Beatrica Frankapan: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1hi]]
+
[[Kategoria:0]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Frangep%C3%A1n_Beatrix
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Frangep%C3%A1n_Beatrix
Linia 28: Linia 28:
 
Około 10 marca 1496 r. w [[Modrus]] wyszła za mąż za [[Corvin János|Jana Korwina]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 227).</ref> z którym miała troje dzieci: jedną córkę, [[Corvin Erzsébet|Elżbietę]] ur. w 1496 r. i dwóch synów, [[Corvin Kristóf|Krzysztofa]] ur. w 1499 r. oraz pogrobowca Macieja, który urodził się w Budzie 12 stycznia 1505 r., który urodził się po śmierci ojca w 1504 r. i zmarł w dzieciństwie, przed swoim starszym bratem w 1505 r.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72">Lásd Neumann (2015: 72).</ref> [[Neumann Tibor|Tibor Neumann]] zakłada, że ​​ten chłopiec nie został odnotowany w dokumencie przez księcia Jana 11 września 1504 r., gdy wymieniał swoje dzieci, Krzysztofa i Elżbietę, ponieważ jeszcze ten się nie urodził.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/> Dokument z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”<ref>Idézi Neumann (2015: 72). po łacinie: „''nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis''”  Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: [http://monasterium.net/mom/SK-SNA/LErd/89/charter Oklevél]), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.</ref>, na wniosek obywatela Budy Angelo Kanczlira, szwagra arcybiskupa [[Bakócz Tamás]]a, który chciał Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po wydaniu tego dokumentu (12 stycznia 1505 r.), ale przed śmiercią jej brata Krzysztofa (17 marca 1505 r.) zmarł młodszy syn Jánosa Corvina i Beatricy Frangepán.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/>
 
Około 10 marca 1496 r. w [[Modrus]] wyszła za mąż za [[Corvin János|Jana Korwina]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 227).</ref> z którym miała troje dzieci: jedną córkę, [[Corvin Erzsébet|Elżbietę]] ur. w 1496 r. i dwóch synów, [[Corvin Kristóf|Krzysztofa]] ur. w 1499 r. oraz pogrobowca Macieja, który urodził się w Budzie 12 stycznia 1505 r., który urodził się po śmierci ojca w 1504 r. i zmarł w dzieciństwie, przed swoim starszym bratem w 1505 r.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72">Lásd Neumann (2015: 72).</ref> [[Neumann Tibor|Tibor Neumann]] zakłada, że ​​ten chłopiec nie został odnotowany w dokumencie przez księcia Jana 11 września 1504 r., gdy wymieniał swoje dzieci, Krzysztofa i Elżbietę, ponieważ jeszcze ten się nie urodził.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/> Dokument z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”<ref>Idézi Neumann (2015: 72). po łacinie: „''nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis''”  Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: [http://monasterium.net/mom/SK-SNA/LErd/89/charter Oklevél]), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.</ref>, na wniosek obywatela Budy Angelo Kanczlira, szwagra arcybiskupa [[Bakócz Tamás]]a, który chciał Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po wydaniu tego dokumentu (12 stycznia 1505 r.), ale przed śmiercią jej brata Krzysztofa (17 marca 1505 r.) zmarł młodszy syn Jánosa Corvina i Beatricy Frangepán.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/>
 
'''  
 
'''  
 
+
Z inicjatywy księżniczki [[Hedvig tescheni hercegnő|Jadwigi Cieszyńskiej]], wdowy po palatynie [[Szapolyai István|Stefanie Zápolyai]], który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)<ref>Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.</ref> umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki [[Hunyadi]]ch, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z  młodszym synem księżniczki Jadwigi, [[Szapolyai György|Jerzym]], który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Niestety Jerzy zginął na polu [[Mohacz|bitwy pod Mohaczem]] w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref>, ale węgierski król [[II. Ulászló]] dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć [[Corvin János|Jana Korwina]]<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref>. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką [[Hunyadi]]ch i  W Boże Narodzenie 1507 r. zaręczyła ją z [[Pálóczi Mihály|Michałem Pálóczim]], prawnukiem [[palatyn]]a [[Pálóczi Máté|Mateusza]], co król potwierdził odpowiednim dokumentem z 5 stycznia 1508 r.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312"/> Niestety Erzsébet zmarła wkrótce po zaręczynach, na początku 1508 r., po święceniach królewskich w Gyula<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313">Lásd Schönherr (1894: 313).</ref>, według innych źródeł, po 25 maja<ref>Lásd Farbaky et al. (2008: 540).</ref>. Erzsébet była ostatnim członkiem rodziny [[Hunyadi]]. Posiadłości Hunyadi przeszły na jej matkę, [[Frangepán Beatrix]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/>
Z inicjatywy księżniczki [[Hedvig tescheni hercegnő|Jadwigi Cieszyńskiej]], wdowy po palatynie [[Szapolyai István|Stefanie Zápolyai]], który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)<ref>Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.</ref> umrze i że zadba o to, by jego córka Elżbieta, odziedziczyła majątki [[Hunyadi]]ch, Elżbieta została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z  młodszym synem księżniczki Jadwigi, [[Szapolyai György|Jerzym]], który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Niestety Jerzy zginął na polu [[Mohacz|bitwy pod Mohaczem]] w 1526 roku.  
 
 
 
Beatrica potwierdziła te zaręczyny po śmierci '''syna''' (17 marca [[1505]] r.), 25 sierpnia [[1505]] r. W Rakolnok [10], ale po II. Węgierski król Ulaszlo podarował majątki wdowie i córce na cześć Jánosa Corvina, datowanego na 31 sierpnia [[1506]] r. [11], więc jednak Beatrica '''rozwiodła się z córką i''' Elżbieta, która została jedyną dziedziczką Hunyadich, zastąpiła w Boże Narodzenie [[1507]] r. zaręczyłą się z [[Pálóci Mihály|Michałem Pálócim]], prawnuiem [[palatyn]]a [[Pálóczi Máté|Mateusza]]. [[II. Ulászló|Władysław II Jagiellończyk]] potwierdził '''darowiznę królewską''' 5 stycznia [[1508]] r. [11] Elżbieta zmarła jednak wkrótce po zaręczynach, na początku [[1508]] r., Po '''święceniach królewskich''' w Gyula [12]. Elżbieta była ostatnim członkiem rodziny Hunyadi. Majątek [[Hunyadi]]ch przeszły na ich matkę, Beatricę. [12]
 
 
 
<small><small>Frangepán Beatrix ezt az eljegyzést a fia halála ([[1505]]. [[március 17.]]) után, [[1505]]. [[augusztus 25.|augusztus 25]]-én is megerősítette [[Rakovec|Rakolnokon]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref> de miután [[II. Ulászló magyar király]] [[1506]]. [[augusztus 31.|augusztus 31]]-én kelt adománylevelével [[Corvin János]] érdemeire való tekintettel az özvegyének és a leányának adományozta a birtokokat,<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref> ezért Beatrix mégis felbontotta a lánya jegyességét, és az immár Hunyadi-örökössé előlépett Erzsébetet [[1507]]. karácsonyán [[Lippa|Lippán]] eljegyezte [[Pálóczi Mihály|Pálóczi Mihállyal]], [[Pálóczi Máté]] nádor dédunokájával. [[II. Ulászló magyar király|II. Ulászló]] a királyi adományozást [[1508]]. [[január 5.|január 5]]-én erősítette meg.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312"/> Erzsébet azonban az eljegyzést követően nem sokkal, még [[1508]] elején, a királyi szentesítés után meghalt [[Gyula (település)|Gyulán]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313">Lásd Schönherr (1894: 313).</ref> Erzsébet volt a [[Hunyadi-család]] utolsó tagja. A Hunyadi-birtokok édesanyjára, Frangepán Beatrixra szálltak.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> </small></small>
 
  
 
25 stycznia 1509 r. po interwencji króla Węgier [[II. Ulászló]] Beatrica poślubiła ulubionego siostrzeńca króla [[Brandenburgi György|Jerzego Hohenzollerna]], który był na dworze na Węgrzech.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> W marcu następnego roku Beatrica zmarła w wyniku poronienia. Ogromny majątek Hunyadich przeszedł w ręce jej męża, Jerzego Hohenzollerna.<ref>Györkös, Attila: ''[http://gyorkos.uw.hu/1500-1520/1500-1520.htm 1500–1521-ig tartó korszak eseményei Magyarországon]'' (po wegiersku). Törökvész. [dostęp:2016-02-08].</ref>
 
25 stycznia 1509 r. po interwencji króla Węgier [[II. Ulászló]] Beatrica poślubiła ulubionego siostrzeńca króla [[Brandenburgi György|Jerzego Hohenzollerna]], który był na dworze na Węgrzech.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> W marcu następnego roku Beatrica zmarła w wyniku poronienia. Ogromny majątek Hunyadich przeszedł w ręce jej męża, Jerzego Hohenzollerna.<ref>Györkös, Attila: ''[http://gyorkos.uw.hu/1500-1520/1500-1520.htm 1500–1521-ig tartó korszak eseményei Magyarországon]'' (po wegiersku). Törökvész. [dostęp:2016-02-08].</ref>

Wersja z 07:15, 27 sty 2021

Beatrica Frankapan (pol. Beatrycze Frangepan,węg. Frangepán Beatrix, czech. Beatrix Frankopan, niem. Beatrix von Frangepan, wł. Beatrice di Frangipan, łac. Beatrix de Frangepanibus) (* 1480, † przed 27 marca 1510 w Gyula). Siostra Krzysztofa, żona Jana Korwina, wnuczka króla Macieja I i prawnuczka króla Aragonii Alfonsa V. i Alfonsa I, była dziesiątym (pokoleniem) potomkiem króla Stefana I. Przez swoje drugie małżeństwo został siostrzenicą króla Węgier II. Ulászló. Po swoim pierwszym małżeństwie z Janem Korwinem stała najbogatszym właścicielem ziemskim i najbogatszą kobietą na Węgrzech jako spadkobierca majątku Hunyadi (po śmierci jej dzieci), królową Bośni, baniną chorwacką, księżną Troppau i księżniczką Hunedoary, Liptowa.

Życiorys

Plik:Ansbach Stiftskirche Chor nII 2b Foto Andrea Goessel.jpg
Beatrix hercegnő címere az ansbachi alapítványi templom ablaküvegén, rajta a felirat: Frangepán Beatrix, a jeles herceg úrnak, György brandenburgi őrgrófnak az első felesége.[1]

Córka humanisty Bernardyna (* 1452×53, † 1527÷29) i księżniczki Luozza z rodu Marzano-Aragon.[2] Była blisko spokrewniona z Beatrycze Aragońską, której była wnuczką i prawnuczką Alfonsa V.[3]

Około 10 marca 1496 r. w Modrus wyszła za mąż za Jana Korwina,[4] z którym miała troje dzieci: jedną córkę, Elżbietę ur. w 1496 r. i dwóch synów, Krzysztofa ur. w 1499 r. oraz pogrobowca Macieja, który urodził się w Budzie 12 stycznia 1505 r., który urodził się po śmierci ojca w 1504 r. i zmarł w dzieciństwie, przed swoim starszym bratem w 1505 r.[5] Tibor Neumann zakłada, że ​​ten chłopiec nie został odnotowany w dokumencie przez księcia Jana 11 września 1504 r., gdy wymieniał swoje dzieci, Krzysztofa i Elżbietę, ponieważ jeszcze ten się nie urodził.[5] Dokument z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”[6], na wniosek obywatela Budy Angelo Kanczlira, szwagra arcybiskupa Bakócz Tamása, który chciał Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po wydaniu tego dokumentu (12 stycznia 1505 r.), ale przed śmiercią jej brata Krzysztofa (17 marca 1505 r.) zmarł młodszy syn Jánosa Corvina i Beatricy Frangepán.[5] Z inicjatywy księżniczki Jadwigi Cieszyńskiej, wdowy po palatynie Stefanie Zápolyai, który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)[7] umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki Hunyadich, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, Jerzym, który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.[8] Niestety Jerzy zginął na polu bitwy pod Mohaczem w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok[9], ale węgierski król II. Ulászló dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć Jana Korwina[10]. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką Hunyadich i W Boże Narodzenie 1507 r. zaręczyła ją z Michałem Pálóczim, prawnukiem palatyna Mateusza, co król potwierdził odpowiednim dokumentem z 5 stycznia 1508 r.[10] Niestety Erzsébet zmarła wkrótce po zaręczynach, na początku 1508 r., po święceniach królewskich w Gyula[11], według innych źródeł, po 25 maja[12]. Erzsébet była ostatnim członkiem rodziny Hunyadi. Posiadłości Hunyadi przeszły na jej matkę, Frangepán Beatrix.[11]

25 stycznia 1509 r. po interwencji króla Węgier II. Ulászló Beatrica poślubiła ulubionego siostrzeńca króla Jerzego Hohenzollerna, który był na dworze na Węgrzech.[11] W marcu następnego roku Beatrica zmarła w wyniku poronienia. Ogromny majątek Hunyadich przeszedł w ręce jej męża, Jerzego Hohenzollerna.[13]

Beatrica została pochowana obok córki Elżbiety w kościele franciszkańskim w Gyula.[11]

Przodkowie

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Frangepán János vegliai gróf
 
 
 
 
 
 
 
8. Frangepán Miklós
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
17. Görzi Anna vegliai grófné
 
 
 
 
 
 
 
4. Frangepán István
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Garai Miklós (nádor, ?–1386)
 
 
 
 
 
 
 
9. Garai Dorottya bánné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. N. N.
 
 
 
 
 
 
 
2. Frangepán Bernát
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. I. Albert modenai úr
 
 
 
 
 
 
 
10. III. Miklós modenai úr
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
21. Isotta Albaresani
 
 
 
 
 
 
 
5. Estei Isotta vegliai grófné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. N. N.
 
 
 
 
 
 
 
11. Filippa della Tavola
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. N. N.
 
 
 
 
 
 
 
1. Frangepán Beatrix
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
24. Marzanói Jakab sessai herceg
 
 
 
 
 
 
 
12. Marzanói János Antal sessai herceg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
25. Sanseverino Katalin sessai hercegné
 
 
 
 
 
 
 
6. Marzanói János Ferenc Mariano rossanói herceg
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
26. Carlo Ruffo
 
 
 
 
 
 
 
13. Ruffo Covella sessai hercegné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
27. Ceccarella Sanseverino
 
 
 
 
 
 
 
3. Marzanói-Aragóniai Lujza vegliai grófné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
28. I. Ferdinánd aragóniai király
 
 
 
 
 
 
 
14. V. Alfonz aragóniai király
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
29. Alburquerquei Eleonóra aragóniai királyné
 
 
 
 
 
 
 
7. Aragóniai Eleonóra Diána rossanói hercegné
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
30. Enrico Carlino
 
 
 
 
 
 
 
15. Giraldona Carlino
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
31. Isabella Carlino
 
 
 
 
 
 


Gyermekei

Przypisy

  1. A latin eredeti így hangzik: Beatrix Frangipanibvs prima conivx illvstrissimi principis Dmi Dmi Georgii marchionis Brandenbvrgensis Zc.
  2. Księżniczka Lujza była córką księcia Mariano Marzano z Rossano i Eleonóry z Aragonii, naturalnej córki Alfonza V. Aragońskiego, króla Neapolu.
  3. Lásd Cawley (2006–2015).
  4. Lásd Schönherr (1894: 227).
  5. 5,0 5,1 5,2 Lásd Neumann (2015: 72).
  6. Idézi Neumann (2015: 72). po łacinie: „nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis” Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: Oklevél), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.
  7. Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.
  8. Lásd Schönherr (1894: 309).
  9. Lásd Schönherr (1894: 310).
  10. 10,0 10,1 Lásd Schönherr (1894: 312).
  11. 11,0 11,1 11,2 11,3 Lásd Schönherr (1894: 313).
  12. Lásd Farbaky et al. (2008: 540).
  13. Györkös, Attila: 1500–1521-ig tartó korszak eseményei Magyarországon (po wegiersku). Törökvész. [dostęp:2016-02-08].
  14. Błąd rozszerzenia cite: Błąd w składni elementu <ref>. Brak tekstu w przypisie o nazwie Lásd Neumann 2015: 72–73

Beatrica Frankapan (chor.)
Beatrycze Frangepan (pol.)
Frangepán Beatrix (węg.)
Beatrix Frankopan (cz.)
Beatrix von Frangepan (niem.)
Beatrice di Frangipan (wł.)
Beatrix de Frangepanibus (łac.)

Księżna Liptowa i Troppau (Opawy)
hrabina Hunedoara
Księżna Beatrycze Frangepán
Księżna Beatrycze Frangepán
Herb rodziny Frangepán z dwoma lwami
Herb rodziny Frangepán
z dwoma lwami
Księżna Liptowa
Okres od 5 stycznia 1508
do 27 marca 1510
Poprzednik Corvin Erzsébet
Następca Jerzy Hohenzollern
Hrabina Hunedoara
Okres od 5 stycznia 1508
do 27 marca 1510
Poprzednik Corvin Erzsébet
Następca Jerzy Hohenzollern
Księżna Troppau (Opawa)
jako
Beatrix Frankopan / Beatrycze Frangepan
Okres od 7 kwietnia 1496
do 1501
Poprzednik Palaiologosz Margit
Następca Maria von Ungarn
Księżniczka Liptowa
Okres od 10 marca 1496
do 4 grudnia 1504
Poprzednik Corvin Erzsébet
Następca Jerzy Hohenzollern
Dane biograficzne
Ród Frangepán
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny 1480
Śmierć przed 27 marca 1510
(30 lat)
Miejsce Gyula
Przyczyna naturalna ??
Miejsce spoczynku Gyula – klasztor OO.Franciszkanów
Ojciec Frangepán Bernát
hrabia Krk i Modrus
Matka Luiza Marzano d'Aragona
Rodzeństwo Kristóf/Krsto, Matija, Ferdinand, Marija Magdalena, Elizabeta/Ižota, Ivan Franjo
Mąż Corvin János
od ok.10 marca 1496
do 1504
Dzieci Erzsébet / Elżbieta
Kristóf / Krzysztof
Mátyás / Maciej
Mąż Jerzy Hohenzollern
od 25 stycznia 1509
do 1510
Dzieci NN (poronienie 1510)