Győr Jakab: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej") |
|||
| (Nie pokazano 11 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| − | [[Kategoria:Strony | + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/James_Gy%C5%91r | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/James_Gy%C5%91r | ||
| Linia 16: | Linia 16: | ||
{{Redoslijed| | {{Redoslijed| | ||
|poprzednik = [[brak informacji]] | |poprzednik = [[brak informacji]] | ||
| − | |gl_članak_funkcija = [[ | + | |gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>(1291) |
|współrządzący = | |współrządzący = | ||
|następca = [[brak informacji]] | |następca = [[brak informacji]] | ||
| Linia 25: | Linia 25: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Győr Jakab''', także ''Óvári Jacob'' lub ''Kéméndi Jakab'' (pol. ''Jakub Győr'' (* nieznana, † 1314÷5), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Protoplasta rodzin szlacheckich [[Gyulai]], [[Geszti]] i [[Kéméndi]]. | + | '''Győr Jakab''', także ''Óvári Jacob'' lub ''Kéméndi Jakab'' (pol. ''Jakub Győr'' (* nieznana, † 1314÷5), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Protoplasta rodzin szlacheckich [[Gyulai]], [[Geszti]] i [[Kéméndi]]. |
==Życie== | ==Życie== | ||
| − | Jakab urodził się w | + | Jakab urodził się w rodzinie [[Óvár]] rodu [[Győr]], jako jeden z dwóch synów [[Győr I. Konrád|Konrada I]], [[Podczaszy|podczaszego królewskiego]]. Jego bratem był [[Győr III. István|Stefan III]] (fl. 1302-14). Miał także dwie siostry; Katarzynę (Katalin) – żonę [[Rátót Miske|Miske Rátóta]] (stali się oni bezpośrednimi przodkami znakomitej rodziny [[Batthyány]]) i niezidentyfikowana siostra, która poślubiła miejscowego szlachcica [[Balog György|György Baloga]] z Harsány. |
| − | Jakab poślubił Ilonę, córkę [[Kán Miklós]] | + | Jakab poślubił Ilonę, córkę [[Kán Miklós|Mikołaja Kána]] z gałęzi [[Siklós]]. W ich małżeństwie urodziło się troje lub czworo dzieci: Mikołaj był pierwszym członkiem rodziny [[Gyulai]] (obecnie [[Belvárdgyula]]), a także przodkiem jego gałęzi rodziny [[Geszti]], podczas gdy [[Győr III. Konrád|Konrad III]] osiadł w [[Kéménd]] (dziś Máriakéménd) i został głową rodziny [[Kéméndi]]. Jakab miał także dwie córki: [[Csala|Csalę]], która została zaręczona z Jakabem, synem [[Mizse]] i nieznaną z imienia córkę, która poślubiła [[Hontpázmány Cibak|Cibaka Hontpázmány]] (prawdopodobnie jest identyczna z Csalą).<ref>Engel: Genealógia (Genus Győr 1., Óvár – gałąź)</ref> |
| − | Po raz pierwszy wspomniano o nim we współczesnych zapisach w 1282 r., gdy jego leciwy ojciec | + | Po raz pierwszy wspomniano o nim we współczesnych mu zapisach w 1282 r., gdy jego leciwy ojciec Konrad I został już wydalony z posiadłości ziemskich w północno-zachodnich Węgrzech przez potężną rodzinę [[Kőszegi]]. Jakab i jego brat Stefan III mieszkali w komitacie [[Baranya]]. Tam Jakab uwikłał się w konflikt z [[Kemény, syn Lőrinca|Keménym (synem Lőrinca)]], przodkiem rodziny [[Cseményi]], którego żołnierze spalili i wymordowali jego trzy wioski, zamordowali jego sześciu włoskich poddanych i schwytali samego Jakuba. Odkupił swoją wolność za 100 srebrnych denarów. W 1285 r. kapituła Pécs oświadczyła, że czyn Kemény jest niezgodny z prawem i bezzasadny, i nakazała zapłatę odszkodowania.<ref name="Karácsonyi">Karácsonyi, János (1901). ''A magyar nemzetségek a XIV. század közepéig. II. kötet'' [''Węgierskie rody do połowy XIV wieku, Vol. 2'']. Hungarian Academy of Sciences. str. 100.</ref> Nowa siedziba gałęzi [[Óvár]] została zbudowana w [[Kéménd]] na początku lat 90. XII wieku, gdzie mieszkał również Jakab.<ref name="Engel1996">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I.'' [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 339.</ref> Gdy dominacja [[Kőszegi]] stopniowo rozszerzyła się na region [[Baranya]], zarówno Konrad, jak i Jakab stali się lojalnym zwolennikami węgierskiego króla [[III. András|Andrzeja III]]. Jakab został mianowany [[Podczaszy|podczaszym królewskim]] na krótki czas w 1291 roku.<ref name="Zsoldos2011">Zsoldos, Attila (2011). ''Magyarország világi archontológiája, 1000–1301'' [''Świecka archontologia Węgier, 1000–1301'']. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. str. 61, 171, 314.</ref> W następnym roku działał jako [[ispán]] w komitacie [[Moson]]<ref name="Zsoldos2011" />, ale pozycja ta była jedynie nominalna, ponieważ terytorium komitatu zostało zajęte przez Kőszegich od 1280 roku. Przede wszystkim Jakab pojawił się po stronie ojca we współczesnych dokumentach. |
| − | Po śmierci | + | Po śmierci Konrada w latach 1299–1302 Jakab został głową rodziny. W czasach ''[[interregnum]]'' (1301–1310) miał różne konflikty i procesy sądowe ze swoimi sąsiadami, opactwem Pécsvárad i swoim szwagrem Rátót Miske Rátótem. Czasami po 1300 r. urodzona jako muzułmanka szlachetna Eyza (lub Ejze) namówiła Jakab, aby przyczynił się do wymuszonych zaręczyn jego córki Csali i siostrzeńca Eyzi Jakaba (syna zmarłego [[palatyn]]a [[Mizse]]). W tym czasie Csala miała mniej niż 7 lat. Gdy osiągnęła dorosłość w 1319 r., zerwała zaręczyny.<ref>Bartha, Annamária (2012). ''Hatalmaskodás és nők 1301–1323 közötti okleveles források tükrében'' [''Akty Władców i Kobiet w dokumentach w latach 1301–1323'']". W: Kiss P., Attila; Piti, Ferenc; Szabados, György (eds.). Középkortörténeti tanulmányok 7. University of Szeged. str. 330.</ref> W 1300 roku Jakab stopniowo tracił swoje posiadłości w komitacie [[Baranya]]. Około 1313 r. [[Kőszegi Ivàn|Iwan Kőszegi]] zajął zamek [[Kéménd]].<ref name="Engel1996" /> Jakab zmarł niedługo potem, pod koniec 1314 r. lub na początku 1315 r.<ref name="Zsoldos2011" /> Jego dzieci były jeszcze nieletnie w chwili jego śmierci.<ref name="Karácsonyi" /> |
==Przypisy== | ==Przypisy== | ||
| Linia 54: | Linia 54: | ||
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = [[ | + | |tytulatura = [[Podczaszy królewski]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 62: | Linia 62: | ||
|opis faksymile = | |opis faksymile = | ||
|dewiza = | |dewiza = | ||
| − | |1. tytuł = [[ | + | |1. tytuł = [[Podczaszy królewski]] |
|1. od = 1291 | |1. od = 1291 | ||
|1. do = | |1. do = | ||
| Linia 77: | Linia 77: | ||
|klan = | |klan = | ||
| − | |ród = [[Győr]] | + | |ród = [[Győr (ród)|Győr]] |
|rodzina = | |rodzina = | ||
|pochodzenie = węgierskie | |pochodzenie = węgierskie | ||
Aktualna wersja na dzień 14:12, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Győr Jakab, także Óvári Jacob lub Kéméndi Jakab (pol. Jakub Győr (* nieznana, † 1314÷5), węgierski szlachcic niemieckiego pochodzenia. Protoplasta rodzin szlacheckich Gyulai, Geszti i Kéméndi. ŻycieJakab urodził się w rodzinie Óvár rodu Győr, jako jeden z dwóch synów Konrada I, podczaszego królewskiego. Jego bratem był Stefan III (fl. 1302-14). Miał także dwie siostry; Katarzynę (Katalin) – żonę Miske Rátóta (stali się oni bezpośrednimi przodkami znakomitej rodziny Batthyány) i niezidentyfikowana siostra, która poślubiła miejscowego szlachcica György Baloga z Harsány. Jakab poślubił Ilonę, córkę Mikołaja Kána z gałęzi Siklós. W ich małżeństwie urodziło się troje lub czworo dzieci: Mikołaj był pierwszym członkiem rodziny Gyulai (obecnie Belvárdgyula), a także przodkiem jego gałęzi rodziny Geszti, podczas gdy Konrad III osiadł w Kéménd (dziś Máriakéménd) i został głową rodziny Kéméndi. Jakab miał także dwie córki: Csalę, która została zaręczona z Jakabem, synem Mizse i nieznaną z imienia córkę, która poślubiła Cibaka Hontpázmány (prawdopodobnie jest identyczna z Csalą).[1] Po raz pierwszy wspomniano o nim we współczesnych mu zapisach w 1282 r., gdy jego leciwy ojciec Konrad I został już wydalony z posiadłości ziemskich w północno-zachodnich Węgrzech przez potężną rodzinę Kőszegi. Jakab i jego brat Stefan III mieszkali w komitacie Baranya. Tam Jakab uwikłał się w konflikt z Keménym (synem Lőrinca), przodkiem rodziny Cseményi, którego żołnierze spalili i wymordowali jego trzy wioski, zamordowali jego sześciu włoskich poddanych i schwytali samego Jakuba. Odkupił swoją wolność za 100 srebrnych denarów. W 1285 r. kapituła Pécs oświadczyła, że czyn Kemény jest niezgodny z prawem i bezzasadny, i nakazała zapłatę odszkodowania.[2] Nowa siedziba gałęzi Óvár została zbudowana w Kéménd na początku lat 90. XII wieku, gdzie mieszkał również Jakab.[3] Gdy dominacja Kőszegi stopniowo rozszerzyła się na region Baranya, zarówno Konrad, jak i Jakab stali się lojalnym zwolennikami węgierskiego króla Andrzeja III. Jakab został mianowany podczaszym królewskim na krótki czas w 1291 roku.[4] W następnym roku działał jako ispán w komitacie Moson[4], ale pozycja ta była jedynie nominalna, ponieważ terytorium komitatu zostało zajęte przez Kőszegich od 1280 roku. Przede wszystkim Jakab pojawił się po stronie ojca we współczesnych dokumentach. Po śmierci Konrada w latach 1299–1302 Jakab został głową rodziny. W czasach interregnum (1301–1310) miał różne konflikty i procesy sądowe ze swoimi sąsiadami, opactwem Pécsvárad i swoim szwagrem Rátót Miske Rátótem. Czasami po 1300 r. urodzona jako muzułmanka szlachetna Eyza (lub Ejze) namówiła Jakab, aby przyczynił się do wymuszonych zaręczyn jego córki Csali i siostrzeńca Eyzi Jakaba (syna zmarłego palatyna Mizse). W tym czasie Csala miała mniej niż 7 lat. Gdy osiągnęła dorosłość w 1319 r., zerwała zaręczyny.[5] W 1300 roku Jakab stopniowo tracił swoje posiadłości w komitacie Baranya. Około 1313 r. Iwan Kőszegi zajął zamek Kéménd.[3] Jakab zmarł niedługo potem, pod koniec 1314 r. lub na początku 1315 r.[4] Jego dzieci były jeszcze nieletnie w chwili jego śmierci.[2] Przypisy
Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
