Вук Гргуревић Бранковић: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 19 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:2]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Vuk_Grgurevi%C4%87
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vuk_Grgurevi%C4%87&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Vuk_Grgurevi%C4%87_Brankovi%C4%87
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Vuk_Grgurevi%C4%87_Brankovi%C4%87
Linia 6: Linia 13:
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 
}}
 
}}
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
+
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Vuk_Grgurevi%C4%87
 
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Vuk_Grgurevi%C4%87&action=history
 
|nota    = angielski
 
}}
 
 
{|
 
{|
 
|
 
|
Linia 21: Linia 23:
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
|poprzednik        = [[Stephen Tomašević of Bosnia|Stephen Tomašević]] ([[1459]])
+
|poprzednik        = [[Stefan Tomaszević Kotromanić]] ([[1459]])
|gl_članak_funkcija = [[List of Serbian rulers|Serbian Despot]] ([[1471]]–[[1485]])
+
|gl_članak_funkcija = [[Despotat Serbii|Despot Serbii]]<br>([[1471]]–[[1485]])
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
|następca          = [[Đorđe Branković]]
+
|następca          = [[Đurađ Branković]] ([[1444]]-[[1456]])
 
}}  
 
}}  
  
Linia 31: Linia 33:
 
|}
 
|}
  
'''Вук Гргуревић Бранковић''' (Vuk Grgurević Branković) (* ok.[[1440]], † 16 kwietnia [[1485]]), serbski szlchcic, [[Despoci Serbscy na Węgrzech|despota serbski na Węgrzech]] latach 1465-1485.  
+
'''Вук Гргуревић Бранковић''' (Vuk<ref><small><sup>'''Uwaga:1:'''</sup>  '''Imię''': Nazywał się Vuk, ojciec miał na imię Grgur, był członkiem dynastii Branković, stąd zgodnie z kulturą nazewnictwa jego pełne imię to Vuk Grgurević Branković. Jego nazwisko czasami pochodzi od Stefana, po jego wuju Despocie Stefanie.</ref> Grgurević Branković) (* ok.[[1440]], † 16 kwietnia [[1485]]), serbski szlachcic, [[Despoci Serbscy na Węgrzech|despota serbski na Węgrzech]] latach 1465–1485.  
  
Wnuk [[Jerzy I Branković|Jerzego I Brankovicza]]. Po utracie niepodległości przez [[Serbia|Serbię]] w [[1459]] był w służbie tureckiej. W 1465 udał się na emigrację do [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], gdzie przebywało wielu serbskich uchodźców. Uczestniczył w wojnach Węgrów przeciwko Polsce, Czechom, Austriakom i Turkom. W 1471 uzyskał tytuł [[despota|despoty]] i duże posiadłości na terytorium dzisiejszej [[Wojwodina|Wojwodiny]], które wcześniej wchodziło w skład despotatu serbskiego za panowania Jerzego I Brankovicza. Był uczestnikiem [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwy na Chlebowym Polu]]. Jego następcą został [[Jerzy II Branković]].  
+
Wnuk [[Jerzy I Branković|Jerzego I Brankovicza]]. Po utracie niepodległości przez [[Serbia|Serbię]] w [[1459]] był w służbie tureckiej. W 1465 udał się na emigrację do [[Maciej Korwin|Macieja Korwina]], gdzie przebywało wielu serbskich uchodźców. Uczestniczył w wojnach Węgrów przeciwko Polsce, Czechom, Austriakom i Turkom. W 1471 uzyskał tytuł [[despota|despoty]] i duże posiadłości na terytorium dzisiejszej [[Wojwodina|Wojwodiny]], które wcześniej wchodziło w skład despotatu serbskiego za panowania Jerzego I Brankovicza. Był uczestnikiem [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwy na Chlebowym Polu]]. Jego następcą został [[Đurađ Branković|Jerzy II Branković]].
 
 
Vuk Grgurević Branković (serbski cyrylica: Вук Гргуревић Бранковић [A]; ok. 1440 - 16 kwietnia 1485), był tytułowym Despotem Serbii od 1471 r. Do śmierci w 1485 r. Odziedziczył tytuł despota (jako spadkobierca tron pod okupacją Imperium Osmańskiego), króla Macieja Korwina, i rządził większością dzisiejszych Wojwodiny, pod zwierzchnictwem Królestwa Węgier. Znany jest w serbskiej poezji epickiej ze względu na męstwo i heroizm, i nazywa się Vuk ognisty smok (serbski: Змај Огњени Вук / Zmaj Ognjeni Vuk), Vuk the Dragon-Despot lub po prostu Dragon; dowodził armią węgierską (Armią Czarną) w kilku swoich bitwach przeciwko Turkom. Uważany jest za założyciela klasztoru Grgeteg.
 
 
 
<small><small><small><small>'''Vuk Grgurević Branković''' ({{lang-sr-cyrl|Вук Гргуревић Бранковић}}{{Cref2|A|Name}}; ca. 1440 – April 16, 1485), was the titular [[Despot of Serbia]] from 1471 until his death in 1485. He inherited the title of ''[[Despot (court title)|despot]]'' (as an heir to the throne now under occupation of the [[Ottoman Empire]]), by King [[Matthias Corvinus]], and ruled most of present-day [[Vojvodina]], under the overlordship of the [[Kingdom of Hungary]]. He is known in [[Serbian epic poetry]] for his [[valour]] and heroism, and is called '''Vuk the Fiery Dragon''' ({{lang-sr|Змај Огњени Вук}} / ''Zmaj Ognjeni Vuk''), '''Vuk the Dragon-Despot''', or simply '''the Dragon'''; he commanded the Hungarian army (''[[Black Army of Hungary|Black Army]]'') in several of its battles against the Ottomans. He is considered the founder of [[Grgeteg monastery]]. </small></small></small></small>
 
  
 
== Życiorys ==
 
== Życiorys ==
Linia 49: Linia 47:
 
Walczył o Węgry przeciwko Czechom, Polakom, Austriakom i Turkom. W 1471 roku uzyskał tytuł [[Despot Serbii|despoty Serbii]], a także zyskał duży majątek we współczesnej Wojwodinie, która wcześniej należała do despoty Durada Brankovićia. Wśród jego posiadłości byli [[Stari Slankamen|Slankamen]], [[Kupinovo]], [[Zrenjanin]], [[Berkasovo]], [[Irig, Serbia|Irig]], [[Vršac]] itp.
 
Walczył o Węgry przeciwko Czechom, Polakom, Austriakom i Turkom. W 1471 roku uzyskał tytuł [[Despot Serbii|despoty Serbii]], a także zyskał duży majątek we współczesnej Wojwodinie, która wcześniej należała do despoty Durada Brankovićia. Wśród jego posiadłości byli [[Stari Slankamen|Slankamen]], [[Kupinovo]], [[Zrenjanin]], [[Berkasovo]], [[Irig, Serbia|Irig]], [[Vršac]] itp.
  
Jego najsłynniejsze wyprawy wojskowe odbyły się w 1476 r., gdy zajął Srebrenicę i walczył pod [[Šabac]] i [[Smederevo]], a w 1480 r., gdy zaatakował Sarajewo. W 1479 r. wraz z [[Dmitar Jakšić|Dymitrem Jakšićiiem]] poprowadził serbskie oddziały lekkiej kawalerii w [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwie na Chlebowym Polu]], niedaleko Zsibót. W decydującym momencie bitwy '''husarzy''' węgierscy i serbscy zaatakowali centrum osmańskie i rozbili ich szeregi, co zadecydowało o wyniku bitwy. W 1481 r. walczył z Turkami w Serbii i sprowadził stamtąd (okolice Kruševaca) około 50 000 ludzi, którzy osiedlili się w Banacie, głównie w okolicach [[Timișoara]].
+
Jego najsłynniejsze wyprawy wojskowe odbyły się w 1476 r., gdy zajął Srebrenicę i walczył pod [[Šabac]] i [[Smederevo]], a w 1480 r., gdy zaatakował Sarajewo. W 1479 r. wraz z [[Dmitar Jakšić|Dymitrem Jakšićiiem]] poprowadził serbskie oddziały lekkiej kawalerii w [[Bitwa na Chlebowym Polu|bitwie na Chlebowym Polu]], niedaleko Zsibót. W decydującym momencie bitwy ciężka jazda węgierska i serbska zaatakowała centrum osmańskie i rozbiła ich szeregi, co zadecydowało o wyniku bitwy. W 1481 r. walczył z Turkami w Serbii i sprowadził stamtąd (okolice Kruševaca) około 50.000 ludzi, którzy osiedlili się w Banacie, głównie w okolicach [[Timișoara]].
  
Vuk używał pseudonimu Dojčin Petar, co pokazują niektóre jego listy. '''Wieki później podejrzewano o spadek. Cesarska cenzura spowodowała zajęcie i zniszczenie każdej kopii numeru Almanach de Gotha z 1808 r. W rzeczywistości urząd cenzury stwierdził, że słowo „genealogia” jest obelgą, ponieważ Bonapartes nie mógł go wytworzyć, a słowo tendencyjne zostało stłumione.''' [1] [2]
+
'''[...]'''
 
 
<small><small><small><small>Vuk worked together with alias [[Dojčin Petar]], which demonstrates in some of his letters. An inheritance was suspected centuries later. Imperial censorship caused every copy of the 1808 issue of the [[Almanach de Gotha]] to be seized and destroyed. In fact the censorship office found the word "genealogy" to be an insult.since the [[Bonapartes]] could not ''produce'' one and the tendentious word was suppressed.<ref>Narodna starina: časopis za historiju i etnografiju južnih Slovena, svezak 3-6, str. 199-200, biskup Pavao Butorac, Josip Matasović, Muzej grada Zagreba, 1924.</ref><ref>Secrets of the Gotha, [[Ghislain de Diesbach]], Chapman & Hall, 1967.</ref> </small></small></small></small>
 
  
 
== Posiadłości ==
 
== Posiadłości ==
  
Jego terytorium nazywało się „Mała Raszka” (Мала Рашка). [3]
+
Jego terytorium nazywało się „Mała Raszka” (Мала Рашка).<ref name="Lazić">Sima Lukin Lazić (1894). ''[https://books.google.com/books?id=H25EAQAAMAAJ Kratka povjesnica Srba: od postanja Srpstva do danas]''. Štamparija Karla Albrehta. str. 149.</ref>
  
==Titles==
+
== Tytuły ==
  
*"Despot of the Kingdom of Rascia".<ref name="Lazić1894"/>
+
*"Despot Królestwa Raszki".<ref name="Lazić"/>
  
 
== Rodzina ==
 
== Rodzina ==
Linia 92: Linia 88:
 
== Dziedzictwo ==
 
== Dziedzictwo ==
  
[[File:Grgeteg mon.jpg|thumb|200px|left|Monaster [[Grgeteg]] ufundowany przez Vuka Grgurevićia]]
+
[[File:Grgeteg mon.jpg|thumb|200px|Monaster [[Grgeteg]] ufundowany przez Vuka Grgurevićia]]
 
 
Zgodnie z tradycją Vuk Grgurević założył klasztor Grgeteg w 1471 roku.
 
  
<small><small><small><small>According to tradition, Vuk Grgurević founded the [[Grgeteg monastery]] in 1471. </small></small></small></small>
+
Zgodnie z tradycją Vuk Grgurević założył prawosławny klasztor [https://pl.wikipedia.org/wiki/Monaster_Grgeteg Grgeteg] w 1471 roku.
  
 
== Zobacz także ==
 
== Zobacz także ==
Linia 120: Linia 114:
 
* [https://web.archive.org/web/20100826111453/http://www.sluzba.vojvodina.gov.rs/SEKRETARIJATI-V/MANJINE/manjine-koliko-se-poznajemo/web-tekst/Brosura-ceo-tekst.htm Istorijske ličnosti]
 
* [https://web.archive.org/web/20100826111453/http://www.sluzba.vojvodina.gov.rs/SEKRETARIJATI-V/MANJINE/manjine-koliko-se-poznajemo/web-tekst/Brosura-ceo-tekst.htm Istorijske ličnosti]
  
==Przypisy ==
+
==Przypisy i uwaga ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
  
Linia 152: Linia 146:
 
  |matka            = Jelisaveta Nn
 
  |matka            = Jelisaveta Nn
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
  |1. związek        = żona
+
  |1. związek        = Żona nieślubna
 
  |1. związek z      = [[Barbara Frankopan]]
 
  |1. związek z      = [[Barbara Frankopan]]
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  

Aktualna wersja na dzień 15:02, 7 mar 2021

Вук Гргуревић Бранковић (Vuk[1] Grgurević Branković) (* ok.1440, † 16 kwietnia 1485), serbski szlachcic, despota serbski na Węgrzech latach 1465–1485.

Wnuk Jerzego I Brankovicza. Po utracie niepodległości przez Serbię w 1459 był w służbie tureckiej. W 1465 udał się na emigrację do Macieja Korwina, gdzie przebywało wielu serbskich uchodźców. Uczestniczył w wojnach Węgrów przeciwko Polsce, Czechom, Austriakom i Turkom. W 1471 uzyskał tytuł despoty i duże posiadłości na terytorium dzisiejszej Wojwodiny, które wcześniej wchodziło w skład despotatu serbskiego za panowania Jerzego I Brankovicza. Był uczestnikiem bitwy na Chlebowym Polu. Jego następcą został Jerzy II Branković.

Życiorys

Syn Grgura Brankovića i wnuk despota Durada Brankovićia i Ireny Kantakuzeny. Jego ojciec Grgur został oślepiony przez Turków w 1441 r.

Po upadku serbskiego despotatu w 1459 r. Vuk został osmańskim wasalem, ale w 1465 r. przystąpił do służby u Macieja Korwina i został dowódcą serbskich oddziałów wojskowych na Syrmii.

Vuk zyskał wielką reputację za odwagę i zyskał przydomek „Zmaj Ognjeni”, co przekłada się na „Ognistego Smoka”. Jego imię „Vuk” w języku serbskim oznacza „wilka”, więc jego pseudonim „Zmaj Ognjeni Vuk” w rzeczywistości oznaczał „Ognistego smoka wilka”. Jest bohaterem wielu epickich piosenek serbskich.

Walczył o Węgry przeciwko Czechom, Polakom, Austriakom i Turkom. W 1471 roku uzyskał tytuł despoty Serbii, a także zyskał duży majątek we współczesnej Wojwodinie, która wcześniej należała do despoty Durada Brankovićia. Wśród jego posiadłości byli Slankamen, Kupinovo, Zrenjanin, Berkasovo, Irig, Vršac itp.

Jego najsłynniejsze wyprawy wojskowe odbyły się w 1476 r., gdy zajął Srebrenicę i walczył pod Šabac i Smederevo, a w 1480 r., gdy zaatakował Sarajewo. W 1479 r. wraz z Dymitrem Jakšićiiem poprowadził serbskie oddziały lekkiej kawalerii w bitwie na Chlebowym Polu, niedaleko Zsibót. W decydującym momencie bitwy ciężka jazda węgierska i serbska zaatakowała centrum osmańskie i rozbiła ich szeregi, co zadecydowało o wyniku bitwy. W 1481 r. walczył z Turkami w Serbii i sprowadził stamtąd (okolice Kruševaca) około 50.000 ludzi, którzy osiedlili się w Banacie, głównie w okolicach Timișoara.

[...]

Posiadłości

Jego terytorium nazywało się „Mała Raszka” (Мала Рашка).[2]

Tytuły

  • "Despot Królestwa Raszki".[2]

Rodzina

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
16. Branko Mladenović
 
 
 
 
 
 
 
8. Vuk Branković
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
4. Đurađ I Branković
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
18. Lazar I Hrebeljanović
 
 
 
 
 
 
 
9. Mara Lazarević
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
19. Milica Nemanjić
 
 
 
 
 
 
 
2. Grgur Branković
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
20. Demetrios I Kantakouzenos
 
 
 
 
 
 
 
10. Theodore Kantakouzenos
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
5. Eirene Kantakouzene
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
22. John Uroš
 
 
 
 
 
 
 
11. Jelena
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
23. Hlapena (?)
 
 
 
 
 
 
 
1. Vuk Grgurević
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Vuk was married to Barbara Frankopan.

Dziedzictwo

Plik:Grgeteg mon.jpg
Monaster Grgeteg ufundowany przez Vuka Grgurevićia

Zgodnie z tradycją Vuk Grgurević założył prawosławny klasztor Grgeteg w 1471 roku.

Zobacz także

Źródła

Bibliografia

  • [[5]]
  • Dr. Aleksa Ivić, Istorija Srba u Vojvodini, Novi Sad, 1929.
  • Dr. Dušan J. Popović, Srbi u Vojvodini, knjiga 1, Novi Sad, 1990.
  • Ćirković, Sima (2004). The Serbs. Malden: Blackwell Publishing.

Linki zewnętrzne

Przypisy i uwaga

  1. Uwaga:1: Imię: Nazywał się Vuk, ojciec miał na imię Grgur, był członkiem dynastii Branković, stąd zgodnie z kulturą nazewnictwa jego pełne imię to Vuk Grgurević Branković. Jego nazwisko czasami pochodzi od Stefana, po jego wuju Despocie Stefanie.
  2. 2,0 2,1 Sima Lukin Lazić (1894). Kratka povjesnica Srba: od postanja Srpstva do danas. Štamparija Karla Albrehta. str. 149.

Vuk Grgurević Branković (serb.)

Despota Serbii
Vuk Branković Smok, Despota Serbii
Vuk Branković Smok, Despota Serbii
Coat of arms
Coat of arms
Despot Serbii
Okres od 1471
do 1485
Poprzednik Stefan Tomaszević Kotromanić
Następca Đurađ Branković
Dane biograficzne
Dynastia Branković
Państwo {{{państwo}}}
Urodziny ok.1440
Śmierć 16 kwietnia 1485
Ojciec Grgur Branković
Matka Jelisaveta Nn
Żona nieślubna Barbara Frankopan