Bihar-hegység: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1f]]
+
[[Kategoria:1s]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 19: Linia 19:
 
[[Plik:Apuseni in Romania.jpg|thumb|300px|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 
[[Plik:Apuseni in Romania.jpg|thumb|300px|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 
[[Plik:Apuseni_Skizze_Gliederung.jpg|thumb|300px|left|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 
[[Plik:Apuseni_Skizze_Gliederung.jpg|thumb|300px|left|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 +
 +
== Lokalizacja ==
  
 
Masyw Bihorski graniczy:
 
Masyw Bihorski graniczy:
Linia 26: Linia 28:
 
* od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z [[Rudawy Siedmiogrodzkie|Rudawami Siedmiogrodzkimi]] i górami [[Góry Zarand|Zarand]];
 
* od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z [[Rudawy Siedmiogrodzkie|Rudawami Siedmiogrodzkimi]] i górami [[Góry Zarand|Zarand]];
 
* od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami [[Góry Codru|Codru Moma]].
 
* od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami [[Góry Codru|Codru Moma]].
 +
 +
== Podział ==
  
 
[[Plik:Csodavár_sziklakapu.jpg|thumb|left|300px|Brama skalna Cudownego Zamku]]
 
[[Plik:Csodavár_sziklakapu.jpg|thumb|left|300px|Brama skalna Cudownego Zamku]]
  
Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części. Pierwszą stanowi krystaliczny, [[Połonina|połoninny]] masyw [[Curcubăta Mare|Curcubăta]] (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem Gór Zachodniorumuńskich. Druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu [[Padiş]], zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy [[Kras (geologia)|krasowe]]: [[Studnia krasowa|aweny]] (studnie krasowe), [[jaskinia krasowa|jaskinie]], [[Polje|polja]], [[Marmit|kotły eworsyjne]], [[ponor]]y. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są [[zapadlisko]] krasowe Cetățile Ponorului, a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz [[jaskinia Scărişoara]] leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.
+
Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części:
 +
* pierwszą stanowi krystaliczny, połoninny masyw [[Curcubăta Mare|Curcubăta]] (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem [[Erdélyi-szigethegység]] (''Gór Zachodniorumuńskich'');
 +
* druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu [[Padiş]], zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy krasowe: aweny (studnie krasowe), jaskinie, polja, kotły eworsyjne, ponory. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są zapadliska krasowe [[Cetățile Ponorului]], a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz jaskinia Scărişoara leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.
  
 
Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.
 
Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.

Wersja z 14:51, 16 lut 2021

Bihar-hegység (pol. Masyw Bihorski, rum. Munții Bihor lub Masivul Bihor) – masyw górski w Karpatach, stanowiąca centralną i najwyższą część Gór Zachodniorumuńskich. Leży w zachodniej Rumunii w Siedmiogrodzie).

Plik:Apuseni in Romania.jpg
Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich
Plik:Apuseni Skizze Gliederung.jpg
Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich

Lokalizacja

Masyw Bihorski graniczy:

  • od północy – granice stanowi potok Bulzu, rejon Piatra Arsă oraz dolina Someșul Cald – Gorącego Samoszu będąca granicą z masywem Vlădeasa;
  • od wschodu – granice stanowi linia od potoku Beliș, rejonu polany Urșoaia, potoku Albacu do miejscowości Albaca, następnie doliną Arieș do Câmpeni, która jest granicą z górami masywu Gilău;
  • od strony południowo-wschodniej – linia graniczna gór biegnie wzdłuż drogi Câmpeni – Buceș, będącą jednocześnie granica z górami Trascău;
  • od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z Rudawami Siedmiogrodzkimi i górami Zarand;
  • od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami Codru Moma.

Podział

Plik:Csodavár sziklakapu.jpg
Brama skalna Cudownego Zamku

Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części:

  • pierwszą stanowi krystaliczny, połoninny masyw Curcubăta (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem Erdélyi-szigethegység (Gór Zachodniorumuńskich);
  • druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu Padiş, zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy krasowe: aweny (studnie krasowe), jaskinie, polja, kotły eworsyjne, ponory. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są zapadliska krasowe Cetățile Ponorului, a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz jaskinia Scărişoara leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.

Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973

Bihar-hegység (węg.)
Masyw Bihorski (pol.)
Munții Bihor (rum.)
Masivul Bihor (rum.)

Plik:Bihor27.jpg
Plik:Muntii Bihorului.jpg
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Góry Zachodniorumuńskie
Makroregion Masyw Bihorski
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia
okręg Bihor
okręg Kluż
okręg Alba
'
WysokośćBihar-hegység m
Miejsce keret Románia
Erdély
Bihar megye
Kolozs megye
Féher megye
Góry Góry Zachodniorumuńskie ???
Najwyższy punkt [Curcubăta Mare
Rodzaj krystaliczny i krasowy
Lokalizacja
Góry
Relief Map of Romania.png
Fire.svg