Bitwa pod Sybinem: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 19 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1ba]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Hermannstadt
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Hermannstadt
Linia 18: Linia 19:
 
|}
 
|}
  
'''Bitwa pod Sybinem''', także pod ''Hermannstadt'' lub pod ''Szeben'' (rum. ''Bătălia de la Sibiu'', toczyła się między armią Królestwa Węgier a Imperium Osmańskim w dniach 18–22 marca 1442 r. W pobliżu Marosszentimre i Hermannstadt (Szeben) (dziś Sântimbru i Sybin, Rumunia). Siłami węgierskimi dowodził John Hunyadi. Hermannstadt było trzecim zwycięstwem Hunyadi nad Turkami po uldze Smederevo w 1437 r. I porażce Ishaka Bega w połowie drogi między Semendrią a Belgradem w 1441 r.
+
'''Bitwa pod Sybinem''', także pod ''Hermannstadt'' lub pod ''Szeben'' (rum. ''Bătălia de la Sibiu'', tur. ''Hermannstadt Muharebesi'') , toczyła się między armią Królestwa Węgier a [[Imperium|Imperium Osmańskim]] w dniach 18–22 marca 1442 r. w pobliżu Marosszentimre i Hermannstadt (Szeben) (dziś Sântimbru i Sybin, Rumunia). Siłami węgierskimi dowodził [[Jan Hunyady]]. Hermannstadt było trzecim zwycięstwem Hunyadyego nad Turkami po odblokowaniu Smederevo w 1437 r. i porażce Ishaka Bega w połowie drogi między Semendrią a Belgradem w 1441 r.
 
 
<small><small>The '''Battle of Hermannstadt''', also known as the '''Battle of Sibiu''' or the '''Battle of Szeben''', was fought between the army of the [[Hungarian Kingdom]] and the [[Ottoman Empire]] on March 18 and March 22, 1442, near Marosszentimre and Hermannstadt (Szeben), (today [[Sântimbru, Alba|Sântimbru]] and [[Sibiu]], [[Romania]]). The Hungarian forces were commanded by [[John Hunyadi]]. Hermannstadt was Hunyadi's third victory over the Ottomans after the relief of [[Semendria|Smederevo]] in 1437 and the defeat of Ishak Beg midway between Semendria and Belgrade in 1441. </small></small>
 
  
 
== Tło ==
 
== Tło ==
  
W 1438 r. Rabusie osmańscy zaatakowali Siedmiogród, gdzie w 1437 r. Turcy zostali pobici przez powstanie pod wodzą Buddy Antal Nagy. Przez okres do 45 dni Turcy bez pozwolenia i bez przeszkód atakowali ziemie saksońskie Transylwanii oraz węgierskie wioski i miasteczka targowe. {{#invoke: Footnotes | sfn}}
+
W 1438 r. rabusie osmańscy zaatakowali [[Siedmiogród]], gdzie w 1437 r. Turcy zostali pobici przez powstanie pod wodzą [https://en.wikipedia.org/wiki/Antal_Nagy_de_Buda Buddy Antal Nagyego]. Przez okres do 45 dni Turcy bez pozwolenia i bez przeszkód atakowali ziemie saksońskie Siedmiogrodu oraz węgierskie wioski i miasteczka targowe.<ref name=Jefferson>Jefferson, John (2012). ''The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444''. Leiden: Brill Publishers.</ref>
 
 
<small><small>In 1438 Ottoman marauders attacked [[Transylvania]], where in 1437 the Ottomans had been beaten by an uprising under [[Antal Nagy de Buda]]. For up to 45 days the Ottomans without let or hindrance attacked the [[Transylvanian Saxons|Transylvanian Saxon lands]] and Hungarian villages and market towns.{{sfn|Jefferson|2012|p=282}} </small></small>
 
 
 
W 1441 r. Do władzy doszedł John Hunyadi. Hunyadi zaatakował Osmanów w Serbii, a podczas bitwy pod Smederevo dostał to, co najlepsze z Ishaka Bey. Osmański sułtan Murad II ogłosił jesienią 1441 r., Że nalot na węgierską Transylwanię miał się odbyć w marcu 1442 r. {{# Invoke: Footnotes | sfn}} Na początku marca 1442 r. Pan marszowy Mezid Bey poprowadził 16 000 kawalerii akinji najeźdźcy do Transylwanii, przekraczając Dunaj do Wołoszczyzny w Nicopolis i maszerując formacją na północ. {{# invoke: Footnotes | sfn}}
 
  
<small><small>In 1441 [[John Hunyadi]] came to power. Hunyadi attacked the Ottomans in [[Serbian Despotate|Serbia]] and at the [[Battle of Smederevo]] got the best of Ishak bey. The Ottoman Sultan, [[Murad II]], proclaimed  in the autumn of 1441 that a raid into Hungarian Transylvania would take place in March 1442.{{sfn|Jefferson|2012|p=282}} In early March 1442, the marcher lord Mezid Bey led 16,000 ''[[akinji]]'' cavalry raiders into Transylvania, crossing the Danube to [[Wallachia]] at [[Nicopolis]] and marching north in formation.{{sfn|Jefferson|2012|p=283}} </small></small>
+
W 1441 r. do władzy doszedł Jan Hunyady. Hunyady zaatakował Osmanów w Serbii, a podczas [[Bitwa pod Smeredevem|bitwy pod Smederevem]] dostał to, co najlepsze od Ishaka-beja. Osmański sułtan [https://pl.wikipedia.org/wiki/Murad_II Murad II] ogłosił jesienią 1441 r., że atak na węgierski Siedmiogród ma się odbyć w marcu 1442 r.<ref name=Jefferson/> Na początku marca 1442 r. Mezid-bej poprowadził 16.000 kawalerii [[Akindżi|akinji]] do Siedmiogrodu, przekraczając Dunaj do Wołoszczyzny w Nikopolu i maszerując formacją na północ. <ref name=Jefferson/>
  
 
== Bitwa ==
 
== Bitwa ==
  
18 marca siły biskupa György Lépesa (2000 mężczyzn) starły się z Mezidem w pobliżu Sântimbru. Turcy zwyciężyli siłami liczb i Hunyadi został zmuszony do odwrotu, ale Mezid nie ścigał Hunyadi. Lépes został wzięty do niewoli, a Mezid ściął biskupa. {{# Invoke: Footnotes | sfn}}
+
18 marca siły biskupa [https://en.wikipedia.org/wiki/Gy%C3%B6rgy_L%C3%A9pes György Lépesa] (2.000 mężczyzn) starły się z Mezidem w pobliżu Sântimbru. Turcy zwyciężyli przewagą i Hunyady został zmuszony do odwrotu, ale Mezid nie ścigał Hunyadyego. Lépes został wzięty do niewoli, a Mezid ściął biskupa.<ref name=Jefferson/>
 
 
<small><small>On March 18 bishop [[György Lépes]]' forces (2,000 men) clashed with Mezid near Sântimbru. The Ottomans won by forces of numbers and Hunyadi was forced to retreat, but Mezid did not pursue Hunyadi. Lépes was taken prisoner and Mezid beheaded the bishop.{{sfn|Jefferson|2012|p=284}} </small></small>
 
 
 
Armia Hunyadi przegrupowała się pod Hermannstadt. Simon Kamonyai zamienił swoją zbroję na zbroję Hunyadi, aby Turcy uwierzyli, że jest Hunyadi. Kamonyai miał przeprowadzić atak czołowy, podczas gdy Hunyadi okrążył armię Mesida. Kamonyai zginął w akcji, jednak Hunyadi wraz z ciężką kawalerią Węgier zaatakował Mesida, zmiażdżył Turków i zabił Mezida. Hunyadi był w stanie okupu za głowę Lépesa za głowę Mesida. {{# Invoke: Footnotes | sfn}}
 
  
<small><small>Hunyadi's army regrouped near Hermannstadt. [[Simon Kamonyai]] swapped his armour for Hunyadi's armour so that the Turks would believe he was Hunyadi. Kamonyai was to execute a head-on attack, while Hunyadi went around Mesid's army. Kamonyai was killed in action, however Hunyadi with the Hungarian heavy cavalry charged Mesid, crushed the Turks and killed Mezid. Hunyadi was able to ransom Lépes's head with Mesid's head.{{sfn|Jefferson|2012|p=285}} </small></small>
+
Armia Hunyadyego przegrupowała się pod Hermannstadt. Simon Kamonyai zamienił swoją zbroję na zbroję Hunyadyego, aby Turcy uwierzyli, że jest Hunyady. Kamonyai miał przeprowadzić atak frontalny, podczas gdy Hunyady okrążył armię Mesida. Kamonyai zginął w akcji, jednak Hunyady wraz z ciężką kawalerią Węgier zaatakował Mesida, zmiażdżył Turków i zabił Mezida. Hunyady głową Mezida zapłącił okup za głowę Lépesa.<ref name=Jefferson/>
  
 
== Wynik ==
 
== Wynik ==
  
W odwecie za porażkę i śmierć Mezida, Shehabbedin, beylerbey z Rumelii, zaatakował Siedmiogród. W bitwie o Żelazną Bramę w pobliżu Dunaju Hunyadi zniszczył armię Shehabbedin w drugim największym zwycięstwie w karierze Hunyadi, przewyższonym jedynie przez jego rozgrom armii sułtana osmańskiego w 1456 r. Podczas oblężenia Belgradu. {{# Invoke: Footnotes | sfn}}
+
W odwecie za porażkę i śmierć Mezida, Shehabbedin, beylerbey z Rumelii, zaatakował Siedmiogród. W [[Bitwa o Żelazną Bramę|bitwie o Żelazną Bramę]] w pobliżu Dunaju Hunyady zniszczył armię Shehabbedin w drugim największym zwycięstwie w karierze, przewyższonym jedynie przez jego pogrom armii sułtana osmańskiego w 1456 r. podczas [[Nándorfehérvár ostroma|oblężenia Belgradu]].<ref name=Jefferson/>
 
 
<small><small>In retaliation for Mezid's defeat and death, Shehabbedin, the beylerbey of [[Rumelia]], invaded Transylvania. In the [[Battle of the Iron Gate]], near the [[Danube]], Hunyadi wiped out Shehabbedin's army in the second greatest victory of Hunyadi's career, surpassed only by his rout of the Ottoman sultan's army in 1456 at the [[Siege of Belgrade (1456)|Siege of Belgrade]].{{sfn|Jefferson|2012|pp=290–291}} </small></small>
 
 
 
== Citations ==
 
{{izvori}}
 
  
 
== Referencje ==
 
== Referencje ==
Linia 59: Linia 45:
 
|
 
|
 
{{Wojna infobox
 
{{Wojna infobox
  |nazwa        = Bitwa pod Sybinem
+
  |nazwa        = Bitwa pod Sybinem<br>Bitwa pod Hermannstadt<br>Bitwa pod Szeben<br>Bătălia de la Sibiu (rum.)<br>Hermannstadt Muharebesi (tur.)
 
  |epoka        = średniowiecze
 
  |epoka        = średniowiecze
 
  |konflikt    = wojny [[Imperium Osmańskie]]go w Europie
 
  |konflikt    = wojny [[Imperium Osmańskie]]go w Europie
Linia 66: Linia 52:
 
  |czas        = 18 i 22 marca 1442
 
  |czas        = 18 i 22 marca 1442
 
  |miejsce      = Marosszentimre i Hermannstadt (Szeben), [[Królestwo Wegier]]<br /><small>(today: ''[[Sântimbru, Alba|Sântimbru]]'' i ''[[Sibiu]], Romania'')</small>
 
  |miejsce      = Marosszentimre i Hermannstadt (Szeben), [[Królestwo Wegier]]<br /><small>(today: ''[[Sântimbru, Alba|Sântimbru]]'' i ''[[Sibiu]], Romania'')</small>
  |terytorium  = [[Królestwo Węgier]] - Siedmiogród
+
  |terytorium  = [[Królestwo Węgier]] Siedmiogród
 
  |przyczyna    =  
 
  |przyczyna    =  
 
  |wynik        = 18 marca: zwycięstwo Turków<br/>22 marca: zwycięstwo Węgrów<ref>''A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East'', Vol. I, ed. Spencer C. Tucker, (ABC-CLIO, 2010), 337.</ref>
 
  |wynik        = 18 marca: zwycięstwo Turków<br/>22 marca: zwycięstwo Węgrów<ref>''A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East'', Vol. I, ed. Spencer C. Tucker, (ABC-CLIO, 2010), 337.</ref>
  |strona1      = [[Image:Coa_Hungary_Country_History_Vladislaus_I_(1440–1444).svg|20px]] [[Królestwo Węgier]]
+
  |strona1      = [[Plik:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]] [[Królestwo Węgier]]
  
 
  |strona2      = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Imperium Osmańskie]]
 
  |strona2      = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Imperium Osmańskie]]
  
  |dowódca1    = [[File:Coa Hungary Country History (15th century).svg|20px]]&nbsp;[[Hunyadi János|Jan Hunyady]]<br>[[György Lépes]] '''†'''
+
  |dowódca1    = [[Plik:Coa_Hungary_Family_Hunyadi_János_(extended)_big.svg|20px]]&nbsp;[[Hunyadi János]]<br>
 +
[[Plik:Coat_of_arms_of_Transylvania.svg|20px]]&nbsp;[[Lépes György]] '''†'''
  
 
  |dowódca2    = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Mezid Bey]] Vidyna '''†'''
 
  |dowódca2    = [[File:Flag of the Ottoman Sultanate (1299-1453).svg|24px]] [[Mezid Bey]] Vidyna '''†'''
Linia 80: Linia 67:
 
  |siły1        = ~ 10.000 ludzi
 
  |siły1        = ~ 10.000 ludzi
 
  |siły2        = ~ 25.000 ludzi
 
  |siły2        = ~ 25.000 ludzi
  |straty1      = ~ 2.000 - 4.000 ludzi
+
  |straty1      = ~ 2.000 4.000 ludzi
  |straty2      = ~15.000 - 20.000
+
  |straty2      = ~15.000 20.000
  
 
  |lokalizacja  = Lokalizacja obecnie
 
  |lokalizacja  = Lokalizacja obecnie
Linia 88: Linia 75:
 
  |commons      =  
 
  |commons      =  
 
}}
 
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 
{{Wojny węgiersko-tureckie}}
 
{{Wojny węgiersko-tureckie}}
 
{{Serbian-Ottoman Wars (Medieval)}}
 
{{Serbian-Ottoman Wars (Medieval)}}
 
|}
 
|}
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
{{SORTUJ:Sybin, bitwa}}
  
 
[[Kategoria:Bitwy]]
 
[[Kategoria:Bitwy]]
 
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Imperium Osmańskiego]]
[[Kategoria:Bitwy Imperium Osmańskiego]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Węgier]]
[[Kategoria:Bitwy Królestwa Węgier]]
+
[[Kategoria:Bitwy w historii Siedmiogrodu]]
[[Kategoria:Bitwy siedmiogrodzkie]]
 

Aktualna wersja na dzień 14:47, 7 mar 2021

Bitwa pod Sybinem, także pod Hermannstadt lub pod Szeben (rum. Bătălia de la Sibiu, tur. Hermannstadt Muharebesi) , toczyła się między armią Królestwa Węgier a Imperium Osmańskim w dniach 18–22 marca 1442 r. w pobliżu Marosszentimre i Hermannstadt (Szeben) (dziś Sântimbru i Sybin, Rumunia). Siłami węgierskimi dowodził Jan Hunyady. Hermannstadt było trzecim zwycięstwem Hunyadyego nad Turkami po odblokowaniu Smederevo w 1437 r. i porażce Ishaka Bega w połowie drogi między Semendrią a Belgradem w 1441 r.

Tło

W 1438 r. rabusie osmańscy zaatakowali Siedmiogród, gdzie w 1437 r. Turcy zostali pobici przez powstanie pod wodzą Buddy Antal Nagyego. Przez okres do 45 dni Turcy bez pozwolenia i bez przeszkód atakowali ziemie saksońskie Siedmiogrodu oraz węgierskie wioski i miasteczka targowe.[1]

W 1441 r. do władzy doszedł Jan Hunyady. Hunyady zaatakował Osmanów w Serbii, a podczas bitwy pod Smederevem dostał to, co najlepsze od Ishaka-beja. Osmański sułtan Murad II ogłosił jesienią 1441 r., że atak na węgierski Siedmiogród ma się odbyć w marcu 1442 r.[1] Na początku marca 1442 r. Mezid-bej poprowadził 16.000 kawalerii akinji do Siedmiogrodu, przekraczając Dunaj do Wołoszczyzny w Nikopolu i maszerując formacją na północ. [1]

Bitwa

18 marca siły biskupa György Lépesa (2.000 mężczyzn) starły się z Mezidem w pobliżu Sântimbru. Turcy zwyciężyli przewagą i Hunyady został zmuszony do odwrotu, ale Mezid nie ścigał Hunyadyego. Lépes został wzięty do niewoli, a Mezid ściął biskupa.[1]

Armia Hunyadyego przegrupowała się pod Hermannstadt. Simon Kamonyai zamienił swoją zbroję na zbroję Hunyadyego, aby Turcy uwierzyli, że jest Hunyady. Kamonyai miał przeprowadzić atak frontalny, podczas gdy Hunyady okrążył armię Mesida. Kamonyai zginął w akcji, jednak Hunyady wraz z ciężką kawalerią Węgier zaatakował Mesida, zmiażdżył Turków i zabił Mezida. Hunyady głową Mezida zapłącił okup za głowę Lépesa.[1]

Wynik

W odwecie za porażkę i śmierć Mezida, Shehabbedin, beylerbey z Rumelii, zaatakował Siedmiogród. W bitwie o Żelazną Bramę w pobliżu Dunaju Hunyady zniszczył armię Shehabbedin w drugim największym zwycięstwie w karierze, przewyższonym jedynie przez jego pogrom armii sułtana osmańskiego w 1456 r. podczas oblężenia Belgradu.[1]

Referencje

  • Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers. ISBN 978 90 04 21904 5.

Źródło

  • Pál Földi. Nagy hadvezérek ("Great Warlords"), Anno Publisher,

Bitwa pod Sybinem
Bitwa pod Hermannstadt
Bitwa pod Szeben
Bătălia de la Sibiu (rum.)
Hermannstadt Muharebesi (tur.)

wojny Imperium Osmańskiego w Europie
Czas 18 i 22 marca 1442
Miejsce Marosszentimre i Hermannstadt (Szeben), Królestwo Wegier
(today: Sântimbru i Sibiu, Romania)
Terytorium Królestwo Węgier – Siedmiogród
Wynik 18 marca: zwycięstwo Turków
22 marca: zwycięstwo Węgrów[2]
Strony konfliktu
Coa Hungary Country History (15th century).svg Królestwo Węgier Fictitious Ottoman flag 1.svg Imperium Osmańskie
Dowódcy
Plik:Coa Hungary Family Hunyadi János (extended) big.svg Hunyadi János

Coat of arms of Transylvania.svg Lépes György

Fictitious Ottoman flag 1.svg Mezid Bey Vidyna
Siły
~ 10.000 ludzi ~ 25.000 ludzi
Straty
~ 2.000 – 4.000 ludzi ~15.000 – 20.000

Lokalizacja obecnie

współczesna Rumunia
współczesna Rumunia
Hungary Arms.svg Wojny węgiersko-tureckie Emblem of Turkey.svg

Nikopolis (1396)  ♦  Oblężenie Belgradu (1440)  ♦  Jałomica (1442)  ♦  Sybin (1442)  ♦  Bitwa pod Zlaticą (1443)  ♦  Nisz (1443)  ♦  Bitwa pod Kunowicą (1444)  ♦  Kosowe Pole (1448)  ♦  Bitwa pod Kruševac (1454)  ♦  Bitwa pod Belgradem (1456)  ♦  Vaslui (1475)  ♦  Šabac (1476)  ♦  Bitwa na Chlebowym Polu (1479)  ♦  Bitwa w wawozie Vrpilam (1491)  ♦  Krbavsko Polje (1493)  ♦  Bitwa pod Dubicą (1513)  ♦  Oblężenie Zimony (1521)  ♦  Oblężenie Szabács (1521)  ♦  Upadek Belgradu (1521)  ♦  Oblężenie Ostrovicy (1523)  ♦  Upadek Petrovaradina (1526)  ♦  Bitwa pod Mohaczem (1526)  ♦  Bitwa pod Pusztamarót (1526)  ♦  Güns (1532)  ♦  Eger (1552)  ♦  Szigetvár (1566)  ♦  Calugareni (1595)

Coat of arms of the Serbian Despotate.svg Wojny serbsko-tureckie Emblem of Turkey.svg

Gallipoli - Stephaniana - Sırp - Sındığı - Maritsa - Dubravnica - Savra - Pločnik - Bileća - Kosovo Polje - Tripolje - Kosmidion - Despotovac - Przełęcz Vitosha - Smederevo - Belgrade - Novo Brdo - Niš - Zlatica - Kunovica - Leskovac - Kruševac - Smederevo - Belgrade

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Jefferson, John (2012). The Holy Wars of King Wladislas and Sultan Murad: The Ottoman-Christian Conflict from 1438–1444. Leiden: Brill Publishers.
  2. A Global Chronology of Conflict: From the Ancient World to the Modern Middle East, Vol. I, ed. Spencer C. Tucker, (ABC-CLIO, 2010), 337.