Zólyom: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Z%C3%B3lyom_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Z%C3%B3lyom_v%C3%A1rmegye
Linia 8: Linia 9:
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Komitat_Sohl
 
|strona  = https://de.wikipedia.org/wiki/Komitat_Sohl
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Sohl&action=history
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Sohl&action=history
 
|nota    = niemiecki
 
|nota    = niemiecki
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Z%C3%B3lyom
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Z%C3%B3lyom&action=history
 +
|nota    = polski
 
}}
 
}}
  
Linia 25: Linia 37:
 
[[Plik:Slovakia_Zvolen.jpg|thumb|Dawny komitat Zólyom na mapie współczesnej Słowacji]]
 
[[Plik:Slovakia_Zvolen.jpg|thumb|Dawny komitat Zólyom na mapie współczesnej Słowacji]]
  
Zwoleń był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Obecnie jest częścią Słowacji.
+
'''Zólyom vármegye''' (pol. ''Zwoleń'', słow. ''Zvolen'') był jednostką administracyjną w północnej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Obecnie jest częścią Słowacji.
 +
 
 +
== Geografia ==
  
'''Zólyom vármegye''' ([[szlovák nyelv|szlovákul]] ''Zvolen'') közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]] [[Felvidék|északi részében]]. Jelenleg [[Szlovákia]] része.
+
Komitat jest w dużej mierze górzysty. Na północy leżą Niskie Tatry, na zachodzie Wielka Fatra, a pomiędzy nimi dolina Hronu. Najważniejsze rzeki to Hronu i [[Szalatna]].
  
== Geografia ==
+
== Lokalizacja ==
 +
 
 +
Graniczył z komitatami: od północy z [[Liptó]], od wschodu z [[Gömör-Kishont]], od południa z [[Nógrád]] i [[Hont]], a od zachodu z [[Turóc]] i [[Bars]].
 +
 
 +
== Historia ==
 +
 
 +
Teren komitatu został przyłączony do Węgier w II poł. XI w. komitat utworzono na przełomie XII i XIII w. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 do komitatu był połączony [[Turóc]] i funkcjonował jako komitat [[Turóc-Zólyom]] z siedzibą [[Bańska Bystrzyca|Besztercebánya]]. Siedzibą władz komitatu był [[Pusty Zamek]], a od końca XV w. [[zamek zwoleński]], następnie od lat 60. XVIII w. miasto [[Bańska Bystrzyca|Besztercebánya]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 168-176.</ref>.
 +
 
 +
W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na cztery powiaty i trzy miasta.
 +
 
 +
Po [[Trianon|traktacie w Trianon]] komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.
 +
 
 +
Obecnie teren komitatu  wchodzi w skład kraju bańskobystrzyckiego na Słowacji.
  
Hrabstwo jest w dużej mierze górzyste. Na północy leżą Niskie Tatry, na zachodzie Wielka Fatra, a pomiędzy nimi Dolina Garam. Najważniejsze rzeki to Garam i Salatna. Graniczy od północy z hrabstwem Liptov, od wschodu z hrabstwem Gömör-Kishont, od południa z hrabstwami Nógrád i Hont, a od zachodu z hrabstwami Turóc i Bars.
+
{| class="wikitable"
 +
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
 +
|-
 +
! Powiat!! Siedziba władz
 +
|-
 +
|Besztercebánya||[[Bańska Bystrzyca|Besztercebánya]]
 +
|-
 +
|Breznóbánya||[[Brezno|Breznóbánya]]
 +
|-
 +
|Nagyszalatna||[[Zvolenská Slatina|Nagyszalatna]]
 +
|-
 +
|Zólyom||[[Zwoleń (Słowacja)|Zólyom]]
 +
|-
 +
!colspan=2|Miasta komitackie (''rendezett tanácsú város'')
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Bańska Bystrzyca|Besztercebánya]]
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Brezno|Breznóbánya]]
 +
|-
 +
|colspan=2|[[Zwoleń (Słowacja)|Zólyom]]
 +
|}
  
A vármegye területe nagyrészt hegység. Északon az [[Alacsony-Tátra]], nyugaton a [[Nagy-Fátra]], a kettő között pedig a [[Garam]] völgye található. Legfontosabb folyói a [[Garam]] és a [[Szalatna]]. Északról [[Liptó vármegye]], keletről [[Gömör-Kishont vármegye]], délről [[Nógrád vármegye|Nógrád]] és [[Hont vármegye|Hont]] vármegyék, nyugatról pedig [[Turóc vármegye|Turóc]] és [[Bars vármegye|Bars]] vármegyék határolták.
+
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/Z/Z%C3%B3lyom%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po wegiersku)
  
 
|
 
|

Wersja z 09:13, 5 lut 2021

Plik:Zolyom county map.jpg
Mapa komitatu Zólyom ok.1890
Plik:Slovakia Zvolen.jpg
Dawny komitat Zólyom na mapie współczesnej Słowacji

Zólyom vármegye (pol. Zwoleń, słow. Zvolen) był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Obecnie jest częścią Słowacji.

Geografia

Komitat jest w dużej mierze górzysty. Na północy leżą Niskie Tatry, na zachodzie Wielka Fatra, a pomiędzy nimi dolina Hronu. Najważniejsze rzeki to Hronu i Szalatna.

Lokalizacja

Graniczył z komitatami: od północy z Liptó, od wschodu z Gömör-Kishont, od południa z Nógrád i Hont, a od zachodu z Turóc i Bars.

Historia

Teren komitatu został przyłączony do Węgier w II poł. XI w. komitat utworzono na przełomie XII i XIII w. W wyniku reform józefińskich w latach 1786-1790 do komitatu był połączony Turóc i funkcjonował jako komitat Turóc-Zólyom z siedzibą Besztercebánya. Siedzibą władz komitatu był Pusty Zamek, a od końca XV w. zamek zwoleński, następnie od lat 60. XVIII w. miasto Besztercebánya[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na cztery powiaty i trzy miasta.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu wchodzi w skład kraju bańskobystrzyckiego na Słowacji.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Besztercebánya Besztercebánya
Breznóbánya Breznóbánya
Nagyszalatna Nagyszalatna
Zólyom Zólyom
Miasta komitackie (rendezett tanácsú város)
Besztercebánya
Breznóbánya
Zólyom

Bibliografia

Komitat Zólyom

Comitatus Zoliensis (łac.)
Komitat Sohl (niem.)
Zvolenská župa (słow.)

(1910)

Herb von Zólyom Comitatus Zoliensis (łac.) Komitat Sohl (niem.) Zvolenská župa (słow.)
Siedziba: Besztercebánya
Powierzchnia: 2 634 km²
Ludność: 133 653[2]
Narodowości: 85 % Słowacy

12 % Węgrzy
2 % Niemcy
1 % inni[3]

Utworzony: XII wiek
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Zólyom

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 168-176.
  2. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)