Kun Erzsébet: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "https://hu.wikipedia.org/wiki/Kun_Erzs%C3%A9bet_magyar_kir%C3%A1lyn%C3%A9 {{egyért2|a királynéról|Kun Erzsébet (író)}} {{Királyi személy infobox | név...")
 
m (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
 
(Nie pokazano 40 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
https://hu.wikipedia.org/wiki/Kun_Erzs%C3%A9bet_magyar_kir%C3%A1lyn%C3%A9
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Kun_Erzs%C3%A9bet_magyar_kir%C3%A1lyn%C3%A9
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Kun_Erzs%C3%A9bet_magyar_kir%C3%A1lyn%C3%A9&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
−
{{egyért2|a királynéról|Kun Erzsébet (író)}}
+
{{Redoslijed królowe|
−
{{Királyi személy infobox
+
|poprzedniczka      = [[Maria Laskarina]]
−
| név              = Kun Erzsébet
+
|gl_članak_funkcija = [[Królowa Węgier]]<br>(1270-1272)
−
| teljes név        =
+
|współrządząca      =
−
| kép              = AlzbetaKumanska kralovna.jpg
+
|następczyni        = [[Elisabetta di Sicilia]]
−
| képaláírás        =
 
−
| uralkodóház      =
 
−
| születési dátum  = 1240 körül
 
−
| születési hely    =
 
−
| halálozási dátum  = 1290 körül
 
−
| halálozási hely  = -
 
−
| temetés dátuma    =
 
−
| nyughelye        =
 
−
| házastárs        = [[V. István magyar király]]
 
−
| gyermekei        = [[Árpád-házi Boldog Erzsébet özvegy|Boldog Erzsébet özvegy]]<br/>[[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katalin szerb királyné]]<br/>[[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Mária nápolyi királyné]]<br/>[[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna bizánci császárné]]<br/>[[IV. László magyar király]]
 
−
| édesapa          = [[Szejhán kun fejedelem]]
 
−
| édesanya          =
 
−
| tisztség          =
 
−
| díjak            =
 
−
| vallás            =
 
−
| aláírás          =
 
−
| aláírásméret      =
 
−
| címer            =
 
−
| címerméret        =
 
−
| wikicommons      = Elizabeth the Cuman
 
 
}}
 
}}
  
−
'''Kun Erzsébet''' ([[1240]] – [[1290]]-[[1295|95]] között) [[Magyar uralkodók házastársainak listája|magyar királyné]], [[V. István magyar király|V. István]] felesége, [[IV. László magyar király|IV. László]] anyja.
+
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Csák III. Ugrin]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Maczwy]]<br>(1279-1284)
 +
|współrządzący      = [[Sárkányi Pethend]] <small>(od 1283)</small>
 +
|następca          = [[Dragutin István]]
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
−
== Élete ==
+
'''Kun Erzsébet''' (pol. ''Elżbieta Kumańska'', chor. ''Elizabeta Kumanka'', słow. ''Alžbeta Kumánska'') (* 1240, † 1290/5), kumańska księżniczka, królowa Węgier jako żona [[V. István|Stefana V]], matka [[IV. László|Władysłąwa IV]].
  
−
Ismeretlen, valószínűleg Szejhán<ref>Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., 283. p.</ref><ref>Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, 308. p.</ref> [[kunok|kun]] fejedelem leánya. [[1254]]-ben [[V. István magyar király|V. István]]nal lépett házasságra, [[1270]]-ben királynévá koronázták. Mivel [[1262]]-ben férje V. István felvette az ifjabb király ''(rex iunior)'' címét, Erzsébet is így tette: 1264-ben megerősített egy birtokadományt Borsod megyében és  úgy szerepelt mint ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (tehát ifjabb királyné).
+
== Życiorys ==
  
−
Férje hirtelen halála után, [[1272]]-ben fia, a kiskorú [[IV. László magyar király|IV. László]] gyámjaként uralomhoz jutott, de az oligarchiát sem megfékezni, sem ellensúlyozni nem tudta. [[1273]]-ban fiával együtt Aba Finta elfogta és [[Znióváralja|Turóc]] várába záratta. [[1274]]-ben [[Buda (történelmi település)|Budán]] újból elfogták. Kiszabadulása után, [[1280]] és [[1284]] között a macsói és [[Bosznia-Hercegovina|boszniai]] bánságot kormányozta, 1282-től az „Egész Szlavónia hercegnője” ''(ducissa totius Sclavonie)'' címével szerepelt. Fiával és különböző oligarchapártokkal állandó viszályban élt, bizalmas tanácsadója [[Gutkeled Joakim|Gutkeled Joachim]] volt.
+
Nie jest znane pochodzenie Erzsébet. Prawdopodobnie byłą córką kumańskiego księcia [[Szejhán|Sejhan]]a (''Szejhán'').<ref>Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., str. 283.</ref><ref>Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, str. 308.</ref> W 1254 r. wyszła za mąż za [[V. István|Stefana V]]. W 1270 r. została koronowana na królową. Gdy jej mąż Stefan otrzymał tytuł ''rex iunior'' w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie [[Borsod]] i działała jako ''Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae'' (stąd ''młodsza królowa'').
  
−
== Gyermekei ==
+
Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn [[IV. László|Władysław]], jako spadkobierca, przejął tron, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać postepowaniu oligarchów. W 1273 roku Erzsébet wraz z synem została pojmana przez [[Aba Finta|Fintę Abę]] i zamknięta w zamku Turóc. W 1274 roku była ponownie przetrzymywana w Budzie. Po uwoleniu, w latach 1280–1284, rządziła banatami: [[Banat Maczwy|Maczwy]] i [[Banat Bośni|Bośni]], a od [[1282]] r. nosiła imię ''ducissa totius Sclavonie'' (''księżnej całej Slawonii''). Była w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi grupami oligarchicznymi. Jej zaufanym doradca był [[Gutkeled Joakim|Joachim Gutkeled]].
−
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katalin]] (* kb. [[1256]]; † [[1314]] után), [[Dragutin István szerb király]] felesége, [[II. Ulászló István szerémi bán]] anyja
 
−
* [[Árpád-házi Mária nápolyi királyné|Mária]] (* [[1257]]; † [[1323]]), [[II. Károly nápolyi király|II. (Anjou) Károly]] [[Nápoly és Szicília uralkodóinak listája|nápolyi király]] felesége, [[I. Károly magyar király|Károly Róbert]] nagyanyja
 
−
* leány
 
−
* [[Árpád-házi Boldog Erzsébet özvegy|Boldog Erzsébet özvegy]] (* [[1262]] előtt; † [[1323]]-[[1326]] között), Falkenštejn (Rožmberk) Závis cseh főúr felesége
 
−
* [[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna]] (* kb. [[1260]]; † kb. [[1281]]), [[II. Andronikosz bizánci császár]] felesége
 
−
* [[IV. László magyar király|IV. László]] (* [[1262]]; † [[1290]]), felesége [[Anjou Izabella magyar királyné|Anjou Izabella]] nápolyi királyi hercegnő
 
−
* András (* [[1268]]; † [[1278]])
 
  
−
==Jegyzetek==
+
== Potomstwo ==
−
{{jegyzetek}}
 
  
−
== További információk ==
+
* [[Magyarországi Katalin szerb királyné|Katarzyna]] (* po 1256, † 1314), królowa Serbii jako żona serbskiego króla [[Stefan Dragutin|Stefana Dragutina]];
 +
* [[Árpád-házi Mária|Maria]] (* 1257, † 1323), królowa Neapolu, babcia węgierskiego króla [[I. Károly|Karola I]];
 +
* córka;
 +
* [[Árpád-házi Boldog Erzsébet|Elżbieta]] (* przed 1262, † 1323÷26);
 +
* [[Árpád-házi Anna bizánci császárné|Anna]] (* ok.1260, † ok.1281), cesarzowa bizantyjska jako żona Andronikosa II;
 +
* [[IV. László|Władysław]] (* 1262, † 1290), król Węgier jako [[IV. László|Władysław IV]];
 +
* [[András szlavóniai herceg|Andrzej]] (* 1268, † 1278), [[książę Slawonii]].
 +
 
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
== Więcej informacji ==
 
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html Magyar életrajzi lexikon]
 
* [http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html Magyar életrajzi lexikon]
  
−
{{Magyar királynék}}
+
|
−
{{Nemzetközi katalógusok}}
+
{{Urzędnik infobox
−
{{Portál|Középkor}}
+
|urzędnik          = Kun Erzsébet (węg. )<br>Elżbieta Kumańska (pol.)<br>Elizabeta Kumanka (chor.)<br>Alžbeta Kumánska (słow.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = księżniczka Kumanów<br>[[Królowa Węgier]]<br>[[Regent Węgier]]<br>[[Ban Maczwy]]
 +
|grafika          = AlzbetaKumanska_kralovna.jpg
 +
|opis grafiki      = Elżbieta Kumanka królowa
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
 +
 
 +
|1. tytuł          = [[księżniczka Kumanów]]
 +
|1. od            =
 +
|1. do            =
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    =
 +
|1. następca      =
 +
 
 +
|2. tytuł          = [[Królowa Węgier]]
 +
|2. od            = 1270
 +
|2. do            = 1272
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    = [[Maria Laskarina]]
 +
|2. następca      = [[Elisabetta di Sicilia]]
 +
 
 +
|3. tytuł          = [[Ban Maczwy]]
 +
|3. od            = [[1279]]
 +
|3. do            = [[1284]]
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = [[Csák III. Ugrin]]
 +
|3. następca      = [[Dragutin István]]
 +
 
 +
|klan              = [[Kun]]
 +
|ród              =
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      =
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = ok.1240
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = ok.1290/95
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = [[Kötöny]] lub [[Szejhán]]
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        =
 +
|1. związek        = mąż
 +
|1. związek z      = [[V. István]]
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = [[Elżbieta Kumanka (królewna węgierska)|Elżbieta]] / Erzsébet<br />[[Katarzyna węgierska (królowa serbska)|Katarzyna]] / Katalin<br />[[Maria Węgierska|Maria]] / Mária<br />[[Anna węgierska|Anna]]<br />[[Władysław IV Kumańczyk]] / IV. László [[Plik:Crown of Saint Stephen.svg|16px]]<br />[[Andrzej węgierski (1268-1278)|Andrzej]] / András
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        = Elizabeth the Cuman
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
 +
 
 +
{{SORTUJ:Kun, Erzsebet}}
  
−
{{DEFAULTSORT:Erzsebet Kun}}
+
[[Kategoria:Kunowie]]
−
[[Kategória:Magyar királynék]]
+
[[Kategoria:Banowie]]
−
[[Kategória:13. századi személyek]]
+
[[Kategoria:Banowie Bośni]]
−
[[Kategória:1240-ben született személyek]]
+
[[Kategoria:Banowie Maczwy]]
−
[[Kategória:Az 1290-es években elhunyt személyek]]
+
[[Kategoria:Regenci Węgier]]
−
[[Kategória:Kun nők]]
+
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
−
[[Kategória:Régensnők]]
+
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
−
[[Kategória:Magyarország régensei]]
+
[[Kategoria:Żony władców Węgier]]
−
[[Kategória:Horvát királynék]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 10:05, 4 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzedniczka: Królowa Węgier
(1270-1272) 		Następczyni:
Maria Laskarina Elisabetta di Sicilia
Poprzednik: Ban Maczwy
(1279-1284)
Współrządzący:
Sárkányi Pethend (od 1283) 		Następca:
Csák III. Ugrin Dragutin István

Kun Erzsébet (pol. Elżbieta Kumańska, chor. Elizabeta Kumanka, słow. Alžbeta Kumánska) (* 1240, † 1290/5), kumańska księżniczka, królowa Węgier jako żona Stefana V, matka Władysłąwa IV.

Życiorys

Nie jest znane pochodzenie Erzsébet. Prawdopodobnie byłą córką kumańskiego księcia Sejhana (Szejhán).[1][2] W 1254 r. wyszła za mąż za Stefana V. W 1270 r. została koronowana na królową. Gdy jej mąż Stefan otrzymał tytuł rex iunior w 1262 roku, Erzsébet zrobiła to samo: w 1264 roku potwierdziła darowiznę majątku w komitacie Borsod i działała jako Elisabeth Dei gratia junior regina Hungariae (stąd młodsza królowa).

Po nagłej śmierci męża w 1272 r. jej syn Władysław, jako spadkobierca, przejął tron, ale nie był w stanie powstrzymać ani przeciwdziałać postepowaniu oligarchów. W 1273 roku Erzsébet wraz z synem została pojmana przez Fintę Abę i zamknięta w zamku Turóc. W 1274 roku była ponownie przetrzymywana w Budzie. Po uwoleniu, w latach 1280–1284, rządziła banatami: Maczwy i Bośni, a od 1282 r. nosiła imię ducissa totius Sclavonie (księżnej całej Slawonii). Była w ciągłej walce ze swoim synem i różnymi grupami oligarchicznymi. Jej zaufanym doradca był Joachim Gutkeled.

Potomstwo

Przypisy

  1. ↑ Kristó Gyula - Makk Károly: Az Árpád-házi uralkodók. Budapest : Interpress, 1988., str. 283.
  2. ↑ Kristó Gyula: Magyarország története 895-1301. Budapest : Osiris, 2003, str. 308.

Więcej informacji

Kun Erzsébet (węg. )
Elżbieta Kumańska (pol.)
Elizabeta Kumanka (chor.)
Alžbeta Kumánska (słow.)

— księżniczka Kumanów
Królowa Węgier
Regent Węgier
Ban Maczwy		 —
Elżbieta Kumanka królowa
Elżbieta Kumanka królowa
księżniczka Kumanów
Królowa Węgier
Okres od 1270
do 1272
Poprzednik Maria Laskarina
Następca Elisabetta di Sicilia
Ban Maczwy
Okres od 1279
do 1284
Poprzednik Csák III. Ugrin
Następca Dragutin István
Dane biograficzne
Klan Kun
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1240
Śmierć ok.1290/95
Ojciec Kötöny lub Szejhán
Matka nieznana
Mąż V. István
Dzieci Elżbieta / Erzsébet
Katarzyna / Katalin
Maria / Mária
Anna
Władysław IV Kumańczyk / IV. László Crown of Saint Stephen.svg
Andrzej / András
Źródła Teksty w Wikiźródłach
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Kun_Erzsébet&oldid=48812”