Szécsényi Kónya: Różnice pomiędzy wersjami
(→1) |
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej") |
||
| (Nie pokazano 17 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/K%C3%B3nya_Sz%C3%A9cs%C3%A9nyi | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/K%C3%B3nya_Sz%C3%A9cs%C3%A9nyi | ||
| Linia 25: | Linia 26: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Szécsényi Kónya''' lub ''Konya'' (chor. ''Konja Széchényi'') († 1367), węgierski szlachcic, [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1366-1367) za panowania króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]]. | + | '''Szécsényi Kónya''' lub ''Konya'' (chor. ''Konja Széchényi'') (* nieznana, † 1367), węgierski szlachcic, [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1366-1367) za panowania króla Węgier [[I. Lajos|Ludwika I]]. |
| − | |||
| − | |||
==Życiorys== | ==Życiorys== | ||
| − | Nazywał się Mikołaj, ale współcześni (nawet w oficjalnych dokumentach) nazywali go wyłącznie „Kónya” po opadających uszach. Urodził się w potężnej rodzinie [[Szécsényi]] jako najmłodszy syn [[Szécsényi Tamás|Tomasza Szécsényi]], [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]] i jego pierwszej żony, nieznanej z imienia córki szlachcica [[Visontai Péter|Piotra | + | Nazywał się Mikołaj, ale współcześni (nawet w oficjalnych dokumentach) nazywali go wyłącznie „Kónya” po opadających uszach. Urodził się w potężnej rodzinie [[Szécsényi]] jako najmłodszy syn [[Szécsényi I. Tamás|Tomasza I Szécsényi]], [[wojewoda|wojewody Siedmiogrodu]] i jego pierwszej żony, nieznanej z imienia córki szlachcica [[Visontai Péter|Piotra Visontaia]] z klanu [[Aba]]. Jego braćmi byli: [[Szécsényi Mihály|Michał]], [[biskup Vác]], a następnie [[biskup Egeru]] i Stefan, o którym wspomniano tylko raz w 1331 r. Po śmierci matki Tomasz Szécsényi poślubił Annę, księżną oświęcimską. W małżeństwie urodziło się troje dzieci, ale wszystkie z nich (przyrodnie rodzeństwo Kónyi: Kaspar, Władysław I i Anna) zmarły w dzieciństwie.<ref name="gen">Engel: ''Genealógia'' (Genus Kacsics, 4. Szécsényi - gałąź)</ref> |
| − | + | Kónya po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach jako młody dworzanin w 1327 r., gdy już pełnił funkcję stolnika królowej [[Elżbieta Łokietkówna|Elżbiety]], małżonki króla Węgier [[I. Károly|Karola I]]<ref name="Engel">Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457'', I. [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. str. 23, 59, 130, 157, 167, 170, 196, 292, 307, 313.</ref>. Pomimo funkcji dworskiej nie był obecny 17 kwietnia 1330 r., gdy [[Záh III. Felicián|Felicjan Záh]] wpadł do jadalni pałacu królewskiego w Wyszehradzie z mieczem w ręku i zaatakował rodzinę królewską. Jednak ''[[familiaris]]'' Kónyi, jego zastępca [[Cselenfi János|János Cselenfi]] dźgnął zabójcę, a przybywający królewscy strażnicy zabili Felicjana.<ref>Bertényi, Iván (1989). ''Nagy Lajos király'' [''Król Ludwik Wielki'']. Kossuth Könyvkiadó. str. 48.</ref> Szécsényi pełnił funkcję podczaszego na dworze królowej do 1340 r.<ref name="Engel" /> | |
| − | |||
| − | Kónya po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach jako młody dworzanin w 1327 r., gdy już pełnił funkcję | ||
| − | |||
| − | |||
[[File:Ecseg légifotó.jpg|thumb|left|Ruiny zamku [[Ecseg]]]] | [[File:Ecseg légifotó.jpg|thumb|left|Ruiny zamku [[Ecseg]]]] | ||
| − | + | Kónya został wiernym stronnikiem Ludwika I, który wstąpił na tron w 1342 r. po śmierci ojca. Matka króla, Elżbieta „działała jak współregent” przez dziesięciolecia, ponieważ wywierała na syna potężny wpływ, co również podkreślało rosnące wpływy jej dworzanina Szécsényiego. Aktywnie uczestniczył w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|neapolitańskich kampaniach Ludwika Wielkiego]], mieszkając we Włoszech przez lata. Brał udział w oblężeniu [[Corato]], prowadząc garnizon złożony z żołnierzy węgierskich i "lombardzkich" i „lombardzkich”<ref name="Markó">Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. str. 293, 463.</ref>. Służył jako [[ispán]] komitatów: [[Sáros]] i [[Szepes]] od 1346 do 1349 r. oraz komitatu [[Nógrád]] od 1346 do 1350 r. (był również właścicielem zamku Szanda).<ref name="Engel" /> Został wymieniony jako kasztelan zamku [[Csejte]] (obecnie Čachtice na Słowacji) w 1354 r.<ref name="Engel" /> W latach 1354–1360 służył jako [[ispán]] w komitacie [[Gömör]] i kasztelan zamku [[Fülek]] (dziś w Fiľakovo na Słowacji)<ref name="Engel" />. Był [[ispán]]em komitatu [[Pozsony]], zachowując godność od 1360 do 1362 r.<ref name="Engel" /> Skończył karierę jako [[ban Dalmacji i Chorwacji]], pełniąc tę funkcję od 1366 r. do śmierci w następnym roku.<ref name="Engel" /> | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | + | Kónya poślubił Elżbietę Haschendorfer, córkę austriackiego szlachcica Wulfinga I Haschendorfera z Haschendorf (obecnie część Neckenmarkt w Austrii). Po tym, jak jej brat Wulfing II zginął podczas oblężenia Zadaru (1346 r.) i nie pozostawił męskich spadkobierców, król Ludwik w 1347 nadał Elżbiecie status syna, upoważniając ją do odziedziczenia majątku ziemskiego ojca. W wyniku tego Szécsényi nabył zamek [[Ecseg]] i inne posiadłości przez swoją żonę, które następnie należały do posiadłości [[Hollókő]] (i wkrótce został zburzony przez samych Szécsénych).<ref name="Engel" /> Para miała trzech synów: [[Szécsényi Frank|Franka]], Mikołaja I i [[Szécsényi Simon|Szymona]]. Frank i Szymon zostali baronami za panowania [[Zygmunt]]a Luksemburskiego, który nadal powiększał ich bogactwo rodzinne i obdarzał ważnymi godnościami<ref name="Markó" />, podczas gdy Mikołaj, który był właścicielem wsi Cered, został po raz ostatni wspomniany w 1383 roku, prawdopodobnie zmarł około tego roku.<ref name="gen"/> | |
==Przypisy== | ==Przypisy== | ||
| Linia 55: | Linia 44: | ||
==Źródła== | ==Źródła== | ||
| − | * Bertényi, Iván (1989). ''Nagy Lajos király'' [ | + | * Bertényi, Iván (1989). ''Nagy Lajos király'' [''Król Ludwik Wielki'']. Kossuth Könyvkiadó. ISBN 963-09-3388-8. |
| − | * Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457'', I. [ | + | * Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457'', I. [''Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I'']. História, MTA Történettudományi Intézete. ISBN 963-8312-44-0. |
| − | * Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig | + | * Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon'' [''Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna''] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., Budapest. ISBN 963-547-085-1. |
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Szécsényi Kónya | + | |urzędnik = Szécsényi Kónya (węg.)<br>Konya (węg.)<br>Konja Széchényi (chor.) |
|imiona = | |imiona = | ||
| − | |tytulatura = Ban Dalmacji i Chorwacji | + | |tytulatura = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] |
|grafika = | |grafika = | ||
|opis grafiki = | |opis grafiki = | ||
| Linia 98: | Linia 87: | ||
|1. związek od = | |1. związek od = | ||
|1. związek do = | |1. związek do = | ||
| − | |1. dzieci = [[Szécsényi Ferenc]] | + | |1. dzieci = [[Szécsényi Ferenc|Frank]]<br>I. Miklós<br>[[Szécsényi Simon|Simon]] |
| + | |dokonania = | ||
|odznaczenia = | |odznaczenia = | ||
|commons = | |commons = | ||
| Linia 108: | Linia 98: | ||
{{SORTUJ:Szecsenyi, Konya}} | {{SORTUJ:Szecsenyi, Konya}} | ||
| + | [[Kategoria:Szécsényi]] | ||
| + | [[Kategoria:Ród]] | ||
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]] | [[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]] | ||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w 1367]] | [[Kategoria:Zmarli w 1367]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]] | ||
Aktualna wersja na dzień 16:24, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Szécsényi Kónya lub Konya (chor. Konja Széchényi) (* nieznana, † 1367), węgierski szlachcic, ban Dalmacji i Chorwacji (1366-1367) za panowania króla Węgier Ludwika I. ŻyciorysNazywał się Mikołaj, ale współcześni (nawet w oficjalnych dokumentach) nazywali go wyłącznie „Kónya” po opadających uszach. Urodził się w potężnej rodzinie Szécsényi jako najmłodszy syn Tomasza I Szécsényi, wojewody Siedmiogrodu i jego pierwszej żony, nieznanej z imienia córki szlachcica Piotra Visontaia z klanu Aba. Jego braćmi byli: Michał, biskup Vác, a następnie biskup Egeru i Stefan, o którym wspomniano tylko raz w 1331 r. Po śmierci matki Tomasz Szécsényi poślubił Annę, księżną oświęcimską. W małżeństwie urodziło się troje dzieci, ale wszystkie z nich (przyrodnie rodzeństwo Kónyi: Kaspar, Władysław I i Anna) zmarły w dzieciństwie.[1] Kónya po raz pierwszy pojawił się we współczesnych mu dokumentach jako młody dworzanin w 1327 r., gdy już pełnił funkcję stolnika królowej Elżbiety, małżonki króla Węgier Karola I[2]. Pomimo funkcji dworskiej nie był obecny 17 kwietnia 1330 r., gdy Felicjan Záh wpadł do jadalni pałacu królewskiego w Wyszehradzie z mieczem w ręku i zaatakował rodzinę królewską. Jednak familiaris Kónyi, jego zastępca János Cselenfi dźgnął zabójcę, a przybywający królewscy strażnicy zabili Felicjana.[3] Szécsényi pełnił funkcję podczaszego na dworze królowej do 1340 r.[2] Plik:Ecseg légifotó.jpg Ruiny zamku Ecseg Kónya został wiernym stronnikiem Ludwika I, który wstąpił na tron w 1342 r. po śmierci ojca. Matka króla, Elżbieta „działała jak współregent” przez dziesięciolecia, ponieważ wywierała na syna potężny wpływ, co również podkreślało rosnące wpływy jej dworzanina Szécsényiego. Aktywnie uczestniczył w neapolitańskich kampaniach Ludwika Wielkiego, mieszkając we Włoszech przez lata. Brał udział w oblężeniu Corato, prowadząc garnizon złożony z żołnierzy węgierskich i "lombardzkich" i „lombardzkich”[4]. Służył jako ispán komitatów: Sáros i Szepes od 1346 do 1349 r. oraz komitatu Nógrád od 1346 do 1350 r. (był również właścicielem zamku Szanda).[2] Został wymieniony jako kasztelan zamku Csejte (obecnie Čachtice na Słowacji) w 1354 r.[2] W latach 1354–1360 służył jako ispán w komitacie Gömör i kasztelan zamku Fülek (dziś w Fiľakovo na Słowacji)[2]. Był ispánem komitatu Pozsony, zachowując godność od 1360 do 1362 r.[2] Skończył karierę jako ban Dalmacji i Chorwacji, pełniąc tę funkcję od 1366 r. do śmierci w następnym roku.[2] Kónya poślubił Elżbietę Haschendorfer, córkę austriackiego szlachcica Wulfinga I Haschendorfera z Haschendorf (obecnie część Neckenmarkt w Austrii). Po tym, jak jej brat Wulfing II zginął podczas oblężenia Zadaru (1346 r.) i nie pozostawił męskich spadkobierców, król Ludwik w 1347 nadał Elżbiecie status syna, upoważniając ją do odziedziczenia majątku ziemskiego ojca. W wyniku tego Szécsényi nabył zamek Ecseg i inne posiadłości przez swoją żonę, które następnie należały do posiadłości Hollókő (i wkrótce został zburzony przez samych Szécsénych).[2] Para miała trzech synów: Franka, Mikołaja I i Szymona. Frank i Szymon zostali baronami za panowania Zygmunta Luksemburskiego, który nadal powiększał ich bogactwo rodzinne i obdarzał ważnymi godnościami[4], podczas gdy Mikołaj, który był właścicielem wsi Cered, został po raz ostatni wspomniany w 1383 roku, prawdopodobnie zmarł około tego roku.[1] Przypisy
Źródła
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 0
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony z odwołaniami do nieistniejących plików
- Szécsényi
- Ród
- Banowie Dalmacji i Chorwacji
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Nieznana data urodzenia
- Urodzeni w XIV wieku
- Zmarli w 1367
- Zmarli w XIV wieku