Vöröstoronyi-szoros: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1g]]
+
[[Kategoria:1fp]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
 +
'''Vöröstoronyi-szoros''' (pol. ''Przełom Czerwonej Wieży'', rum. ''Pasul Turnul Roșu'', niem. ''Roter-Turm-Pass'') – przełom rzeczny w [[Karpaty Południowe|Karpatach Południowych]].
 +
 +
Przełom Czerwonej Wieży ma przebieg południkowy. Oddziela [[Góry Fogaraskie]] na wschodzie od [[Góry Sybińskie|Gór Sybińskich]] na zachodzie. Przełom jest nisko położony (352 m n.p.m.) i niezwykle głęboki, gdyż sąsiadujące z nim szczyty [[Sterpu]] i [[Suru (Rumunia)|Suru]] przekraczają 2000 m n.p.m. Płynąca przełomem rzeka [[Aluta]] jest jedyną rzeką, która przełamuje się przez łańcuch Karpat. Nazwa przełomu pochodzi od znajdujących się we wsi [[Boița]] ruin zamku z czerwonego kamienia – fragmentu umocnień wzniesionych w XIV wieku przez [[Sasi siedmiogrodzcy|Sasów siedmiogrodzkich]].
 +
 +
Przełom Czerwonej Wieży stanowi dogodne połączenie komunikacyjne między [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] a [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzną]]. Obecnie przełomem przebiegają linia kolejowa z [[Sybin]]a do [[Krajowa|Krajowej]] przez [[Râmnicu Vâlcea]] i droga krajowa DN7 ([[E81 (trasa europejska)|E81]]) z Sybina do [[Pitești]], którą w 2014 ma zastąpić [[autostrada A1 (Rumunia)|autostrada A1]].
 +
 +
== Galeria ==
 +
<gallery>
 +
File:Cetatea Turnu Rosu.jpg|Przełęcz Czerwonej Wieży, widok na rzekę Olt]]
 +
File:Turnu Rosu 2.jpg|Pozostałości fortyfikacji Czerwonej Wieży
 +
File:RJB10 – Roter-Turm-Pass.jpg|Tablica pamiątkowa Korpusu Alpejskiego przed 1919 rokiem
 +
Plik:Tornu rosu pass.jpg|Przełęcz Czerwonej Wieży]]
 +
Plik:OltulLaTurnuRosu.jpg|Olt w [[Vöröstorony]]]]
 +
</gallery>
 +
 +
== Źródła ==
 +
 +
* [http://mek.oszk.hu/07800/07862/07862.pdf Kővári László: ''Erdély földe ritkaságai.'' Kolozsvártt, 1853]
 +
* [http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/pallas/html/107/pc010733.html#9 ''A Pallas nagy lexikona]
 +
* Nagybaczoni Nagy Vilmos: ''A Románia elleni hadjárat.'' 1. Budapest, 1923
 +
 +
|
 
{{Region infobox
 
{{Region infobox
  |nazwa=xx
+
  |nazwa=Vöröstoronyi-szoros (węg.)<br><small>Przełom Czerwonej Wieży (pol.)<br>Pasul Turnul Roșu (rum.)<br>Roter-Turm-Pass (niem.)</small>
  |obrazek=Prelucrare 3D pentru Muntii Leaota.gif
+
  |obrazek=Vöröstorony Barabás.jpg
|opis_obrazka =  
+
|opis_obrazka = „Cieśnina Verestorony” ([[Miklós Barabás]] akwarela z 1831 r.)
 
|mapa =
 
|mapa =
 
|opis_mapy =  
 
|opis_mapy =  
  |megaregion=[[Region Karpacki]]
+
  |megaregion=
  |prowincja=[[Karpaty Południowe]]
+
  |prowincja=
  |podprowincja=[[Właściwe Karpaty Południowe]]
+
  |podprowincja=
  |makroregion=[[Grupa Fogaraska]]
+
  |makroregion=
  |mezoregion=Leaota
+
  |mezoregion=
 
  |mikroregion=
 
  |mikroregion=
  |jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Braszów]]<br />– [[okręg Dîmboviţa]]<br />– [[Okręg Ardżesz|okręg Argeş]]
+
  |jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Sibiu]]<br />– [[okręg Valcsa]]
 
}}
 
}}
 
{{Szoros infobox
 
{{Szoros infobox
 
  |név                = Vöröstoronyi-szoros
 
  |név                = Vöröstoronyi-szoros
 
  |helyi név          =  
 
  |helyi név          =  
  |kép                = Vöröstorony Barabás.jpg
+
  |kép                =  
  |képaláírás        = ''A verestoronyi szoros'' ([[Barabás Miklós (festő)|Barabás Miklós]] akvarellje 1831-ből)
+
  |képaláírás        =  
 
  |országok          ={{Románia}}
 
  |országok          ={{Románia}}
  |hely              = [[Szeben megye|Szeben]] és [[Vâlcea megye|Valcsa megye]]
+
  |hely              = [[Szeben megye]]<br>[[Vâlcea megye]]
 
  |szoros hosszúság  = 18
 
  |szoros hosszúság  = 18
 
  |legnagyobb szélesség =  
 
  |legnagyobb szélesség =  
Linia 56: Linia 78:
 
{{Infobox vrch
 
{{Infobox vrch
 
  | názov            = Lokalizacja
 
  | názov            = Lokalizacja
  | zemepisná šírka  = 46.44055
+
  | zemepisná šírka  = 45.5486
  | zemepisná dĺžka  = 22.6894
+
  | zemepisná dĺžka  = 24.2714
 
  | lokátor          = Románia-reliéf
 
  | lokátor          = Románia-reliéf
 
  | commons          =  
 
  | commons          =  
Linia 65: Linia 87:
 
  | lokátor1          =  
 
  | lokátor1          =  
 
}}
 
}}
 +
|}
  
[[Plik:Cetatea Turnu Rosu.jpg|thumb|left|250px|A szoros északi bejárata. Az Olt északról, a [[Fogarasi-medence|Fogarasi-medencéből]] befut a szorosba. Előtérben Vöröstorony vára<br>Północne wejście do cieśniny. Olt wpada do cieśniny od północy, z dorzecza Fagaras. Red Tower Castle na pierwszym planie]]
+
{{SORTUJ:Przełom, Vöröstoronyi}}
[[Plik:Tornu rosu pass.jpg|thumb|left|250px|Przełęcz Czerwonej Wieży]]
 
[[Plik:OltulLaTurnuRosu.jpg|thumb|left|250px|Olt w [[Vöröstorony]]]]
 
 
 
[[Plik:Vöröstorony Barabás.jpg|thumb|Akwarela [[Miklós Barabás|Miklósa Barabása]] z 1831]]
 
 
 
'''Vöröstoronyi-szoros''' (pol. ''Przełom Czerwonej Wieży'', rum. ''Pasul Turnul Roșu'', niem. ''Roter-Turm-Pass'') – przełom rzeczny w [[Karpaty Południowe|Karpatach Południowych]].
 
 
 
Przełom Czerwonej Wieży ma przebieg południkowy. Oddziela [[Góry Fogaraskie]] na wschodzie od [[Góry Sybińskie|Gór Sybińskich]] na zachodzie. Przełom jest nisko położony (352 m n.p.m.) i niezwykle głęboki, gdyż sąsiadujące z nim szczyty [[Sterpu]] i [[Suru (Rumunia)|Suru]] przekraczają 2000 m n.p.m. Płynąca przełomem rzeka [[Aluta]] jest jedyną rzeką, która przełamuje się przez łańcuch Karpat. Nazwa przełomu pochodzi od znajdujących się we wsi [[Boița]] ruin zamku z czerwonego kamienia – fragmentu umocnień wzniesionych w XIV wieku przez [[Sasi siedmiogrodzcy|Sasów siedmiogrodzkich]].
 
 
 
Przełom Czerwonej Wieży stanowi dogodne połączenie komunikacyjne między [[Siedmiogród|Siedmiogrodem]] a [[Wołoszczyzna|Wołoszczyzną]]. Obecnie przełomem przebiegają linia kolejowa z [[Sybin]]a do [[Krajowa|Krajowej]] przez [[Râmnicu Vâlcea]] i droga krajowa DN7 ([[E81 (trasa europejska)|E81]]) z Sybina do [[Pitești]], którą w 2014 ma zastąpić [[autostrada A1 (Rumunia)|autostrada A1]].
 
 
 
== Galeria ==
 
<gallery>
 
File:Cetatea Turnu Rosu.jpg|Przełęcz Czerwonej Wieży, widok na rzekę Olt]]
 
File:Turnu Rosu 2.jpg|Pozostałości fortyfikacji Czerwonej Wieży
 
File:RJB10 – Roter-Turm-Pass.jpg|Tablica pamiątkowa Korpusu Alpejskiego przed 1919 rokiem
 
</gallery>
 
 
 
== Źródła ==
 
 
 
* [http://mek.oszk.hu/07800/07862/07862.pdf Kővári László: ''Erdély földe ritkaságai.'' Kolozsvártt, 1853]
 
* [http://www.mek.iif.hu/porta/szint/egyeb/lexikon/pallas/html/107/pc010733.html#9 ''A Pallas nagy lexikona]
 
* Nagybaczoni Nagy Vilmos: ''A Románia elleni hadjárat.'' 1. Budapest, 1923
 
  
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]

Wersja z 16:22, 13 lut 2021

Vöröstoronyi-szoros (pol. Przełom Czerwonej Wieży, rum. Pasul Turnul Roșu, niem. Roter-Turm-Pass) – przełom rzeczny w Karpatach Południowych.

Przełom Czerwonej Wieży ma przebieg południkowy. Oddziela Góry Fogaraskie na wschodzie od Gór Sybińskich na zachodzie. Przełom jest nisko położony (352 m n.p.m.) i niezwykle głęboki, gdyż sąsiadujące z nim szczyty Sterpu i Suru przekraczają 2000 m n.p.m. Płynąca przełomem rzeka Aluta jest jedyną rzeką, która przełamuje się przez łańcuch Karpat. Nazwa przełomu pochodzi od znajdujących się we wsi Boița ruin zamku z czerwonego kamienia – fragmentu umocnień wzniesionych w XIV wieku przez Sasów siedmiogrodzkich.

Przełom Czerwonej Wieży stanowi dogodne połączenie komunikacyjne między Siedmiogrodem a Wołoszczyzną. Obecnie przełomem przebiegają linia kolejowa z Sybina do Krajowej przez Râmnicu Vâlcea i droga krajowa DN7 (E81) z Sybina do Pitești, którą w 2014 ma zastąpić autostrada A1.

Galeria

Źródła

Vöröstoronyi-szoros (węg.)
Przełom Czerwonej Wieży (pol.)
Pasul Turnul Roșu (rum.)
Roter-Turm-Pass (niem.)

{{{opis grafiki}}}
„Cieśnina Verestorony” (Miklós Barabás akwarela z 1831 r.)
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia:
okręg Sibiu
okręg Valcsa
{{#invoke:Infobox|pozíciós térkép}}
Vöröstoronyi-szoros
Hely Szeben megye
Vâlcea megye
Hosszúság18 km
Elhelyezkedése
Lokalizacja
Góry