Déli-Kárpátok

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Déli-Kárpátok (pol. Karpaty Południowe) są częścią Karpat położoną na terenie Rumunii, rozciągają się od przełęczy Tömösi-szoros (Predeal) na wschodzie, po przełom Vaskapu-szoros (Żelaznej Bramy) na zachodzie. Najwyższym szczytem jest Moldoveanu w Fogarasi-havasok (Górach Fogaraskich) (2543 m n.p.m.); Karpaty Południowe nie są więc najwyższą częścią Karpat, ale za to najbardziej wyniosłą, posiadającą największą wysokość względną. Morfologia Zbudowane są głównie ze skał krystalicznych i metamorficznych, na zachodzie częściowo przykrytych seriami wapiennymi. Góry zostały sfałdowane w kredzie. W paleogenie nastąpiło zrównanie wypiętrzonych mas skalnych, a następnie w paleogenie i neogenie podnoszenie razem z całym blokiem karpackim. Plejstocen przyniósł zlodowacenie najwyższych partii górskich, co nadało im charakter wysokogórskich. Najsilniej zlodowacone było pasmo Gór Fogaraskich, dobrze wykształcone formy rzeźby polodowcowej znajdują się też w masywach Parâng, Masyw Retezat (Retezat), Godján-hegység (Godeanu) Munții Lotrului (Lotru) i Góry Țarcu (Ţarcu). Plik:Bucegi Mountains.jpg Góry Bucegi Podział W Karpatach Południowych wyróżnia się główne pasmo – Właściwe Karpaty Południowe, złożone z kilku grup górskich (Fogaraskiej, Parângu, Godeanu-Retezat i Poiana Ruscă) rozdzielonych głębokimi przełomami i przełęczami, skrajną zachodnią grupę Gór Banackich oraz luźno związany z głównym pasmem pas Subkarpat Południowych (Getyckich). 531 Właściwe Karpaty Południowe 531.1 Fagaras-csoport (Grupa Fogaraska) 531.2 Grupa Parângu (węg. Páring-hegység) 531.3 Retyezát-Godján (Grupa Godeanu-Retezat) 531.4 Ruszka-havas (rum. Poiana Ruscă) 532 Subkarpaty Południowe 533 Bánsági-hegyvidék (Góry Banackie) Geografia rumuńska zalicza Góry Banackie i Poiana Ruscă nie do Karpat Południowych, lecz do Gór Zachodniorumuńskich (oba te regiony są jednak rozumiane inaczej, niż w geografii polskiej). Cztery główne grupy górskie Déli-Kárpátok (Karpat Południowych) skrajnie wschodnia Bucegi-Leaota-Piatra Craiului; wschodnia Iezer-Păpușa-Făgăraș; centralna Șureanu-Parâng-Lotrului i zachodnia Retyezát-Godján. Bibliografia Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84 Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466 Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3 Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973 Linki zewnętrzne Opis pasm Karpat Południowych

Déli-Kárpátok (węg.) Karpaty Południowe (pol.) Plik:Carpathians Southern.svg Megaregion Region Karpacki Prowincja Karpaty Południowe Zajmowane jednostki administracyjne Rumunia – okręg Braszów – okręg Prahova – okręg Dîmboviţa – okręg Argeş – okręg Sybin – okręg Vâlcea – okręg Alba – okręg Hunedoara – okręg Timiş – okręg Gorj – okręg Caraş-Severin – okręg Mehedinţi