Biskupi Bośni

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Catholic Dioceses in Bosnia and Dalmatia XV century.png 300px Plik:06 Giovanni di Sassonia.jpg Jan z Wildeshausen, biskup Bośni Diecezja Bośni (łac. Dioecesis Bosniensis) − diecezja rzymskokatolicka, która istniała w Bośni między XI a XV wiekiem (formalnie istniała do 1773 r.). Historia Nie wiadomo dokładnie, kiedy powstała. Na podstawie zbioru dokumentów historycznych Provinciale Vetus, opublikowanych w 1188 r., które wspominają o niej dwukrotnie, niegdyś podlegała archidiecezji Split, a innym razem archidiecezji Raguza. Zakłada się, że powstała między 1060 a 1075 r. W XII wieku był przedmiotem sporu między tymi dwoma archidiecezjami, a także dwoma innymi, archidiecezją Antivari i archidiecezją Kalocsa. W 1244 r. fundacja parafii Đakovo i Blezna przez króla Węgier Belę IV wymieniła inne parafie diecezji, a mianowicie Vrhbosna, Neretva, Lepenica, Vidgossa (Viduša), Mile (w pobliżu dzisiejszego Visoko), Lašva, Uskoplje, Brod (w pobliżu dzisiejszej Zenicy), Borac (w pobliżu dzisiejszej Rogaticy). W XIII i XIV wieku biskupami Bośni byli głównie misjonarze dominikańscy, którzy zostali wysłani w celu zwalczania rozprzestrzeniającego się Kościoła bośniackiego. Na przełomie XIV i XIV wieku w tym celu przybyli również franciszkanie, początkowo do Usory i Soli, na prośbę Stefana Dragutina z Serbii. Oba zakony wdały się w długotrwały spór o kontrolę nad prowincją, w którym ostatecznie zwyciężyli franciszkanie, jednak osłabiona diecezja ostatecznie uległa osmańskiemu podbojowi Bośni w 1463 roku. Podczas okupacji osmańskiej biskup Bośni nie sprawował skutecznej kontroli nad terytorium Bośni. To raczej prowincja franciszkańska Bośni Srebrena pozostała głównym narzędziem katolicyzmu na tym obszarze. W 1735 roku Stolica Apostolska założyła Wikariat Apostolski dla Bośni i wyznaczyła franciszkanów jako wikariuszy apostolskich do kierowania nim, tym samym formalnie kończąc jurysdykcję tej diecezji nad Bośnią. W 1773 r. papież Klemens XIV na żądanie Świętej Cesarzowej Rzymu oraz Królowej Węgier i Chorwacji Marii Teresy, formalnie zjednoczył diecezję z diecezją syrmijską. Zmiana z 1773 roku podporządkowała ją archidiecezji Zagrzebskiej. W 1881 roku erygowano archidiecezję Vrhbosna, która obejmowała faktyczne terytorium Bośni. Diecezja Bośni (Đakovo) i Srijem stała się obecną archidiecezją Đakovo-Osijek. Lista biskupów diecezji bośniackiej 12. stoljeće Od Do Służył Uwaga ok.1141 Vladislav ok.1151 Milovan ok.1171 Radogost Znany również jako Rhadagastus. XIII wiek Od Do Służył Uwaga po 1209 Dragonja po 1210 Bratoslav 1223 ok.1233 Vladimir 1233 1239 Bl. Ioannes Teutonicus Dominikanin, znany również jako bl. Ivan Nijemac 1239 ok.1272 Ponsa Dominikanin, znany również jako Povša. Zbudował katedrę św. Petra we wsi Brdo (Vrhbosna). ok.1272 1273 Roland ok.1280 Andrija Ugrin Dominikanin ok.1291 ok.1299 Toma XIV wiek Od Do Służył Uwaga ok.1301 ok.1304 Nikola 1308 1314 Grgur Augustianin 1314 1316 Benedikt Guiscard 1317 1334 Petar I. Dominikanin 1334 1336 Sede vacante 1336 1347 Lovro Lorandov 1347 1349 Ivan II. 1349 1356 Peregrin Saksonac Franciszkanin 1356 1376 Petar II. 1376 1382 Dominik Dominikanin 1382 1387 Đuro 1387 1407 Ivan III. Mrnjavić XV wiek Od Do Służył Uwaga 1407. 1410. Sede vacante 1410 1427 Benedikt II. de Benedictis 1427 1428 Dionizije de Jakč de Kusely 1428 1436 Josip de Bezza 1444 1454 Rafael 1454 1455 Filip Gothali 1455 1457 Sede vacante 1457 1459 Pavao 1459 1463 Grgur II. Franciszkanin Imperium Osmańskie podbiło Bośnię w 1463 roku 1463. 1465. Sede vacante 1465 1466 Demetrije Čupor 1468 nieznany Benedikt III. Levey 1486 1489 Matija de Warda 1489 1491 Stjepan od Velike Luke 1491 1493 Luka Znany jako Szegedi Lukács, biskup Zagrzebia (1500–1510) 1493 1501 Gabrijel Polgar Dominikanin, znany także jako Polner lu Polver. XVI wiek Od Do Służył Uwaga 1501 1516 Mihalj Kešerić de Chybarth ok.1516 nieznany Donat a Turre Znany jako Donato della Torre 1524 1526 Juraj II. Paližna 1526 1533 Sede vacante 1533 Bernard Gentilis 1533 1573 Sede vacante 1573 1583 Anto Matković Franciszkanin, znany jako Antonio Poli (de Mathaeis) 1583 1588 Sede vacante 1588 1615 Franjo Baličević Franciszkanin XVII wiek Od Do Służył Uwaga 1615 1625 Anto Matić Požežanin 1625 1631 Sede vacante 1631 1635 Ivan IV. Tomko Mrnavić 1635 1639 Sede vacante 1639 1644 Toma V. Mrnavić 1645 1660 Marijan Maravić 1660 1669 Sede vacante 1669 1701 Nikola III. Ogramić Franciszkanin. Służył krótko. Zabity 14 sierpnia 1701. XVIII wiek Od Do Służył Uwaga 1701. 1703. Sede vacante 1703 Petar III. Stanko Crnković 1703 1716 Đuro Patačić od Zajezda Znany jako Juraj III. Patačić 1716 1749 Petar IV. Bakić de Lach 1749 1751 Franjo III. Thauszy 1751 1773 Josip Antun Ćolnić 9 lipca 1773 diecezja bośniacka połączyła się z diecezją srijemską Źródła: Przypisy Źródła OŠJ: Opći šematizam Katoličke crkve u Jugoslaviji 1974 (po chorwacku). Zagreb: Bishops' Conference of Yugoslavia. 1975. Napredak: Povijest Bosne i Hercegovine od najstarijih vremena do godine 1463 (po chorwacku). I. Sarajevo: HKD Napredak. 1998. Šanjek, Franjo (1996). Kršćanstvo na hrvatskom prostoru. Pregled religiozne povijesti Hrvata (str. 7-20) (po chorwacku). Zagreb: Kršćanska sadašnjost.