Zewnętrzne Karpaty Wschodnie: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 44: | Linia 44: | ||
** 526.1 [[Subkarpaty Mołdawskie]] | ** 526.1 [[Subkarpaty Mołdawskie]] | ||
** 526.2 [[Subkarpaty Munteńskie]] | ** 526.2 [[Subkarpaty Munteńskie]] | ||
| + | |||
| + | Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy [[Borsai-hágó]] (rum. ''Pasul Prislop'') przez dolinę [[Prahova (folyó)]] (rum. ''Râul Prahova'') do przełęczy [[Tömösi-szoros]] (rum. ''Pasul Timiș'' lub ''Pasul Predeal''), będące kontynuacją [[Északkeleti-Kárpátok]] (''Karpat północno-wschodnich''. Obejmują całą Rumunię. | ||
| + | |||
| + | Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, [[Nagy-Pietrosz]] (2303 metry), ale alpejskie szczyty [[Radnai-havasok]] (''Gór Rodniańskich'') również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma. | ||
| + | |||
| + | ==== Grupa północna ==== | ||
| + | |||
| + | Grupa północna (rum. ''Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei) składa się z gór [[Radnai-havasok]], [[Borgói-hegység]] i [[Bukovinai-Kárpátok]]. | ||
| + | |||
| + | * '''Linia wewnętrzna''' - [[Máramarosi Kárpátok]] (rum, ''Carpaţii Maramureşului'') | ||
| + | ** [[Radnai-havasok]] (rum. ''Munții Rodnei'') | ||
| + | ** [[Borgói-hegység]] lub Borgói-havasok (rum. ''Munții Bârgăului'') | ||
| + | |||
| + | * '''Linia zewnętrzna''' – [[Bukovinai-Kárpátok]] (rum. ''Munții Bucovinei'') | ||
| + | ** [[Cohárd-hegység]] (rum. ''Munții Suhardului'') | ||
| + | ** [[Obcsinák]] (rum. ''Obcinele Bucovinei''): | ||
| + | ***[[Feredő-Obcsina]] (rum. ''Obcina Feredeului'') | ||
| + | ***[[Nyíres-Obcsina]] (rum. ''Obcina Mestecăniș'') | ||
| + | ***[[Nagy-Obcsina]] (rum. ''Obcina Mare'') | ||
| + | |||
| + | ==== Grupa środkowa ==== | ||
| + | |||
| + | Środkowa grupa (rum. ''Carpații Moldo-Transilvani'') rozciąga się od doliny [[Beszterce (folyó)|Beszterce]] (rum. ''Bistrița'') do przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (rum. ''Ojtozi''). | ||
| + | |||
| + | Jego główne części to: | ||
| + | * na północy [[Besztercei-hegyvidék]] (rum. ''Munții Bistriței''), | ||
| + | * w środku: | ||
| + | ** [[Gyergyó–Békási-hegyvidék]] (rum. ''Munții Giurgeu și Hășmaș'') i | ||
| + | ** [[Kelemen–Görgény–Hargita-hegyvidék]] (rum, ''Munții vulcanici Călimani, Gurghiu și Harghita'') oraz | ||
| + | * na południu [[Tatrosmenti-hegyvidék]] (rum. ''Munții Trotușului''). | ||
| + | |||
| + | [[Plik:2009 0706sac0121.JPG|thumb|250px|Hagymás-hegység]] | ||
| + | [[Plik:Harghita.JPG|thumb|250px|Hargita]] | ||
| + | [[Plik:Rodna (17).jpg|thumb|250px|Radnai-havasok]] | ||
| + | |||
| + | * '''Linia wewnętrzna:''': | ||
| + | ** [[Besztercei-havasok]] (rum. ''Munții Budacului'') – część Besztercei-hegyvidék | ||
| + | ** Gyergyó–Békási-hegyvidék | ||
| + | *** [[Gyergyói-havasok]] (rum. ''Munții Giurgeu'') | ||
| + | *** [[Hagymás-hegység]] (rum. ''Munții Hășmaș'') | ||
| + | *** [[Naskalat-hegység]] (rum. ''Munții Nașcalat'') | ||
| + | *** [[Csalhó]] (rum. ''Masivul Ceahlău'') | ||
| + | ** Kelemen-Görgény-Hargita-hegyvidék | ||
| + | *** [[Kelemen-havasok]] (rum. ''Munții Călimani'') | ||
| + | *** [[Görgényi-havasok]] (rum. ''Munții Gurghiu'') | ||
| + | *** [[Hargita-hegység]] (rum. ''Munții Harghita'') | ||
| + | ** [[Persányi-hegység]] (rum. ''Munții Perșani'') – często są również klasyfikowane jako [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'') | ||
| + | ** [[Bodoki–Baróti-hegyvidék]] (rum. ''Munții Bodoc–Baraolt'') – często są również klasyfikowane jako [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'') | ||
| + | *** [[Csomád-hegység]] (rum. ''Masivul Ciomatu-Puturosu'') – geologicznie należy do Hargita-hegység | ||
| + | *** [[Torjai-hegység]] (rum. ''Munții Turiei'') | ||
| + | *** [[Bodoki-hegység]] (rum. ''Munții Bodoc'') | ||
| + | *** [[Baróti-hegység]] (rum. ''Munții Baraolt'') | ||
| + | |||
| + | * '''Linia zewnętrzna''' – [[Moldvai-Kárpátok]] (rum. ''Munții Moldovei'') | ||
| + | ** Besztercei-hegyvidék (külső vonulat) | ||
| + | *** [[Esztena-hegység]] (rum. ''Munții Stânișoarei'') – część Besztercei-hegyvidék | ||
| + | *** [[Gyamaló]] (rum. ''Munții Giumalau'') – część Besztercei-hegyvidék | ||
| + | *** [[Ráró (hegység)|Ráró]] (rum. ''Munții Rarău'') – część Besztercei-hegyvidék | ||
| + | ** Tatrosmenti-hegyvidék | ||
| + | *** [[Berzunci-hegység]] vagy Berzeneci-hegység (rum. ''Munții Berzunț'') | ||
| + | *** [[Tarkő-hegység]] (rum. ''Muntii Tarcău'') | ||
| + | *** [[Gosman-hegység]] (rum. ''Munții Goșmanu'') | ||
| + | *** [[Csíki-havasok]] (rum. ''Munții Ciuc'') | ||
| + | *** [[Répát-hegység]] (rum. ''Muntii Repat'') | ||
| + | *** [[Nemere-hegység]] (rum. ''Munții Nemira'') | ||
| + | ** [[Moldvai Szubkárpátok]] (rum. ''Subcarpații Moldovei'') | ||
| + | |||
| + | ==== Grupa południowa (Kárpátkanyar) ==== | ||
| + | |||
| + | Grupą południową jest [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'') (rum. ''[[Carpații de Curbură]]''), które od środkowej grupy Karpat Wschodnich oddziela przełęcz [[Ojtozi-szoros]] Ojtozi. | ||
| + | |||
| + | [[Plik:Kommando1.jpg|thumb|250px|Háromszéki-havasok]] | ||
| + | * [[Háromszéki-havasok]] ''(Munții Vrancei)'' | ||
| + | ** [[Berecki-hegység]] ''(Munții Brețcului)'' | ||
| + | ** [[Musátó]] ''(Munții Lepșei)'' | ||
| + | ** [[Szép-Zbojna]] ''(Munții Zboina Frumoasă)'' | ||
| + | ** [[Fekete-Zbojna]] ''(Munții Zboina Neagră)'' | ||
| + | ** [[Furu-hegység]] ''(Munții Furu)'' | ||
| + | ** [[Coza-hegység]] ''(Masivul Coza)'' | ||
| + | * [[Bodzafordulói-hegyek]] ''(Munții Întorsurii)'' | ||
| + | * [[Bodzai-havasok]] ''(Munții Buzăului)'' | ||
| + | ** [[Pintillő-hegység]] ''(Masivul Penteleu)'' | ||
| + | ** [[Nagy-Tatár-havas]] ''(Munții Tătaru)'' | ||
| + | ** ''[[Lóhavas]] Munții Podu Calului'' | ||
| + | ** ''Masivul Ivănețu'' | ||
| + | ** [[Szilon-havas]] ''(Munții Siriu)'' | ||
| + | [[Plik:Muntii Piatra Mare.jpg|thumb|250px|Nagykőhavas]] | ||
| + | * [[Brassói-havasok]] ''(Munții Brașovului)'' | ||
| + | ** [[Csukás-hegység]] ''(Munții Ciucaș)'' | ||
| + | ** [[Barcasági-hegyek]] ''(Munții Bârsei)'' | ||
| + | *** [[Nagykőhavas]] ''(Masivul Piatra Mare)'' | ||
| + | *** [[Keresztényhavas]] ''(Masivul Postăvarul)'' | ||
| + | ** [[Baj-hegység]] ''(Munții Gârbova)'' | ||
| + | ** [[Grohotisz-hegység]] ''(Munții Grohotiș)'' | ||
| + | * [[Kárpátkanyar-Szubkárpátok]] ''(Subcarpații Curburii)'' | ||
| + | |||
| + | === Linia zewnętrzna === | ||
| + | {| {{széptáblázat}} | ||
| + | ! colspan="2" | A Keleti-Kárpátok külső vonulata | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d1 || [[Obcsinák]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d2 || [[Esztena-hegység]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d3 || [[Tarkő-hegység]], [[Gosmán-hegység]] és [[Berzunci-hegység]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d4 || [[Kománfalvi-medence]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d5 || [[Nemere-hegység]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d6 || [[Csíki-havasok]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d7 || [[Barcasági-hegyek]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d8 || [[Csukás-hegység]], [[Grohotisz-hegység]] és [[Baj-hegység]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d9 || [[Bodzai-havasok]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d10 || [[Háromszéki-havasok]] | ||
| + | |- | ||
| + | | bgcolor="#d4aa00" | d11 || [[Ráró-hegység]] és [[Gyamaló-hegység]] | ||
| + | |} | ||
| + | |||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
Wersja z 08:39, 19 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Bieszczady1.jpg Bieszczady Plik:Czarnohora.jpg Czarnohora Zewnętrzne Karpaty Wschodnie (522, 524–526) – wschodnia część zewnętrznego łuku Karpat fliszowych, położona na terenie Polski, Słowacji, Ukrainy i Rumunii. Najwyższym szczytem jest Howerla (2061 m n.p.m.) w Czarnohorze. Wyższe partie gór w plejstocenie uległy lokalnemu zlodowaceniu. Zewnętrzne Karpaty Wschodnie są przedłużeniem Zewnętrznych Karpat Zachodnich. Jedną z różnic między tymi częściami łuku Karpat jest to, że we wschodniej części brak zrównanego pogórza – jego przedłużeniem są Góry Sanocko-Turczańskie, a następnie Beskidy Brzeżne, które zwężają się i zanikają. W południowo-wschodniej części tej jednostki ruchy górotwórcze objęły też podkarpackie serie młodszych (neogeńskich) skał. Tak powstałe góry określa się mianem Subkarpat i podobną jednostkę wyróżnia się w Karpatach Południowych. Spis treściPodział Zewnętrznych Karpat Wschodnich
Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy Borsai-hágó (rum. Pasul Prislop) przez dolinę Prahova (folyó) (rum. Râul Prahova) do przełęczy Tömösi-szoros (rum. Pasul Timiș lub Pasul Predeal), będące kontynuacją Északkeleti-Kárpátok (Karpat północno-wschodnich. Obejmują całą Rumunię. Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Nagy-Pietrosz (2303 metry), ale alpejskie szczyty Radnai-havasok (Gór Rodniańskich) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma. Grupa północnaGrupa północna (rum. Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei) składa się z gór Radnai-havasok, Borgói-hegység i Bukovinai-Kárpátok.
Grupa środkowaŚrodkowa grupa (rum. Carpații Moldo-Transilvani) rozciąga się od doliny Beszterce (rum. Bistrița) do przełęczy Ojtozi-szoros (rum. Ojtozi). Jego główne części to:
Plik:2009 0706sac0121.JPG Hagymás-hegység Plik:Harghita.JPG Hargita Plik:Rodna (17).jpg Radnai-havasok
Grupa południowa (Kárpátkanyar)Grupą południową jest Kárpátkanyar (Zakole Karpackie) (rum. Carpații de Curbură), które od środkowej grupy Karpat Wschodnich oddziela przełęcz Ojtozi-szoros Ojtozi. Plik:Kommando1.jpg Háromszéki-havasok
Plik:Muntii Piatra Mare.jpg Nagykőhavas
Linia zewnętrzna
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||