|
|
| (Nie pokazano 2 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) |
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:2]] | + | #PATRZ [[Szamosmenti hátság]] |
| − | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga polska|
| |
| − | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wy%C5%BCyna_Samoszu
| |
| − | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wy%C5%BCyna_Samoszu&action=history
| |
| − | |nota = polski
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | '''Wyżyna Samoszu''' (rum. ''Podișul Someșului'') – [[makroregion (geografia)|makroregion]] fizycznogeograficzny [[Wyżyna Transylwańska|Wyżyny Transylwańskiej]] w centralnej [[Rumunia|Rumunii]] ([[Siedmiogród]]).
| |
| − | | |
| − | Wyżyna Samoszu stanowi północne zakończenie Wyżyny Transylwańskiej. Rozciąga się między górami [[Góry Gutyńskie|Gutyńskimi]], [[Góry Cybleskie|Cybleskimi]] i [[Góry Rodniańskie|Rodniańskimi]] na północnym wschodzie a [[Góry Zachodniorumuńskie|Górami Zachodniorumuńskimi]] na południowym zachodzie. Na południu przechodzi w [[Równina Transylwańska|Równinę Transylwańską]], na północy opada w [[Wielka Nizina Węgierska|Wielką Nizinę Węgierską]]. Wyżynę przecina dolina [[Samosz]]u.
| |
| − | | |
| − | Wyżyna Samoszu stanowi zespół wzgórz, wysoczyzn i kotlin. W północnej części leżą:
| |
| − | * wzgórza [[Codru (wzgórza)|Codru]] ([[Lespezi]], 578 m n.p.m.),
| |
| − | * [[Kotlina Baia Mare]],
| |
| − | * wzgórza [[Prisnel (wzgórza)|Prisnel]] ([[Prisnel (szczyt)|Prisnel]], 662 m n.p.m.),
| |
| − | * wzgórza [[Preluca (wzgórza)|Preluca]] ([[Preluca (szczyt)|Preluca]], 811 m n.p.m.),
| |
| − | * [[Kotlina Lapuş]],
| |
| − | * wzgórza [[Breaza (wzgórza)|Breaza]] ([[Breaza (szczyt)|Breaza]], 974 m n.p.m.).
| |
| − | Ta część regionu jest zbudowana z łupków krystalicznych, fliszu karpackiego oraz osadów morskich dolnego i środkowego miocenu, a także z wapieni eoceńskich.
| |
| − | | |
| − | Południową część regionu zajmuje właściwa Wyżyna Samoszu. Ma budowę monoklinalną. Jest złożona z mioceńskich iłów, margli, piaskowców i zlepieńców z wkładkami tufów wulkanicznych. Warstwy te zapadają się w kierunku południowo-wschodnim pod kątem 5-15°. Różna odporność warstw na erozję spowodowała powstanie [[kuesta|kuest]]. Wysokości względne sięgają 200 m.
| |
| − | | |
| − | W obrębie Wyżyny Samoszu występują urodzajne [[gleby brunatne]] i [[czarnoziemy]], dzięki którym rozwinęło się intensywne rolnictwo, a wyżyna została gęsto zaludniona. W części zachodniej występują bogate złoża [[lignit]]u. Na granicy Wyżyny Samoszu i Gór Zachodniorumuńskich leży wielkie miasto [[Kluż]], na północnym skraju Kotliny Baia Mare – miasto [[Baia Mare]], a na wschodnim krańcu, u zbiegu obu Samoszów – zabytkowe miasto [[Dej (miasto)|Dej]].
| |
| − | | |
| − | == Bibliografia ==
| |
| − | # Krystyna Jawecka (red.) ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84.
| |
| − | # Jerzy Kondracki ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
| |
| − | # Jerzy Kondracki ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
| |
| − | # Andrzej Maryański ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.
| |
| − | | |
| − | |
| |
| − | {{Region infobox
| |
| − | |nazwa=Podișul Someșului (rum.)<br>Wyżyna Samoszu (pol.)
| |
| − | |obrazek=
| |
| − | |opis_obrazka=
| |
| − | |megaregion=[[Region Karpacki]]
| |
| − | |prowincja=[[Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska]]
| |
| − | |podprowincja=[[Wyżyna Transylwańska]]
| |
| − | |makroregion=Wyżyna Samoszu
| |
| − | |mezoregion=
| |
| − | |mikroregion=
| |
| − | |jednostki='''[[Rumunia]]'''<br /> – [[okręg Sălaj]]<br /> – [[okręg Maramureş]]<br /> – [[okręg Kluż]]
| |
| − | }}
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Geografia]]
| |
| − | [[Kategoria:Siedmiogród]] | |
