Zewnętrzne Karpaty Wschodnie

Strona	Autorzy	Nota
[1]	[2]	Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Plik:Bieszczady1.jpg Bieszczady Plik:Czarnohora.jpg Czarnohora Zewnętrzne Karpaty Wschodnie (522, 524–526) – wschodnia część zewnętrznego łuku Karpat fliszowych, położona na terenie Polski, Słowacji, Ukrainy i Rumunii. Najwyższym szczytem jest Howerla (2061 m n.p.m.) w Czarnohorze. Wyższe partie gór w plejstocenie uległy lokalnemu zlodowaceniu. Zewnętrzne Karpaty Wschodnie są przedłużeniem Zewnętrznych Karpat Zachodnich. Jedną z różnic między tymi częściami łuku Karpat jest to, że we wschodniej części brak zrównanego pogórza – jego przedłużeniem są Góry Sanocko-Turczańskie, a następnie Beskidy Brzeżne, które zwężają się i zanikają. W południowo-wschodniej części tej jednostki ruchy górotwórcze objęły też podkarpackie serie młodszych (neogeńskich) skał. Tak powstałe góry określa się mianem Subkarpat i podobną jednostkę wyróżnia się w Karpatach Południowych. Podział Zewnętrznych Karpat Wschodnich 521 Podkarpacie Wschodnie 521.1 Płaskowyż Sańsko-Dniestrzański 522 Beskidy Wschodnie 522.1 Beskidy Lesiste 522.2 Beskidy Połonińskie 524-525 Karpaty Mołdawsko-Munteńskie 524.1 Obcinele Bukowińskie 524.2 Stânișoara 524.3 Țarcău 524.4 Dolina Trotuszu i Kotlina Darmanești 524.5 Góry Czukaskie 524.6 Góry Oituz 525.1 Góry Vrancei 525.2 Góry Buzău 525.3 Góry Gârbova 526 Subkarpaty Wschodnie 526.1 Subkarpaty Mołdawskie 526.2 Subkarpaty Munteńskie Karpaty Mołdawsko-Munteńskie dzieli się na: 524.1 Obcsinák (pol. Obcinele Bukowińskie, rum. Obcinele Bucovinei) – między dolinami Suczawy i Mołdawy; najwyższy szczyt Pascan – 1480 m n.p.m. 524.2 Stânişoara – między dolinami Mołdawy i Bistriţy; najwyższy szczyt Bivol – 1531 m n.p.m. 524.3 Ţarcău – między dolinami Bistriţy i Trotuşu; najwyższy szczyt Grinduş – 1662 m n.p.m. 524.4 Dolina Trotuszu i Kotlina Darmaneşti 524.5 Góry Czukaskie (Ciuc) – między dolinami Trotuşu i jego dopływu Uz; najwyższy szczyt Cărunta – 1553 m n.p.m. 524.6 Góry Oituz – między dolinami Uz i Oituz; najwyższy szczyt Nemira – 1648 m n.p.m. 525.1 Góry Vrancei – między dolinami Oituz i Bâsca Mare; najwyższy szczyt Goru – 1784 m n.p.m. 525.2 Góry Buzău – najwyższy fragment łańcucha, między dolinami Bâsca Mare i Doftany; najwyższy szczyt Ciucaş – 1956 m n.p.m. 525.3 Góry Gârbova – graniczne z Karpatami Południowymi, między dolinami Doftany i Prahovy; najwyższy szczyt Neamţu – 1923 m n.p.m. Lokalizacja Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy Borsai-hágó (rum. Pasul Prislop) przez dolinę Prahova (folyó) (rum. Râul Prahova) do przełęczy Tömösi-szoros (rum. Pasul Timiș lub Pasul Predeal), będące kontynuacją Északkeleti-Kárpátok (Karpat północno-wschodnich. Obejmują całą Rumunię. Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Nagy-Pietrosz (2303 metry), ale alpejskie szczyty Radnai-havasok (Gór Rodniańskich) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma. Podział na grupy Grupa północna (rum. Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei) składa się z: Cohárd-hegység (rum. Munții Suhardului) Obcsinák (rum. Obcinele Bucovinei) (d1) Feredő-Obcsina (rum. Obcina Feredeului) Nyíres-Obcsina (rum. Obcina Mestecăniș) Nagy-Obcsina (rum. Obcina Mare) Grupa środkowa Moldvai-Kárpátok (rum. Munții Moldovei lub rum. Carpații Moldo-Transilvani) rozciąga się od doliny Beszterce (rum. Bistrița) do przełęczy Ojtozi-szoros (rum. Ojtozi). Podział Karpat Północno-Wschodnich i Wschodnich na podstawie geomorfologii Besztercei-hegyvidék (Góry Beszterce) (linia zewnętrzna) Esztena-hegység (rum. Munții Stânișoarei) – część Besztercei-hegyvidék (d2) Gyamaló (rum. Munții Giumalau) – część Besztercei-hegyvidék (d11) Ráró (rum. Munții Rarău) – część Besztercei-hegyvidék (d11) Tatrosmenti-hegyvidék (Góry Tatrosmenti) Berzunci-hegység lub Berzeneci-hegység (rum. Munții Berzunț) Tarkő-hegység (rum. Muntii Tarcău) (d3) Gosman-hegység (rum. Munții Goșmanu) Csíki-havasok (rum. Munții Ciuc) (d6) Répát-hegység (rum. Muntii Repat) Nemere-hegység (rum. Munții Nemira) (d5) Moldvai Szubkárpátok (rum. Subcarpații Moldovei) Grupa południowa to Kárpátkanyar (Zakole Karpackie) (rum. Carpații de Curbură), które od środkowej grupy Karpat Wschodnich oddziela przełęcz Ojtozi-szoros Ojtozi. Obcsinák Esztena-hegység Tarkő-hegység (rum. Muntii Tarcău), Gosmán-hegység i Berzunci-hegység Kománfalvi-medence (d4) Nemere-hegység (rum. Munții Nemira) Csíki-havasok (rum. Munții Ciucului) Barcasági-hegyek (rum. Munții Bârsei) (d7) Csukás-hegység (rum. Munții Ciucaș), Grohotisz-hegység i Baj-hegység (rum. Munții Baiului lub Munții Gârbova) (d8) Bodzai-havasok (rum. Munții Buzăului) (d9) Háromszéki-havasok (rum. Munții Vrancei) (d10) Ráró-hegység (rum. Munții Rarău) i Gyamaló-hegység (rum. Munții Giumalau) Galeria 2009 0706sac0121.JPG Hagymás-hegység Harghita.JPG Hargita-hegység Rodna (17).jpg Radnai-havasok Kommando1.jpg Háromszéki-havasok Bibliografia Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84 Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466 Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3 Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973

Zewnętrzne Karpaty Wschodnie Plik:Carpathians Eastern Outer.svg Megaregion Region Karpacki Prowincja Karpaty Wschodnie Podprowincja Zewnętrzne Karpaty Wschodnie Zajmowane jednostki administracyjne Polska • woj. podkarpackie Słowacja • kraj preszowski Ukraina • obwód zakarpacki • obwód lwowski • obwód iwanofrankiwski • obwód czerniowiecki Rumunia • okręg Suczawa • okręg Neamț • okręg Bacău • okręg Vrancea • okręg Buzău • okręg Prahova