Anjou János: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 6 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 19: Linia 19:
 
|następca          = [[Corvin János]]
 
|następca          = [[Corvin János]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = brak
 
|poprzednik        = brak
Linia 24: Linia 28:
 
|następca          = [[Anjou Erzsébet]]
 
|następca          = [[Anjou Erzsébet]]
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = brak
 
|poprzednik        = brak
Linia 34: Linia 42:
 
|}
 
|}
  
'''Anjou János''' (pol. ''Jan Andegweński'') (* 1354, † 1360), węgierski książę, syn [[Stefan Andegaweński|Stefana Andegaweńskiego]] - księcia Chorwacji, Dalmacji i Slawonii oraz [[Małgorzata Bawarska|Małgorzaty Bawarskiej]]. Odziedziczył księstwa ojca wkrótce po urodzeniu. Był uważany za spadkobiercę swojego bezdzietnego stryja, króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]], który również zapewnił Janowi prawo do dziedziczenia Polski po [[Kazimierz Wielki|Kazimierzu III]]. Zarówno Ludwik I, jak i Kazimierz III przeżyli przedwcześnie zmarłego Jana.
+
'''Anjou János''' (pol. ''Jan Andegweński'') (* 1354, † 1360), węgierski książę, syn [[Stefan Andegaweński|Stefana Andegaweńskiego]] księcia Chorwacji, Dalmacji i Slawonii oraz [[Małgorzata Bawarska|Małgorzaty Bawarskiej]]. Odziedziczył księstwa ojca wkrótce po urodzeniu. Był uważany za spadkobiercę swojego bezdzietnego stryja, króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]], który również zapewnił Jánosowi prawo do dziedziczenia korony polskiej po [[Kazimierz Wielki|Kazimierzu III]]. Zarówno Ludwik I, jak i Kazimierz III przeżyli przedwcześnie zmarłego János.
 
 
<small><small>'''John''' ({{lang-hu|János}}; 1354–1360) was a Hungarian royal prince of the [[Capetian House of Anjou]]. He was the only son of [[Stephen of Anjou]], Duke of Croatia, Dalmatia and Slavonia, and [[Margaret of Bavaria, Duchess of Slavonia|Margaret of Bavaria]]. He inherited his father's duchies shortly after his birth. He was regarded the heir to his childless uncle, [[Louis I of Hungary]], who also secured John's right to inherit Poland from [[Casimir III of Poland]]. Both Louis I and Casimir III survived John who died prematurely. </small></small>
 
  
 
== Urodziny ==
 
== Urodziny ==
  
János był jedynym synem Stefana Andegaweńskiego i Małgorzaty Bawarskiej.<ref name="Csukovits">Csukovits 1994, s. 294.</ref><ref name="Halász92">B. Halász 2016, s. 92.</ref> Stefan był najmłodszym synem króla Węgier [[I. Károly|Karola I]]. <ref name="Csukovits" /><ref name="Halász92" /> Na Węgrzech Stefan był uważany za spadkobiercę swojego najstarszego bezdzietnego brata, [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego <ref name="Csukovits" />, ale polscy szlachcice zabronili Stefanowi ingerowania w sprawy polskie, gdy potwierdzili w 1351 r., że Ludwik ma prawo odziedziczyć Polskę po swoim wuju ze strony matki, [[Kazimierz Wielki|Kazimierzu III]].<ref name="Knoll">Knoll 1972, s. 197.</ref><ref name="Halász89">B. Halász 2016, s. 89.</ref> Matka Jánosa była córką Świętego Cesarza Rzymskiego, [[Ludwik IV|Ludwika IV]].<ref name="Halász84">B. Halász 2016, s. 84.</ref><ref name="Engel157">Engel 2001, s. 157.</ref> Przybyła na Węgry jesienią 1350 r.<ref name="Halász84" />
+
János był jedynym synem Stefana Andegaweńskiego i Małgorzaty Bawarskiej.<ref name="Csukovits">Csukovits 1994, s. 294.</ref><ref name="Halász92">B. Halász 2016, s. 92.</ref> Stefan był najmłodszym synem króla Węgier [[I. Károly|Karola I]]. <ref name="Csukovits" /><ref name="Halász92" /> Na Węgrzech Stefan był uważany za spadkobiercę swojego najstarszego bezdzietnego brata, [[I. Lajos|Ludwika Wielkiego]] <ref name="Csukovits" />, ale polscy szlachcice zabronili Stefanowi ingerowania w sprawy polskie, gdy potwierdzili w 1351 r., że Ludwik ma prawo odziedziczyć Polskę po swoim wuju ze strony matki, [[Kazimierz Wielki|Kazimierzu III]].<ref name="Knoll">Knoll 1972, s. 197.</ref><ref name="Halász89">B. Halász 2016, s. 89.</ref> Matka Jánosa była córką Świętego Cesarza Rzymskiego, [[Ludwik IV|Ludwika IV]].<ref name="Halász84">B. Halász 2016, s. 84.</ref><ref name="Engel157">Engel 2001, s. 157.</ref> Przybyła na Węgry jesienią 1350 r.<ref name="Halász84" />
 
 
<small><small>John was the only son of [[Stephen of Anjou]] and [[Margaret of Bavaria, Duchess of Slavonia|Margaret of Bavaria]].{{sfn|Csukovits|1994|p=294}}{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} Stephen was the youngest son of [[Charles I of Hungary]].{{sfn|Csukovits|1994|p=294}}{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} In Hungary, Stephen was regarded the heir to his childless eldest brother, [[Louis I of Hungary]],{{sfn|Csukovits|1994|p=294}} but the Polish noblemen forbade Stephen to interfere in Polish affairs when they confirmed, in 1351, Louis's right to inherit Poland from his maternal uncle, [[Casimir III of Poland]].{{sfn|Knoll|1972|p=197}}{{sfn|B. Halász|2016|p=89}} John's mother was the daughter of the [[Holy Roman Emperor]], [[Louis IV, Holy Roman Emperor|Louis IV]].{{sfn|B. Halász|2016|p=84}}{{sfn|Engel|2001|p=157}} She came to Hungary in the autumn of 1350.{{sfn|B. Halász|2016|p=84}} </small></small>
 
 
 
Data i miejsce urodzenia Jánosa nie są znane.<ref name="Halász92" />] Jego ojciec przebywał w Zagrzebiu, gdy urodził się János, zgodnie z przyznaniem statutu jego matki '''przez''' Kapitułę Zagrzebską.<ref name="Halász92" /> Stefan nie odwiedzał Zagrzebia w 1351 i 1352 r.<ref name="Halász92" /> Siostra Jánosa, [[Elżbieta Slawońska|Elżbieta]], urodziła się najprawdopodobniej w 1353 r.<ref name="Halász92" /> Zatem János musiał się urodzić pod koniec 1353 lub 1354 r., gdyż według historyk Evy B. Fisher,<ref name="Halász92" /> Stefan już wówczas otrzymał od Ludwika I Chorwację, Dalmację i Slawonię<ref name="Engel157 />.
 
  
<small><small>The date and place of John's birth are unknown.{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} His father was staying in [[Zagreb]] when John was born, according to his mother's charter of grant to the Zagreb Chapter.{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} Stephen of Anjou did not visit Zagreb in 1351 and 1352.{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} John's sister, [[Elizabeth of Slavonia|Elizabeth]], was born most probably in 1353.{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} Consequently, John must have been born in late 1353 or in 1354, according to historian Éva B. Halász.{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} Stephen had already received Croatia, Dalmatia and Slavonia from Louis I.{{sfn|Engel|2001|p=157}} </small></small>
+
Data i miejsce urodzenia Jánosa nie są znane.<ref name="Halász92" />] Jego ojciec przebywał w Zagrzebiu, gdy urodził się János, zgodnie z przyznaniem statutu jego matki przez Kapitułę Zagrzebską.<ref name="Halász92" /> Stefan nie odwiedzał Zagrzebia w 1351 i 1352 r.<ref name="Halász92" /> Siostra Jánosa, [[Elżbieta Slawońska|Elżbieta]], urodziła się najprawdopodobniej w 1353 r.<ref name="Halász92" /> Zatem János musiał się urodzić pod koniec 1353 lub 1354 r., gdyż według historyk Evy B. Fisher<ref name="Halász92" />, Stefan już wówczas otrzymał od Ludwika I Chorwację, Dalmację i Slawonię<ref name="Engel157 />.
  
 
== Książę ==  
 
== Książę ==  
  
Stefan zmarł 9 sierpnia 1354 r.<ref name="Halász91">B. Halász 2016, s. 91.</ref> János odziedziczył prowincje ojca pod opieką matki.<ref name="Engel157 /> Był uważany za spadkobiercę Ludwika I, który również przekonał polskiego Kazimierza III do adopcji Jana w 1355 r.<ref name="Engel169">Engel 2001, s. 169.</ref><ref name="Halász92" /> Ludwik I, będąc związany wojną z Wenecją, wiosną 1356 r. mianował Jánosa swoim zastępcą rządzącym Slawonią, a w 1357 r. - banem administrującym Chorwacją i Dalmacją.<ref name="Engel158">Engel 2001, str. 157–158.</ref>  W 1358 r. János został nazwany księciem Slawonii, Chorwacji i Dalmacji.<ref name="Halász93">B. Halász 2016, s. 93.</ref> Zmarł w 1360 r.<ref name="Halász93" />
+
Stefan zmarł 9 sierpnia 1354 r.<ref name="Halász91">B. Halász 2016, s. 91.</ref> János odziedziczył prowincję ojca pod opieką matki.<ref name="Engel157 /> Był uważany za spadkobiercę Ludwika I, który również przekonał polskiego Kazimierza III do adopcji Jánosa w 1355 r.<ref name="Engel169">Engel 2001, s. 169.</ref><ref name="Halász92" /> Ludwik I, będąc związany wojną z Wenecją, wiosną 1356 r. mianował Jánosa swoim zastępcą rządzącym Slawonią, a w 1357 r. banem administrującym Chorwacją i Dalmacją.<ref name="Engel158">Engel 2001, str. 157–158.</ref>  W 1358 r. János został nazwany księciem Slawonii, Chorwacji i Dalmacji.<ref name="Halász93">B. Halász 2016, s. 93.</ref> Zmarł w 1360 r.<ref name="Halász93" />
 
 
<small><small>Stephen died on 9 August 1354.{{sfn|B. Halász|2016|p=91}} John inherited his father's provinces under the guardianship of his mother.{{sfn|Engel|2001|p=157}} He was regarded the heir to Louis I who also persuaded Casimir III of Poland to adopt John in 1355.{{sfn|Engel|2001|p=169}}{{sfn|B. Halász|2016|p=92}} Not independently of the war with Venice, Louis I appointed a lieutenant to rule Slavonia in the spring of 1356, and a ban to administer Croatia and Dalmatia in 1357.{{sfn|Engel|2001|pp=157–158}} John, nevertheless, was styled duke of Slavonia, Croatia and Dalmatia in 1358.{{sfn|B. Halász|2016|p=93}} He died in 1360.{{sfn|B. Halász|2016|p=93}}  </small></small>
 
  
 
==Przypisy==
 
==Przypisy==
Linia 69: Linia 69:
 
|
 
|
 
{{Dynasta infobox
 
{{Dynasta infobox
  |dynasta          = Anjou János
+
  |dynasta          = Anjou János (węg.)<br>Jan Andegaweński (pol.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
  |tytulatura        =[[Książę Slawonii]]<br>[[Następca tronu Węgier]]<br>[[Następca tronu Polski]]
+
  |tytulatura        =[[Książę Slawonii]]<br>[[Następca tronu Węgier]]<br>[[Następca tronu Polski]]<br>'''zarządca Chorwacji i Dalmacji'''
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 102: Linia 102:
  
 
  |dynastia          = [[Kapetyngowie]]
 
  |dynastia          = [[Kapetyngowie]]
 +
 
  |gałąź            = [[Andegawenowie]]
 
  |gałąź            = [[Andegawenowie]]
 
  |linia            = [[węgiersko-polska]]
 
  |linia            = [[węgiersko-polska]]
Linia 108: Linia 109:
 
  |data urodzenia    = 1354
 
  |data urodzenia    = 1354
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
  |data śmierci      =  
+
  |data śmierci      = 1360
  |miejsce śmierci  = 1360
+
  |miejsce śmierci  =  
 
  |przyczyna śmierci = naturalna
 
  |przyczyna śmierci = naturalna
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |ojciec            = Anjou [[István herceg|István]]
 
  |ojciec            = Anjou [[István herceg|István]]
  |matka            = [[Margaret of Bavaria, Duchess of Slavonia|Margaret of Bavaria]]
+
  |matka            = [[Margarete von Bayern]]
 
  |rodzeństwo        = [[Anjou Erzsébet|Erzsébet]]
 
  |rodzeństwo        = [[Anjou Erzsébet|Erzsébet]]
  
Linia 134: Linia 135:
 
[[Kategoria:Andegawenowie]]
 
[[Kategoria:Andegawenowie]]
 
[[Kategoria:Andegawenowie węgierscy]]
 
[[Kategoria:Andegawenowie węgierscy]]
[[Kategoria:Dynastie]]
 
[[Kategoria:Dynastia Andegawenów]]
 
 
[[Kategoria:Książęta Slawonii]]
 
[[Kategoria:Książęta Slawonii]]
 
[[Kategoria:Spadkobiercy Polski]]
 
[[Kategoria:Spadkobiercy Polski]]

Aktualna wersja na dzień 09:01, 1 mar 2021

Anjou János (pol. Jan Andegweński) (* 1354, † 1360), węgierski książę, syn Stefana Andegaweńskiego – księcia Chorwacji, Dalmacji i Slawonii oraz Małgorzaty Bawarskiej. Odziedziczył księstwa ojca wkrótce po urodzeniu. Był uważany za spadkobiercę swojego bezdzietnego stryja, króla Węgier Ludwika I, który również zapewnił Jánosowi prawo do dziedziczenia korony polskiej po Kazimierzu III. Zarówno Ludwik I, jak i Kazimierz III przeżyli przedwcześnie zmarłego János.

Urodziny

János był jedynym synem Stefana Andegaweńskiego i Małgorzaty Bawarskiej.[1][2] Stefan był najmłodszym synem króla Węgier Karola I. [1][2] Na Węgrzech Stefan był uważany za spadkobiercę swojego najstarszego bezdzietnego brata, Ludwika Wielkiego [1], ale polscy szlachcice zabronili Stefanowi ingerowania w sprawy polskie, gdy potwierdzili w 1351 r., że Ludwik ma prawo odziedziczyć Polskę po swoim wuju ze strony matki, Kazimierzu III.[3][4] Matka Jánosa była córką Świętego Cesarza Rzymskiego, Ludwika IV.[5][6] Przybyła na Węgry jesienią 1350 r.[5]

Data i miejsce urodzenia Jánosa nie są znane.[2]] Jego ojciec przebywał w Zagrzebiu, gdy urodził się János, zgodnie z przyznaniem statutu jego matki przez Kapitułę Zagrzebską.[2] Stefan nie odwiedzał Zagrzebia w 1351 i 1352 r.[2] Siostra Jánosa, Elżbieta, urodziła się najprawdopodobniej w 1353 r.[2] Zatem János musiał się urodzić pod koniec 1353 lub 1354 r., gdyż według historyk Evy B. Fisher[2], Stefan już wówczas otrzymał od Ludwika I Chorwację, Dalmację i Slawonię[6].

Książę

Stefan zmarł 9 sierpnia 1354 r.[7] János odziedziczył prowincję ojca pod opieką matki.[6] Był uważany za spadkobiercę Ludwika I, który również przekonał polskiego Kazimierza III do adopcji Jánosa w 1355 r.[8][2] Ludwik I, będąc związany wojną z Wenecją, wiosną 1356 r. mianował Jánosa swoim zastępcą rządzącym Slawonią, a w 1357 r. – banem administrującym Chorwacją i Dalmacją.[9] W 1358 r. János został nazwany księciem Slawonii, Chorwacji i Dalmacji.[10] Zmarł w 1360 r.[10]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Csukovits 1994, s. 294.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 B. Halász 2016, s. 92.
  3. Knoll 1972, s. 197.
  4. B. Halász 2016, s. 89.
  5. 5,0 5,1 B. Halász 2016, s. 84.
  6. 6,0 6,1 6,2 Engel 2001, s. 157.
  7. B. Halász 2016, s. 91.
  8. Engel 2001, s. 169.
  9. Engel 2001, str. 157–158.
  10. 10,0 10,1 B. Halász 2016, s. 93.

Źródła

  • B. Halász, Éva (2016). "Anjou István herceg (1332–1354)". In Zsoldos, Attila (ed.). Hercegek és hercegségek a középkori Magyarországon [Książęta i książęta w średniowiecznych Węgrzech] (po węgiersku). Városi Levéltár és Kutatóintézet. str. 81–93. ISBN 978-963-8406-13-2.
  • Csukovits, Enikő (1994). "Stephen 7.". In Kristó, Gyula; Engel, Pál; Makk, Ferenc (eds.). Korai magyar történeti lexikon (9–14. század) [Encyklopedia wczesnej historii Węgier (IX-XIV wiek)] (po węgiersku). Akadémiai Kiadó. str. 294. ISBN 963-05-6722-9.
  • Engel, Pál (2001). The Realm of St Stephen: A History of Medieval Hungary, 895–1526. I.B. Tauris Publishers. ISBN 1-86064-061-3.

Anjou János (węg.)
Jan Andegaweński (pol.)

Książę Slawonii
Następca tronu Węgier
Następca tronu Polski
zarządca Chorwacji i Dalmacji
Książę Slawonii
Okres 1360
Poprzednik Anjou István
Następca Corvin János
Następca tronu Węgier
Okres od 1354
do 1360
Poprzednik brak
Następca Anjou Erzsébet
Następca tronu Polski
Okres od 1355
do 1360
Poprzednik brak
Następca Anjou Erzsébet
Dane biograficzne
Dynastia Kapetyngowie
Gałąź Andegawenowie
Linia węgiersko-polska
Pochodzenie węgiersko-polskie
Państwo Królestwo Węgier
Urodziny 1354
Śmierć 1360
Przyczyna naturalna
Ojciec Anjou István
Matka Margarete von Bayern
Rodzeństwo Erzsébet