coat of arms|Holy Roman Empire}}
 
−
| combatant2 = [[File:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg|22px]] [[Kingdom of Hungary]]
 
 
| combatant3  =  
 
| combatant3  =  
−
| commander1 = Unknown
+
| commander2 = nieznany
−
| commander2 = [[Matthias Corvinus]]
+
| commander1 = [[Maciej Korwin]]
 
| commander3  =  
 
| commander3  =  
−
| units1     = [[Army of the Holy Roman Empire|Imperial Army]]
+
| units2     = [https://en.wikipedia.org/wiki/Imperial_Army_(Holy_Roman_Empire) Armia Cesarska]
−
| units2     = [[Black Army of Hungary]]
+
| units1     = [[Czarna Armia]]
 
| units3      =  
 
| units3      =  
−
| strength1   =  
+
| strength2   = nieznane
−
| strength2   =  
+
| strength1   = nieznane
 
| strength3  =  
 
| strength3  =  
−
| casualties1 =  
+
| casualties2 = nieznane
−
| casualties2 =  
+
| casualties1 = nieznane
 
| casualties3 =  
 
| casualties3 =  
 +
|lokalizacja =
 +
|mapa =
 +
|opis mapy =
 
| notes      =  
 
| notes      =  
 
| campaignbox = {{Campaignbox Austro-Hungarian War}}
 
| campaignbox = {{Campaignbox Austro-Hungarian War}}
 
}}
 
}}
−
The '''Siege of Retz''' was a conflict between the [[Holy Roman Empire]] and the [[Kingdom of Hungary]] in 1486. It was part of the Austro-Hungarian War. The Hungarian capture of the town eventually led to the prosperity of its wine industry.
+
|}
−
 
 
−
==The siege==
 
−
[[File:Retz - Haberfelderturm.JPG|left|thumb|Haberveld tower of the fortification of Retz, Lower Austria]]
 
−
After the fall of [[Laa an der Thaya|Laa]] the Hungarian King [[Matthias Corvinus]] turned to [[Retz]]. He was accompanied by his son [[John Corvinus]]. He divided his army into three branches, one composed of mainly Bohemians, the second of Hungarians, and the third of the light cavalry of the [[Raci (ethnonym)|Raci]]. He besieged the town with them on 4 October. The town was heavily fortified and required the engagement of siege weaponry. The garrison accomplished several break-outs, targeting the supply transports for the besiegers' encampment. These skirmishes caused minor casualties but were disturbing enough to make the kingng decide to draw the encirclement closer to the walls and to order their cannon bombardment. His army also undermined the towers of the town fort. The citizens of Retz realized it was time to surrender. The citizens were granted a royal pardon and Matthias entered the city on 10 October 1486.<ref name="Bonfini">{{cite book|author = Antonio Bonfini|title = Rerum Hungaricum Decades|trans-title = Ten Volumes of Hungarian Matters|publisher = Balassi Kiadó (reprint)|location = [[Budapest]], Hungary|url = http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120|accessdate = 30 June 2011|language = Hungarian|origyear = 1568|chapter = Negyedik tized – hatodik-nyolcadik könyv|trans-chapter = Fourth decade – sixth-eighth book|year = 1995|isbn = 963-506-040-8|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120326104931/http://tortenelmunk.multiply.com/journal?&page_start=120|archivedate = 26 March 2012|df = dmy-all}}</ref>
 
−
 
 
−
==Aftermath==
 
−
After the capture of the city he appointed Nikolaus Bethlen the captain of the city who started to build the castle later known as Gatterburg.<ref>{{cite web|author = Martin Hammerl|title = Retz – Gatterburg|publisher = burgen-austria.com|work = http://www.burgen-austria.com|location = Austria|url = http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg|accessdate = 5 July 2011|date = 21 August 2007|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20111004060127/http://www.burgen-austria.com/Archiv.asp?Artikel=Retz%20-%20Gatterburg|archivedate = 4 October 2011|df = dmy-all}}</ref> Matthias Corvinus reissued the town's privileges, which is regarded as the origin of the construction of the multi-storeyed central wine cellars, and on 11 November, he ordered ten suburban villages to submit fermented wine to the town.<ref>{{cite web|author = Reinhold Griebler|title = Austria's largest historical wine cellar in Retz. A subterranean walk of delights|publisher = Office of the Tourist Association|work = Erlebniskeller|location = Retz, Austria|url = http://www.erlebniskeller.at/en-ek-info1.htm|accessdate =5 July 2011}}</ref> In the same year he also allowed the citizens of Retz to export their wines to Northern Europe and even to the court of the [[Grand Duke of Moscow]] [[Ivan III of Russia]]. The architecture in the main square of Retz reflects the accumulated wealth from that time due to the greater growth of Retz's wine industry from Matthias's decision.<ref>{{cite web|author = Weingut Diem|title = Retzer Land. Wide Land.|publisher = Weingut Diem|work = http://www.diem-weine.at/|location = [[Obermarkersdorf]], Austria|url = http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm|accessdate = 5 July 2011|url-status = dead|archiveurl = https://web.archive.org/web/20120326144919/http://www.diem-weine.at/english/retzerland/weitesland.htm|archivedate = 26 March 2012|df = dmy-all}}</ref> Matthias stayed in the town several times, receiving envoys from France as well as the historian [[Antonio Bonfini]], whom – after this visit – he hired as his personal historian.<ref name="Berzevicky">{{cite book|author = Albert Berzevicky|title = Beatrix királyné 1457–1508|trans-title=Queen Beatrice 1457–1508|url = http://mek.niif.hu/05800/05825/html/index.htm|accessdate =5 July 2011|publisher = Magyar Történelmi Társulat|location = [[Budapest]], Hungary|year = 1908|volume = 4|chapter = Lappangó ellentétek|trans-chapter=Unsurfaced hostilities|language = Hungarian}}</ref>
 
−
 
 
−
==Footnotes==
 
−
*{{note label|Zichy|a|a}} The earliest known recording is a letter from Matthias written from the encampment around Retz on 4 October, in which he orders the ''king's court judges'' to suspend the ruling over the dispute on Töttös de Báthmonostor-heritage between [[Auxiliary bishop]] Matthias Várday, Aladar Várday, Michael Várady and Jannus Várday until his arrival from Austria, whereas the King would judge the case in person.<ref name="Zichy">{{cite book|author = Ferencz Zichy|title = A Zichy és Vásonkeői gróf Zichy-család idősb ágának okmánytára = Codex diplomaticus domus senioris comitum Zichy de Zich et Vásonkeői|trans-title=The diplomatic codex of the Zichy family's older branch by the count of Vásonkő and Zichy|url = http://digitalia.tudaskozpont-pecs.hu/?p=2688|accessdate =5 July 2011|publisher = Magyar Történelmi Társulat|location = [[Budapest]], Hungary|year = 1915|volume = 11|language = Hungarian}}</ref>
 
  
−
==References==
+
== Przypisy i 1 uwaga ==
−
{{reflist|colwidth=30em}}
+
{{izvori}}
  
−
{{coord missing|Austria}}
+
{{SORTUJ:Oblężenie, Retz}}
  
 
[[Kategoria:Oblężenia]]
 
[[Kategoria:Oblężenia]]
 
[[Kategoria:Bitwy]]
 
[[Kategoria:Bitwy]]
−
[[Kategoria:Bitwy Czarnej Armii]
+
[[Kategoria:Bitwy Czarnej Armii]]
 
[[Kategoria:Bitwy w historii Austrii]]
 
[[Kategoria:Bitwy w historii Austrii]]
 
[[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]
 
[[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 12:36, 24 sty 2021

Strona Autorzy Nota
[2] [3] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

(pol. Oblężenie Retz) było konfliktem między Świętym Cesarstwem Rzymskim a Królestwem Węgier w 1486 roku. Było ono częścią wojny austro-węgierskiej. Zdobycie miasta przez Węgry doprowadziło w końcu do rozkwitu przemysłu winiarskiego.

Oblężenie

Po upadku Laa węgierski król [Maciej|Maciej Korwin]] skierował się do Retz. Towarzyszył mu jego syn Jan Korwin. Maciej podzielił swoją armię na trzy cześci, jedną złożoną głównie z Czechów, drugą z Węgrów, a trzecią z lekkiej kawalerii Raszan]. Wraz z nimi oblegał miasto 4 października. Miasto było silnie ufortyfikowane i wymagało użycia broni oblężniczej. Garnizon dokonał kilku wycieczek, wycelowanych w transporty zaopatrzeniowe dla obozowiska oblegających. Te potyczki przyniosły niewielkie straty, ale były na tyle niepokojące, że królowie zdecydowali się zbliżyć okrążenie do murów i nakazać ostrzał z armat. Jego armia podkopała też wieże miejskiego fortu. Mieszkańcy Retz zdali sobie sprawę, że nadszedł czas, aby się poddać. Mieszkańcom udzielono królewskiego ułaskawienia, a Maciej wkroczył do miasta 10 października 1486 r.[1]

Następstwa

Po zdobyciu miasta mianowali kapitanem miasta Nikolausa Bethlena, który rozpoczął budowę zamku znanego później jako Gatterburg. [2] Maciej Korwin ponownie wydał miejskie przywileje, które uważa się za początek budowy wielopiętrowych centralnych piwnic winnych, a 11 listopada nakazał dziesięciu podmiejskim wioskom dostarczać miastu fermentowane wino.[3] W tym samym roku zezwolił także mieszkańcom Retz na eksport swoich win do Europy Północnej, a nawet na dwór wielkiego księcia moskiewskiego Iwana III Srogiego. Architektura na głównym placu Retz odzwierciedla bogactwo zgromadzone w tym czasie dzięki większemu rozwojowi przemysłu winiarskiego Retz od czasu decyzji Macieja.[4] Maciej bywał w mieście kilkakrotnie, przyjmując posłów z Francji, a także historyka Antonio Bonfiniego, którego po tej wizycie zatrudnił jako swoją osobistą historię.[5]

Oblężenie Retz

— Węgiersko–austriacka wojna (1477–1488) —
Wieża Haberveld fortyfikacji Retz w Dolnej Austrii
Wieża Haberveld fortyfikacji Retz w Dolnej Austrii
Czas 4 października 1486[6][7]
Miejsce Retz, Dolna Austria
Wynik Kapitulacja miasta, zwycięstwo Węgier
Strony konfliktu
Plik:Coa Hungary Country History Mathias Corvinus (1458-1490) big.svg Królestwo Węgier 22px Święte Cesarstwo Rzymskie
Dowódcy
Maciej Korwin nieznany
Zaangażowane jednostki
Czarna Armia Armia Cesarska
Siły
nieznane nieznane
Straty
nieznane nieznane

Przypisy i 1 uwaga

  1. ↑ Antonio Bonfini (1995) [1568]. "Negyedik tized – hatodik-nyolcadik könyv" [Czwarta dekada - książka od szóstej do ósmej]. Rerum Hungaricum Decades [Dziesięć tomów spraw węgierskich] (po węgiersku). Budapest, Hungary: Balassi Kiadó (reprint). ISBN 963-506-040-8. Zarchiwizowano z oryginału 26 marca 2012. [dostęp: 2011-06-30].
  2. ↑ Martin Hammerl (21 sierpnia 2007). "Retz – Gatterburg". [1]. Austria: burgen-austria.com. Zarchiwizowano z oryginału 4 października 2011. [dostęp: 2011-07-05].
  3. ↑ Reinhold Griebler. "Austria's largest historical wine cellar in Retz. A subterranean walk of delights". Erlebniskeller. Retz, Austria: Office of the Tourist Association. [dostęp: 2011-07-05].
  4. ↑ Weingut Diem. "Retzer Land. Wide Land". http://www.diem-weine.at/. Obermarkersdorf, Austria: Weingut Diem. Zarchiwizowano z oryginału 26 marca 2012. [dostęp: 2011-07-05].
  5. ↑ Albert Berzevicky (1908). "Lappangó ellentétek" [Nie skrywane działania wojenne]. Beatrix királyné 1457–1508 [Królowa Beatrice 1457–1508] (po węgiersku). 4. Budapest, Hungary: Magyar Történelmi Társulat. [dostęp: 2011-07-05].
  6. ↑ Uwaga 1: Najwcześniejszym znanym zapisem jest list króla Macieja napisany z obozowiska koło Retz 4 października, w którym nakazuje on sędziom królewskiego sądu zawieszenie rozstrzygnięcia sporu o dziedzictwo Töttös de Báthmonostor między biskupem pomocniczym Maciejem Várdaiem, Aladarem Várdaiem, Michałem Váradi i Jannus Várdai do przyjazdu z Austrii, podczas gdy król osobiście osądzi sprawę.
  7. ↑ Ferencz Zichy (1915). A Zichy és Vásonkeői gróf Zichy-család idősb ágának okmánytára = Codex diplomaticus domus senioris comitum Zichy de Zich et Vásonkeői [Kodeks dyplomatyczny starszej gałęzi rodu Zichy autorstwa hrabiego Vásonkő i Zichy] (po węgiersku). 11. Budapest, Hungary: Magyar Történelmi Társulat. [dostęp: 2011-07-05].
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Oblężenie_Retz&oldid=47979”