Aba Finta: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "Strony importowane z węgierskiej Wikipedii" na "Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii")
 
(Nie pokazano 21 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Źródło: [https://hu.wikipedia.org/wiki/Aba_Finta Aba Finta]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Aba_Finta
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Aba_Finta&action=history
 +
|nota    = węgierski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
Linia 16: Linia 30:
  
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
+
{|  
−
|-
+
|
 +
|}
 +
'''Aba Finta''' (* nieznana, † 1282), węgierski szlachcic, [[wojewoda Siedmiogrodu]] (1278-1280), [[palatyn]] (lipiec 1280-kwiecień 1281).
 +
 
 +
== Życiorys ==
 +
 
 +
Jego ojciec, Dawid z plemienia [[Aba]] († po 1280), był pierwszym znanym członkiem rodu Amadé klanu Aba. Finta miał dwoje rodzeństwa: brata [[Aba Amadé|Amadé]] i siostrę. Finta jest wymieniona w źródłach historycznych między 1275 a 1282 rokiem.
 +
 
 +
Na przełomie 1277/78 w imieniu [[IV. László]] walczył z [[Márk fia Loránd|Markiem]] (synem Loránda) i [[Geregye Gregen|Geregye]]em, który zajmował teren od Spiszu do Transylwanii, i ostatecznie ich pokonał. Między jesienią 1278 r. a latem 1280 r. był [[wojewoda Siedmiogrodu|wojewodą Siedmiogordu]], a w 1279 r. otrzymał '''darowiznę na rzecz''' komitatu [[Ung]]. W styczniu 1280 r. został pojmany '''przez legata papieskiego Filipa IV. László – więźniowie zostali zastąpieni'''. Oprócz swojej godności jako [[palatyn]]a, był sędzią Kumanów i był [[ispán]]em [[Somogy]] i [[Sopron]]. Gdy został pozbawiony urzędu w 1281 roku, zbuntował się przeciwko królowi, '''ale pokonał został pokonany pod [[Várgede]]m (dzisiaj Hodejov na Słowacji)
 +
'''
 +
<small><small>[[1277]] végén és [[1278]] elején [[IV. László magyar király|IV. László]] megbízásából harcolt a [[Szepes vármegye|Szepesség]]től [[Erdély]]ig terjedő területet elfoglaló [[Márk fia Loránd]] és [[Geregye Gregen]] ellen, és végül legyőzte őket. 1278 ősze és 1280 nyara között erdélyi vajda, és [[1279]]-ben érdemeiért [[Ung vármegye|Ung vármegyét]] kapta adományul. 1280 januárjában [[Fülöp fermói püspök|Fülöp pápai legátus]] elfogása miatt foglyul ejtette IV. Lászlót — a foglyokat kicserélték. Nádori méltósága mellett a kunok bírája, [[Somogy vármegye|somogyi]] és [[Sopron vármegye|soproni]] ispán is volt. Amikor 1281-ben [[felségsértés]] vádja miatt megfosztották tisztségétől, fellázadt a király ellen, de ő az ellenállást a [[Várgede]] alatt megvívott csatában fegyveres erővel letörte, Finta fontosabb várait:  
 +
</small></small>
 +
 
 +
 
 +
* [[Amadé-vár|Gönc]],
 +
* [[Várgede|Gede]] és talán
 +
* [[Nagyszalánc|Szalánc]]
 +
 
 +
 
 +
zajęte. Dał okupowane posiadłości i nagrody bratu Finty, Aba Amadé.
 +
 
 +
<small><small>elfoglalta. Az elfoglalt birtokokat és javadalmakat Finta öccsének, [[Aba Amadé]]nak adta. </small></small>
 +
 
 +
Nieznana żona urodziła córkę. Aba Amadé odziedziczyła '''również dziedzictwo swojego chłopaka'''.<ref>[[Kristó Gyula]]: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978. {{ISBN|963 05 1461 3}}</ref>
 +
 
 +
<small><small>Ismeretlen nevű feleségétől egy lánya született. Fiú örökös híján megmaradt javait is [[Aba Amadé]] örökölte.<ref>[[Kristó Gyula]]: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978. {{ISBN|963 05 1461 3}}</ref> </small></small>
 +
 
 +
== Források ==
 +
 
 +
*Markó László: A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig ISBN 9632089707
 +
*Karácsonyi János: ''A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig''. Budapest: Akadémia. 1900–1901.
 +
*Árpádkori nádorok geneológiája ˙[https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Turul-turul-1883-1950-1/1898-A119/1898-4-A8BF/az-arpadkori-nadorok-genealogiaja-masodik-befejezo-kozlemeny-A8E5/47-aba-nb-szalanczi-finta-A93D/ Turul]
 +
*Bánlaky Józsefː A magyar nemzet hadtörténete<ref>http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0006/459.html</ref>
 +
 
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
Linia 49: Linia 99:
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]], [[Królestwo Chorwacji]] w unii<br>personalnej z [[Królestwem Węgier]]
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
−
  |data śmierci      = 1287
+
  |data śmierci      = 1282
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |miejsce śmierci  =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
Linia 58: Linia 108:
 
  |ojciec            = I. Dávid
 
  |ojciec            = I. Dávid
 
  |matka            = nieznana
 
  |matka            = nieznana
−
  |rodzeństwo        = [[Aba Amadé]], siostra Nn
+
  |rodzeństwo        = [[Aba Amadé]]<br>siostra Nn
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek z      = nieznana
 
  |1. związek z      = nieznana
Linia 71: Linia 121:
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
−
 
−
 
−
'''Aba Finta''' ('''Aba nembeli Finta'''? – †[[1282]]) magyar főúr. [[Nádor]] [[1280]] júliusa és [[1281]] áprilisa között, előtte [[erdélyi vajda]].
 
−
 
−
== Élete ==
 
−
 
−
Jego ojciec, Dawid z plemienia [[Aba]] (zmarł po 1280 r.), Był pierwszym znanym członkiem oddziału Amba plemienia Aba, oprócz którego ma także dwoje dzieci [[Aba Amadé]] i dziewczynkę. Finta jest wymieniona w źródłach historycznych między 1275 a 1282 rokiem.
 
−
 
−
<small><small>Apja [[Aba nembeli Dávid]] (meghalt 1280 után) [[ispán]], az [[Aba nemzetség]] Amadé-ágának első ismert tagja volt, akinek rajta kívül még két gyermekéről ([[Aba Amadé]] nádor, [[kiskirály]], [[Aba Péter]] [[országbíró]]) és egy lány) tudunk. Finta a történeti forrásokban [[1275]] és [[1282]] között szerepel. </small></small>
 
−
 
−
== 1 ==
 
−
 
−
Koniec 1277 i początek 1278 IV. W imieniu [[IV. László]] walczył z Lorándem i Geregy, synem Marka, który zajmował teren od Spisza do Transylwanii, i ostatecznie ich pokonał. Między jesienią 1278 r. A latem 1280 r. Był województwem transylwanii, aw 1279 r. Otrzymał darowiznę na rzecz hrabstwa Ung. W styczniu 1280 r. Został schwytany przez legata papieskiego Filipa IV. László - więźniowie zostali zastąpieni. Oprócz swojej godności jako palatyna, był sędzią Kumanów i był biskupem Somogy i Sopron. Kiedy został pozbawiony urzędu w 1281 roku, zbuntował się przeciwko królowi, ale pokonał opór sił zbrojnych podczas Bitwy o Twierdzę:
 
−
 
−
<small><small>[[1277]] végén és [[1278]] elején [[IV. László magyar király|IV. László]] megbízásából harcolt a [[Szepes vármegye|Szepesség]]től [[Erdély]]ig terjedő területet elfoglaló [[Márk fia Loránd]] és [[Geregye Gregen]] ellen, és végül legyőzte őket. 1278 ősze és 1280 nyara között erdélyi vajda, és [[1279]]-ben érdemeiért [[Ung vármegye|Ung vármegyét]] kapta adományul. 1280 januárjában [[Fülöp fermói püspök|Fülöp pápai legátus]] elfogása miatt foglyul ejtette IV. Lászlót — a foglyokat kicserélték. Nádori méltósága mellett a kunok bírája, [[Somogy vármegye|somogyi]] és [[Sopron vármegye|soproni]] ispán is volt. Amikor 1281-ben [[felségsértés]] vádja miatt megfosztották tisztségétől, fellázadt a király ellen, de ő az ellenállást a [[Várgede]] alatt megvívott csatában fegyveres erővel letörte, Finta fontosabb várait:
 
−
</small></small>
 
−
 
−
 
−
* [[Amadé-vár|Gönc]],
 
−
* [[Várgede|Gede]] és talán
 
−
* [[Nagyszalánc|Szalánc]]
 
−
 
−
 
−
zajęte. Dał okupowane posiadłości i nagrody bratu Finty, Aba Amadé.
 
−
 
−
<small><small>elfoglalta. Az elfoglalt birtokokat és javadalmakat Finta öccsének, [[Aba Amadé]]nak adta. </small></small>
 
−
 
−
Nieznana żona urodziła córkę. Aba Amadé odziedziczyła również dziedzictwo swojego chłopaka.<ref>[[Kristó Gyula]]: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978. {{ISBN|963 05 1461 3}}</ref>
 
−
 
−
<small><small>Ismeretlen nevű feleségétől egy lánya született. Fiú örökös híján megmaradt javait is [[Aba Amadé]] örökölte.<ref>[[Kristó Gyula]]: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978. {{ISBN|963 05 1461 3}}</ref> </small></small>
 
−
 
−
== Jegyzetek ==
 
−
 
−
{{jegyzetek}}
 
−
 
−
== Források ==
 
−
 
−
*Markó László: A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig ISBN 9632089707
 
−
*Karácsonyi János: ''A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig''. Budapest: Akadémia. 1900–1901.
 
−
*Árpádkori nádorok geneológiája ˙[https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/Turul-turul-1883-1950-1/1898-A119/1898-4-A8BF/az-arpadkori-nadorok-genealogiaja-masodik-befejezo-kozlemeny-A8E5/47-aba-nb-szalanczi-finta-A93D/ Turul]
 
−
*Bánlaky Józsefː A magyar nemzet hadtörténete<ref>http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0006/459.html</ref>
 
−
 
−
==Przypisy==
 
  
 
{{SORTUJ:Aba, Finta}}
 
{{SORTUJ:Aba, Finta}}
  
−
[[Kategória:Somogy vármegye főispánjai]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
−
[[Kategória:Sopron vármegye főispánjai]]
+
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
−
[[Kategória:1287-ben elhunyt személyek]]
+
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
−
 
 
 
[[Kategoria:Klan Aba]]
 
[[Kategoria:Klan Aba]]
 
[[Kategoria:Klany]]
 
[[Kategoria:Klany]]
−
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
+
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
Linia 129: Linia 135:
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 
[[Kategoria:Wojewodowie Siedmiogrodu]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1282]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Aktualna wersja na dzień 11:44, 4 lut 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Wojewoda Siedmiogrodu
(1278-1280) 		Następca:
Pok Miklós István, syn Tekesa
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1280-1281) 		Następca:
Csák II. Máté Csák I. Péter


Aba Finta (* nieznana, † 1282), węgierski szlachcic, wojewoda Siedmiogrodu (1278-1280), palatyn (lipiec 1280-kwiecień 1281).

Życiorys

Jego ojciec, Dawid z plemienia Aba († po 1280), był pierwszym znanym członkiem rodu Amadé klanu Aba. Finta miał dwoje rodzeństwa: brata Amadé i siostrę. Finta jest wymieniona w źródłach historycznych między 1275 a 1282 rokiem.

Na przełomie 1277/78 w imieniu IV. László walczył z Markiem (synem Loránda) i Geregyeem, który zajmował teren od Spiszu do Transylwanii, i ostatecznie ich pokonał. Między jesienią 1278 r. a latem 1280 r. był wojewodą Siedmiogordu, a w 1279 r. otrzymał darowiznę na rzecz komitatu Ung. W styczniu 1280 r. został pojmany przez legata papieskiego Filipa IV. László – więźniowie zostali zastąpieni. Oprócz swojej godności jako palatyna, był sędzią Kumanów i był ispánem Somogy i Sopron. Gdy został pozbawiony urzędu w 1281 roku, zbuntował się przeciwko królowi, ale pokonał został pokonany pod Várgedem (dzisiaj Hodejov na Słowacji) 

1277 végén és 1278 elején IV. László megbízásából harcolt a Szepességtől Erdélyig terjedő területet elfoglaló Márk fia Loránd és Geregye Gregen ellen, és végül legyőzte őket. 1278 ősze és 1280 nyara között erdélyi vajda, és 1279-ben érdemeiért Ung vármegyét kapta adományul. 1280 januárjában Fülöp pápai legátus elfogása miatt foglyul ejtette IV. Lászlót — a foglyokat kicserélték. Nádori méltósága mellett a kunok bírája, somogyi és soproni ispán is volt. Amikor 1281-ben felségsértés vádja miatt megfosztották tisztségétől, fellázadt a király ellen, de ő az ellenállást a Várgede alatt megvívott csatában fegyveres erővel letörte, Finta fontosabb várait:



zajęte. Dał okupowane posiadłości i nagrody bratu Finty, Aba Amadé. 

elfoglalta. Az elfoglalt birtokokat és javadalmakat Finta öccsének, Aba Amadénak adta.

Nieznana żona urodziła córkę. Aba Amadé odziedziczyła również dziedzictwo swojego chłopaka.[1] 

Ismeretlen nevű feleségétől egy lánya született. Fiú örökös híján megmaradt javait is Aba Amadé örökölte.[2]

Források

  • Markó László: A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig ISBN 9632089707
  • Karácsonyi János: A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. Budapest: Akadémia. 1900–1901.
  • Árpádkori nádorok geneológiája ˙Turul
  • Bánlaky Józsefː A magyar nemzet hadtörténete[3]

Przypisy

  1. ↑ Kristó Gyula: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978.
  2. ↑ Kristó Gyula: A rozgonyi csata. Akadémiai Kiadó, Budapest, 1978.
  3. ↑ http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0006/459.html

Aba Finta

— Wojewoda Siedmiogrodu
Palatyn Królestwa Węgier		 —
Wojewoda Siedmiogrodu
Okres od 1278
do 1280
Poprzednik Pok Miklós
Następca István, syn Tekesa
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od 1280
do 1281
Poprzednik Csák II. Máté
Następca Csák I. Péter
Dane biograficzne
Klan Aba
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1282
Ojciec I. Dávid
Matka nieznana
Rodzeństwo Aba Amadé
siostra Nn
Żona nieznana
Dzieci Klara
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Aba_Finta&oldid=48858”