Turóc: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Tur%C3%B3c_v%C3%A1rmegye
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Tur%C3%B3c_v%C3%A1rmegye
Linia 15: Linia 16:
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Turz&action=history
 
|autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Turz&action=history
 
|nota    = niemiecki
 
|nota    = niemiecki
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga polska|
 +
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Komitat_Tur%C3%B3c
 +
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Komitat_Tur%C3%B3c&action=history
 +
|nota    = polski
 
}}
 
}}
 
{|
 
{|
Linia 26: Linia 35:
 
[[Plik:Slovakia_Turiec.gif|thumb|Dawny komitat Turóc na mapie współczesnej Słowacji]]
 
[[Plik:Slovakia_Turiec.gif|thumb|Dawny komitat Turóc na mapie współczesnej Słowacji]]
  
Powiat Turóc był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier, jego ostatnia siedziba znajdowała się w Martinie. Jego terytorium jest obecnie częścią Słowacji.
+
'''Turóc vármegye''' był jednostką administracyjną w północnej części [[Królestwo|Królestwa Węgier]]. Ostatnia siedziba znajdowała się w Martinie. Jego terytorium jest obecnie częścią Słowacji.
 +
 
 +
== Geografia ==
 +
 
 +
Teren powiatu to właściwie k[[Turóci-medence|otlina Turocka]], która jest wszędzie otoczona grupami [[Kis-Fátra|Małej Fatry]]. Jego najważniejsze rzeki to Váh i Turóc. Komitat był jednym z najmniejszych w Królestwie Węgier.
 +
 
 +
== Lokalizacja ==
 +
 
 +
Graniczył z komitatami: od północy z [[Trencsén]] i [[Árva]], od wschodu z [[Zólyom]], [[Liptó]] i [[Árva]], od południa z [[Bars]], a od zachodu z [[Trencsén]].
 +
 
 +
== Historia ==
  
'''Turóc vármegye''' közigazgatási egység volt a [[Magyar Királyság]] [[Felvidék|északi részén]], utolsó székhelye [[Turócszentmárton]] volt. Területe jelenleg [[Szlovákia]] része.
+
Początkowo obszar ten wchodził w skład [[Zólyom]]. Komitat Turóc utworzono w 1339 r. W wyniku reform józefińskich w latach 1786–1790 komitat był połączony z komitatem Zólyom w komitat [[Turóc-Zólyom]] z siedzibą [[Bańska Bystrzyca|Besztercebánya]]. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był [[Zamek Sklabinia]], a od 1772 miasto [[Martin (Słowacja)|Turócszentmárton]]<ref>Juraj Žudel: ''Stolice na Slovensku''. Bratislava: Obzor, 1984, str. 144–150.</ref>.
  
== Geografia ==
+
W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwa powiaty.
  
Teren powiatu to właściwie Kotlina Turocka, która jest wszędzie otoczona grupami Małej Fatry. Jego najważniejsze rzeki to Váh i Turóc. Powiat był jednym z najmniejszych hrabstw w Królestwie Węgier.
+
Po [[Trianon|traktacie w Trianon]] komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.
  
A [[vármegye]] területe tulajdonképpen a [[Turóci-medence]], amelyet mindenhol a [[Kis-Fátra]] hegység csoportjai vesznek körül. Legfontosabb folyói a [[Vág (folyó)|Vág]] és a [[Turóc]]. A vármegye a [[Magyar Királyság]] legkisebb vármegyéi közé tartozott.
+
Obecnie teren komitatu wchodzi w skład kraju żylińskiego na Słowacji.
  
Graniczy od północy z Trenczynem i Orawą, od wschodu z powiatami Zwoleńskim, Liptowskim i Orawskim, od południa z Barami, a od zachodu z Okręgiem Trenczyńskim.
+
{| class="wikitable"
 +
!colspan=2|Powiaty (''járás'')
 +
|-
 +
! Powiat!! Siedziba władz
 +
|-
 +
|Stubnyafürdő||[[Turčianske Teplice|Stubnyafürdő]]
 +
|-
 +
|Turócszentmárton||[[Martin (Słowacja)|Turócszentmárton]]
 +
|}
  
Északról [[Trencsén vármegye|Trencsén]] és [[Árva vármegye|Árva]], keletről [[Zólyom vármegye|Zólyom]], [[Liptó vármegye|Liptó]] és [[Árva vármegye|Árva]] vármegyék, délről [[Bars vármegye|Bars]], nyugatról pedig [[Trencsén vármegye]] határolta.
+
== Bibliografia ==
 +
* [http://lexikon.katolikus.hu/T/Tur%C3%B3c%20v%C3%A1rmegye.html Węgierska Encyklopedia Katolicka] (po węgiersku)
  
 
|
 
|
Linia 53: Linia 81:
 
|Ludność      = 55 703
 
|Ludność      = 55 703
 
|Narodowości  = 69 % Słowacy<br>20 % Niemcy<br>10 % Węgrzy<br>1 % inni (głównie Polacy)
 
|Narodowości  = 69 % Słowacy<br>20 % Niemcy<br>10 % Węgrzy<br>1 % inni (głównie Polacy)
|Utworzony    = XV wiek
+
|Utworzony    = 1339
 
|Zlikwidowany = 4.06.1920<br>([[Traktat z Trianon]])
 
|Zlikwidowany = 4.06.1920<br>([[Traktat z Trianon]])
 
|Mapa        = Turocz.png
 
|Mapa        = Turocz.png

Wersja z 09:54, 5 lut 2021

Plik:Turoc county map.jpg
Mapa terenu komitatu Turóc
Plik:Slovakia Turiec.gif
Dawny komitat Turóc na mapie współczesnej Słowacji

Turóc vármegye był jednostką administracyjną w północnej części Królestwa Węgier. Ostatnia siedziba znajdowała się w Martinie. Jego terytorium jest obecnie częścią Słowacji.

Geografia

Teren powiatu to właściwie kotlina Turocka, która jest wszędzie otoczona grupami Małej Fatry. Jego najważniejsze rzeki to Váh i Turóc. Komitat był jednym z najmniejszych w Królestwie Węgier.

Lokalizacja

Graniczył z komitatami: od północy z Trencsén i Árva, od wschodu z Zólyom, Liptó i Árva, od południa z Bars, a od zachodu z Trencsén.

Historia

Początkowo obszar ten wchodził w skład Zólyom. Komitat Turóc utworzono w 1339 r. W wyniku reform józefińskich w latach 1786–1790 komitat był połączony z komitatem Zólyom w komitat Turóc-Zólyom z siedzibą Besztercebánya. Następnie znów samodzielny komitat. Siedzibą władz komitatu był Zamek Sklabinia, a od 1772 miasto Turócszentmárton[1].

W okresie przed I wojną światową komitat dzielił się na dwa powiaty.

Po traktacie w Trianon komitat znalazł się w granicach Czechosłowacji.

Obecnie teren komitatu wchodzi w skład kraju żylińskiego na Słowacji.

Powiaty (járás)
Powiat Siedziba władz
Stubnyafürdő Stubnyafürdő
Turócszentmárton Turócszentmárton

Bibliografia

Komitat Turóc

Comitatus Thurociensis (łac.)
Komitat Turz (niem.)
Turčianska župa (słow.)
(1910)

Herb von Turóc Comitatus Thurociensis (łac.) Komitat Turz (niem.) Turčianska župa (słow.)
Siedziba: Turócszentmárton
Powierzchnia: 1 123 km²
Ludność: 55 703[2]
Narodowości: 69 % Słowacy
20 % Niemcy
10 % Węgrzy
1 % inni (głównie Polacy)[3]
Utworzony: 1339
Zlikwidowany: 4.06.1920
(Traktat z Trianon)
Turóc

Przypisy

  1. Juraj Žudel: Stolice na Slovensku. Bratislava: Obzor, 1984, str. 144–150.
  2. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 12 ff.
  3. A magyar szent korona országainak 1910. évi népszámlálása. Budapest 1912, S. 22 ff. (Spis ludności z 1910)