Jelek: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 3 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:0b]]
+
[[Kategoria:1bold]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 17: Linia 17:
 
'''Jelek''' – '''''Hülek''''' lub '''''Üllő''''', w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ''ellig'', co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.<ref>wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref>
 
'''Jelek''' – '''''Hülek''''' lub '''''Üllő''''', w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ''ellig'', co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.<ref>wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: ''Korai magyar történeti lexikon (9-14- század)''. Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.</ref>
  
Jego zimowe leże mogłoby znajdować się po stronie Kalocsa w rejonie Kalocsa-Tolna - gdzie [[Árpád]] i jego czterej synowie spotkali się nad brzegiem zimowo-letniej wymiany siedzib, a jego letnie leże mogłoby znajdować się w Üllő. Według Anonima, jego synowie otrzymali tytuł [[Książę Nitry|księcia Nitry]].<ref>Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>
+
Jego zimowe leże mogłoby znajdować się po stronie Kalocsa w rejonie Kalocsa-Tolna, gdzie [[Árpád]] i jego czterej synowie spotkali się nad brzegiem zimowo-letniej wymiany siedzib, a jego letnie leże mogłoby znajdować się w Üllő. Według Anonima, jego synowie otrzymali tytuł [[Książę Nitry|księcia Nitry]].<ref>Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., ''István király és műve''. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.</ref>
  
[[Plik:Árpád leszármazottai Konstantin szerint.png|500px|thumb|Potomkowie Arpada według Konstantina]]
+
[[Plik:Árpád leszármazottai Konstantin szerint.png|500px|thumb|left|Potomkowie Arpada według Konstantina]]
  
 
Istnieją kontrowersje co do tego, kto był jego synem. Około 948 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyn VII Porfirogenet] podaje imiona czterech synów i czterech wnuków Wielkiego Księcia Arpada: [[Teveli]] – syn [[Tarhacsi|Tarhacsiego]], [[Ezeleg]] – syn Jeleka, [[Falicsi]] („aktualnego księcia”) – syn [[Jutocsa|Jutocsy]], [[Taksony]] — syn [[Zolta|Zolty]].
 
Istnieją kontrowersje co do tego, kto był jego synem. Około 948 roku [https://pl.wikipedia.org/wiki/Konstantyn_VII_Porfirogeneta Konstantyn VII Porfirogenet] podaje imiona czterech synów i czterech wnuków Wielkiego Księcia Arpada: [[Teveli]] – syn [[Tarhacsi|Tarhacsiego]], [[Ezeleg]] – syn Jeleka, [[Falicsi]] („aktualnego księcia”) – syn [[Jutocsa|Jutocsy]], [[Taksony]] — syn [[Zolta|Zolty]].
Linia 34: Linia 34:
 
|
 
|
 
{{Władca infobox
 
{{Władca infobox
  |władca            = Jelek
+
  |władca            = Jelek (węg.)<br>Hülek (węg.)<br>Üllő (węg.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = [[władca]]
 
  |tytulatura        = [[władca]]
Linia 44: Linia 44:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  |1. tytuł          =  
+
 
 +
  |1. tytuł          =   
 
  |1. od            =  
 
  |1. od            =  
 
  |1. do            =  
 
  |1. do            =  
Linia 50: Linia 51:
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. poprzednik    =  
 
  |1. następca      =  
 
  |1. następca      =  
 +
 
  |dynastia          = [[Arpadowie]]
 
  |dynastia          = [[Arpadowie]]
 
  |państwo = [[Księstwo Węgier]]
 
  |państwo = [[Księstwo Węgier]]
Linia 73: Linia 75:
 
|}
 
|}
  
[[Kategoria:Dynastie]]
 
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
 
[[Kategoria:Arpadowie]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 
[[Kategoria:Historia Węgier]]
 +
[[Kategoria:Władcy]]
 +
[[Kategoria:Władcy Węgier]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 09:42, 3 lut 2021

JelekHülek lub Üllő, w nazwach miejscowości odwołuje się do syna księcia Üllő - Arpada. Wywodzi się od tureckiego słowa ellig, co tłumaczy się jako „organizacja państwowa” lub słowo „władca, król”, a co można wyjaśnić językiem Czuwasów, zapożyczonym przez Chazarów. Powszechnym odpowiednikiem tego słowa w nazwach miejsc jest Üllő.[1]

Jego zimowe leże mogłoby znajdować się po stronie Kalocsa w rejonie Kalocsa-Tolna, gdzie Árpád i jego czterej synowie spotkali się nad brzegiem zimowo-letniej wymiany siedzib, a jego letnie leże mogłoby znajdować się w Üllő. Według Anonima, jego synowie otrzymali tytuł księcia Nitry.[2]

Plik:Árpád leszármazottai Konstantin szerint.png
Potomkowie Arpada według Konstantina

Istnieją kontrowersje co do tego, kto był jego synem. Około 948 roku Konstantyn VII Porfirogenet podaje imiona czterech synów i czterech wnuków Wielkiego Księcia Arpada: Teveli – syn Tarhacsiego, Ezeleg – syn Jeleka, Falicsi („aktualnego księcia”) – syn Jutocsy, Taksony — syn Zolty.

Następnie mówi, że Tarhacsi i Teveli już nie żyją, ale posłami są synowie Teveli i Termacsu. Donosi również, że pozostali trzej synowie Arpada również zmarli, ale jego wnuki, Fali, Tas i Taksony, wciąż żyją. Więc Ezeleg zniknął z linii, ale pojawił się Tas, o którym wcześniej nie było mowy. Tutaj cesarz nie wymienia imienia piątego, a właściwie najstarszego syna, [Liüntiki, o którym wspomina w innym miejscu, w kampanii przeciwko Bułgarom. Zna więc jego imię, ale tutaj wymienia tylko synów ważnych dla sukcesji.[3]

Do tej pory historykom nie udało się uzgodnić rozwiązania problemu. Większość zgadza się, że był wnukiem Árpáda Tasa, ale według Bálinta Hómana i Dezső Dümmertha, młodszego brata Tas Falicsiego, syna Jutocsy. {szerint Tas Falicsi öccse, azaz Jutocsa fia}

Według György Györffyego, Tas był synem Jelka zamiast Ezelega. Györffy opiera swoje stanowisko na badaniu węgierskich nazw osiedli, podczas którego ustalił siedziby Arpada i jego następców i stwierdził, że są oni blisko siebie w przypadku Üllő i Tasa.[4]

Przypisy

  1. wyd.: Kristó Gyula (főszerk.), Engel Pál, Makk Ferenc: Korai magyar történeti lexikon (9-14- század). Akadémiai Kiadó, Budapest, str. 662. (1994). ISBN 963-05-6722-9.
  2. Györffy György. 3 / Honfoglalás és megtelepedés., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2.
  3. Csorba Csaba. Árpád népe, Tudomány – Egyetem, Kulturtrade Kiadó. Budapest, 1997. ISBN 963-9069-20-5.
  4. Györffy György. 5 / István elődei., István király és műve. Gondolat Budapest 1983. ISBN 963-281-221-2

Jelek (węg.)
Hülek (węg.)
Üllő (węg.)

władca
  
Dane biograficzne
Dynastia Arpadowie
Państwo Księstwo Węgier
Ojciec Arpad