Zajkányi csata: Różnice pomiędzy wersjami
| Linia 15: | Linia 15: | ||
| | | | ||
| + | Turcy zalali południowy Siedmiogród w 1420 roku przez przełęcz Żelaznej Bramy. Ich atak powtórzono w 1438 r., a następnie w 1442 r. w tym samym miejscu. Jednak 6 września 1442 r. [[Wojewoda|wojewoda Siedmiogrodu]] [[Hunyadi János|János Hunyadi]] stanął w pobliżu Zajkány w sile około 12÷15 000 ludzi i rozbił armię liczącą 81 000 żołnierzy, która była znacznie liczniejsza od napastników. W walkach wokół przełęczy zginęła znaczna część Turków, którzy najechali Siedmiogród. | ||
| + | |||
| + | 6 września 1896 r., w 454. rocznicę [[Zajkányi csata|bitwy pod Zajkány]], komitat [[Hunyad]] wzniósł czterometrowy żeliwny pomnik w Przełęczy Żelaznej Bramy, między wioskami Paucsinesd i Zajkány, na wzgórzu zwanym Vámoszajkány, który pokazywał walki na maczugi. Na pomniku widniał herb Jánosa Hunyadiego i napis: „6 września 1442 r. János Hunyadi pokonał w tym wąwozie armię Sehabeddina Beglerbéga, który wraz z piętnastoma tysiącami rycerzy podbił Siedmiogród. Ta kolumna została wzniesiona przez obywateli komitatu Hunyad w tysięcznym roku podboju jako wieczne wspomnienie wspaniałej broni ”. | ||
| + | |||
| + | == Los pomnika Hunyadi == | ||
| + | |||
| + | W komitacie Hunyad, na przełęczach Karpat Południowych, wzniesiono jednocześnie pięć innych podobnych pomników. Po okupacji rumuńskiej po I wojnie światowej część została zniszczona. Ostatni, na przełęczy nad miastem Zsilyvajdejvulcan, został zniszczony w połowie lat sześćdziesiątych. 22 czerwca 1992 roku „nieznani” sprawcy za pomocą ciężkich maszyn zburzyli ostatni pomnik Hunyadiego w Zajkányi, i zniszczyli jego buławę. Rok później żelazną buławę wyłowiono z jeziora ''[[Osztrói tó|Austria]]'' i przewieziono do Muzeum Sarmizegetusa, które znajduje się w sąsiedztwie miejscowej policji. Stąd, w listopadzie 1994 roku, żelazna buława zniknęła na dobre. W 2002 roku strony DAHR i RSZDP doszły do porozumienia w sprawie zachowania pozostałości zabytku i przygotowań do renowacji. Jednak w kwietniu 2003 r. zniknęły również pozostałości zburzonego pomnika Zajkány na tym miejscu, w Przełęczy Żelaznej Bramy, cokół pomnika został zburzony. Nikt nie jest odpowiedzialny, nie wszczęto żadnego dochodzenia. | ||
| + | |||
| + | == Źródła == | ||
| + | |||
| + | * Ádám László et. al. ''Románia''. Panoráma (1975). ISBN 963-243-068-9 | ||
| + | * ''Utazások Erdélyben'', Panoráma, Budapest, [[1986]]. ISBN 963 243 321 1, ISSN 0324-6930 | ||
| + | * Gáspár-Schreiber: ''Eltűnt a buzogány tartóoszlopa is''. Megjelent: ''Nyugati Jelen'', Arad, 30 kwietnia 2003. [http://udvardy.adatbank.transindex.ro/index.php?action=helymutato&helymutato=Vaskapu], i | ||
| + | * Chirmiciu András: ''Magyarországi segítség a zajkányi emlékműnek''. Megjelent: ''Nyugati Jelen'', Arad, 6 sierpnia 2003 [http://udvardy.adatbank.transindex.ro/index.php?action=helymutato&helymutato=Vaskapu]. | ||
| + | |||
| + | | | ||
{{Wojna infobox | {{Wojna infobox | ||
| − | |nazwa = | + | |nazwa = Zajkányi csata (węg.)<br>Bitwa na przełęczy Zajkány (pol.) |
|epoka = średniowiecze | |epoka = średniowiecze | ||
|konflikt = Wojny węgiersko-tureckie | |konflikt = Wojny węgiersko-tureckie | ||
| Linia 27: | Linia 43: | ||
|wynik = porażka Turków | |wynik = porażka Turków | ||
| − | |strona1 = [[ | + | |strona1 = [[Plik:Coa Hungary Country History (15th century).svg|23px]] [[Królestwo Węgier]] |
| − | |strona2 = | + | |strona2 = [[File:Flag_of_the_Ottoman_Empire.svg|23px]] [[Imperium osmańskie]] |
|jednostki1 = | |jednostki1 = | ||
|jednostki2 = | |jednostki2 = | ||
| − | |dowódca1 = [[Hunyadi János|János Hunyadi]] | + | |dowódca1 = [[Plik:Coa_Hungary_Family_Hunyadi_János_(extended)_big.svg|23px]] [[Hunyadi János|János Hunyadi]] |
|dowódca2 = nieznany | |dowódca2 = nieznany | ||
|siły1 = 12 tys. - 15 tys. | |siły1 = 12 tys. - 15 tys. | ||
| Linia 47: | Linia 63: | ||
{{Wojny węgiersko-tureckie}} | {{Wojny węgiersko-tureckie}} | ||
{{Podboje Turcji Osmańskiej}} | {{Podboje Turcji Osmańskiej}} | ||
| + | |} | ||
|} | |} | ||
| − | + | {{SORTUJ:Zajkányi, csata}} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | {{SORTUJ: | ||
[[Kategoria:Bitwy]] | [[Kategoria:Bitwy]] | ||
| + | [[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]] | ||
| + | [[Kategoria:Bitwy w historii Imperium Osmańskiego]] | ||
Wersja z 12:52, 23 lut 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Turcy zalali południowy Siedmiogród w 1420 roku przez przełęcz Żelaznej Bramy. Ich atak powtórzono w 1438 r., a następnie w 1442 r. w tym samym miejscu. Jednak 6 września 1442 r. wojewoda Siedmiogrodu János Hunyadi stanął w pobliżu Zajkány w sile około 12÷15 000 ludzi i rozbił armię liczącą 81 000 żołnierzy, która była znacznie liczniejsza od napastników. W walkach wokół przełęczy zginęła znaczna część Turków, którzy najechali Siedmiogród. 6 września 1896 r., w 454. rocznicę bitwy pod Zajkány, komitat Hunyad wzniósł czterometrowy żeliwny pomnik w Przełęczy Żelaznej Bramy, między wioskami Paucsinesd i Zajkány, na wzgórzu zwanym Vámoszajkány, który pokazywał walki na maczugi. Na pomniku widniał herb Jánosa Hunyadiego i napis: „6 września 1442 r. János Hunyadi pokonał w tym wąwozie armię Sehabeddina Beglerbéga, który wraz z piętnastoma tysiącami rycerzy podbił Siedmiogród. Ta kolumna została wzniesiona przez obywateli komitatu Hunyad w tysięcznym roku podboju jako wieczne wspomnienie wspaniałej broni ”. Los pomnika HunyadiW komitacie Hunyad, na przełęczach Karpat Południowych, wzniesiono jednocześnie pięć innych podobnych pomników. Po okupacji rumuńskiej po I wojnie światowej część została zniszczona. Ostatni, na przełęczy nad miastem Zsilyvajdejvulcan, został zniszczony w połowie lat sześćdziesiątych. 22 czerwca 1992 roku „nieznani” sprawcy za pomocą ciężkich maszyn zburzyli ostatni pomnik Hunyadiego w Zajkányi, i zniszczyli jego buławę. Rok później żelazną buławę wyłowiono z jeziora Austria i przewieziono do Muzeum Sarmizegetusa, które znajduje się w sąsiedztwie miejscowej policji. Stąd, w listopadzie 1994 roku, żelazna buława zniknęła na dobre. W 2002 roku strony DAHR i RSZDP doszły do porozumienia w sprawie zachowania pozostałości zabytku i przygotowań do renowacji. Jednak w kwietniu 2003 r. zniknęły również pozostałości zburzonego pomnika Zajkány na tym miejscu, w Przełęczy Żelaznej Bramy, cokół pomnika został zburzony. Nikt nie jest odpowiedzialny, nie wszczęto żadnego dochodzenia. Źródła
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|}
.svg){kind=link}
_big.svg){kind=link}
