Szapolyai György: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 14: | Linia 14: | ||
| | | | ||
| − | '''Szapolyai György''' (pol. ''Jerzy Zápolya'') (* luty | + | '''Szapolyai György''' (pol. ''Jerzy Zápolya'') (* luty 1495, † 29 sierpnia 1526), węgierski szlachcic, [[ispán]] komitatu [[Szepes]]. Syn [[Stefan Zápolya|Stefana Zápolyi]] i księżniczki cieszyńskiej [[Jadwiga cieszyńska|Jadwigi]]. W 1504 roku zaręczył się z [[Elżbieta Korwin|Elżbietą]], córką [[Jan Korwin|Jana Korwina]] i wnuczką króla węgierskiego [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], ale ta wkrótce zmarła. György poległ w 1526 roku w [[Bitwa pod Mohaczem|bitwie pod Mohaczem]]. W życiu politycznym [[Królestwo Węgier|królestwa]] został zepchnięty na bok przez swojego brata [[Szapolyai I. János|Jana I]]. |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | + | Z inicjatywy księżniczki [[Hedvig tescheni hercegnő|Jadwigi Cieszyńskiej]], wdowy po palatynie [[Szapolyai István|Stefanie Zápolyai]], który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)<ref>Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.</ref> umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki [[Hunyadi]]ch, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, [[Szapolyai György|Jerzym]], który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Niestety Jerzy zginął na polu [[Mohacz|bitwy pod Mohaczem]] w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref>, ale węgierski król [[II. Ulászló]] dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć [[Corvin János|Jana Korwina]]<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref>. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką [[Hunyadi]]ch. | |
| − | [[ | ||
| − | + | '''Wraz z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai w lutym 1505 r. poproszono jego brata, 18-letniego [[I. János magyar király|Jana]] lub ich matkę, księżniczkę piastowską, Jadwigę Cieszyńską, o poślubienie pary królewskiej córki [[II. Ulászló|Władysława II]] i [[Candale-i Anna|Anny de Foix-Candale]], 19-miesięczna księżniczka [[Anna Jagiellonka|Anna]], która była jedną z matek chrzestnych Jadwigi Cieszyńskiej. Jednak sąd odrzucił tę prośbę w jak najbardziej uprzejmy sposób, uzasadniając to tym, że prawdą jest, że król miał tylko jedną córkę, ale nadal miał nadzieję na urodzenie następcy tronu, a nie córki. jej mąż będzie spadkobiercą. | |
| − | + | Równolegle z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai, w lutym 1505 r. Jego brat János 18 i ich matka księżna Piast Hedvig w imieniu Cieszyna zażądali małżeństwa pary królewskiej II. Córka Anny z Ulászló i Candale, 19-miesięcznej księżniczki Anny, której Hedvig Teschen był jedną z jej matek chrzestnych. Sąd jednak odrzucił prośbę o córkę w możliwie najbardziej uprzejmej formie, ale na tej podstawie, że choć prawdą jest, że król ma tylko jedną córkę, to wciąż ma nadzieję, że będzie miał syna-spadkobiercę i zasiądzie za nim na tronie, zamiast córki. jej mąż powinien być dziedzicem. | |
| − | <small><small>A Hunyadi–Szapolyai eljegyzéssel párhuzamosan [[1505]]. februárjában a bátyja, a 18 éves [[I. János magyar király|János]], illetőleg az ő nevében az anyjuk, [[Hedvig tescheni hercegnő|Piast Hedvig]] tescheni hercegnő feleségül kérte a királyi pár, II. Ulászló és [[Candale-i Anna magyar királyné|Candale-i Anna]] leányát, a 19 hónapos [[Jagelló Anna magyar királyné|Anna]] hercegnőt, akinek Tescheni Hedvig az egyik keresztanyja volt. Az udvar azonban a leánykérést a lehető legudvariasabb formában, de azzal az indoklással utasította el, hogy igaz ugyan, hogy csak egy leánygyermeke van a királynak, de még minden reménye megvan arra, hogy egy fiúörököse szülessen, és ő kövesse a trónon, semmint hogy leánya férje legyen az örökös. </small></small> | + | <small><small>A Hunyadi–Szapolyai eljegyzéssel párhuzamosan [[1505]]. februárjában a bátyja, a 18 éves [[I. János magyar király|János]], illetőleg az ő nevében az anyjuk, [[Hedvig tescheni hercegnő|Piast Hedvig]] tescheni hercegnő feleségül kérte a királyi pár, II. Ulászló és [[Candale-i Anna magyar királyné|Candale-i Anna]] leányát, a 19 hónapos [[Jagelló Anna magyar királyné|Anna]] hercegnőt, akinek Tescheni Hedvig az egyik keresztanyja volt. Az udvar azonban a leánykérést a lehető legudvariasabb formában, de azzal az indoklással utasította el, hogy igaz ugyan, hogy csak egy leánygyermeke van a királynak, de még minden reménye megvan arra, hogy egy fiúörököse szülessen, és ő kövesse a trónon, semmint hogy leánya férje legyen az örökös. </small></small>''' |
| − | Przed bitwą pod Mohaczami György został wybrany na naczelnego wodza | + | Przed bitwą pod Mohaczami György został wybrany na naczelnego wodza obok [[Tomori Pál|Pawła Tomoriego]]. György zginął w bitwie. |
| − | + | W swojej pracy zatytułowanej ''Epistola de perdicione regni Hungarorum'' [[Szerémi György|György Szerém]]i cytuje list, w którym [[[[Tatai Miklós|Mikołaj Tatai]] (kapelan dworski) w liście ''Epistola flebis'' oskarżył hrabiego György o zabicie króla [[II. Lajos|Ludwika II]], uciekiniera z [[Mohacz|bitwy pod Mohaczem]].<ref>Mohács emlékezete, Európa Könyvkiadó, Budapest 1979. 80-81. old. ISBN 963 07 14140.</ref> Jest to nasze jedyne źródło od kapelana dworskiego, Miklósa Tatai, a list, który napisał, został napisany ręcznie jako raport György Szerémi, więc historycy nie uznają go za autentyczny.<ref>[http://epa.oszk.hu/00000/00021/00028/0006-215.html Farkas Gábor Farkas: II. Lajos rejtélyes halála.] ''Magyar Könyvszemle'' 117. évfolyam (2001) 1. szám</ref> | |
| − | |||
| − | W swojej pracy zatytułowanej Epistola de perdicione regni Hungarorum György | ||
| − | |||
| − | |||
==Przypisy== | ==Przypisy== | ||
| Linia 57: | Linia 46: | ||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Szapolyai György | + | |urzędnik = Szapolyai György (węg.)<br>Jerzy Zápolya (pol.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = | + | |tytulatura = |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 68: | Linia 57: | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = | + | |1. tytuł = |
|1. od = | |1. od = | ||
|1. do = | |1. do = | ||
| Linia 87: | Linia 76: | ||
|pochodzenie = węgierskie | |pochodzenie = węgierskie | ||
|państwo = [[Królestwo Węgier]] | |państwo = [[Królestwo Węgier]] | ||
| − | |data urodzenia = | + | |data urodzenia = luty 1495 |
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
| − | |data śmierci = | + | |data śmierci = 29 sierpnia 1526 |
| − | |miejsce śmierci = | + | |miejsce śmierci = Mohacz |
|przyczyna śmierci = | |przyczyna śmierci = | ||
|miejsce spoczynku = | |miejsce spoczynku = | ||
| Linia 107: | Linia 96: | ||
|2. związek do = | |2. związek do = | ||
|2. dzieci = | |2. dzieci = | ||
| − | |dokonania = | + | |dokonania = udział w [[Mohacz|bitwie pod Mohaczem]] |
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = | |commons = | ||
| Linia 117: | Linia 106: | ||
{{SORTUJ:Szapolyai, Gyorgy}} | {{SORTUJ:Szapolyai, Gyorgy}} | ||
| + | [[Kategoria:Dynastie]] | ||
[[Kategoria:Szapolyai]] | [[Kategoria:Szapolyai]] | ||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Urodzeni w 1495]] | [[Kategoria:Urodzeni w 1495]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1526]] | [[Kategoria:Zmarli w 1526]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XVI wieku]] | ||
[[Kategoria:Zginęli pod Mohaczem]] | [[Kategoria:Zginęli pod Mohaczem]] | ||
Aktualna wersja na dzień 08:15, 27 sty 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Szapolyai György (pol. Jerzy Zápolya) (* luty 1495, † 29 sierpnia 1526), węgierski szlachcic, ispán komitatu Szepes. Syn Stefana Zápolyi i księżniczki cieszyńskiej Jadwigi. W 1504 roku zaręczył się z Elżbietą, córką Jana Korwina i wnuczką króla węgierskiego Macieja Korwina, ale ta wkrótce zmarła. György poległ w 1526 roku w bitwie pod Mohaczem. W życiu politycznym królestwa został zepchnięty na bok przez swojego brata Jana I. Spis treściŻyciorysZ inicjatywy księżniczki Jadwigi Cieszyńskiej, wdowy po palatynie Stefanie Zápolyai, który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)[1] umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki Hunyadich, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, Jerzym, który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.[2] Niestety Jerzy zginął na polu bitwy pod Mohaczem w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok[3], ale węgierski król II. Ulászló dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć Jana Korwina[4]. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką Hunyadich. Wraz z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai w lutym 1505 r. poproszono jego brata, 18-letniego Jana lub ich matkę, księżniczkę piastowską, Jadwigę Cieszyńską, o poślubienie pary królewskiej córki Władysława II i Anny de Foix-Candale, 19-miesięczna księżniczka Anna, która była jedną z matek chrzestnych Jadwigi Cieszyńskiej. Jednak sąd odrzucił tę prośbę w jak najbardziej uprzejmy sposób, uzasadniając to tym, że prawdą jest, że król miał tylko jedną córkę, ale nadal miał nadzieję na urodzenie następcy tronu, a nie córki. jej mąż będzie spadkobiercą. Równolegle z zaręczynami Hunyadi-Szapolyai, w lutym 1505 r. Jego brat János 18 i ich matka księżna Piast Hedvig w imieniu Cieszyna zażądali małżeństwa pary królewskiej II. Córka Anny z Ulászló i Candale, 19-miesięcznej księżniczki Anny, której Hedvig Teschen był jedną z jej matek chrzestnych. Sąd jednak odrzucił prośbę o córkę w możliwie najbardziej uprzejmej formie, ale na tej podstawie, że choć prawdą jest, że król ma tylko jedną córkę, to wciąż ma nadzieję, że będzie miał syna-spadkobiercę i zasiądzie za nim na tronie, zamiast córki. jej mąż powinien być dziedzicem. A Hunyadi–Szapolyai eljegyzéssel párhuzamosan 1505. februárjában a bátyja, a 18 éves János, illetőleg az ő nevében az anyjuk, Piast Hedvig tescheni hercegnő feleségül kérte a királyi pár, II. Ulászló és Candale-i Anna leányát, a 19 hónapos Anna hercegnőt, akinek Tescheni Hedvig az egyik keresztanyja volt. Az udvar azonban a leánykérést a lehető legudvariasabb formában, de azzal az indoklással utasította el, hogy igaz ugyan, hogy csak egy leánygyermeke van a királynak, de még minden reménye megvan arra, hogy egy fiúörököse szülessen, és ő kövesse a trónon, semmint hogy leánya férje legyen az örökös. Przed bitwą pod Mohaczami György został wybrany na naczelnego wodza obok Pawła Tomoriego. György zginął w bitwie. W swojej pracy zatytułowanej Epistola de perdicione regni Hungarorum György Szerémi cytuje list, w którym [[Mikołaj Tatai (kapelan dworski) w liście Epistola flebis oskarżył hrabiego György o zabicie króla Ludwika II, uciekiniera z bitwy pod Mohaczem.[5] Jest to nasze jedyne źródło od kapelana dworskiego, Miklósa Tatai, a list, który napisał, został napisany ręcznie jako raport György Szerémi, więc historycy nie uznają go za autentyczny.[6] Przypisy
Zasoby
Więcej informacji
Bibliografia
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
