Vaskapu-hágó

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Strona	Autorzy	Nota
[3]	[4]	Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Vaskapu-hágó (węg.) Poarta de Fier a Transilvaniei (rum.) Państwo Rumunia Wysokość 700 m n.p.m. Pasmo Poiana Ruscă, Góry Ţarcu Lokalizacja Góry Plik:Relief Map of Romania.png 7px Vaskapu-hágó, znany również jako Erdélyi Vaskapu (pol. Przełęcz Żelaznej Bramy, rum. Poarta de Fier a Transilvaniei) − przełęcz w Karpatach Południowych. 700 m n.p.m. w okręgu Hunedoara w Rumunii, w pobliżu Várhely (rum. Sarmizegeusa), między wioskami Zeicani i Baucar. Miejsce bitwy Jánosa Hunyadiego w Zajkány w 1442 roku. Lokalizacja Przełęcz Żelaznej Bramy oddziela góry Ruszka (rum. Poiana Ruscă) na północy od Gór Szárkő na południu. Przez przełęcz biegnie droga DN 68 oraz nieużywana lokalna linia kolejowa Caransebeş-Subcetate. Történelme Przełęcz była wiejską drogą dla swoich mieszkańców od czasów starożytnych, Rzymianie nazywali ją Tapae. Legiony rzymskie a czasach cesarza Domicjana w 89 r. i w 101 roku za panowania cesarza Trajana, stoczyły tu dwie wielkie bitwy z księciem Daków Decebalem. Nieopodal był zamek 10 km na wschód od przełęczy, znany jako Sarmizegetusa, stolica prowincji Dacja, którą Rzymianie nazywali Ulpia Traiana. Turcy zalali południowy Siedmiogród w 1420 roku przez przełęcz Żelaznej Bramy. Ich atak powtórzono w 1438 r., a następnie w 1442 r. w tym samym miejscu. Jednak 6 września 1442 r. wojewoda Siedmiogrodu János Hunyadi stanął w pobliżu Zajkány w sile około 12÷15 000 ludzi i rozbił armię liczącą 81 000 żołnierzy, która była znacznie liczniejsza od napastników. W walkach wokół przełęczy zginęła znaczna część Turków, którzy najechali Siedmiogród. 6 września 1896 r., w 454. rocznicę bitwy pod Zajkány, komitat Hunyad wzniósł czterometrowy żeliwny pomnik w Przełęczy Żelaznej Bramy, między wioskami Paucsinesd i Zajkány, na wzgórzu zwanym Vámoszajkány, który pokazywał walki na maczugi. Na pomniku widniał herb Jánosa Hunyadiego i napis: „6 września 1442 r. János Hunyadi pokonał w tym wąwozie armię Sehabeddina Beglerbéga, który wraz z piętnastoma tysiącami rycerzy podbił Siedmiogród. Ta kolumna została wzniesiona przez obywateli komitatu Hunyad w tysięcznym roku podboju jako wieczne wspomnienie wspaniałej broni ”. Los pomnika Hunyadi W komitacie Hunyad, na przełęczach Karpat Południowych, wzniesiono jednocześnie pięć innych podobnych pomników. Po okupacji rumuńskiej po I wojnie światowej część została zniszczona. Ostatni, na przełęczy nad miastem Zsilyvajdejvulcan, został zniszczony w połowie lat sześćdziesiątych. 22 czerwca 1992 roku „nieznani” sprawcy za pomocą ciężkich maszyn zburzyli ostatni pomnik Hunyadiego w Zajkányi, i zniszczyli jego buławę. Rok później żelazną buławę wyłowiono z jeziora Austria i przewieziono do Muzeum Sarmizegetusa, które znajduje się w sąsiedztwie miejscowej policji. Stąd, w listopadzie 1994 roku, żelazna buława zniknęła na dobre. W 2002 roku strony DAHR i RSZDP doszły do ​​porozumienia w sprawie zachowania pozostałości zabytku i przygotowań do renowacji. Jednak w kwietniu 2003 r. zniknęły również pozostałości zburzonego pomnika Zajkány na tym miejscu, w Przełęczy Żelaznej Bramy, cokół pomnika został zburzony. Nikt nie jest odpowiedzialny, nie wszczęto żadnego dochodzenia. Źródła Ádám László et. al. Románia. Panoráma (1975). ISBN 963-243-068-9 Utazások Erdélyben, Panoráma, Budapest, 1986. , Szablon:ISSN. Gáspár-Schreiber: Eltűnt a buzogány tartóoszlopa is. Megjelent: Nyugati Jelen, Arad, 2003. április 30. [5], és Chirmiciu András: Magyarországi segítség a zajkányi emlékműnek. Megjelent: Nyugati Jelen, Arad, 2003. augusztus 6. [6].