Derencsényi Imre: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 28 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/Emerik_Deren%C4%8Din]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Emerik_Deren%C4%8Din
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Emerik_Deren%C4%8Din&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Emerik_Deren%C4%8Din
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Emerik_Deren%C4%8Din&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
  
−
Za: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Emerik_Deren%C4%8Din]
+
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Both János]]
 
|poprzednik        = [[Both János]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]<br />(1493)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]<br />(1493)
−
|następca          = [[Kanizsai László]]
+
|następca          = [[Kanizsai III. László]]
 
}}
 
}}
  
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Derencsényi Imre''' (pol. ''Emeryk Derencsényi'', łac. ''Emericus de Derenchen'', chor.''Mirko Derenčin'') (* nieznana, † 1493), węgierski szlachcic, [[Banowie Jajce|ban Jajce]] (1490-92), [[ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]] (1493) i dowódca wojskowy. Dowodził chorwacką armią w tragicznej [[Korbávmezei csata|bitwie pod Krbavsko Polje]] przeciwko tureckiej armii najemników Jakuba-paszy Haduma, w której chorwacka armia arystokratyczna poniosła ciężką klęskę. Został schwytany, a następnie uwięziony w Anatolii.
 +
 +
== Życiorys ==
 +
 +
Pochodził ze starej rodziny węgierskiej szlachty z rodu [[Balogh]] z siedzibą rodową w Drienčane w komitacie [[Gömör]] (dzisiejsza Słowacja). Jego ojcem był Jan (János) i jego żona [[Szapolyai Orsula|Urszula Zápolya]], siostra [[Szapolyai István|Stefana]] i ciotka późniejszego chorwacko-węgierskiego króla [[Szapolyai I. János|Jana I Zápolyi]]. Był lojalny wobec Korony i pełnił wysokie funkcje w Królestwie Chorwacji i na Węgrzech. Był komendantem miasta Tate i Komároma, ''[[ispán]]em'' komitatu [[Gömör]] (1469-1475), wielkim sędzią komitatu [[Somogy]] i [[Skarbnik|mistrzem skarbu]] na węgierskim dworze.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=14657 Emerik Derenčin – Hrvatska enciklopedija]</ref>. Wraz z Ladislavem Csulayem sprawował urząd bana Jajce (1490-1492). Z tej okazji wyróżnił się jako doskonały dowódca [[obrony Jajce]]. Od 1492 do 1493 pełnił funkcję kapitana miasta Senj.
 +
 +
W pierwszej połowie 1493 r. wraz z [[Ivan Bot od Bajne|Ivanem Botem od Bajne]] był [[Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii|chorwackim banem]] i powierzono mu obronę Senja przed atakami książąt [[Frankopan]] i ograniczenie ich władzy<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=4581 Emerik Derenčin – Hrvatski biografski leksikon]</ref>. Kiedy książę [[Bernardin Frankapan]] najechał Senj wiosną tego roku, próbując odzyskać skonfiskowane dobra, król [[Maciej Korwin]] odpowiadając na wezwanie mieszkańców Senja, zaatakował armię Frankapana, przegonił ją z Senja i obległ ją w [[Brinj]]e. Podczas oblężenia Ivan Bot został zabity, a Imre pozostał jedynym banem.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=4581 Emerik Derenčin – Hrvatski biografski leksikon]</ref>
 +
 +
== Bitwa na Krbavskim Polu ==
 +
 +
Na wieść o inwazji rabusiów tureckich latem 1493 r. wrogość bana i książąt [[Frankapan]] została przełamana i połączone wojska złożone z ponad 10 000 ludzi wyruszyły, aby przechwycić Turków, zapobiec ich powrotowi do Bośni i odbić chorwackich niewolników. Bitwa odbyła się 9 września [[Bitwa na Krbavskim Polu|na Krbavskim Polu]] pod ufortyfikowanym miastem [[Udbina]]. Przekonany o przewadze liczebnej swojej armii i swojej wiedzy, Imre zignorował rozsądną sugestię niektórych dowódców, by wciągnąć Turków w zasadzkę w głąb Bośni. Zamiast tego przyjął bitwę na otwartym polu, co doprowadziło do całkowitej porażki armii chorwackiej.
 +
 +
Po krótkiej i zaciętej bitwie ponad 10 000 żołnierzy zostało zabitych lub pojmanych. Syn Imrego, Pavao (Paweł) i brat, zginęli w bitwie, a ban został pojmany i zabrany do Konstantynopola, skąd miał okazję, za pośrednictwem Dubrownika, wysłać list do węgierskiego króla [[II. Ulászló|Władysława II]] (1490-1516), a następnie z więzienia Kara Hisar-i Sahib w prowincji Brus w Anatolii. Po trzech miesiącach więzienia zmarł w ciemni.
 +
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=4581 Emerik Derenčin – Hrvatski biografski leksikon]
 +
* [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=14657 Emerik Derenčin – Hrvatska enciklopedija]
 +
* [http://proleksis.lzmk.hr/17431/ emerik Derenčin – Proleksis enciklopedija]
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
 
−
|-
 
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Derencsényi Imre<br>Mirko Derenčin
+
  |urzędnik          = Derencsényi Imre (węg.)<br>Emeryk Derencsényi (pol.)<br>Emericus de Derenchen (łac.)<br>Mirko Derenčin (chor.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
 
  |tytulatura        = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
 
  |tytulatura        = Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Linia 24: Linia 66:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
 +
 
  |1. tytuł          = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]
 
  |1. tytuł          = [[Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji]]
 
  |1. od            = 1493
 
  |1. od            = 1493
 
  |1. do            = 1493
 
  |1. do            = 1493
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    =  
+
  |1. poprzednik    = [[Both János]]
−
  |1. następca      =  
+
  |1. następca      = [[Kanizsai László]]
 +
 
 +
|klan              =  
 
  |ród              = [[Derencsényi]]
 
  |ród              = [[Derencsényi]]
 +
|rodzina          =
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]] w unii personalnej z Królestwem Chorwacji
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = 1493
 
  |data śmierci      = 1493
 
  |miejsce śmierci  = Kara Hisar-i Sahib
 
  |miejsce śmierci  = Kara Hisar-i Sahib
−
  |przyczyna śmierci = powieszenie
+
  |przyczyna śmierci = zmarł w więzieniu
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |ojciec            = nieznany
 
  |ojciec            = nieznany
 
  |matka            = nieznana
 
  |matka            = nieznana
−
  |rodzeństwo        =  
+
  |rodzeństwo        = brat
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek        = żona
−
  |1. związek z      = Orsolya Zápolya
+
  |1. związek z      = [[Orsolya Zápolya]]
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
−
  |1. dzieci        = János, syn, córka (?)
+
  |1. dzieci        = János, Pavao, córka (?)
 
  |dokonania        = uczestnik [[Bitwa na Krbavskim Polu|bitwy na Krbavskim Polu]]
 
  |dokonania        = uczestnik [[Bitwa na Krbavskim Polu|bitwy na Krbavskim Polu]]
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 55: Linia 101:
 
|}
 
|}
  
−
[[Plik:Balogh nembeli Derencsényi.jpg|thumb|left|Grb obitelji Derenčin]]
+
{{SORTUJ:Derencsenyi, Imre}}
−
 
 
−
'''Emeric (Mirko) Derencin''' (łac. ''Emericus de Derenchen'', węg. ''Imre Derencsényi'') (bd-1493), węgierski szlachcic, ban Jajce (1490-1492), ban chorwacki (1493 ) i dowódca wojskowy. Dowodził chorwacką armią w tragicznej bitwie pod Krbavsko Polje przeciwko tureckiej armii najemników Jakuba-paszy Haduma, w której chorwacka armia arystokratyczna poniosła ciężką klęskę. Został schwytany, a następnie uwięziony w Anatolii.
 
−
 
 
−
== Życiorys ==
 
−
 
 
−
=== Kariera ===
 
  
−
Pochodzi ze starej rodziny węgierskiej szlachty z rodu [[Balogh]] z siedzibą w Drienčane w żupanacie Gömör w dzisiejszej Słowacji. Jego ojcem był Jan (János) i jego żona Szapolyai Orsula, siostra Istvána i ciotka późniejszego chorwacko-węgierskiego króla Szapolyai I. Jánosa. Był lojalny wobec Korony i pełnił wysokie funkcje w Królestwie Chorwacji i na Węgrzech. Był kapitanem miasta Tate i Komároma, '''burmistrzem hrabstwa''' Gömör (1469-1475), wielkim sędzią hrabstwa Somogy i mistrzem tawerny na węgierskim dworze królewskim.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=14657 Emerik Derenčin - Hrvatska enciklopedija]</ref>. Wraz z Ladislavem Csulayem sprawował urząd bana Jajce (1490-1492). Z tej okazji wyróżnił się jako doskonały dowódca obrony Jajce. Od 1492 do 1493 pełnił funkcję kapitana miasta Senj.
+
[[Kategoria:Ród]]
−
 
+
[[Kategoria:Derencsényi]]
−
W pierwszej połowie 1493 r. wraz z [[Ivan Bot od Bajne|Ivanem Botem od Bajne]] był chorwackim banem i powierzono mu obronę Senja przed atakami książąt [[Frankopan]] i ograniczenie ich władzy<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=4581 Emerik Derenčin - Hrvatski biografski leksikon]</ref>. Kiedy książę [[Bernardin Frankopan]] najechał Senj wiosną tego roku, próbując odzyskać skonfiskowane mienie, król [[Maciej Korwin]] zaatakował Senj, '''wzywając''' samych Senjansów, atakując oddziały Frankopanów i eliminując ich z Senja i oblegając w [[Brinj]]e. Podczas oblężenia Ivan Bot został zabity, a Derenčin pozostał jedynym banem.<ref>[http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=4581 Emerik Derenčin - Hrvatski biografski leksikon]</ref>
+
[[Kategoria:Banowie Dalmacji, Chorwacji i Slawonii]]
−
 
+
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
−
=== Krbavska bitka ===
+
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
−
 
 
−
Na wieść o inwazji rabusiów tureckich latem 1493 r. wrogość bana i książąt Frankopanów została przełamana i połączona armia bansko-feudalna złożona z ponad 10 000 ludzi wyruszyła, aby przechwycić Turków, aby zapobiec ich powrotowi do Bośni i porwać chorwackich niewolników. Bitwa odbyła się 9 września [[Bitwa na Krbavskim Polu|na Krbavskim Polu]] pod ufortyfikowanym miastem Udbina. Przekonany o przewadze liczebnej swojej armii i swojej wiedzy, Derenčin zignorował rozsądną sugestię niektórych dowódców, by wciągnać Turków do zasadzki w głąb Bośni. Zamiast tego przyjął bitwę na otwartym polu, co doprowadziło do całkowitej porażki armii chorwackiej.
 
−
 
 
−
Po krótkiej i zaciętej bitwie ponad 10 tysięcy żołnierzy zostało zabitych i schwytanych. Syn Derenčina, Pavao (Paweł) i brat, zginęli w bitwie, a ban został schwytany i zabrany do Konstantynopola, skąd miał okazję, za pośrednictwem Dubrownika, wysłać list do węgierskiego króla [[II. Ulászló|Władysława II]] (1490-1516), a następnie do więzienia Kara Hisar-i Sahib w prowincji Brus w Anatolii. Po trzech miesiącach więzienia w ciemni zmarł.
 
−
 
 
−
== Przypisy ==
 
−
{{izvori}}
 
−
 
 
−
== Linki zewnętrzne ==
 
−
 
 
−
* [http://hbl.lzmk.hr/clanak.aspx?id=4581 Emerik Derenčin - Hrvatski biografski leksikon]
 
−
* [http://www.enciklopedija.hr/Natuknica.aspx?ID=14657 Emerik Derenčin - Hrvatska enciklopedija]
 
−
* [http://proleksis.lzmk.hr/17431/ emerik Derenčin - Proleksis enciklopedija]
 
−
 
 
−
{{SORTUJ:Derencsényi, Imre}}
 
−
[[Kategoria:Chorwaccy banowie]]
 
−
[[Kategoria:Ród Derencsényi]]
 
−
[[Kategoria:Rody]]
 
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli 1493]]
 
[[Kategoria:Zmarli 1493]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
+
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]

Aktualna wersja na dzień 16:27, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii
(1493) 		Następca:
Both János Kanizsai III. László

Derencsényi Imre (pol. Emeryk Derencsényi, łac. Emericus de Derenchen, chor.Mirko Derenčin) (* nieznana, † 1493), węgierski szlachcic, ban Jajce (1490-92), ban Dalmacji, Chorwacji i Slawonii (1493) i dowódca wojskowy. Dowodził chorwacką armią w tragicznej bitwie pod Krbavsko Polje przeciwko tureckiej armii najemników Jakuba-paszy Haduma, w której chorwacka armia arystokratyczna poniosła ciężką klęskę. Został schwytany, a następnie uwięziony w Anatolii.

Życiorys

Pochodził ze starej rodziny węgierskiej szlachty z rodu Balogh z siedzibą rodową w Drienčane w komitacie Gömör (dzisiejsza Słowacja). Jego ojcem był Jan (János) i jego żona Urszula Zápolya, siostra Stefana i ciotka późniejszego chorwacko-węgierskiego króla Jana I Zápolyi. Był lojalny wobec Korony i pełnił wysokie funkcje w Królestwie Chorwacji i na Węgrzech. Był komendantem miasta Tate i Komároma, ispánem komitatu Gömör (1469-1475), wielkim sędzią komitatu Somogy i mistrzem skarbu na węgierskim dworze.[1]. Wraz z Ladislavem Csulayem sprawował urząd bana Jajce (1490-1492). Z tej okazji wyróżnił się jako doskonały dowódca obrony Jajce. Od 1492 do 1493 pełnił funkcję kapitana miasta Senj.

W pierwszej połowie 1493 r. wraz z Ivanem Botem od Bajne był chorwackim banem i powierzono mu obronę Senja przed atakami książąt Frankopan i ograniczenie ich władzy[2]. Kiedy książę Bernardin Frankapan najechał Senj wiosną tego roku, próbując odzyskać skonfiskowane dobra, król Maciej Korwin odpowiadając na wezwanie mieszkańców Senja, zaatakował armię Frankapana, przegonił ją z Senja i obległ ją w Brinje. Podczas oblężenia Ivan Bot został zabity, a Imre pozostał jedynym banem.[3]

Bitwa na Krbavskim Polu

Na wieść o inwazji rabusiów tureckich latem 1493 r. wrogość bana i książąt Frankapan została przełamana i połączone wojska złożone z ponad 10 000 ludzi wyruszyły, aby przechwycić Turków, zapobiec ich powrotowi do Bośni i odbić chorwackich niewolników. Bitwa odbyła się 9 września na Krbavskim Polu pod ufortyfikowanym miastem Udbina. Przekonany o przewadze liczebnej swojej armii i swojej wiedzy, Imre zignorował rozsądną sugestię niektórych dowódców, by wciągnąć Turków w zasadzkę w głąb Bośni. Zamiast tego przyjął bitwę na otwartym polu, co doprowadziło do całkowitej porażki armii chorwackiej.

Po krótkiej i zaciętej bitwie ponad 10 000 żołnierzy zostało zabitych lub pojmanych. Syn Imrego, Pavao (Paweł) i brat, zginęli w bitwie, a ban został pojmany i zabrany do Konstantynopola, skąd miał okazję, za pośrednictwem Dubrownika, wysłać list do węgierskiego króla Władysława II (1490-1516), a następnie z więzienia Kara Hisar-i Sahib w prowincji Brus w Anatolii. Po trzech miesiącach więzienia zmarł w ciemni.

Przypisy

  1. ↑ Emerik Derenčin – Hrvatska enciklopedija
  2. ↑ Emerik Derenčin – Hrvatski biografski leksikon
  3. ↑ Emerik Derenčin – Hrvatski biografski leksikon

Linki zewnętrzne

Derencsényi Imre (węg.)
Emeryk Derencsényi (pol.)
Emericus de Derenchen (łac.)
Mirko Derenčin (chor.)

— Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji —
Plik:Balogh nembeli Derencsényi.jpg
Ban Chorwacji, Slawonii i Dalmacji
Okres 1493
Poprzednik Both János
Następca Kanizsai László
Dane biograficzne
Ród Derencsényi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 1493
Miejsce Kara Hisar-i Sahib
Przyczyna zmarł w więzieniu
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Rodzeństwo brat
Żona Orsolya Zápolya
Dzieci János, Pavao, córka (?)
Sukcesy uczestnik bitwy na Krbavskim Polu
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Derencsényi_Imre&oldid=51861”