Katarina Kosača: Różnice pomiędzy wersjami
| (Nie pokazano 44 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| + | [[Kategoria:0]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z bośniackiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga polska| | {{Uwaga polska| | ||
|strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Katarzyna_(kr%C3%B3lowa_Bo%C5%9Bni) | |strona = https://pl.wikipedia.org/wiki/Katarzyna_(kr%C3%B3lowa_Bo%C5%9Bni) | ||
| − | |autorzy = https:// | + | |autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Katarzyna_(kr%C3%B3lowa_Bo%C5%9Bni)&action=history |
|nota = polski | |nota = polski | ||
| + | }} | ||
| + | {| | ||
| + | | | ||
| + | |} | ||
| + | {{Uwaga| | ||
| + | |strona = https://bs.wikipedia.org/wiki/Katarina_Kosa%C4%8Da | ||
| + | |autorzy = https://bs.wikipedia.org/w/index.php?title=Katarina_Kosa%C4%8Da&action=history | ||
| + | |nota = bośniacki | ||
}} | }} | ||
| Linia 13: | Linia 25: | ||
| | | | ||
| − | '''Katarzyna Kosača''' ( | + | [[Plik:Queen_Catherine_of_Bosnia.jpg|thumb|left|Katarzyna na swoim nagrobku, 1677r.]] |
| + | |||
| + | '''Katarina Kosača''' lub '''''Katarina Vukčić Kosača-Kotromanić ''''' (pol. ''Katarzyna Kosača'', węg. ''Vukčić Katalin'') (* ok.1424 w Mostarze, † 25 października 1478 w Rzymie) – królowa [[Królestwo Bośni|Bośni]], [[błogosławiony|Błogosławiona]] [[Kościół katolicki|Kościoła katolickiego]]. | ||
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
Katarina Kosaca urodziła się w 1424 roku, a jej rodzicami byli Stjepan Vukcić Kosaca i Jelena Balsić. W dniu 26 maja 1446 roku wyszła za mąż za króla [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stefana Tomasza Kotromanicia]] i została koronowana na królową miała dwoje dzieci. Jej mąż zmarł 10 lipca 1461 roku. Ona zmarła mając 54 lata i została pochowana w rzymskim kościele w bazylice Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego. Królowa została [[beatyfikacja|beatyfikowana]], a jej wspomnienie obchodzone jest w ''[[dies natalis]]'' (dzienną rocznicę śmierci - 25 października). | Katarina Kosaca urodziła się w 1424 roku, a jej rodzicami byli Stjepan Vukcić Kosaca i Jelena Balsić. W dniu 26 maja 1446 roku wyszła za mąż za króla [[Stefan Tomasz Kotromanić|Stefana Tomasza Kotromanicia]] i została koronowana na królową miała dwoje dzieci. Jej mąż zmarł 10 lipca 1461 roku. Ona zmarła mając 54 lata i została pochowana w rzymskim kościele w bazylice Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego. Królowa została [[beatyfikacja|beatyfikowana]], a jej wspomnienie obchodzone jest w ''[[dies natalis]]'' (dzienną rocznicę śmierci - 25 października). | ||
| − | {{ | + | == Bośniacka królewna == |
| + | |||
| + | [[Plik:Stefan Vukčić i rat u Zeti 1441.jpg|thumb|left|Terytorium rządzone przez ojca Katarina, księcia [[Stjepan Vukčić Kosača]].]] | ||
| + | |||
| + | Przed wstąpieniem na tron [[Stjepan Tomas]] żył w związku małżeńskim z chrześcijańską kobietą [[Vojača|Vojačą]]. Za aprobatą papieża [[Eugeniusz IV|Eugeniusza IV]], po tym, jak został ogłoszony królem, rozszedł się z Vojačą, ponieważ była nisko urodzona i dlatego nie była godna tytułu królowej. | ||
| + | |||
| + | Szukając żony, król Stjepan, za sugestią doradcy, wybrała Katherinę, córkę [[Stjepan Vukčić|Stjepana Vukčića Kosačę]], która miał wówczas 22 lata. Ślub odbył się zgodnie z obrzędem katolickim w dniu Wniebowstąpienia, 26 maja 1446 r. w Milodrażu koło Fojnicy<ref name="Mandić">Dominik Mandić, ''Bosna i Hercegovina: Bogomilska crkva bosanskih krstjana'', Ziral, 1978.</ref>. Przed ślubem Katherina musiała porzucić innowierstwo i przyjąć katolicyzm<ref name="Motrišta ">Matica hrvatska Mostar, ''Motrišta '', Matica hrvatska Mostar, 2001.</ref>. Dzięki temu małżeństwu król Stjepan Tomas otrzymał potężnego sojusznika w postaci swojego teścia Stjepana Vukčića Kosače w wojnie z Turkami. Edukacją religijną królowej Katarzyny zajmowali się franciszkanie. Sam papież Eugeniusz IV, po ślubie w tym samym roku, wyraził zgodę na wybór dwóch kapelanów spośród franciszkanów bośniackich z własnej woli. Katarina wraz ze swoim mężem Stjepanem zbudowali wiele kościołów w Bośni, w tym Kościół Świętej Trójcy we Vrlima, św. Katarzyny w Jajce, kościół św. Tomasza we [[Vranduk]]u, a także największy kościół rozpoczęto w mieście [[Bobovac]]u w 1461 r. Król i królowa mieli dwór w [https://pl.wikipedia.org/wiki/Kraljeva_Sutjeska Kraljeva Sutjeska]. | ||
| + | |||
| + | == Potomstwo == | ||
| + | Katarina urodziła Stefanowi troje dzieci: | ||
| + | * dziecko o nieznanym imieniu, które zmarło w 1460 r. i miało 14 lat w chwili swojej śmierci | ||
| + | * [https://en.wikipedia.org/wiki/Ishak_Bey_Kralo%C4%9Flu Sigismunda] (Zygmunta) | ||
| + | * [[Katarina Kotromanić|Katarinę]] | ||
| + | |||
| + | Wychowywała także pasierba, [[Стефан Томашевић|Stefana Tomaszewicza]] syn [https://bs.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%8Da_Kotromani%C4%87 Vojačy]. | ||
| + | |||
| + | == Królowa == | ||
| + | |||
| + | Z chwilą śmierci męża 10 lipca 1461 r., Katarina przestała być pierwszą kobietą królestwa. Następca jej męża, Stjepan Tomasevic, nadał jej tytuł Królowej Matki. Katherina nadal mieszkała na dworze młodej królowej [[Jelena Branković (Mara)|Mary]]. | ||
| + | |||
| + | == Podbój osmański i ucieczka == | ||
| + | |||
| + | Osmańskie siły inwazyjne przybyły ze wschodu, a król Stjepan Tomasevic, pasierb Katariny, zakończył swoje życie broniąc swego tronu. Osmański podbój Bośni zastał Królową Matkę Katarinę w Kozogradzie nad Fojnicą. Mimo że miasto było oblężone, udało jej się uciec i wycofała do Kupres. Tam zebrała siły, by bronić Bośni. W tym czasie zbudowała Kościół Świętej Trójcy we Vrila (dziś Otinovci) w Kupres. | ||
| + | |||
| + | Kiedy nie można było oprzeć się tureckiemu podbojowi nawet w Kupres, królowa wycofała się do Ston, a następnie do Dubrownika przez Konjic i Počitelj wraz z królewską świtą. Legenda głosi, że królowa i świta królowej uniknęli pościgu osmańskiego odwracając podkowy wszystkich koni. W Dubrowniku schowała miecz męża. Trzymała ten miecz „''na ślubie, aby oddać się swojemu synowi Zygmuntowi, kiedy pozbędzie się tureckiej niewoli''”, aby walczyć o wyzwolenie swojego kraju. Dubrownik był również zagrożony przez Turcję. Dzięki silnej działalności dyplomatycznej i dobrym stosunkom dyplomatycznym z krajami zachodnimi był w stanie zachować swoją niezależność i wolność z wielkim okupem, a królowa Katarzyna musiała opuścić Dubrownik i przybyła do Rzymu, gdzie do swojej śmierci działała, „''aby wyzwolić swój kraj i bronić go. waszej wiary''”. | ||
| + | |||
| + | == Drzewo rodzinne<ref>https://bs.wikipedia.org/wiki/Katarina_Kosa%C4%8Da?action=edit&veswitched=1</ref> == | ||
| + | |||
| + | {{familytree/start}} | ||
| + | {{familytree | |Vuk| |Stracimir| | | |Lazar|v|Milica| |Karlo| | | | | | | | | |Vuk=[[Vuk Kosača]]|Stracimir=[[Stracimir Balšić]]|Karlo=[[Karlo Topija]]|Lazar=[[Lazar Hrebeljanović]]|Milica=[[Milica Nemanjić]]}} | ||
| + | {{familytree | | |!| | | |!| | | | | | | |!| | | | | |!| | | | | |}} | ||
| + | {{familytree | |HVK| |Đurađ|-|-|v|-|-|Jelena| | | |Nikita| | | | | | | | | |HVK=[[Hrana Vuković Kosača]]|Đurađ=[[Đurađ II Balšić]]|Nikita=Nikita Topija|Jelena=[[Jelena Lazarević]]}} | ||
| + | {{familytree | | |!| | | | | | | |!| | | | | | | | | |!| | | | | |}} | ||
| + | {{familytree | |VHK| | | | | |Balša|-|-|-|v|-|-|-|Mara| | | | | | | | | |VHK=[[Vukac Hranić Kosača]]|Balša=[[Balša III Balšić]]|Mara=Mara Topija}} | ||
| + | {{familytree | | |!| | | | | | | | | | | | |!| | | | | |}} | ||
| + | {{familytree | |SVK|-|-|-|-|v|-|-|-|-|-|Jelena| | | | | | | | | | |SVK=[[Stjepan Vukčić Kosača]]|Jelena=[[Jelena Balšić]]}} | ||
| + | {{familytree | | |!| | | |,|-|^|-|.| | | |}} | ||
| + | {{familytree | |Ahmed| |Vladislav| |KVK|v|-|-|-|-|STK| | | | | | | | | | |KVK='''Katarina Kosača'''|STK=[[Stjepan Tomaš, kralj Bosne|Stjepan Tomaš Kotromanić]]|Vojača=[[Vojača]]|Ahmed=[[Ahmed-paša Hercegović Kosača]]|Vladislav=[[Vladislav Hercegović Kosača]]}} | ||
| + | {{familytree | | | | | | | | | | |,|-|^|-|.| | | |!|}} | ||
| + | {{familytree | | | | | | | | | |Sig| |Kat| |STK|-|Mar|Sig=[[Ishak-beg Kraljević]]|Kat=[[Katarina Kotromanić]]|STK=[[Стефан Томашевић|Stjepan Tomašević Kotromanić]]|Mar=[[Jelena Branković (Mara)]]}} | ||
| + | {{familytree/end}} | ||
| + | |||
| + | == Przypisy == | ||
| + | {{izvori}} | ||
== Bibliografia == | == Bibliografia == | ||
| − | * | + | * [http://www.croatianhistory.net/etf/katarina.html Bosnian Queen Katarina] (ang.). Croatian History. [dostęp 2012-04-19]. |
| | | | ||
| + | {{Królowa infobox | ||
| + | |królowa = Katarina Kosača (bos.)<br>lub<br>Katarina Vukčić Kosača-Kotromanić (bos.)<br>Katarina Kosača-Kotromanić (pol.)<br>Vukčić Katalin (węg.) | ||
| + | |imiona = | ||
| + | |tytulatura = Królowa Bośni | ||
| + | |grafika = Portrait of Catherine of St Sava (1425-1478).jpg | ||
| + | |opis grafiki = | ||
| + | |herb = | ||
| + | |opis herbu = | ||
| + | |faksymile = | ||
| + | |opis faksymile = | ||
| + | |dewiza = | ||
| + | |||
| + | |1. tytuł = [[Królowa Bośni]] | ||
| + | |1. od = kwiecień 1446 | ||
| + | |1. do = 10 lipca 1461 | ||
| + | |1. koronacja = | ||
| + | |1. poprzedniczka = [https://sh.wikipedia.org/wiki/Voja%C4%8Da Vojača] | ||
| + | |1. następczyni = [[Мара Бранковић|Marija Branković]] | ||
| + | |||
| + | |2. tytuł = | ||
| + | |2. od = | ||
| + | |2. do = | ||
| + | |2. powołanie = | ||
| + | |2. poprzednik = | ||
| + | |2. następca = | ||
| + | |||
| + | |dynastia = [[Kotromanić]] | ||
| + | |ród = [[Kosača]] | ||
| + | |pochodzenie = bośniackie/serbskie '''??''' | ||
| + | |państwo = [[Królestwo Bosni]] | ||
| + | |data urodzenia = ok. 1424 | ||
| + | |miejsce urodzenia = Mostar | ||
| + | |data śmierci = 25 października 1478 | ||
| + | |miejsce śmierci = Rzym | ||
| + | |przyczyna śmierci = | ||
| + | |miejsce spoczynku = | ||
| + | |ojciec = Stjepan Vukcić Kosaca | ||
| + | |matka = Jelena Balsić | ||
| + | |rodzeństwo = | ||
| + | |1. związek = mąż | ||
| + | |1. związek z = [[Stefan Tomasz Kotromanić]] | ||
| + | |1. związek od = | ||
| + | |1. związek do = | ||
| + | |1. dzieci = dwoje | ||
| + | |dokonania = | ||
| + | |odznaczenia = | ||
| + | |commons = | ||
| + | |wikiźródła = | ||
| + | |wikicytaty = | ||
| + | }} | ||
{{Święty infobox | {{Święty infobox | ||
| − | |rodzaj = | + | |rodzaj = Błogosławiona |
| − | |imię = Katarzyna | + | |imię = Katarzyna |
| − | |imię oryginalne = | + | |imię oryginalne = |
|tytuły = | |tytuły = | ||
| − | |grafika = | + | |grafika = |
|podpis grafiki = | |podpis grafiki = | ||
| + | |data urodzenia = | ||
| + | |miejsce urodzenia = | ||
| + | |data śmierci = | ||
| + | |miejsce śmierci = | ||
|kościół = | |kościół = | ||
|data beatyfikacji = | |data beatyfikacji = | ||
| Linia 41: | Linia 152: | ||
|atrybuty = | |atrybuty = | ||
|patron = | |patron = | ||
| − | |miejsce kultu = | + | |miejsce kultu = Basilica di Santa Maria in Aracoeli, Roma |
|faksymile = | |faksymile = | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
| Linia 47: | Linia 158: | ||
|wikiźródła = | |wikiźródła = | ||
|wikicytaty = | |wikicytaty = | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
}} | }} | ||
|} | |} | ||
| Linia 82: | Linia 163: | ||
{{SORTUJ:Kosača Katarina}} | {{SORTUJ:Kosača Katarina}} | ||
| + | [[Kategoria:Bośnia]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia Bośnia]] | ||
[[Kategoria:Błogosławieni katoliccy]] | [[Kategoria:Błogosławieni katoliccy]] | ||
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| Linia 87: | Linia 170: | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1478]] | [[Kategoria:Zmarli w 1478]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | ||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 14:01, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku bośniackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku bośniackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Queen Catherine of Bosnia.jpg Katarzyna na swoim nagrobku, 1677r. Katarina Kosača lub Katarina Vukčić Kosača-Kotromanić (pol. Katarzyna Kosača, węg. Vukčić Katalin) (* ok.1424 w Mostarze, † 25 października 1478 w Rzymie) – królowa Bośni, Błogosławiona Kościoła katolickiego. Spis treściŻyciorysKatarina Kosaca urodziła się w 1424 roku, a jej rodzicami byli Stjepan Vukcić Kosaca i Jelena Balsić. W dniu 26 maja 1446 roku wyszła za mąż za króla Stefana Tomasza Kotromanicia i została koronowana na królową miała dwoje dzieci. Jej mąż zmarł 10 lipca 1461 roku. Ona zmarła mając 54 lata i została pochowana w rzymskim kościele w bazylice Matki Bożej Ołtarza Niebiańskiego. Królowa została beatyfikowana, a jej wspomnienie obchodzone jest w dies natalis (dzienną rocznicę śmierci - 25 października). Bośniacka królewnaPlik:Stefan Vukčić i rat u Zeti 1441.jpg Terytorium rządzone przez ojca Katarina, księcia Stjepan Vukčić Kosača. Przed wstąpieniem na tron Stjepan Tomas żył w związku małżeńskim z chrześcijańską kobietą Vojačą. Za aprobatą papieża Eugeniusza IV, po tym, jak został ogłoszony królem, rozszedł się z Vojačą, ponieważ była nisko urodzona i dlatego nie była godna tytułu królowej. Szukając żony, król Stjepan, za sugestią doradcy, wybrała Katherinę, córkę Stjepana Vukčića Kosačę, która miał wówczas 22 lata. Ślub odbył się zgodnie z obrzędem katolickim w dniu Wniebowstąpienia, 26 maja 1446 r. w Milodrażu koło Fojnicy[1]. Przed ślubem Katherina musiała porzucić innowierstwo i przyjąć katolicyzm[2]. Dzięki temu małżeństwu król Stjepan Tomas otrzymał potężnego sojusznika w postaci swojego teścia Stjepana Vukčića Kosače w wojnie z Turkami. Edukacją religijną królowej Katarzyny zajmowali się franciszkanie. Sam papież Eugeniusz IV, po ślubie w tym samym roku, wyraził zgodę na wybór dwóch kapelanów spośród franciszkanów bośniackich z własnej woli. Katarina wraz ze swoim mężem Stjepanem zbudowali wiele kościołów w Bośni, w tym Kościół Świętej Trójcy we Vrlima, św. Katarzyny w Jajce, kościół św. Tomasza we Vranduku, a także największy kościół rozpoczęto w mieście Bobovacu w 1461 r. Król i królowa mieli dwór w Kraljeva Sutjeska. PotomstwoKatarina urodziła Stefanowi troje dzieci:
Wychowywała także pasierba, Stefana Tomaszewicza syn Vojačy. KrólowaZ chwilą śmierci męża 10 lipca 1461 r., Katarina przestała być pierwszą kobietą królestwa. Następca jej męża, Stjepan Tomasevic, nadał jej tytuł Królowej Matki. Katherina nadal mieszkała na dworze młodej królowej Mary. Podbój osmański i ucieczkaOsmańskie siły inwazyjne przybyły ze wschodu, a król Stjepan Tomasevic, pasierb Katariny, zakończył swoje życie broniąc swego tronu. Osmański podbój Bośni zastał Królową Matkę Katarinę w Kozogradzie nad Fojnicą. Mimo że miasto było oblężone, udało jej się uciec i wycofała do Kupres. Tam zebrała siły, by bronić Bośni. W tym czasie zbudowała Kościół Świętej Trójcy we Vrila (dziś Otinovci) w Kupres. Kiedy nie można było oprzeć się tureckiemu podbojowi nawet w Kupres, królowa wycofała się do Ston, a następnie do Dubrownika przez Konjic i Počitelj wraz z królewską świtą. Legenda głosi, że królowa i świta królowej uniknęli pościgu osmańskiego odwracając podkowy wszystkich koni. W Dubrowniku schowała miecz męża. Trzymała ten miecz „na ślubie, aby oddać się swojemu synowi Zygmuntowi, kiedy pozbędzie się tureckiej niewoli”, aby walczyć o wyzwolenie swojego kraju. Dubrownik był również zagrożony przez Turcję. Dzięki silnej działalności dyplomatycznej i dobrym stosunkom dyplomatycznym z krajami zachodnimi był w stanie zachować swoją niezależność i wolność z wielkim okupem, a królowa Katarzyna musiała opuścić Dubrownik i przybyła do Rzymu, gdzie do swojej śmierci działała, „aby wyzwolić swój kraj i bronić go. waszej wiary”. Drzewo rodzinne[3]Przypisy
Bibliografia
|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||