Corvin Erzsébet: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
 
(Nie pokazano 6 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:0]]
[[Kategoria:Strony importowane z węgierskiej Wikipedii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Corvin_Erzs%C3%A9bet
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Corvin_Erzs%C3%A9bet
Linia 19: Linia 19:
 
==Życiorys==
 
==Życiorys==
  
Jej ojcem był [[Corvin János|Jan Korwin]], matką jest zaś [[Beatrix Frangepán|Beatrycze Frankopan]]. Erzsébet urodziła się w [[Bihács]]u.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 230">Lásd Schönherr (1894: 230).</ref> Imię otrzymała na cześć swojej prababki ze strony ojca, [[Szilágyi Erzsébet|Elżbiety Szilágyi]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 230"/> Miała dwóch młodszych braci, najstarszego [[Corvin Kristóf|Krzysztofa]] i pogrobowca króla Macieja, który przyszedł na świat w 1504 r. i zmarł w niemowlęctwie przed bratem w 1505 r.<ref>Lásd Neumann (2015: 72–73).</ref> [[Neumann Tibor|Tibor Neumann]] zakłada, że ​​ten chłopiec nie był zapamiętany przez księcia Jánosa Corvina<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"> 11 września 1504 r., gdy aktem nadawał imiona swoim dzieci, Krzysztofa i Elżbiety, ponieważ jeszcze się nie urodził.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72">Lásd Neumann (2015: 72).</ref> Dyplom z [[1505]] r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”<ref>Idézi Neumann (2015: 72). [[Latin nyelv|Latin]] eredetiben: „nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis”  Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: [http://monasterium.net/mom/SK-SNA/LErd/89/charter Oklevél]), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.</ref>, na wniosek obywatela Budy im. Angelo kanclerza [[Bakócz Tamás|Tamása Bakócza]], arcybiskupa Ostrzyhomia, który chciał Jánosa Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po przyznaniu tego dyplomu (12 stycznia [[1505]] r.) młodszy syn Jánosa Corvina zmarł na krótko przed śmiercią swojego brata Kristófa (17 marca [[1505]] r.)<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/>.
+
Jej ojcem był [[Corvin János|Jan Korwin]], matką jest zaś [[Beatrix Frangepán|Beatrycze Frankopan]]. Erzsébet urodziła się w [[Bihács]]u.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 230">Lásd Schönherr (1894: 230).</ref> Imię otrzymała na cześć swojej prababki ze strony ojca, [[Szilágyi Erzsébet|Elżbiety Szilágyi]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 230"/> Miała dwóch młodszych braci, najstarszego [[Corvin Kristóf|Krzysztofa]] i pogrobowca króla Macieja, który przyszedł na świat w 1504 r. i zmarł w niemowlęctwie przed bratem w 1505 r.<ref>Lásd Neumann (2015: 72–73).</ref> [[Neumann Tibor|Tibor Neumann]] zakłada, że ​​ten chłopiec nie był zapamiętany przez księcia Jánosa Corvina<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/> 11 września 1504 r., gdy aktem nadawał imiona swoim dzieci, Krzysztofa i Erzsébet, ponieważ jeszcze się nie urodził.<ref name="Lásd Neumann 2015: 72">Lásd Neumann (2015: 72).</ref> Dyplom z [[1505]] r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”<ref>Idézi Neumann (2015: 72). [[Latin nyelv|Latin]] eredetiben: „nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis”  Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: [http://monasterium.net/mom/SK-SNA/LErd/89/charter Oklevél]), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.</ref>, na wniosek obywatela Budy im. Angelo kanclerza [[Bakócz Tamás|Tamása Bakócza]], arcybiskupa Ostrzyhomia, który chciał Jánosa Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po przyznaniu tego dyplomu (12 stycznia [[1505]] r.) młodszy syn Jánosa Corvina zmarł na krótko przed śmiercią swojego brata Kristófa (17 marca [[1505]] r.)<ref name="Lásd Neumann 2015: 72"/>.
  
Z inicjatywy księżniczki [[Hedvig tescheni hercegnő|Jadwigi Cieszyńskiej]], wdowy po [[palatyn]]ie [[Szapolyai István]], który był nadal '''najstarszym''' bratem Elżbiety, Krzysztos obiecał wspierać Beatrix, jeśli ten syn (również) [5] umrze z powodu '''pęknięcia''' spowodowanego przez nią aby odziedziczyć majątek Hunyadi, Elżbieta wyszła za mąż w Budzie w lutym [[1505]] r. za młodszego syna księżniczki Jadwigi, [[Szapolyai György]]a, który, zgodnie z umową, odziedziczy majątek [[Hunyadi]] po swojej przyszłej żonie [6]. György Szapolyai zginął na polu [[Bitwa pod Mohaczem|bitwy pod Moháczem]] w [[1526]] roku. Beatrix Frangepán potwierdził to '''zaręczyny''' po śmierci syna (17 marca [[1505]] r.), 25 sierpnia [[1505]] r. W Rakolnok [7], ale po węgierski król [[II. Ulászló]] podarował majątek wdowie i córce na cześć Jánosa Corvina, datowanego na 31 sierpnia [[1506]] r. [8], więc mimo to Beatrix rozwiodła się z córką, a Elżbieta, która została już awansowana na dziedziczkę [[Hunyadi]], zastąpiła Elizabeth Pope w Boże Narodzenie [[1507]] r. [[Pálóczi Mihály]] i prawnuk [[palatyn]]a [[Pálóczi Máté]]. II. Ulászló potwierdził darowiznę królewską 5 stycznia [[1508]] r. [8] Elżbieta zmarła jednak wkrótce po zaręczynach, na początku [[1508]] r., Po święceniach królewskich w Gyula [9], według innych źródeł, po 25 maja [10] Elizabeth była ostatnim członkiem rodziny [[Hunyadi]]. Posiadłości Hunyadi przeszły na jej matkę, [[Frangepán Beatrix]]. [9]
+
Z inicjatywy księżniczki [[Hedvig tescheni hercegnő|Jadwigi Cieszyńskiej]], wdowy po palatynie [[Szapolyai István|Stefanie Zápolyai]], który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)<ref>Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.</ref> umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki [[Hunyadi]]ch, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z  młodszym synem księżniczki Jadwigi, [[Szapolyai György|Jerzym]], który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Niestety Jerzy zginął na polu [[Mohacz|bitwy pod Mohaczem]] w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref>, ale węgierski król [[II. Ulászló]] dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć [[Corvin János|Jana Korwina]]<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref>. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką [[Hunyadi]]ch i  W Boże Narodzenie 1507 r. zaręczyła ją z [[Pálóczi Mihály|Michałem Pálóczim]], prawnukiem [[palatyn]]a [[Pálóczi Máté|Mateusza]], co król potwierdził odpowiednim dokumentem z 5 stycznia 1508 r.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312"/> Niestety Erzsébet zmarła wkrótce po zaręczynach, na początku 1508 r., po święceniach królewskich w Gyula<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313">Lásd Schönherr (1894: 313).</ref>, według innych źródeł, po 25 maja<ref>Lásd Farbaky et al. (2008: 540).</ref>. Erzsébet była ostatnim członkiem rodziny [[Hunyadi]]. Posiadłości Hunyadi przeszły na jej matkę, [[Frangepán Beatrix]].<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/>
  
<small><small>[[Hedvig tescheni hercegnő]]nek, [[Szapolyai István]] nádor özvegyének a kezdeményezésére, aki még Erzsébet idősebbik öccse, Kristóf életében megígérte, hogy támogatni fogja Beatrixot, amennyiben ez a fia (is)<ref>Feltételezhetően [[Corvin Mátyás (Corvin János fia)|Mátyás]] herceg halála után vetődött fel ez a lehetőség is.</ref> meghalna, hogy az [[ősiség]] törvényével összhangban előállott [[magszakadás]] miatt a lánya, Erzsébet örökölhesse a Hunyadi-birtokokat, Erzsébetet [[1505]]. februárjában [[Buda (történelmi település)|Budán]] eljegyezték Hedvig hercegnő kisebbik fiával, [[Szapolyai György|Szapolyai Györggyel]], aki a megállapodás szerint a leendő felesége révén szintén a Hunyadi-vagyon örököse lesz.<ref>Lásd Schönherr (1894: 309).</ref> Szapolyai György a [[mohácsi csata]]mezőn lelte halálát [[1526]]-ban. [[Frangepán Beatrix]] ezt az eljegyzést a fia halála ([[1505]]. [[március 17.]]) után, [[1505]]. [[augusztus 25.|augusztus 25]]-én is megerősítette [[Rakovec|Rakolnokon]],<ref>Lásd Schönherr (1894: 310).</ref> de miután [[II. Ulászló magyar király]] [[1506]]. [[augusztus 31.|augusztus 31]]-én kelt adománylevelével [[Corvin János]] érdemeire való tekintettel az özvegyének és a leányának adományozta a birtokokat,<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312">Lásd Schönherr (1894: 312).</ref> ezért [[Frangepán Beatrix|Beatrix]] mégis felbontotta a lánya jegyességét, és az immár Hunyadi-örökössé előlépett Erzsébetet [[1507]]. karácsonyán [[Lippa|Lippán]] eljegyezte [[Pálóczi Mihály|Pálóczi Mihállyal]], [[Pálóczi Máté]] nádor dédunokájával. [[II. Ulászló magyar király|II. Ulászló]] a királyi adományozást [[1508]]. [[január 5.|január 5]]-én erősítette meg.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 312"/> Erzsébet azonban az eljegyzést követően nem sokkal, még [[1508]] elején, a királyi szentesítés után meghalt [[Gyula (település)|Gyulán]],<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313">Lásd Schönherr (1894: 313).</ref> más források szerint [[május 25.|május 25]]-e után.<ref>Lásd Farbaky et al. (2008: 540).</ref> Erzsébet volt a [[Hunyadi-család]] utolsó tagja. A Hunyadi-birtokok édesanyjára, [[Frangepán Beatrix]]ra szálltak.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> </small></small>
+
Erzsébet została pochowana w kościele franciszkańskim w Gyula. [9]
 
 
Elżbieta została pochowana w kościele franciszkańskim w Gyula. [9]
 
 
 
<small><small>Erzsébetet a [[Gyula (település)|gyulai]] [[Ferences rend|ferences]] templomban helyezték örök nyugalomra.<ref name="Lásd Schönherr 1894: 313"/> </small></small>
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 81: Linia 77:
 
  |3. następca      = [[Beatrix Frangepán]]
 
  |3. następca      = [[Beatrix Frangepán]]
 
  |dynastia          = [[Hunyadi]]
 
  |dynastia          = [[Hunyadi]]
 +
|państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej z [[Królestwo Chorwacji|Królestwem Chorwacji]]
 
  |data urodzenia    = 21 grudnia [[1496]]
 
  |data urodzenia    = 21 grudnia [[1496]]
 
  |miejsce urodzenia = Bihar, Królestwo Chorwacji<br>(dziś Bośnia i Hercegowina)
 
  |miejsce urodzenia = Bihar, Królestwo Chorwacji<br>(dziś Bośnia i Hercegowina)

Aktualna wersja na dzień 09:52, 4 lut 2021

Corvin Erzsébet (pol. Elżbieta Korwin, chor. Elizabeta Hunyadi, łac. Elisabeth Corvina, rum. Elisabeta Corvin) (* 21 grudnia 1496, † po 5 stycznia/przed 25 maja 1508), wnuczka króla Macieja I Hunyadiego i wnuczka króla Alfonsa V Hojnego, później króla Neapolu Alfreda I (Alfonso I), spokrewnionego w 11 pokoleniu z królem Węgier Stefanem V. Ostatnia z rodziny Hunyadich.

Życiorys

Jej ojcem był Jan Korwin, matką jest zaś Beatrycze Frankopan. Erzsébet urodziła się w Bihácsu.[1] Imię otrzymała na cześć swojej prababki ze strony ojca, Elżbiety Szilágyi.[1] Miała dwóch młodszych braci, najstarszego Krzysztofa i pogrobowca króla Macieja, który przyszedł na świat w 1504 r. i zmarł w niemowlęctwie przed bratem w 1505 r.[2] Tibor Neumann zakłada, że ​​ten chłopiec nie był zapamiętany przez księcia Jánosa Corvina[3] 11 września 1504 r., gdy aktem nadawał imiona swoim dzieci, Krzysztofa i Erzsébet, ponieważ jeszcze się nie urodził.[3] Dyplom z 1505 r. „Działał w imieniu Christophera Matthiasa, syna dostojnego księcia Johna Corvina”[4], na wniosek obywatela Budy im. Angelo kanclerza Tamása Bakócza, arcybiskupa Ostrzyhomia, który chciał Jánosa Mezőberény w twoim umyśle, aby zainstalować go dla siebie. Krótko po przyznaniu tego dyplomu (12 stycznia 1505 r.) młodszy syn Jánosa Corvina zmarł na krótko przed śmiercią swojego brata Kristófa (17 marca 1505 r.)[3].

Z inicjatywy księżniczki Jadwigi Cieszyńskiej, wdowy po palatynie Stefanie Zápolyai, który za życia najstarszego syna Beatricy, Krzysztofa, obiecał wspierać Beatricę, jeśli ten syn (także)[5] umrze i że zadba o to, by jej córka Erzsébet, odziedziczyła majątki Hunyadich, Erzsébet została zaręczona w Budzie w lutym 1505 r. z młodszym synem księżniczki Jadwigi, Jerzym, który, zgodnie z umową, odziedziczyby majątek Hunyadich po swojej przyszłej żonie.[6] Niestety Jerzy zginął na polu bitwy pod Mohaczem w 1526 roku. Pomimo tego, że Beatrca Frangepán potwierdził te zaręczyny po śmierci syna (17 marca 1505 r.), 25 sierpnia 1505 r. w Rakolnok[7], ale węgierski król II. Ulászló dokumentem datowany na 31 sierpnia 1506 r. podarował majątek wdowie i córce ze względu na pamięć Jana Korwina[8]. Beatrica jednak zerwała zaręczyny swojej córki i uczyniła Erzsébet jedyną dziedziczką Hunyadich i W Boże Narodzenie 1507 r. zaręczyła ją z Michałem Pálóczim, prawnukiem palatyna Mateusza, co król potwierdził odpowiednim dokumentem z 5 stycznia 1508 r.[8] Niestety Erzsébet zmarła wkrótce po zaręczynach, na początku 1508 r., po święceniach królewskich w Gyula[9], według innych źródeł, po 25 maja[10]. Erzsébet była ostatnim członkiem rodziny Hunyadi. Posiadłości Hunyadi przeszły na jej matkę, Frangepán Beatrix.[9]

Erzsébet została pochowana w kościele franciszkańskim w Gyula. [9]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Lásd Schönherr (1894: 230).
  2. Lásd Neumann (2015: 72–73).
  3. 3,0 3,1 3,2 Lásd Neumann (2015: 72).
  4. Idézi Neumann (2015: 72). Latin eredetiben: „nominibus et in personis egregiorum Cristofori et Mathie filiorum illustris quondam domini Iohannis Corvini ducis” Slovenský Národný Archív, Listiny Erdödy 89. (Színes fotója: Oklevél), fekete-fehér fotója: Magyar Nemzeti Levéltár Országos Levéltára, Diplomatikai Fényképgyűjtemény.
  5. Przypuszczalnie taka możliwość pojawiła się również po śmierci księcia Macieja.
  6. Lásd Schönherr (1894: 309).
  7. Lásd Schönherr (1894: 310).
  8. 8,0 8,1 Lásd Schönherr (1894: 312).
  9. 9,0 9,1 Lásd Schönherr (1894: 313).
  10. Lásd Farbaky et al. (2008: 540).

Zaasoby

  • Farbaky Péter, Spekner Enikő, Szende Katalin és Végh András (szerk.): ..Hunyadi Mátyás, a király. Hagyomány és megújulás a királyi udvarban 1458–1490.., Budapesti Történeti Múzeum, Budapest, 2008.
  • Schönherr Gyula. Corvin János, MTA, Magyar Történelmi Társulat (po węgiersku), Budapest: Franklin-Társulat (1894). Hozzáférés ideje: 2016. február 17.
  • Wertner Mór: A Hunyadiak : a család eredete és nemzedékrendje, Déva, Hirsch Adolf, 1900.

Więcej informacji

  • Cawley, Charles: [Hungary] (po angielsku). Foundation for Medieval Genealogy. [dostęp: 2016-02-17]
  • Marek, Miroslav: Hunyady family (po angielsku). Euweb. [dostęp: 2016-02-17]


Erzsébet Hunyady

Herb Hunyadych
Herb Hunyadych
Księżniczka Liptowska
Okres od 17 marca 1505
do 5 stycznia 1508
Poprzednik Corvin Kristóf
Następca Beatrix Frangepán
Hrabina Hunedoara
Okres od 17 marca 1505
do 5 stycznia 1508
Poprzednik Corvin Kristóf
Następca Beatrix Frangepán
Głowa Domu Hunyadich
Okres od 17 marca 1505
do 5 stycznia 1508
Poprzednik Corvin Kristóf
Następca Beatrix Frangepán
Dane biograficzne
Dynastia Hunyadi
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej z Królestwem Chorwacji
Urodziny 21 grudnia 1496
Miejsce Bihar, Królestwo Chorwacji
(dziś Bośnia i Hercegowina)
Śmierć po 5 stycznia 1508 / 25 maja (11 lat)
Miejsce Gyula
Przyczyna ??
Miejsce spoczynku Gyula Klasztor
OO.Franciszkanów
Ojciec Corvin János
Matka Beatrix Frangepán
Narzeczony Szapolyai György
od luty 1505
Mąż Pálóci Mihály
od 25 grudnia 1507
do po 5 stycznia 1508 / 25 maj