Atyusz Lőrinc: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "https://en.wikipedia.org/wiki/Solomon_Atyusz {{Redoslijed| |poprzednik = ddd |gl_članak_funkcija = Sędzia króla Węgier<br>(1222) |współrządzący...")
 
 
(Nie pokazano 33 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
https://en.wikipedia.org/wiki/Solomon_Atyusz
+
[[Kategoria:0]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Lawrence_Atyusz
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Lawrence_Atyusz&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik        = [[ddd]]
+
|poprzednik        = [[brak informacji]]
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia króla Węgier]]<br>(1222)
+
|gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>(1217-1224)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
|następca          = [[fff]]
+
|następca          = [[brak informacji]]
 
}}
 
}}
  
{{Infobox nobility
+
{{Redoslijed|
| name          = Solomon Atyusz
+
|poprzednik         = [[Bár-Kalán Bánk]]
| native name  =
+
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1222)
| title         =
+
|współrządzący      = [[Bár-Kalán Pósa]]<br>[[Atyusz Salamon]] (?)
| image        =
+
|następca          = [[Negol Batiz]]
| caption      =
 
| succession    = [[Judge royal]]
 
| reign        = 1222
 
| coronation    =
 
| predecessor  = [[Lawrence Atyusz]]
 
| successor    = [[Batiz Negol]]
 
| regent        =
 
| spouse        = Ahalyz (or Elizabeth)
 
| issue          = ''none''
 
| noble family  = [[Atyusz (genus)|''gens'' Atyusz]]
 
| father        = Miska II
 
| mother        =
 
| birth_date  =
 
| birth_place =
 
| death_date  = between 1227 and 1233
 
| death_place =
 
| place of burial=
 
|signature =
 
 
}}
 
}}
'''Solomon from the kindred Atyusz''' ({{lang-hu|Atyusz nembeli Salamon}}; died between 1227 and 1233) was a Hungarian noble, who served as [[Judge royal]] for a short period in 1222, during the reign of [[Andrew II of Hungary]].{{sfn|Zsoldos|2011|p=29}}
 
  
==Family==
 
He was born into the [[Atyusz (genus)|Atyusz kindred]] as the second son of Miska II, who was an educator of the young [[Béla IV of Hungary|Duke Béla]]. His older brother was [[Miska III Atyusz|Miska III]], who functioned as ''[[ispán]]'' of [[Vas County (former)|Vas County]] in 1214. Solomon had several cousins, including [[Atyusz III Atyusz|Atyusz III]] and [[Lawrence Atyusz|Lawrence]], the careers of three of them had intertwined many times.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Atyusz)</ref>
 
  
Solomon's wife was a certain Ahalyz (also Elizabeth), who came from [[Kingdom of France (987–1498)|France]] to [[Kingdom of Hungary (1000–1301)|Hungary]], accompanied by Atyusz III, and settled down in a family estate of ''Widhor'' in Valkó County.{{sfn|Nemes|2006|p=23}} They married after 1224, following the death of Ahalyz's first husband [[Batiz Negol]], who, otherwise, succeeded Solomon as Judge royal in 1222 and held the office until his death. Ahalyz was a maid of honor for [[Yolanda de Courtenay|Queen Yolanda]], the second spouse of King Andrew II.{{sfn|Markó|2006|p=287}} Solomon and Ahalyz had no children, and following Solomon's death, the French noblewoman married third time to Bertrand Bajóti, according to a contemporary document from 1244.{{sfn|Nemes|2006|p=27}}
+
{|  
 +
|
 +
|}
  
==Career==
+
'''Atyusz Lőrinc''' (*&nbsp;nieznana,&nbsp;† po 1224), węgierski wielmoża, [[sędzia królewski]] w 1222 r. za panowania [[II. András]]a<ref name="Zsoldos" />.
Solomon was first mentioned as [[Master of the treasury]] in 1214; former archontological and biographical works (e.g. Wertner) referred to him as the first known office-holder who was appointed to this position,{{sfn|Nemes|2006|p=26}}{{sfn|Markó|2006|p=270}} however Attila Zsoldos' archontology has outlined the 12th-century preliminaries of the position.{{sfn|Zsoldos|2011|p=62}} Nevertheless, the office of Master of the treasury became a permanent dignity with defined and circumscribed jurisdiction under Solomon Atyusz. He served in that capacity until 1215, when he was replaced by [[Denis, son of Ampud]], the most trusted financial adviser of Andrew II. As the ''[[Regestrum Varadinense]]'' wrote, Solomon also functioned as ''ispán'' of [[Bács County]] during that time in 1214.{{sfn|Nemes|2006|p=26}} In the following year, he was head of [[Nyitra County]].{{sfn|Zsoldos|2011|p=174}} According to a diploma issued in 1215, Solomon had formerly unlawfully usurped a land of a certain knight Wilermus between the [[Mur (river)|Mura]] and [[Drava]] rivers.{{sfn|Nemes|2006|p=26}}
 
  
According to some opinions, Solomon had participated in the assassination of [[Gertrude of Merania|Queen Gertrude]] in 1213,{{sfn|Markó|2006|p=270}} however this assumption is unfounded, as he joined to the ducal court of Béla, who had never forgot his mother and declared his deep respect for her in many of his royal charters, and subsequently punished the alive culprits. Andrew II forced to share his realms with his heir, thus Béla was made [[Duke of Slavonia]] in 1220, while Solomon was appointed [[Ban of Slavonia]] as Béla's loyal supporter (who he had known since childhood).{{sfn|Zsoldos|2011|p=43}} Soon he was replaced by his cousin Atyusz III. When Andrew II successfully annulled the disgruntled nobles' resistance movement which evolved to the [[Golden Bull of 1222]], Solomon was appointed [[Judge royal]] at the end of 1222, replacing his cousin Lawrence Atyusz, however left the position shortly.{{sfn|Markó|2006|p=270}} A royal charter from 1227 also mentioned him as ''ispán'' of [[Moson County]] referring to 1222.{{sfn|Zsoldos|2011|p=169}} Soon, Solomon became Ban of Slavonia for the second time and held the dignity until 1224.{{sfn|Zsoldos|2011|p=44}} Beside that he also functioned as head of [[Zala County (former)|Zala County]].{{sfn|Zsoldos|2011|p=231}}
+
Urodził się jako drugi syn [[II. Atyusz]]a. Jego starszym bratem był Atyusz III, który również pełnił funkcję [[sędzia|sędziego królewskiego]] (1215-1217) r.<ref>Engel: ''Genealógia'' (Genus Atyusz)</ref> Dawne dzieła genealogiczne błędnie odnosiły się do Lőrinca jako dziecka Atyusza III. Lőrinc nie miał potomków.<ref name="Nemes">Nemes, Gábor (2006). ''Az Atyusz nemzetség''. W: J. Újváry, Zsuzsanna (ed.). ''Tanulmányok évszázadok történelméből'' [''Eseje o wiekach historii'']. Pázmány Péter Catholic University. str. 25.</ref>
  
In 1226, he was again mentioned as Ban of Slavonia in a ducal charter of the newly installed [[Coloman of Galicia-Lodomeria|Coloman, Duke of Slavonia]], released in [[Split, Croatia|Split]] (or Spalato).{{sfn|Nemes|2006|p=26}} He held the dignity alongside [[Valeginus]], this was the first time, when the office was divided into two separate banovinas however it is uncertain, who were responsible for Slavonian and Croatian jurisdictions, respectively.{{sfn|Zsoldos|2011|p=44}} In the next year, Solomon already appeared as a sole office-holder again, when he contributed as a witness in a lawsuit.{{sfn|Nemes|2006|p=26}} He died before 1233, when a boundary determination mentioned his former three of estates came to the property of local noble Andrew Igmánd.{{sfn|Nemes|2006|p=27}}
+
Lőrinc brał udział w [[V krucjata|piątej krucjacie]]<ref name="Nemes" />, a także gdy królem został [[II. András|Andrzej II]] w 1217 r. mianowany [[Podczaszy|podczaszym królewskim]], zastępując braci Hont-Pázmány, [[Hontpázmány Sebes]] i [[Hontpázmány Sándor]]a<ref name="Zsoldos" />. Pełnił ten urząd do 1221 r. Poza tym w 1221 r. pełnił także funkcję [[ispán]]a komitatu [[Abaúj]] i [[Keve]]<ref name="Zsoldos" />. Według historyka [[Zsoldos Attila|Attili Zsoldosa]] na krótką chwilę został wybrany [[sędzia|sędzią królewskim]] w 1222 roku, podczas szlacheckiego buntu, który wkrótce przekształcił się w ruch wymuszający wydanie [[Złota Bulla|Złotej Bulli]] z 1222 roku przez Andrzeja II. Pełnił również funkcję [[ispán]]a komitatu [[Nyitra]] w 1222 r.<ref name="Zsoldos" /> Wkrótce jednak został zastąpiony przez swojego kuzyna [[Atyusz Salamon]]a jako [[sędzia królewski]].<ref name="Zsoldos">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 29, 59, 162, 174, 217.</ref> Lőrinc po raz drugi sprawował urząd [[ispán]]a komitatu [[Újvár]] w latach 1222–1224<ref name="Zsoldos" />.
  
==References==
+
==Przypisy==
{{reflist|2}}
+
{{izvori}}
  
==Sources==
+
==Źródła==
{{Refbegin}}
+
* Nemes, Gábor (2006). ''Az Atyusz nemzetség''. W: J. Újváry, Zsuzsanna (ed.). ''Tanulmányok évszázadok történelméből'' [''Eseje o wiekach historii'']. Pázmány Péter Catholic University. str. 13–39. ISBN 963-9206-24-5.
* {{cite book |last=Markó |first=László |year=2006 |title=A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig: Életrajzi Lexikon ''[Great Officers of State in Hungary from King Saint Stephen to Our Days: A Biographical Encyclopedia]'' |publisher=Helikon Kiadó |isbn=963-208-970-7 |ref=harv|language=hu}}
 
* {{cite book |last=Nemes |first=Gábor |editor-last=J. Újváry |editor-first=Zsuzsanna |title=Tanulmányok évszázadok történelméből ''[Essays on Centuries of History]'' |publisher=[[Pázmány Péter Catholic University]] |year=2006 |pages=13–39 |chapter=Az Atyusz nemzetség |isbn=963-9206-24-5 |ref=harv|language=hu}}
 
* {{cite book |last=Zsoldos |first=Attila |year=2011 |title=Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 ''[Secular Archontology of Hungary, 1000–1301]'' |publisher=História, MTA Történettudományi Intézete |isbn=978-963-9627-38-3 |ref=harv|language=hu}}
 
{{Refend}}
 
  
{{s-start}}
+
* Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.
{{S-hou|[[Atyusz (genus)|Genus Atyusz]]|name=Solomon ||? ||between 1227 and 1233 }}
 
{{s-off}}
 
{{succession box|title=[[Master of the treasury]]|before=[[Mika Ják]] (?)|years=1214–1215|after=[[Denis, son of Ampud]]}}
 
{{succession box|title=[[Ban of Slavonia]]|before=[[Julius I Kán|Julius Kán]]|years=1220|after=[[Atyusz III Atyusz|Atyusz Atyusz]]}}
 
{{succession box|title=[[Judge royal]]|before=[[Lawrence Atyusz]]|years=1222|after=[[Batiz Negol]]}}
 
{{succession box|title=[[Ban of Slavonia]]|before=[[Atyusz III Atyusz|Atyusz Atyusz]]|years=1222–1224|after=[[Michael, son of Ampud]]}}
 
{{succession box|title=[[Ban of Slavonia]]<br /><small>alongside [[Valeginus]] in 1226</small>|before=[[Aladar of Slavonia|Aladar]]|years=1226–1227|after=[[Thomas Monoszló]]}}
 
{{s-end}}
 
  
{{DEFAULTSORT:Atyusz, Solomon}}
+
|
[[Category:Atyusz (genus)|Solomon]]
+
{{Urzędnik infobox
[[Category:13th-century Hungarian people]]
+
|urzędnik          = Atyusz Lőrinc (węg.)
 +
|imiona            =
 +
|tytulatura        = Podczaszy królewski<br>Sędzia królewski
 +
|grafika          =
 +
|opis grafiki      =
 +
|herb              =
 +
|opis herbu        =
 +
|faksymile        =
 +
|opis faksymile    =
 +
|dewiza            =
  
[[Category:Masters of the treasury (Kingdom of Hungary)]]
+
|1. tytuł          = [[Podczaszy królewski]]
[[Category:Bans of Slavonia]]
+
|1. od            = 1217
 +
|1. do            = 1224
 +
|1. powołanie      =
 +
|1. poprzednik    = [[brak informacji]]
 +
|1. następca      = [[brak informacji]]
  
 +
|2. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 +
|2. od            = 1222
 +
|2. do            = 1222
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    = [[Bár-Kalán Bánk]]
 +
|2. następca      = [[Negol Batiz]]
 +
 +
|klan              =
 +
|ród              = [[Atyusz]]
 +
|rodzina          =
 +
|pochodzenie      = węgierskie
 +
|państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
|data urodzenia    = data nieznana
 +
|miejsce urodzenia =
 +
|data śmierci      = po 1224
 +
|miejsce śmierci  =
 +
|przyczyna śmierci =
 +
|miejsce spoczynku =
 +
|ojciec            = II. Atyusz "Nagy"
 +
|matka            = nieznana
 +
|rodzeństwo        = [[Atyusz III. Atyusz|III. Atyusz]], Dénes
 +
|1. związek        = żona
 +
|1. związek z      = nieznana
 +
|1. związek od    =
 +
|1. związek do    =
 +
|1. dzieci        = Péter
 +
|dokonania        =
 +
|odznaczenia      =
 +
|commons          =
 +
|wikiźródła        =
 +
|wikicytaty        =
 +
}}
 +
|}
  
 +
{{SORTUJ:Atyusz, Lőrinc}}
  
[[Kategoria:Węgierscy sędziowie królewscy]]
+
[[Kategoria:Atyusz]]
 +
[[Kategoria:Krzyżowcy V krucjaty]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 +
[[Kategoria:Rody]]
 +
[[Kategoria:Ród Atyusz]]
 +
[[Kategoria:Podczaszy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIII wieku]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Zmarli w XIII wieku]]

Aktualna wersja na dzień 20:48, 27 lut 2021


Atyusz Lőrinc (* nieznana, † po 1224), węgierski wielmoża, sędzia królewski w 1222 r. za panowania II. Andrása[1].

Urodził się jako drugi syn II. Atyusza. Jego starszym bratem był Atyusz III, który również pełnił funkcję sędziego królewskiego (1215-1217) r.[2] Dawne dzieła genealogiczne błędnie odnosiły się do Lőrinca jako dziecka Atyusza III. Lőrinc nie miał potomków.[3]

Lőrinc brał udział w piątej krucjacie[3], a także gdy królem został Andrzej II w 1217 r. mianowany podczaszym królewskim, zastępując braci Hont-Pázmány, Hontpázmány Sebes i Hontpázmány Sándora[1]. Pełnił ten urząd do 1221 r. Poza tym w 1221 r. pełnił także funkcję ispána komitatu Abaúj i Keve[1]. Według historyka Attili Zsoldosa na krótką chwilę został wybrany sędzią królewskim w 1222 roku, podczas szlacheckiego buntu, który wkrótce przekształcił się w ruch wymuszający wydanie Złotej Bulli z 1222 roku przez Andrzeja II. Pełnił również funkcję ispána komitatu Nyitra w 1222 r.[1] Wkrótce jednak został zastąpiony przez swojego kuzyna Atyusz Salamona jako sędzia królewski.[1] Lőrinc po raz drugi sprawował urząd ispána komitatu Újvár w latach 1222–1224[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 29, 59, 162, 174, 217.
  2. Engel: Genealógia (Genus Atyusz)
  3. 3,0 3,1 Nemes, Gábor (2006). Az Atyusz nemzetség. W: J. Újváry, Zsuzsanna (ed.). Tanulmányok évszázadok történelméből [Eseje o wiekach historii]. Pázmány Péter Catholic University. str. 25.

Źródła

  • Nemes, Gábor (2006). Az Atyusz nemzetség. W: J. Újváry, Zsuzsanna (ed.). Tanulmányok évszázadok történelméből [Eseje o wiekach historii]. Pázmány Péter Catholic University. str. 13–39. ISBN 963-9206-24-5.
  • Zsoldos, Attila (2011). Magyarország világi archontológiája, 1000–1301 [Świecka archontologia Węgier, 1000–1301]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN978-963-9627-38-3.

Atyusz Lőrinc (węg.)

Podczaszy królewski
Sędzia królewski
Podczaszy królewski
Okres od 1217
do 1224
Poprzednik brak informacji
Następca brak informacji
Sędzia królewski
Okres 1217
Poprzednik Bár-Kalán Bánk
Następca Negol Batiz
Dane biograficzne
Ród Atyusz
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć po 1224
Ojciec II. Atyusz "Nagy"
Matka nieznana
Rodzeństwo III. Atyusz, Dénes
Żona nieznana
Dzieci Péter