Matko Talovac: Różnice pomiędzy wersjami
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z chorwackiej" na "przetłumaczone z chorwackiej") |
|||
| (Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:0]] |
| + | [[Kategoria:Strony skompilowane]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]] | ||
| + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]] | ||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Matko_Talovac | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Matko_Talovac | ||
| Linia 5: | Linia 9: | ||
|nota = angielski | |nota = angielski | ||
}} | }} | ||
| − | |||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Matko_Talovac | |strona = https://hr.wikipedia.org/wiki/Matko_Talovac | ||
| Linia 11: | Linia 14: | ||
|nota = chorwacki | |nota = chorwacki | ||
}} | }} | ||
| − | |||
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Tall%C3%B3ci_Matk%C3%B3 | |strona = https://hu.wikipedia.org/wiki/Tall%C3%B3ci_Matk%C3%B3 | ||
| Linia 36: | Linia 38: | ||
|} | |} | ||
| − | '''Matko Talovac''' (pol. ''Mateusz Talovac'', węg. ''Tallóci Matkó'') ( | + | '''Matko Talovac''' lub '''''Matija Talovac'''''<ref>Rattkay, Juraj (2001). ''[https://books.google.com/books?id=bcghAQAAIAAJSpomen na kraljeve i banove: Kraljevstava Dalmacije, Hrvatske i Slavonije]''. Hrvatski institut za povijest. str. 180. ISBN 978-953-6324-21-7.</ref> (pol. ''Mateusz Talovac'', węg. ''Tallóci Matkó'', serb. ''Матија Таловац'', łac. ''Mathkoni de Thallowcz''<ref>''[https://books.google.com/books?id=ZwojAQAAIAAJ Monumenta hungariae historica: Magyar történelmi emlékek. Okmánytárak]''. 1910</ref>) (* nieznana, † 1445), chorwacki szlachcic, [[ban całej Slawonii]]. Pochodził z wyspy Korčula i był obywatelem [[Dubrownik]]a. Należał do rodziny Talovac, wpływowej w regionie Cetina w XV wieku. <ref>''[https://books.google.com/books?id=eo8NAQAAIAAJ Pregled istorije jugoslovenskih naroda: Ot najstarijih vremena do 1848]''. Zavod za izdavanje Republike Scbije. 1960. str. 105.</ref> Od posiadłości Topolovica (Thallowch, Talloca) na Podravinie (krainie nad Drawą), podarowanej mu przez króla [[Zygmunt]]a, nazwany został w 1434 ''de Thallowcz'' lub ''Talovac''.<ref>Opća enciklopedija, str. 125.</ref> |
| + | |||
| + | Matko miał trzech braci: | ||
| + | * [[Franko Talovac|Franka]] († 1448), wojownika anty-osmańskiego i [[Ban Severin|bana Severin]], | ||
| + | * [[Ivan Talovac|Jana]] († 1445), opata [[Vrana|Vrany]] i | ||
| + | * [[Petar Talovac|Piotra]] (Perka), [[Ban Dalmacji i Chorwacji|bana Dalmacji i Chorwacji]] (1438-1453).<ref>Opća i nacionalna enciklopedija u 20 svezaka, str. 203.-204.</ref> | ||
| − | + | Jego brat Jovan (lub Ivan) został opisany jako Serb. <ref>Kanitz, Felix Philipp (1904). ''[https://archive.org/details/dasknigreichser01jovagoog Das königreich Serbien und das Serbenvolk]''. B. Meyer. p. [https://archive.org/details/dasknigreichser01jovagoog/page/n30 9]. "...den ragusanischen Serben Jovan Talovac..."</ref><ref>Stojković 1893, s. 30.</ref><ref>Paunović, Marinko (1968). ''[https://books.google.com/books?id=ZkoBAAAAMAAJ Beograd: večiti grad]''. N.U. "Svetozar Marković,". p. 251. "... према Београду, којег је бранио дубровачки Србин Јован Таловац."</ref> | |
== Życiorys == | == Życiorys == | ||
| − | Matko służył na dworze serbskiego despota [[Stefan IV Lazarević|Stefana IV Lazarevica]]. Przybył na Węgry wraz z [[Jerzy I Branković|Jerzym I Brankovićiem]] | + | Matko służył na dworze serbskiego despota [[Stefan IV Lazarević|Stefana IV Lazarevica]]. Przybył na Węgry wraz z [[Jerzy I Branković|Jerzym I Brankovićiem]]. W 1428 r. po oblężeniu Galambóc pomógł przekroczyć Dunaj uciekającemu królowi [[Zygmunt]]owi Luksemburskiemu, za co król obdarzył go i jego rodzinę majątkiem. <ref>Elezović & Škrivanić 1956, str. 22.</ref> W 1430 roku został kasztelanem cytadeli [https://en.wikipedia.org/wiki/Kovin Kovin]. W latach 1430–1431 był ''[[ispán]]em'' komitatu [[Csanád]]. W 1434 r. został przeorem [[Vrana|Vrany]]. Był ''[[ispán]]em'' Zagrzebia i ''[[żupan]]em'' diecezji zagrzebskiej w latach 1433–1438 oraz w latach 1441–44. Był także kasztelanem węgierskiego Belgradu<ref>''[https://books.google.com/books?id=fZskAQAAIAAJ Летопис Матице српске]''. У Српској народној задружној штампарији. 1913. str. 421.</ref>. Na tym stanowisku, po jego odejściu, zastąpili go bracia Jan i Frank. |
| − | |||
| − | |||
| − | Matko odegrał ważną rolę w przywróceniu do władzy króla Bośni [[Tvrtko II | + | Matko odegrał ważną rolę w przywróceniu do władzy króla Bośni [[Tvrtko II|Tvrtki II]] i odzyskaniu zamków bośniackich, w tym Jajce. W latach 1435–45 pełnił funkcję [[Ban całej Slawonii|bana całej Slawonii]] [3], a od 1436 r. aż do śmierci [[Ban Dalmacji i Chorwacji|bana Dalmacji i Chorwacji]]. Jego banowanie to burzliwy okres najazdów tureckich i waśni feudalnych. Na rozkaz króla walczył z księciem [[Ivan VI. Frankapan|Iwanem VI. Frankapanem]] w konflikcie o spadek po cetyńskich książętach [[Nelipić|Nelipićiach]]. W chwili śmierci króla Zygmunta był także ważnym uczestnikiem aresztowania [[Barbara Cylejska|Barbary Cylejskiej]], królowej Węgier. |
| − | + | Otrzymując olbrzymi majątek z darów królewskich, bracia Talovc byli przez pewien czas najpotężniejszymi możnowładcami Chorwacji, Dalmacji i Słowenii. Ich rządy rozciągały się od Belgradu po [[Senj]] i od Drawy po Neretwę. | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
| − | Otrzymując olbrzymi majątek z darów królewskich, bracia Talovc byli przez pewien czas najpotężniejszymi możnowładcami Chorwacji, | ||
| − | |||
| − | |||
== Przypisy == | == Przypisy == | ||
| Linia 62: | Linia 61: | ||
* ''Opća enciklopedija, JLZ, Zagreb, 1982.'' | * ''Opća enciklopedija, JLZ, Zagreb, 1982.'' | ||
| − | * ''[ | + | * ''[https://hr.wikipedia.org/wiki/Op%C4%87a_i_nacionalna_enciklopedija Opća i nacionalna enciklopedija|Opća i nacionalna enciklopedija u 20 svezaka], sv. XIX, Pro Leksis, Zagreb, 2007.'' ISBN 978-953-7224-19-6 |
* Stojković, Sreten J. (1893). ''[https://archive.org/details/nalepomsrpskomd00stojgoog Na lepom srpskom Dunavu, od Beograda do Radujevca]''. Izdanje knjižare D. M. Corića. | * Stojković, Sreten J. (1893). ''[https://archive.org/details/nalepomsrpskomd00stojgoog Na lepom srpskom Dunavu, od Beograda do Radujevca]''. Izdanje knjižare D. M. Corića. | ||
* Elezović, Gliša; Škrivanić, Gavro A. (1956). ''[https://books.google.com/books?id=kYcSAAAAIAAJ Kako su Turci posle više opsada zauzeli Beograd]''. Naučna knjiga. | * Elezović, Gliša; Škrivanić, Gavro A. (1956). ''[https://books.google.com/books?id=kYcSAAAAIAAJ Kako su Turci posle više opsada zauzeli Beograd]''. Naučna knjiga. | ||
| Linia 68: | Linia 67: | ||
| | | | ||
{{Urzędnik infobox | {{Urzędnik infobox | ||
| − | |urzędnik = Matko Talovac<br>Tallóci Matkó | + | |urzędnik = Matko Talovac (chor.)<br>Matija Talovac (chor.)<br>Mateusz Talovac (pol.)<br>Tallóci Matkó (węg.)<br>Матија Таловац (serb.)<br>Mathkoni de Thallowcz (łac.) |
|imiona = | |imiona = | ||
|tytulatura = [[Ban całej Slawonii]] | |tytulatura = [[Ban całej Slawonii]] | ||
| Linia 91: | Linia 90: | ||
|pochodzenie = chorwackie | |pochodzenie = chorwackie | ||
|państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]] | |państwo = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]] | ||
| − | |data urodzenia = nieznana | + | |data urodzenia = data nieznana |
|miejsce urodzenia = | |miejsce urodzenia = | ||
|data śmierci = 1445 | |data śmierci = 1445 | ||
| Linia 99: | Linia 98: | ||
|ojciec = nieznany | |ojciec = nieznany | ||
|matka = nieznana | |matka = nieznana | ||
| − | |rodzeństwo = [[Franko Talovac|Franko]] | + | |rodzeństwo = [[Franko Talovac|Franko]]<br>[[Ivan Talovac|Ivan]]<br>[[Petar Talovac|Petar]] |
|1. związek = | |1. związek = | ||
|1. związek z = | |1. związek z = | ||
| Linia 116: | Linia 115: | ||
{{SORTUJ:Talloci, Matko}} | {{SORTUJ:Talloci, Matko}} | ||
| + | [[Kategoria:Banowie]] | ||
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]] | [[Kategoria:Banowie całej Slawonii]] | ||
| − | [[Kategoria: | + | [[Kategoria:Talovac]] |
| − | + | [[Kategoria:Tallóci]] | |
| − | |||
| − | |||
| − | [[Kategoria: | ||
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | [[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | [[Kategoria:Węgierscy szlachcice]] | ||
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | [[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data urodzenia]] | ||
| + | [[Kategoria:Nieznana data śmierci]] | ||
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | [[Kategoria:Zmarli w XV wieku]] | ||
| − | |||
Aktualna wersja na dzień 16:27, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [3] | [4] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
| Strona | Autorzy | Nota |
| [5] | [6] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
Matko Talovac lub Matija Talovac[1] (pol. Mateusz Talovac, węg. Tallóci Matkó, serb. Матија Таловац, łac. Mathkoni de Thallowcz[2]) (* nieznana, † 1445), chorwacki szlachcic, ban całej Slawonii. Pochodził z wyspy Korčula i był obywatelem Dubrownika. Należał do rodziny Talovac, wpływowej w regionie Cetina w XV wieku. [3] Od posiadłości Topolovica (Thallowch, Talloca) na Podravinie (krainie nad Drawą), podarowanej mu przez króla Zygmunta, nazwany został w 1434 de Thallowcz lub Talovac.[4] Matko miał trzech braci:
Jego brat Jovan (lub Ivan) został opisany jako Serb. [6][7][8] ŻyciorysMatko służył na dworze serbskiego despota Stefana IV Lazarevica. Przybył na Węgry wraz z Jerzym I Brankovićiem. W 1428 r. po oblężeniu Galambóc pomógł przekroczyć Dunaj uciekającemu królowi Zygmuntowi Luksemburskiemu, za co król obdarzył go i jego rodzinę majątkiem. [9] W 1430 roku został kasztelanem cytadeli Kovin. W latach 1430–1431 był ispánem komitatu Csanád. W 1434 r. został przeorem Vrany. Był ispánem Zagrzebia i żupanem diecezji zagrzebskiej w latach 1433–1438 oraz w latach 1441–44. Był także kasztelanem węgierskiego Belgradu[10]. Na tym stanowisku, po jego odejściu, zastąpili go bracia Jan i Frank. Matko odegrał ważną rolę w przywróceniu do władzy króla Bośni Tvrtki II i odzyskaniu zamków bośniackich, w tym Jajce. W latach 1435–45 pełnił funkcję bana całej Slawonii [3], a od 1436 r. aż do śmierci bana Dalmacji i Chorwacji. Jego banowanie to burzliwy okres najazdów tureckich i waśni feudalnych. Na rozkaz króla walczył z księciem Iwanem VI. Frankapanem w konflikcie o spadek po cetyńskich książętach Nelipićiach. W chwili śmierci króla Zygmunta był także ważnym uczestnikiem aresztowania Barbary Cylejskiej, królowej Węgier. Otrzymując olbrzymi majątek z darów królewskich, bracia Talovc byli przez pewien czas najpotężniejszymi możnowładcami Chorwacji, Dalmacji i Słowenii. Ich rządy rozciągały się od Belgradu po Senj i od Drawy po Neretwę. Przypisy
Literatura
|
| ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
- 0
- Strony skompilowane
- Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii
- Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii
- Banowie
- Banowie całej Slawonii
- Talovac
- Tallóci
- Urzędnicy Królestwa Węgier
- Węgierscy dygnitarze historyczni
- Węgierscy szlachcice
- Węgierscy urzędnicy królewscy
- Nieznana data urodzenia
- Nieznana data śmierci
- Zmarli w XV wieku