Rákos-mező: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " r]]" na " r.]]")
 
(Nie pokazano 30 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1a]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Brocca
+
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/R%C3%A1kos-mez%C5%91
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Brocca&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=R%C3%A1kos-mez%C5%91&action=history
|nota    = angielski
+
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
  
Linia 14: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
[[Plik:Mikovinyi Buda és Pest Fossa Magna 1737.jpg|thumb|[[Mikoviny Sámuel]], mapa opublikowana w 1737 r]]
+
[[Plik:Mikovinyi Buda és Pest Fossa Magna 1737.jpg|thumb|[[Mikoviny Sámuel]], mapa opublikowana w 1737 r.]]
  
'''Rákosmező'' (pol. ''Pole Rákos'' lub ''Rákos'') to miejsce wielu parlamentów narodowych i działań wojennych w średniowiecznych Węgrzech, co w szerokim znaczeniu oznaczało całą piaszczystą równinę po wschodniej stronie Pesztu. [1] Później, w kronikach [[Anonymus]]a i [[Szymon Keza|Szymona Kezy]], pole Rákos zostało określone jako centrum Węgier [2]. '''ran. Historia Budapesztu Ferenca Salamona, mapa Sámuela Mikoviny, opublikowana w 1737 roku, oraz Anonymus Gesta Hungarorum, jednak wychodzi na Wyspę Małgorzaty, nad potokiem „Campi Rakos”, Budapeszt XIII.''' [4] [5]
+
'''Rákosmező''' (pol. ''Pole Rákos'' lub ''Rákos'') to miejsce wielu [[dieta wegierska|diet]] narodowych i działań wojennych w średniowiecznych Węgrzech, co w szerokim znaczeniu oznaczało całą piaszczystą równinę po wschodniej stronie Pesztu.<ref>Hunfalvy János [https://books.google.hu/books?id=FVQ_AAAAcAAJ&pg=PA155&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22%20homokos&f=false#v=onepage&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22%20homokos&f=false Magyarország és Erdély eredeti képekben: Rajzolta Rohbock Lajos.  Történelmi és helyirati szöveggel], 1. kötet, 1. kiadás; Ludwig Rohbock Gusztav György Lange, books.google.hu – 1856</ref> Później, w kronikach [[Anonymus]]a i [[Szymon Keza|Szymona Kezy]], ''pole Rákos'' zostało określone jako centrum Węgier<ref>Podhradczky József, Anonymus Belae Regis Notarius: [https://books.google.hu/books?id=j09GAAAAYAAJ&pg=PA330&q=R%C3%A1kos%20mez%C5%91%20Pesthez&ved=0ahUKEwirl_HfzITZAhUFDiwKHdxoALwQ6AEIOzAE#v=onepage& Béla király névtelen jegyzőjének idegenkora és hitelessége: oklevelek, egykorú és közelkorú kútfők szerint], Bagó Mártonnál, books.google.hu - 1861</ref>. Później między Angyalföld i Kőbánya za murami miejskimi Pestu (Kiskörút), według innego źródła rozciągało się on od Ogrodu Orczy<ref>Podhradczky József, Anonymus Belae Regis Notarius: [https://books.google.hu/books?id=j09GAAAAYAAJ&pg=PA330&q=R%C3%A1kos%20mez%C5%91%20Pesthez&ved=0ahUKEwirl_HfzITZAhUFDiwKHdxoALwQ6AEIOzAE#v=onepage& Béla király névtelen jegyzőjének idegenkora és hitelessége: oklevelek, egykorú és közelkorú kútfők szerint], Bagó Mártonnál, books.google.hu - 1861</ref> do potoku Rákos, od którego pochodzi nazwa obszaru. W tym samym czasie w pracy [[Salamon Ferenc|Ferenca Salamona]] „''Historia Budapesztu''”, opartej na mapie [[Mikoviny Sámuel|Sámuela Mikoviny]], opublikowanej w 1737 r., „Campi Rakos” rozciągał się nad strumieniem naprzeciw [[Wyspa Królików|Wyspy Małgorzaty]] w Budapeszcie XIII.<ref name=media13-07>Gellért Lajos–Juhász Katalin–Pappné Vőneki Erzsébet: [http://media13.hu/kiadvanyok/diszkonyv.pdf A XIII. kerület. Kezdetektől napjainkig] 2. bőv. kiad., media13.hu – 2007.</ref><ref name=media13-00>[http://media13.hu/kiadvanyok/bp13%20beliv.pdf XIII. kerület - Angyalföld, Újlipótváros, Vizafogó], media13.hu – 2000</ref>
  
<small><small>'''Rákos-mező''' (''Rákos mezeje'', ''Rákosmező'' vagy ''Rákos'') a [[középkor]]i Magyarország számos országgyűlésének és hadrakelésének helyszíne, amely tágabb értelemben a Pest keleti oldalán terülő egész homokos síkságot jelentette.<ref>Hunfalvy János [https://books.google.hu/books?id=FVQ_AAAAcAAJ&pg=PA155&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22%20homokos&f=false#v=onepage&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22%20homokos&f=false Magyarország és Erdély eredeti képekben: Rajzolta Rohbock Lajos.  Történelmi és helyirati szöveggel], 1. kötet, 1. kiadás; Ludwig Rohbock Gusztav György Lange, books.google.hu – 1856</ref> [[Anonymus]] és [[Kézai Simon]] krónikáikban Magyarország közepének írták le Rákos mezejét.<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/BFLV_BPT_01/?pg=239&layout=s Gerevich László: Budapest története az Árpád-korban], library.hungaricana.hu</ref>Később az [[Angyalföld]] és [[Budapest X. kerülete|Kőbánya]] közötti síkon [[Pest (történelmi település)|Pest]] [[Pest városfalai és városárka|városfalától]] ([[Kiskörút]]), más forrás szerint az [[Orczy-park|Orczy-kert]]től<ref>Podhradczky József, Anonymus Belae Regis Notarius: [https://books.google.hu/books?id=j09GAAAAYAAJ&pg=PA330&q=R%C3%A1kos%20mez%C5%91%20Pesthez&ved=0ahUKEwirl_HfzITZAhUFDiwKHdxoALwQ6AEIOzAE#v=onepage& Béla király névtelen jegyzőjének idegenkora és hitelessége: oklevelek, egykorú és közelkorú kútfők szerint], Bagó Mártonnál, books.google.hu - 1861</ref>  a [[Rákos-patak]]ig – amelyről a terület a nevét nyerte – húzódott. [[Salamon Ferenc (történész)|Salamon Ferenc]] ''Budapest története'' című művében, [[Mikoviny Sámuel]] 1737-ben kiadott térképe és Anonymus ''[[Gesta Hungarorum]]''a alapján ugyanakkor a [[Margit-sziget]]tel szemben, a patak felett húzódik „Campi Rakos”, [[Budapest XIII. kerülete]] területén.<ref name=media13-07>Gellért Lajos–Juhász Katalin–Pappné Vőneki Erzsébet: [http://media13.hu/kiadvanyok/diszkonyv.pdf A XIII. kerület. Kezdetektől napjainkig] 2. bőv. kiad., media13.hu – 2007.</ref><ref name=media13-00>[http://media13.hu/kiadvanyok/bp13%20beliv.pdf XIII. kerület - Angyalföld, Újlipótváros, Vizafogó], media13.hu – 2000</ref> </small></small>
+
Nazwę Rákosmező nazywano również [https://hu.wikipedia.org/wiki/R%C3%A1kosfalva_(Magyarorsz%C3%A1g) Rákosfalva] w XIX wieku<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/FSZEK_HelyiLapok_RakosVideke_1905/?query=R%C3%A1kosmez%C5%91&pg=350&layout=s Rákosfalva — Rákosmező], Rákos Vidéke, 5. évfolyam 28. szám, library.hungaricana.hu - 1905. július 9.</ref>, a w 1935 r. w Budapeszcie Okręg XIV ubiegał się również o tę nazwę (ostatecznie do 1949 r.<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/ORSZ_BPTM_TBM_30/?query=SZO%3D(Zugl%C3%B3%20R%C3%A1kosv%C3%A1ros)&pg=342&layout=s Tanulmányok Budapest Múltjából 30. (2002) – Az ötven éves Nagy-Budapest – előzmények és megvalósulás, Gergely Gábor: Budapest kerületeinek közigazgatási változásai] (341. oldal)</ref> była Rákosváros)<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/BPSZKJ_1935/?query=SZO%3D(R%C3%A1kosmez%C5%91%20R%C3%A1kosv%C3%A1ros)&pg=314&layout=s 451. A közgyűlés tárgyalja a polgármester 20.398/1935—1. számú előterjesztését, a XIV. közigazgatási kerületnek „Rákosmező” néven való elnevezése tárgyában.], Budapest főváros törvényhatósági bizottsága közgyűlési jegyzőkönyvei 193514. 1935. október 23. rendes közgyűlés jegyzőkönyve, library.hungaricana.hu</ref><ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/FSZEK_HelyiLapok_UjBudapest_1935/?query=SZO%3D(Zugl%C3%B3%20R%C3%A1kosv%C3%A1ros)&pg=223&layout=s Rákosváros lesz Zugló új neve] Küldöttség megy Szendy polgármesterhez, Uj Budapest 13. évfolyam, 37. szám, library.hungaricana.hu - 1935. szeptember 21.</ref>, a niegdyś piaszczyste lotnisko graniczy z Kerepesi út – Fehér út – Keresztúri út<ref>[https://welovebudapest.com/toplistak/utcanevek-eredete-xvii-kerulet/ Utcanevek eredete - XVII. kerület], WeLoveBudapest.com – 2014. febr. 17.</ref>.
 
 
 
 
Nazwę Rákosmező nazywano również Rákosfalva w XIX wieku [6], a w 1935 r. w Budapeszcie Okręg XIV ubiegał się również o tę nazwę (ostatecznie do 1949 r. [7] była Rákosváros) [8] [9], a niegdyś piaszczyste lotnisko graniczy z Kerepesi út – Fehér út – Keresztúri út [10].
 
 
 
<small><small>A Rákosmező megnevezést az [[1800-as évek]]ben [[Rákosfalva (Magyarország)|Rákosfalva]] is viselte,<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/FSZEK_HelyiLapok_RakosVideke_1905/?query=R%C3%A1kosmez%C5%91&pg=350&layout=s Rákosfalva — Rákosmező], Rákos Vidéke, 5. évfolyam 28. szám, library.hungaricana.hu - 1905. július 9.</ref> majd 1935-ben [[Budapest XIV. kerülete]] is kérvényezte magára ezt a nevet (végül 1949-ig<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/ORSZ_BPTM_TBM_30/?query=SZO%3D(Zugl%C3%B3%20R%C3%A1kosv%C3%A1ros)&pg=342&layout=s Tanulmányok Budapest Múltjából 30. (2002) – Az ötven éves Nagy-Budapest – előzmények és megvalósulás, Gergely Gábor: Budapest kerületeinek közigazgatási változásai] (341. oldal)</ref> Rákosváros volt),<ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/BPSZKJ_1935/?query=SZO%3D(R%C3%A1kosmez%C5%91%20R%C3%A1kosv%C3%A1ros)&pg=314&layout=s 451. A közgyűlés tárgyalja a polgármester 20.398/1935—1. számú előterjesztését, a XIV. közigazgatási kerületnek „Rákosmező” néven való elnevezése tárgyában.], Budapest főváros törvényhatósági bizottsága közgyűlési jegyzőkönyvei 193514. 1935. október 23. rendes közgyűlés jegyzőkönyve, library.hungaricana.hu</ref><ref>[https://library.hungaricana.hu/hu/view/FSZEK_HelyiLapok_UjBudapest_1935/?query=SZO%3D(Zugl%C3%B3%20R%C3%A1kosv%C3%A1ros)&pg=223&layout=s Rákosváros lesz Zugló új neve] Küldöttség megy Szendy polgármesterhez, Uj Budapest 13. évfolyam, 37. szám, library.hungaricana.hu - 1935. szeptember 21.</ref> illetve a Kerepesi út – Fehér út – Keresztúri út által határolt, egykor homokos területen kialakított repülőteret is említik rákosmezeiként.<ref>[https://welovebudapest.com/toplistak/utcanevek-eredete-xvii-kerulet/ Utcanevek eredete - XVII. kerület], WeLoveBudapest.com – 2014. febr. 17.</ref> </small></small>
 
  
 
== Historia ==
 
== Historia ==
  
Przed średniowieczem obszar potoku Rákos i jego dopływów był podmokłym obszarem pokrytym luźnym piaskiem czwartorzędowym odkładajacym się podczas powodzi Dunaju nad dolną warstwą żwiru. Z powodu nanoszonego piasku strumień, który kiedyś skręcał znacznie dalej na południe, ciągle zmieniał swój kurs.
+
Przed średniowieczem obszar potoku Rákos i jego dopływów był podmokłym obszarem pokrytym luźnym piaskiem czwartorzędowym odkładającym się podczas powodzi Dunaju nad dolną warstwą żwiru. Z powodu nanoszonego piasku strumień, który kiedyś skręcał znacznie dalej na południe, ciągle zmieniał swój bieg.
 
 
<small><small>A [[középkor]] előtt a Rákos-patak és mellékpatakjai területe mocsaras vidék volt, amely alsó kavicsos talajréteg fölé a Duna negyedidőszaki áradásai során keletkezett homok laza került. A [[futóhomok]] miatt a patak, mely valamikor jóval délebbre kanyargott, állandóan változtatta medrét.  </small></small>
 
  
 
[[Plik:Gurk-Hofbauer View of Pest and Buda from the Field Rákos.jpg|thumb|Widok miasta Pest i Budy z pola Rákos (1829 rajzoló: [[Hofbauer János]], metsző: [[Gurk Eduard]])]]
 
[[Plik:Gurk-Hofbauer View of Pest and Buda from the Field Rákos.jpg|thumb|Widok miasta Pest i Budy z pola Rákos (1829 rajzoló: [[Hofbauer János]], metsző: [[Gurk Eduard]])]]
  
Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi). [4] [5]
+
Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi).<ref name=media13-07>Gellért Lajos–Juhász Katalin–Pappné Vőneki Erzsébet: [http://media13.hu/kiadvanyok/diszkonyv.pdf A XIII. kerület. Kezdetektől napjainkig] 2. bőv. kiad., media13.hu – 2007.</ref><ref name=media13-00>[http://media13.hu/kiadvanyok/bp13%20beliv.pdf XIII. kerület - Angyalföld, Újlipótváros, Vizafogó], media13.hu – 2000</ref>
 
 
<small><small>Részben természetes feltöltődéssel, később pedig emberi beavatkozással (lecsapolással, gátak építésével, árkok kialakításával, a földek megművelésével) a terület egyre inkább alkalmassá vált a letelepedésre.<ref name=media13-07/><ref name=media13-00/> </small></small>
 
 
 
Już w czasach rzymskich Buda, Pest i jego okolice zostały '''przetransportowane''' przez dolinę Rákos, a jej kontynuacja przez doliny Tapio i Galga do regionu Tisza. Jednak wiele armii starło się w tym regionie, w tym klęska króla [[Salamon]] przez króla [[Gezę]] i [[László]] w [[Mogyoródi csata|bitwie pod Mogyoródem]] i Cinkota w 1074 r., i dała koronę dla synów Beli, o czym relacjonuje ''„Kép“'' i wspomina o ''„descendit in Racus“'' [11] [12]
 
  
<small><small>Már a [[Pannonia (provincia)|római korban]] a Rákos völgyén és annak folytatásán, a [[Tápió]] és [[Galga]] völgyein át közlekedett Buda, Pest és környéke a Tisza vidékére. Azonban számos had is megütközött a vidéken, így például a közeli [[Mogyoród]] és [[Cinkota]] tájékán győzte le 1074-ben a [[Mogyoródi csata|mogyoródi csatában]] Géza és László vezérek serege Salamon királynak német és magyar hadát, s szerezte meg a koronát Béla fiainak, amiről a c számol be és említi meg ''„descendit in Racus“''-t.<ref>Marczali Henrik: [https://www.arcanum.hu/hu/online-kiadvanyok/OMMonarchia-az-osztrak-magyar-monarchia-irasban-es-kepben-1/budapest-394E/budapest-kornyeke-3E8C/godollo-es-videke-marczali-henriktol-3E8D/?list=eyJmaWx0ZXJzIjogeyJNVSI6IFsiTkZPX0tPTllfT01Nb25hcmNoaWFfMSJdfSwgInF1ZXJ5IjogIlJcdTAwZTFrb3MgMTA3NCJ9 Gödöllő és vidéke]. Az Osztrák–Magyar Monarchia írásban és képben Az Osztrák–Magyar Monarchia térképe. Arcanum Adatbázis Kft.</ref><ref>Bánlaky József: A magyar nemzet hadtörténelme – [http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0003/187.html#note1 2. A mogyoródi csata 1074. március 14-én] 6. számú melléklet; Grill, 1928-1942; Budapest : Arcanum, 2001 (Arcanum digitéka), mek.oszk.hu {{ISBN|963 86118 7 1}}</ref> </small></small>
+
Już w czasach rzymskich i poprzez dolinę Rákos przemieszczano się z Buda, Pestu i ich okolice ku dolinom [https://hu.wikipedia.org/wiki/T%C3%A1pi%C3%B3 Tapio] i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Galga Galgi do regionu Tisza. Wiele armii starło się w tym regionie, m.in. bitwa między królem [[Salamon]]em oraz [[I. Géza|Gejzą I]] i [[I. László|Władysławem I]] w [[Mogyoródi csata|bitwie pod Mogyoródem]] i Cinkota w 1074 r., która dała koronę synom [[I. Béla|Beli I]], o czym relacjonuje ''„Kép“'' i wspomina o ''„descendit in Racus“''.<ref>Marczali Henrik: ''Gödöllő és vidéke''. Az Osztrák–Magyar Monarchia írásban és képben Az Osztrák–Magyar Monarchia térképe (''Monarchia austro-węgierska na piśmie i na zdjęciach Mapa monarchii austro-węgierskiej''). Arcanum Adatbázis Kft.</ref><ref>Bánlaky József: A magyar nemzet hadtörténelme – [http://mek.oszk.hu/09400/09477/html/0003/187.html#note1 2. A mogyoródi csata 1074. március 14-én].</ref>
 
   
 
   
Według Leksykonu Katolickiego wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju. W XII-XIII wieku stał się głównym miejscem ''powstania i parlamentu'', gromadząc czasem dziesiątki tysięcy ludzi. Szlachta obozowała po obu stronach Kerepesi út, która pod koniec XV wieku była dla ich wygody przedmieściem Józefa, a później '''Ferencvárosa'''.
+
Według Leksykonu Katolickiego ''Rákos-mező'' wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju.Od XII-XIII wieku stał się głównym miejscem operacji wojskowych i [[dieta węgiersk|diet]] (parlamentów), na których czasem gromadziły się dziesiątki tysięcy ludzi. Szlachta obozowała po obu stronach Kerepesi út, wzdłuż którego od końca XV wieku na terenie późniejszego dzielnicy [https://pl.wikipedia.org/wiki/J%C3%B3zsefv%C3%A1ros Józsefa] i częściowo dzielnicy [https://pl.wikipedia.org/wiki/Ferencv%C3%A1ros Ferencváros] stworzono dla nich przedmieście dla większej wygody.
 
 
<small><small>A Katolikus Lexikon szerint [[1289]]-ben úgy említették, hogy az ország közepe. A [[12. század|12]]–[[13. század]]tól a hadrakelések és [[országgyűlés]]ek elsődleges helyszínévé vált, ahol időnként akár több tízezer fő is tartózkodott. A nemesek a Kerepesi út két oldalán táboroztak, amely mentén a [[15. század]] végétől a későbbi [[Budapest VIII. kerülete|József]]-, és részben [[Budapest IX. kerülete|Ferencváros]] területén is, a számukra nagyobb kényelmet szolgáló külváros jött létre. </small></small>
 
  
{{forr|A [[török hódoltság|török korban]] elvesztette jelentőségét, és a [[18. század]]tól a fejlődő [[Pest (történelmi település)|Pest]] az itteni erdőkből termelte ki a fűtéshez és az építkezésekhez szükséges fát.}}<!--[http://budapestcity.org/04-keruletek/14/Varosliget/index-hu.htm Városliget], budapestcity.org !önforrás: "Forrás: TermészetVilága.hu, PonticulusHungaricus, Tudatosnaptár, A magyar nép története, Alfahír.hu, Archívnet.hu, Majkó Zsuzsanna, HVG, Építészfórum, Wikipédia"-->
+
Stracił na znaczeniu w czasach tureckich, a od XVIII wieku rozwijający się Peszt pozyskiwał z lasów drewno potrzebne do ogrzewania i budowy.<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>
  
 
=== Utóélete / życie pozagrobowe ===
 
=== Utóélete / życie pozagrobowe ===
  
Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i rezydencjami z wieloma '''satelitami'''. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy przeszłości (np. Bolgárkertész utca). [13]
+
Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy z przeszłości (np. Bolgárkertész utca).<ref>Petz Anna: [https://hvg.hu/gazdasag/201547_bolgarkertesz_bevandorlok_zoldsegek_roluk Bolgárkertész bevándorlók, akik elvették a magyarok munkáját], hvg.hu - 2015. november. 22.</ref>
 
 
<small><small>Az agrár jellegű területen az [[1880-as évek]]ben indult meg a közművesítés és a fokozottabb beépítés, de még a [[19. század|19]]–[[20. század]] fordulóján is a többholdas kertészetek és majorságok jellemezték a vidéket. Ma már csak  néhány közterület elnevezése őrzi a múltat (pl. Bolgárkertész utca).<ref>Petz Anna: [https://hvg.hu/gazdasag/201547_bolgarkertesz_bevandorlok_zoldsegek_roluk Bolgárkertész bevándorlók, akik elvették a magyarok munkáját], hvg.hu - 2015. november. 22.</ref> </small></small>
 
  
 
[[Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG|thumb| Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu]]
 
[[Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG|thumb| Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu]]
  
Károly Kisfaludy napisał także wiersz o polu Rákos [14]. W czerwcu 1827 r. odbył się tutaj pierwszy wyścig koni dzięki [[Széchenyi István|Stefanowi Széchenyiemu]]. Zostało to również opisane przez Dániela Berzsenyi w jego '''Poecie hrabiego János Mailáth''' w 1830 roku. [15] [16]
+
[https://pl.wikipedia.org/wiki/K%C3%A1roly_Kisfaludy Károly Kisfaludy] napisał także wiersz o polu Rákos<ref>Balázs Géza: [http://epa.oszk.hu/00300/00381/00051/balazs.htm Egykori országgyűlések színhelyén], Kortárs 45. évf. 10. sz. epa.oszk.hu - 2001.</ref>. W czerwcu 1827 r. odbył się tutaj pierwszy wyścig koni dzięki [https://pl.wikipedia.org/wiki/Istv%C3%A1n_Sz%C3%A9chenyi Stefanowi Széchenyiemu]. Zostało to również opisane przez [https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C3%A1niel_Berzsenyi Dániela Berzsenyiego] w jego poemacie pt. ''Hrabia János Mailáth'' w 1830 roku.<ref>Joseph - Stanislaus Albach, németből fordította Gegö E. N.: [https://books.google.hu/books?id=rRVUAAAAcAAJ&pg=PA33&dq=%22r%C3%A1kos+mezeje%22&hl=hu&sa=X&ved=0ahUKEwiB1_v7poLZAhVEU1AKHVw0AwwQ6AEIVDAI#v=onepage&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22&f=false Magyar Ország' rövid földleirása gyermekek' oktatására], Müller, books.google.hu - 1834</ref><ref>Mihály Lackó [https://books.google.hu/books?id=Z1QjAAAAMAAJ Széchenyi és Kossuth vitája] (115. oldal), books.google.hu - 1977</ref>
 
 
<small><small>[[Kisfaludy Károly]] verset is írt Rákos mezejéről.<ref>Balázs Géza: [http://epa.oszk.hu/00300/00381/00051/balazs.htm Egykori országgyűlések színhelyén], Kortárs 45. évf. 10. sz. epa.oszk.hu - 2001.</ref> 1827 júniusában tartották az első lóversenyt itt, [[Széchenyi István]]nak köszönhetően. Ezt [[Berzsenyi Dániel]] ''Gróf Mailáth Jánoshoz'' című 1830-as költeményében meg is írta.<ref>Joseph - Stanislaus Albach, németből fordította Gegö E. N.: [https://books.google.hu/books?id=rRVUAAAAcAAJ&pg=PA33&dq=%22r%C3%A1kos+mezeje%22&hl=hu&sa=X&ved=0ahUKEwiB1_v7poLZAhVEU1AKHVw0AwwQ6AEIVDAI#v=onepage&q=%22r%C3%A1kos%20mezeje%22&f=false Magyar Ország' rövid földleirása gyermekek' oktatására], Müller, books.google.hu - 1834</ref><ref>Mihály Lackó [https://books.google.hu/books?id=Z1QjAAAAMAAJ Széchenyi és Kossuth vitája] (115. oldal), books.google.hu - 1977</ref> </small></small>
 
 
 
Od zjednoczenia Budapesztu (1873) należy do stolicy. Początkowo w VI, VII, VIII, X., a później w 1930 r. XIV. część dzielnicy [17].
 
 
 
<small><small>[[Budapest]] egyesítésétől ([[1873]]) a fővároshoz tartozik. Kezdetben a [[Budapest VI. kerülete|VI]]., [[Budapest VII. kerülete|VII]]., [[Budapest VIII. kerülete|VIII]]., [[Budapest X. kerülete|X.]], majd [[1930]]-tól a [[Budapest XIV. kerülete|XIV]]. kerület része.<ref>[http://egykor.hu/budapest/budapest-keruletei-1873-ban/2592 Budapest kerületei 1873-ban (és később) – térképen]</ref> </small></small>
 
 
 
Na obszarze między Kerepesi út i Éles-sarok dawny poligon kawalerii obejmuje około 10 kilometrów kwadratowych węgierskiego '''lotu samochodowego'''. Pionierzy lotnictwa węgierskiego położyli podwaliny pod lotnictwo krajowe w latach 1909–1914 [18].
 
 
 
<small><small>A mező [[Kerepesi út]] és Éles-sarok közötti részén, az egykori lovassági gyakorlótéren mintegy tíz négyzetkilométeres alapterületen indult meg a magyarországi motoros repülés. A magyar aviatika úttörői 1909–1914 között megteremtették a honi repülés alapjait.<ref>Tóth Bálint: [https://index.hu/tudomany/tortenelem/2017/10/28/rablo_aviatikusok_-_epizod_a_magyar_repules_hoskorabol/ Amikor a magyar aviatikusok repülőmotort raboltak maguknak], index.hu - 2017. október 28.</ref> </small></small>
 
 
 
Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy '''hangar dr. To był Ágoston''' Kutassy. W rejestrze węgierskiego stowarzyszenia Aero, NL. Pilot ID 1 był również posiadaczem Kutassy. [19] [20] W 1910 r. Budapeszt VII. złożył wniosek o przyznanie mu prawa do organizowania dużych międzynarodowych zawodów lotniczych i to bez szczególnego lobbingu. Upamiętnia to również statua na głównym placu w Örs [21]. Do 1912 r. wybudowano 17 budynków w hangarze. Hangary wykonane z desek zostały wyposażone w rolowane drzwi przesuwne. Z wyjątkiem pierwszych dwóch, miały one 20 metrów szerokości, 12 metrów głębokości i 6 metrów wysokości. [22]
 
 
 
<small><small>A gépek építéséhez és tárolásához szükséges hangárok létesítése 1909 nyarán kezdődött. Az első hangár dr. [[Kutassy Ágoston]]é volt. A ''Magyar Aero Szövetség'' nyilvántartásában az ''NL. 1. számú pilótaigazolvány'' tulajdonosa szintén Kutassy volt.<ref>{{cite web|url=http://web.interware.hu/szentesi/repules/1920.htm |title=A magyar repülés a hőskorától 1920-ig |author=Szentesi Csaba |archiveurl=http://archive.is/ScGcx#selection-337.10-337.25 |archivedate=2013-08-24 |date=2002-08-14}}</ref><ref>[http://www.rakosmente.hu/Rakosmente/Keruletunk_tortenete/Rakosmenti_repulok.aspx A „rákosmenti repülők” rövid életrajzai], Rákosmente.hu (hozzáférés: 2018. október 25.)</ref> 1910-ben Budapest kérte a VII. nagy nemzetközi repülőverseny megrendezésének jogát, és minden különösebb lobbizás nélkül meg is kapta. Ennek állít emléket az [[Örs vezér tere|Örs vezér terén]] található szobor is.<ref>[https://mult-kor.hu/cikk.php?id=12179&pIdx=2 Ferihegy régóta a régió első számú reptere lehetne], mult-kor.hu - 2006. február 3.</ref> 1912-re összesen 17 hangárépület készült. A deszkából épült hangárok sínen járó görgős tolóajtóval voltak ellátva. Szélességük az első kettő kivételével 20 méter, mélységük 12 méter, magasságuk pedig 6 méter volt.<ref>Harangozó Tamás: [http://www.haif.org/archiv/Presentations/100_eves_a_magyar_repules.pdf 100 éves a magyar repülés] prezentációs anyag, haif.org - 2010.</ref> </small></small>
 
 
 
== Główne parlamenty ==
 
  
 +
Od utworzenia Budapesztu (1873) należy do miasta. Początkowo w VI, VII, VIII, X., a później w 1930 r. XIV. część dzielnicy<ref>[http://egykor.hu/budapest/budapest-keruletei-1873-ban/2592 Budapest kerületei 1873-ban (és később) – térképen]</ref>.
  
* [[1277]] W maju, z pomocą biskupa Timothy'ego z [[Zagrzebia]], zwołano zgromadzenie narodowe w terenie obok [[Rákos Creek]]. Parlament ogłosił, że jest pełnoletni [[IV. Król László z Węgier | Król László Kun]] i przekazał rządowi kraju, zatwierdził również [[I. Król Rudolf z Niemiec | z Rudolfem Habsburgiem]].
+
W części pola pomiędzy [https://hu.wikipedia.org/wiki/Kerepesi_%C3%BAt Kerepesi úti Éles-sarok, na dawnym poligonie kawalerii, na powierzchni około dziesięciu kilometrów kwadratowych rozpoczął się historia lotnictwa na Węgrzech. Pionierzy lotnictwa położyli podwaliny pod lotnictwo krajowe w latach 1909–1914<ref>Tóth Bálint: [https://index.hu/tudomany/tortenelem/2017/10/28/rablo_aviatikusok_-_epizod_a_magyar_repules_hoskorabol/ Amikor a magyar aviatikusok repülőmotort raboltak maguknak], index.hu - 2017. október 28.</ref>. Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy hangar postawił dr. Ágoston Kutassy. W rejestrze Węgierskiego Stowarzyszenia Lotniczego, posiadaczem identyfikatora pilota nr 1 jest również Kutassy.<ref>Szentesi Csaba: A magyar repülés a hőskorától 1920-ig, 14 sierpnia 2002 14. Zarchiwizowano z oryginału 2013-08-24.</ref><ref>A „rákosmenti repülők” rövid életrajzai Zarchiwizowano 29 stycznia 2012 z oryginału na Wayback Machine-ben, Rákosmente.hu. [dostęp:2018-10-25].</ref> W 1910 r. dzielnica VII złożyła wniosek o przyznanie mu prawa do organizowania dużych międzynarodowych zawodów lotniczych i to bez szczególnego lobbingu. Upamiętnia to również statua na głównym placu w [https://hu.wikipedia.org/wiki/%C3%96rs_vez%C3%A9r_tere Örs]<ref>[https://mult-kor.hu/cikk.php?id=12179&pIdx=2 Ferihegy régóta a régió első számú reptere lehetne], mult-kor.hu - 2006. február 3.</ref>. Do 1912 r. wybudowano 17 hangarów. Były wykonane z desek i zostały wyposażone w rolowane drzwi przesuwne. Z wyjątkiem pierwszych dwóch, miały 20 metrów szerokości, 12 metrów głębokości i 6 metrów wysokości.<ref>Harangozó Tamás: [http://www.haif.org/archiv/Presentations/100_eves_a_magyar_repules.pdf 100 éves a magyar repülés] prezentációs anyag, haif.org - 2010.</ref>
* [[1278]] zebrał się latem na polu Rákos [[II. Army przeciwko Ottokár Czech King]].
 
* Po wyginięciu [[Domu Árpáda]] tradycyjnym stało się organizowanie parlamentów na placu Rákos. Dobrym tego przykładem jest [[1307]]. [[10 października | 10 października]] Parlament, który [[I. King Charles of Hungary | Charles Robert]] został wybrany Królem Węgier
 
* [[1490]] zostaje wybrany królem na polu Rákos [[II. Król Ulászló Węgier | II. (Jagielloński) Ulászló]] t
 
* W [[1505]], pod naciskiem [[wspólnoty]], Zgromadzenie Narodowe w Rakosie przyjmuje następującą rezolucję: Jeśli II. Ulászló umrze bez spadkobiercy, tylko Węgier zostanie wybrany królem. Powodem tej decyzji było to, że Ulászló nie zajmował się interesami Węgrów. Ta aspiracja pospolitych stała się daremna w następnym roku, kiedy urodził się syn Ulászló [[II. Król Ludwik Węgierski II. Louis]]
 
* [[1526]]. [[24 kwietnia | 24 kwietnia]] szlachta węgierska postanowiła w parlamencie Rakosów o konflikcie między arystokratą i ludem, wyposażeniem [[fortecy granicznej]] i rozmieszczeniem wojsk. Potrzebna była tylko wola i pieniądze.
 
* [[1540]] We wrześniu Parlament ds. Raka [[II. Król Węgier Jan | II. János]] został wybrany Królem Węgier [[I. Król János z Węgier | János Szapolyai]] i [[Królowa Jabelló Izabella z Węgier | Jabelló Izabella]] synek
 
  
 +
== Główne [[dieta węgierska|diety]] ==
  
* [[1277]] májusában Timót [[zágráb]]i püspök segítségével országos gyűlést hívtak össze a [[Rákos-patak]] melletti mezőre. A országgyűlés törvényes korúnak nyilvánította [[IV. László magyar király|Kun László]] királyt, és kezébe adta az ország kormányzását, egyben jóváhagyta a [[I. Rudolf német király|Habsburg Rudolffal]] kötendő szövetségi szerződést.
+
* [[1277]], w maju, z pomocą [[biskup Zagrzebia|biskupa Zagrzebia]] [[Timót]]a, zwołano dietę w terenie obok potoku [https://pl.wikipedia.org/wiki/R%C3%A1kos-patak Rákos]. ''Dieta'' ogłosiła, że król [[IV. László|László Kun]] jest pełnoletni i przekazała mu władzę nad krajem oraz zatwierdziła również traktat sojuszniczy z [[Rudolf I. (Böhmen)|Rudolfem Habsburgiem]].
* [[1278]] nyarán a Rákos-mezőn gyűlt össze a [[II. Ottokár cseh király]] ellen induló sereg.
+
* [[1278]] zebrała się latem na polu Rákos przeciwko armii króla Czech [[Ottokar II|Ottokara II]].
* Az [[Árpád-ház]] kihalását követően hagyományossá vált az országgyűlések Rákos-mezőn való tartása. Jó példa erre az [[1307]]. [[október 10.|október 10-ei]] országgyűlés, mely [[I. Károly magyar király|Károly Róbertet]] magyar királlyá választotta
+
* Po wymarciu dynastii [[Arpadowie|Arpadów]] tradycyjnym stało się organizowanie diet na polu Rákos. Dobrym tego przykładem jest 10 października [[1307]], gdy dieta wybrała królem Wegier [[I. Károly|Karola Roberta]].
* [[1490]]-ben a Rákos mezején királlyá választják [[II. Ulászló magyar király|II. (Jagelló) Ulászló]]t
+
* [[1490]] na polu Rákos wybrano królem  [[II. Ulászló|Władysław II Jagiellończyk]]
* [[1505]]-ben a [[köznemesség]] nyomására a rákosi országgyűlés a következő határozatot hozza: Ha II. Ulászló fiúörökös nélkül hal meg, csak magyart fognak királlyá választani. A határozat oka az volt, hogy Ulászló nem foglalkozott a magyarok érdekeivel. A köznemesek eme törekvése a következő évben okafogyottá vált, mivel megszületett Ulászló fia, [[II. Lajos magyar király|II. Lajos]]
+
* W [[1505]], pod naciskiem szlachty, dieta przyjęła następującą rezolucję: jeśli król II. Ulászló umrze bez spadkobiercy, tylko Węgier zostanie wybrany królem. Powodem tej decyzji było to, że Ulászló nie zajmował się interesami Węgrów. Ten wymóg stała się nieaktualny w następnym roku wraz z narodzinami syna Ulászló [[II. Lajos|Ludwika]]
* [[1526]]. [[április 24.|április 24-én]] a magyar nemesség a rákosi országgyűlésen döntött a főúri és a köznemesi párt viszályáról, a [[végvár]]ak felszereléséről és a hadak táborba szállásáról. Mindehhez csak az akarat és a pénz hiányzott.
+
* [[1526]], 24 kwietnia szlachta węgierska rozstrzygnęła konflikt między arystokratą i ludem, postanowiła o wyposażeniu fortec granicznych i rozmieszczeniu wojsk. Potrzebna była tylko wola i pieniądze.
* [[1540]] szeptemberében a rákosi országgyűlés [[II. János magyar király|II. János]] néven magyar királlyá választotta [[I. János magyar király|Szapolyai János]] és [[Jagelló Izabella magyar királyné|Jagelló Izabella]] csecsemő korú fiát
+
* [[1540]], wrzesień – królem Węgier wybrano [[Szapolyai János Zsigmond|Jana II Szapolayia]], syna [[I. János|Jana I Szapolyai]] i [[Izabela Jagiellonka|Izabeli Jagiellonki]]
  
 
== Jegyzetek ==
 
== Jegyzetek ==
Linia 112: Linia 78:
 
{{SORTUJ:Rakosmezo}}
 
{{SORTUJ:Rakosmezo}}
  
[[Kategoria:Węgierska historia]]
+
[[Kategoria:Historia Węgier]]

Aktualna wersja na dzień 13:38, 4 lut 2021

Rákosmező (pol. Pole Rákos lub Rákos) to miejsce wielu diet narodowych i działań wojennych w średniowiecznych Węgrzech, co w szerokim znaczeniu oznaczało całą piaszczystą równinę po wschodniej stronie Pesztu.[1] Później, w kronikach Anonymusa i Szymona Kezy, pole Rákos zostało określone jako centrum Węgier[2]. Później między Angyalföld i Kőbánya za murami miejskimi Pestu (Kiskörút), według innego źródła rozciągało się on od Ogrodu Orczy[3] do potoku Rákos, od którego pochodzi nazwa obszaru. W tym samym czasie w pracy Ferenca SalamonaHistoria Budapesztu”, opartej na mapie Sámuela Mikoviny, opublikowanej w 1737 r., „Campi Rakos” rozciągał się nad strumieniem naprzeciw Wyspy Małgorzaty w Budapeszcie XIII.[4][5]

Nazwę Rákosmező nazywano również Rákosfalva w XIX wieku[6], a w 1935 r. w Budapeszcie Okręg XIV ubiegał się również o tę nazwę (ostatecznie do 1949 r.[7] była Rákosváros)[8][9], a niegdyś piaszczyste lotnisko graniczy z Kerepesi út – Fehér út – Keresztúri út[10].

Historia

Przed średniowieczem obszar potoku Rákos i jego dopływów był podmokłym obszarem pokrytym luźnym piaskiem czwartorzędowym odkładającym się podczas powodzi Dunaju nad dolną warstwą żwiru. Z powodu nanoszonego piasku strumień, który kiedyś skręcał znacznie dalej na południe, ciągle zmieniał swój bieg.

Plik:Gurk-Hofbauer View of Pest and Buda from the Field Rákos.jpg
Widok miasta Pest i Budy z pola Rákos (1829 rajzoló: Hofbauer János, metsző: Gurk Eduard)

Obszar ten stawał się coraz bardziej odpowiedni do zasiedlenia, częściowo poprzez naturalne uzupełnianie, a następnie interwencję człowieka (odwadnianie, budowa zapory, rów, uprawa ziemi).[4][5]

Już w czasach rzymskich i poprzez dolinę Rákos przemieszczano się z Buda, Pestu i ich okolice ku dolinom Tapio i [https://pl.wikipedia.org/wiki/Galga Galgi do regionu Tisza. Wiele armii starło się w tym regionie, m.in. bitwa między królem Salamonem oraz Gejzą I i Władysławem I w bitwie pod Mogyoródem i Cinkota w 1074 r., która dała koronę synom Beli I, o czym relacjonuje „Kép“ i wspomina o „descendit in Racus“.[11][12]

Według Leksykonu Katolickiego Rákos-mező wspomniany został w 1289 r. jako centrum kraju.Od XII-XIII wieku stał się głównym miejscem operacji wojskowych i diet (parlamentów), na których czasem gromadziły się dziesiątki tysięcy ludzi. Szlachta obozowała po obu stronach Kerepesi út, wzdłuż którego od końca XV wieku na terenie późniejszego dzielnicy Józsefa i częściowo dzielnicy Ferencváros stworzono dla nich przedmieście dla większej wygody.

Stracił na znaczeniu w czasach tureckich, a od XVIII wieku rozwijający się Peszt pozyskiwał z lasów drewno potrzebne do ogrzewania i budowy.potrzebne źródło

Utóélete / życie pozagrobowe

Na terenach rolniczych usługi użyteczności publicznej i wzmożone prace budowlane rozpoczęły się w latach 80. XIX wieku, ale nadal w XIX i XX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku obszar ten charakteryzował się ogrodnictwem i zabudową wiejską. Obecnie tylko kilka przestrzeni publicznych nosi nazwy z przeszłości (np. Bolgárkertész utca).[13]

Plik:Rákosmező 1909 emléktábla.JPG
Tablica pamiątkowa upamiętniająca pierwszy węgierski port lotniczy, Budapeszt XIV. Dzielnica, park miejski, muzeum transportu

Károly Kisfaludy napisał także wiersz o polu Rákos[14]. W czerwcu 1827 r. odbył się tutaj pierwszy wyścig koni dzięki Stefanowi Széchenyiemu. Zostało to również opisane przez Dániela Berzsenyiego w jego poemacie pt. Hrabia János Mailáth w 1830 roku.[15][16]

Od utworzenia Budapesztu (1873) należy do miasta. Początkowo w VI, VII, VIII, X., a później w 1930 r. XIV. część dzielnicy[17].

W części pola pomiędzy Kerepesi úti Éles-sarok, na dawnym poligonie kawalerii, na powierzchni około dziesięciu kilometrów kwadratowych rozpoczął się historia lotnictwa na Węgrzech. Pionierzy lotnictwa położyli podwaliny pod lotnictwo krajowe w latach 1909–1914[18]. Budowa hangarów do montażu i przechowywania maszyn rozpoczęła się latem 1909 roku. Pierwszy hangar postawił dr. Ágoston Kutassy. W rejestrze Węgierskiego Stowarzyszenia Lotniczego, posiadaczem identyfikatora pilota nr 1 jest również Kutassy.[19][20] W 1910 r. dzielnica VII złożyła wniosek o przyznanie mu prawa do organizowania dużych międzynarodowych zawodów lotniczych i to bez szczególnego lobbingu. Upamiętnia to również statua na głównym placu w [https://hu.wikipedia.org/wiki/%C3%96rs_vez%C3%A9r_tere Örs[21]. Do 1912 r. wybudowano 17 hangarów. Były wykonane z desek i zostały wyposażone w rolowane drzwi przesuwne. Z wyjątkiem pierwszych dwóch, miały 20 metrów szerokości, 12 metrów głębokości i 6 metrów wysokości.[22]

Główne diety

  • 1277, w maju, z pomocą biskupa Zagrzebia Timóta, zwołano dietę w terenie obok potoku Rákos. Dieta ogłosiła, że król László Kun jest pełnoletni i przekazała mu władzę nad krajem oraz zatwierdziła również traktat sojuszniczy z Rudolfem Habsburgiem.
  • 1278 zebrała się latem na polu Rákos przeciwko armii króla Czech Ottokara II.
  • Po wymarciu dynastii Arpadów tradycyjnym stało się organizowanie diet na polu Rákos. Dobrym tego przykładem jest 10 października 1307, gdy dieta wybrała królem Wegier Karola Roberta.
  • 1490 na polu Rákos wybrano królem Władysław II Jagiellończyk
  • W 1505, pod naciskiem szlachty, dieta przyjęła następującą rezolucję: jeśli król II. Ulászló umrze bez spadkobiercy, tylko Węgier zostanie wybrany królem. Powodem tej decyzji było to, że Ulászló nie zajmował się interesami Węgrów. Ten wymóg stała się nieaktualny w następnym roku wraz z narodzinami syna Ulászló Ludwika
  • 1526, 24 kwietnia szlachta węgierska rozstrzygnęła konflikt między arystokratą i ludem, postanowiła o wyposażeniu fortec granicznych i rozmieszczeniu wojsk. Potrzebna była tylko wola i pieniądze.
  • 1540, wrzesień – królem Węgier wybrano Jana II Szapolayia, syna Jana I Szapolyai i Izabeli Jagiellonki

Jegyzetek

  1. Hunfalvy János Magyarország és Erdély eredeti képekben: Rajzolta Rohbock Lajos. Történelmi és helyirati szöveggel, 1. kötet, 1. kiadás; Ludwig Rohbock Gusztav György Lange, books.google.hu – 1856
  2. Podhradczky József, Anonymus Belae Regis Notarius: Béla király névtelen jegyzőjének idegenkora és hitelessége: oklevelek, egykorú és közelkorú kútfők szerint, Bagó Mártonnál, books.google.hu - 1861
  3. Podhradczky József, Anonymus Belae Regis Notarius: Béla király névtelen jegyzőjének idegenkora és hitelessége: oklevelek, egykorú és közelkorú kútfők szerint, Bagó Mártonnál, books.google.hu - 1861
  4. 4,0 4,1 Gellért Lajos–Juhász Katalin–Pappné Vőneki Erzsébet: A XIII. kerület. Kezdetektől napjainkig 2. bőv. kiad., media13.hu – 2007.
  5. 5,0 5,1 XIII. kerület - Angyalföld, Újlipótváros, Vizafogó, media13.hu – 2000
  6. Rákosfalva — Rákosmező, Rákos Vidéke, 5. évfolyam 28. szám, library.hungaricana.hu - 1905. július 9.
  7. Tanulmányok Budapest Múltjából 30. (2002) – Az ötven éves Nagy-Budapest – előzmények és megvalósulás, Gergely Gábor: Budapest kerületeinek közigazgatási változásai (341. oldal)
  8. 451. A közgyűlés tárgyalja a polgármester 20.398/1935—1. számú előterjesztését, a XIV. közigazgatási kerületnek „Rákosmező” néven való elnevezése tárgyában., Budapest főváros törvényhatósági bizottsága közgyűlési jegyzőkönyvei 193514. 1935. október 23. rendes közgyűlés jegyzőkönyve, library.hungaricana.hu
  9. Rákosváros lesz Zugló új neve Küldöttség megy Szendy polgármesterhez, Uj Budapest 13. évfolyam, 37. szám, library.hungaricana.hu - 1935. szeptember 21.
  10. Utcanevek eredete - XVII. kerület, WeLoveBudapest.com – 2014. febr. 17.
  11. Marczali Henrik: Gödöllő és vidéke. Az Osztrák–Magyar Monarchia írásban és képben Az Osztrák–Magyar Monarchia térképe (Monarchia austro-węgierska na piśmie i na zdjęciach Mapa monarchii austro-węgierskiej). Arcanum Adatbázis Kft.
  12. Bánlaky József: A magyar nemzet hadtörténelme – 2. A mogyoródi csata 1074. március 14-én.
  13. Petz Anna: Bolgárkertész bevándorlók, akik elvették a magyarok munkáját, hvg.hu - 2015. november. 22.
  14. Balázs Géza: Egykori országgyűlések színhelyén, Kortárs 45. évf. 10. sz. epa.oszk.hu - 2001.
  15. Joseph - Stanislaus Albach, németből fordította Gegö E. N.: Magyar Ország' rövid földleirása gyermekek' oktatására, Müller, books.google.hu - 1834
  16. Mihály Lackó Széchenyi és Kossuth vitája (115. oldal), books.google.hu - 1977
  17. Budapest kerületei 1873-ban (és később) – térképen
  18. Tóth Bálint: Amikor a magyar aviatikusok repülőmotort raboltak maguknak, index.hu - 2017. október 28.
  19. Szentesi Csaba: A magyar repülés a hőskorától 1920-ig, 14 sierpnia 2002 14. Zarchiwizowano z oryginału 2013-08-24.
  20. A „rákosmenti repülők” rövid életrajzai Zarchiwizowano 29 stycznia 2012 z oryginału na Wayback Machine-ben, Rákosmente.hu. [dostęp:2018-10-25].
  21. Ferihegy régóta a régió első számú reptere lehetne, mult-kor.hu - 2006. február 3.
  22. Harangozó Tamás: 100 éves a magyar repülés prezentációs anyag, haif.org - 2010.

Források

Więcej informacji