Szécsi I. Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 36 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1ah]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_Sz%C3%A9csi
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_Sz%C3%A9csi
Linia 19: Linia 20:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Szécsi Dénes]]
 
|poprzednik        = [[Szécsi Dénes]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Podczaszy królewski]]<br>1342-1346  
+
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1342-1346)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Szécsi Ivánka]]
 
|następca          = [[Szécsi Ivánka]]
Linia 88: Linia 89:
 
|}
 
|}
  
−
[[Plik:Balogh_nembeli_Széchy.jpg|200px|left]]
+
'''Szécsi I. Miklós''' (pol. ''Mikołaj I Szécsi'', chor. ''Nikola I. Széchy'') (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu [[Szécsi]]. [[ban całej Slawonii]] (''totius Sclauoniae banus'') (1346-1349), [[ban Severin]] (1350-1355), [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie [[ban całej Slawonii]] (1366–1368 i 1372–1373), ''[[ispán]]'' komitatów: [[Szepes]], [[Sáros]] i [[Nógrád]]. Z [[I. Lajos|Ludwikiem I]] uczestniczył w [[Nápolyi kaland|wyprawie do Neapolu]], za co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh. Ambasador na dworze papieża Urbana w Rzymie (1370). Wybitny rycerz, obrońca Krakowa przed Janem Luksemburskim, ratując Polskę przed okupacją Czechów. [[Sędzia królewski]] (1381-1384), [[palatyn]] (1384-86). Przodek gałęzi rodziny [[Szécsi]] w górnej części Lindawy.
−
 
 
−
'''Szécsi I. Miklós''' (chor. ''Nikola I. Széchy'') (* ok. 1320, † czerwiec/lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu [[Szécsi]]. [[Ban całej Slawonii]] (''totius Sclauoniae banus'') (1346-1349), [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie [[Ban całej Slawonii]] (1366–1368 i 1372–1373). Jest przodkiem gałęzi rodziny [[Szécsi]] w górnej części Lindawy.
 
−
 
 
−
<small><small>'''Nikola Széchy (Seč)''' ([[mađarski jezik|mađ.]] ''Széchy Miklós'') (?, o. [[1320.]] - ?, [[1387.]]), [[Mađari|ugarski]] [[plemstvo|velikaš]] te ban cijele Slavonije (''totius Sclauoniae banus'') (1344.-1349.), [[hrvatski ban|hrvatski ban]] (1359.-1366. i 1374.-1380.) i [[ban|slavonski ban]] (1366.-1368. i 1372.-1373.). </small></small>
 
  
 
==Życiorys ==
 
==Życiorys ==
  
−
Syn Piotra, '''hrabiego''' [[Nógrád]] i Sebe Debrői. Miklós poślubił [[Debreceni Margit|Małgorzatę]], córkę [[Debreceni Pál|Pawła]], a wnuczkę [[palatyn]]a [[Debreceni Dózsa|Doży Debreceniego]], z którą miał czterech synów: Jana, [[Szécsi Ferenc|Franciszka]], [[Szécsi II. Miklós|Mikołaja]] i Piotra.. Był jednym z najważniejszych stronników króla [[I. Lajos|Ludwika I. Andegaweńskiego]], od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „''ban całej Slawonii''” [1]. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika]], a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został '''najwyższym hrabią''' [[Krassó]]. Jako „''ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.
+
Syn Piotra, [[ispán]]a [[Nógrád]] i Sebe Debrői. Miklós poślubił [[Debreceni Margit|Małgorzatę]], córkę [[Debreceni Pál|Pawła]], a wnuczkę [[palatyn]]a [[Debreceni Dózsa|Doży Debreceniego]], z którą miał czterech synów: Jana, [[Szécsi Ferenc|Franciszka]], [[Szécsi II. Miklós|Mikołaja]] i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ''[[ispán]]em'' [[Nógrád]], [[Sáros]] i [[Szepes]]. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla [[I. Lajos|Ludwika I. Andegaweńskiego]], od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „''ban całej Slawonii''”<ref name="HE">[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref>. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika]], a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w [[Halicz]]u  sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ''[[ispán]]nem'' [[Krassó]] i był nim przez jeden rok. Jako „''ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.  
−
 
 
−
<small><small>Son of Peter, Count of [[Nógrád County (former)|Nógrád]], and Sebe Debrői. He married Margaret of [[Debrecen]], they had four children. He was sent to Poland by [[Louis I of Hungary|King Louis I]] in 1345, when the Czechs laid siege to [[Kraków]]. Between 1346 and 1349, he served as the [[ban of Croatia]]. </small></small>
 
−
 
 
−
<small><small>He took part in the King's [[Neapolitan campaigns of Louis the Great|second Neapolitan campaign]], as well as in the unsuccessful 1352 campaign against the Lithuanian pagans, where he himself was wounded. Upon his return in 1354, he was made supreme count of [[Krassó County|Krassó]]. </small></small>
 
  
−
<small><small>Bio je jedan od najznačajnijih pristaša kralja [[Ludovik I. Anžuvinac|Ludovika I. Anžuvinca]] (1342.-1382.) koji mu je dodijelio niz službi na teritoriju [[Hrvatska|Hrvatske]] i [[Dalmacija|Dalmacije]] te [[Slavonija|Slavonije]]. Nakon što je kralj Ludovik I. [[1343.]] godine potvrdio privilegije nižem slavonskom plemstvu i slobodnjacima, poslao ga je tamo sa zadatkom da, kao "ban cijele Slavonije" provede kraljevu odluku.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref> Kao "ban Hrvatske i Dalmacije" aktivno je sudjelovao u političkim i vojnim zbivanjima u Dalmaciji, gdje je izmirio plemstvo i pučanstvo grada [[Trogir]]a, nakon bune pučana tijekom 1357.–1358. godine. </small></small>
+
W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem<ref name="HE"/>. W latach 1381–1382 był ''[[ispán]]em'' komitatów [[Vas]] i [[Pozsony]]. Trzykrotnie był [[sędzia|sędzią królewskim]] i za panowania córki Ludwika, [[I. Mária|Marii]] zakończył karierę jako [[palatyn]].
−
 
 
−
W ostatnich latach rządów król Ludwik rządził żelazną ręką. 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Ponownie został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji w latach 1377–1380. W wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami uczestniczył wraz z flotą z Genui w 1378 r. w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem [2]. W latach 1381–1382 był [[ispán]]em komitatów [[Vas]] i [[Pozsony]]. Trzykrotnie był [[sędzia|sędzią królewskim]] i za panowania córki Ludwika, [[I. Mária|Marii]] zakończył karierę jako [[palatyn]].
 
−
 
 
−
<small><small>U ratu između Ludovika I. i [[Mletačka republika|Mlečana]], sudjelovao je [[1378.]] godine, zajedno s flotom iz [[Genova|Genove]], u pomorsko-kopnenoj bitki i pobjedi nad Mlečanima kraj Trogira.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  
 
Po śmierci Ludwika poparł [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]] i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.
 
Po śmierci Ludwika poparł [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]] i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.
−
 
−
<small><small>Lajos utolsó éveiben kormányozta a [[Délvidék]]et kemény kézzel, mert a főurak túlzottan kezdtek megerősödni. [[1370]]-ben a [[Róma|Rómában]] járt követségben. Lajos halála után [[Zsigmond magyar király|Luxemburgi Zsigmondot]] támogatta és az országot vezető kormányzótanács vezetője volt. Szolgálataiért Zsigmond neki adta Felsőlindvát uradalmával egyetembe, ezzel megalapozta a felsőlindvai [[Széchy család (felsőlendvai)|Szécsi családot]]. Fiai halála után megkapták a [[szentgotthárdi ciszterci apátság|szentgotthárdi apátságot]] is. </small></small>
 
  
 
==Źródła==
 
==Źródła==
−
* {{hu icon}} Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I.'' ("Secular Archontology of Hungary, 1301–1457, Volume I"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. {{ISBN|963-8312-44-0}}.
+
* Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I.'' [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
−
* {{hu icon}} Markó, László: A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon ''p. 253.'' ''(The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia)'' (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; {{ISBN|963-547-085-1}}.
 
−
 
 
−
Miklós Szécsi (ok. 1320 - ok. 1387) jest przodkiem oddziału rodziny Szécsi w górnej części Lindawy. Od 1385 do 1386 r. Był palatynem, od 1346 do 3 lat był biskupem chorwacko-słowiańskim, aw latach 1358–66, 1374–75 i 1375–80, zaś w latach 1366–68 i 1372–73 było. W 1369 r. Pełnił funkcję sędziego przez trzy lata, aw 1381 r. Przez kolejne trzy lata.
 
−
 
 
−
<small><small>'''Szécsi Miklós''' ([[1320]] körül – [[1387]] körül) a [[Széchy család (felsőlendvai)|Szécsi család]] [[Felsőlendva|felsőlindvai (Felsőlendva)]] ágának őse. [[1385]]-[[1386]] között töltötte be a [[nádor]]i méltóságot, [[1346]]-tól három évig [[Horvát bánok listája|horvát-szlavón bán]], amit [[1358]]-[[1366|66]], [[1374]]-[[1375|75]] és [[1375]]-[[1380|80]]-ban is viselt, míg [[1366]]-[[1368|68]] és [[1372]]-[[1373|73]]-ban csak [[Szlavónia|szlavón bán]] volt. [[1369]]-ben három évig, majd [[1381]]-ben újabb három évig viselte az [[országbíró]]i tisztséget. </small></small>
 
−
 
 
−
Jego ojciec Peter, jeden z jego braci Ivánka, był stolarzem na dworze królewskim. Poślubił Margit, wnuka Palatyna Dózsa Debreceni, który miał czterech synów: Jánosa, Ferenca, Miklósa i Pétera.
 
−
Po raz pierwszy pojawił się w 1336 r., A został mianowany stolarzem w 1342 r. W latach 1343–1346 nosił go Nógrád, był Hiszpanem Sárosa i Spiša, a także małżonkiem Spiša i Sárvára.
 
−
 
 
−
W 1345 r. Został wysłany do Polski przez Armię I z powodu oblężenia Krakowa przez Czechów. W 1350 r. Został zrozpaczony z powodu Severina i służył przez pięć lat. W 1350 Lajos rozpoczął drugą kampanię przeciwko Neapolowi, w której uczestniczył Szécsi. W 1352 r. Lajos rozpoczął kampanię przeciwko pogańskiej Litwie, w której uczestniczył Szécsi. Belize in Halicsi był chroniony przez Litwinów przed atakami Węgier. Po długim oblężeniu udało się odeprzeć wszystkie węgierskie ataki i akcja się nie powiodła. Sam Szécsi został ranny. Po powrocie do domu w 1354 r. Przez jeden rok był stolarzem w Caraso, a następnie przez trzy lata, oprócz bycia sędzią, był stolarzem w Turócu. W latach 1381–1382 był kapelanem hrabstwa Vas i Bratysławy, w 1383 r. Był kapelanem hrabstwa Zala.
 
−
 
 
−
<small><small>Édesapja Péter, egyik testvére Ivánka [[asztalnokmester]] volt a királyi udvarban. Feleségül vette [[Debreceni Dózsa]] nádor unokáját, Margitot, akitől négy fia született János, Ferenc, Miklós és Péter.<br />
 
−
Először [[1336]]-ban tűnt fel és [[1342]]-ben kinevezték asztalnokmesterré. [[1343]]-tól [[1346]]-ig viselte [[Nógrád vármegye|Nógrád]], [[Sáros vármegye|Sáros]] és [[Szepes vármegye|Szepes]] ispánja volt, valamint [[szepesvár]]i és sárosi várnagy.<br />
 
−
[[1345]]-ben [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] sereggel küldte [[Lengyelország]]ba, mert a [[csehek]] ostrom alá fogták [[Krakkó]]t. [[1350]]-ben [[Szörény vármegye|Szörény]] bánjává tették tisztségét öt évig viselte. [[1350]]-ben Lajos [[Nápoly]] ellen indította [[Második nápolyi hadjárat|második hadjáratát]], amelyben Szécsi is részt vett. [[1352]]-ben Lajos a pogány [[Litvánia]] ellen indított hadjáratot, s Szécsi ebből is kivette részét. A [[halics]]i [[Belz]]et a [[litvánok]] védték a [[magyarok|magyar]] támadásokkal szemben. Hosszas ostrom után sikerült visszaverniük a minden magyar támadást és az akció kudarcba fulladt. Szécsi maga is megsebesült. Hazatérte után [[1354]]-ben egy évig [[Krassó vármegye|Krassó]] ispánja, azt követően három évig az országbírói tiszt mellett [[Turóc vármegye|turóci]] ispán is volt. [[1381]]-től [[1382]]-ig [[Vas vármegye|Vas]] és [[Pozsony vármegye|Pozsony vármegyék]], [[1383]]-ban [[Zala vármegye]] ispánjának tisztségét töltötte be. </small></small>
 
−
 
 
−
 
 
  
−
== Felhasznált irodalom ==
+
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon ''str. 253.'' [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; ISBN 963-547-085-1.
−
* '''Markó László:''' ''A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig'', Bp., Magyar Könyvklub, [[1999]]. {{ISBN|963-547-085-1}}
 
  
−
==Przypisy==
+
== Referencje ==
 +
* Markó László: ''A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig'', Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.
  
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Szécsi I. Miklós<br>Nikola I. Széchy
+
  |urzędnik          = Szécsi I. Miklós (węg.)<br>Mikołaj I Szécsi (pol.)<br>Nikola I. Széchy (chor.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = [[Podczaszy królewski]]<br>[[Ban całej Slawonii]]<br>[[Ban Severin]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]
+
  |tytulatura        = [[Stolnik królewski]]<br>[[Ban całej Slawonii]]<br>[[Ban Severin]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]
 
  |grafika          = Szécsi Miklós seal.jpg
 
  |grafika          = Szécsi Miklós seal.jpg
−
  |opis grafiki      = Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsi'ego
+
  |opis grafiki      = Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
−
  |herb              =  
+
  |herb              = Balogh_nembeli_Széchy.jpg
−
  |opis herbu        =  
+
  |opis herbu        = Herb rodu
 
  |faksymile        =  
 
  |faksymile        =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
−
  |1. tytuł          = [[Podczaszy królewski]]
+
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
 
  |1. od            = 1342
 
  |1. od            = 1342
 
  |1. do            = 1346
 
  |1. do            = 1346
Linia 171: Linia 142:
  
 
  |4. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 
  |4. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
−
  |4. od            = :<small><small>(1) </small>1355, <small>(2) </small>1369, <small>(3) </small>1381</small>
+
  |4. od            = ''':''' <small><small>(1) </small>1355, <small>(2) </small>1369, <small>(3) </small>1381</small>
−
  |4. do            = :<small><small>(1) </small>1359, <small>(2) </small>1372, <small>(3) </small>1384</small>
+
  |4. do            = ''':''' <small><small>(1) </small>1359, <small>(2) </small>1372, <small>(3) </small>1384</small>
 
  |4. powołanie      =  
 
  |4. powołanie      =  
 
  |4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Drugeth Miklós]]<br><small>2. </small>[[Bebek István]]<br><small>3. </small>[[Szepesi Jakab]]
 
  |4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Drugeth Miklós]]<br><small>2. </small>[[Bebek István]]<br><small>3. </small>[[Szepesi Jakab]]
Linia 178: Linia 149:
  
 
  |5. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
 
  |5. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
−
  |5. od            = <small>(1) </small>1359, <small>(2) </small>1374
+
  |5. od            = ''':''' <small>(1) </small>1359, <small>(2) </small>1374
−
  |5. do            = <small>(1) </small>1366, <small>(2) </small>1380
+
  |5. do            = ''':''' <small>(1) </small>1366, <small>(2) </small>1380
 
  |5. powołanie      =  
 
  |5. powołanie      =  
 
  |5. poprzednik    = <small>1. </small>[[Csúz János]]<br><small>2. </small>[[Lackfi Imre]]
 
  |5. poprzednik    = <small>1. </small>[[Csúz János]]<br><small>2. </small>[[Lackfi Imre]]
Linia 209: Linia 180:
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
−
  |1. dzieci        = [[Szécsi II. Miklós|II. Miklós]]<br />[[Szécsi Frank|Frank]]
+
  |1. dzieci        = [[Szécsi II. Miklós|II. Miklós]]<br />[[Szécsi Frank|Frank]]<br>córka <small>(żona bana [[Bánffy I. János]]a)</small>
 
  |dokonania        =
 
  |dokonania        =
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
Linia 216: Linia 187:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
−
|}  
+
|}
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
  
 
{{SORTUJ:Szecsi, Miklos 01}}
 
{{SORTUJ:Szecsi, Miklos 01}}
  
 +
[[Kategoria:Rody]]
 +
[[Kategoria:Szécsi]]
 
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 
[[Kategoria:Banowie Severin]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
−
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]
 
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
−
[[Kategoria:Podczaszy królewscy]]
+
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
−
[[Kategoria:Rody]]
 
−
[[Kategoria:Ród Szécsi]]
 
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
−
[[Kategoria:Skompilowane]]
 
−
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1387]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1387]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
−
[[Kategoria:Skompilowane]]
 

Aktualna wersja na dzień 16:44, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Stolnik królewski
(1342-1346) 		Następca:
Szécsi Dénes Szécsi Ivánka
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1346-1349) 		Następca:
Lendvai Miklós Ugali Pál István
Poprzednik: Ban Severin
(1350-1355) 		Następca:
Losonci I. István Lackfi Dénes
Poprzednik: Sędzia królewski
(1355-1359) 		Następca:
Drugeth Miklós Csák Miklós
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1358/59-1366) 		Następca:
Csúz János Szécsényi Kónya
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1366-1368) 		Następca:
Kanizsai I. István Petar Cudar
Poprzednik: Sędzia królewski
(1369-1372) 		Następca:
Bebek István Szepesi Jakab
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1374-1380)
Współrządzący:
II. Károly (do 1374) 		Następca:
II. Károly Bebek I. Imre
Poprzednik: Sędzia królewski
(1381-1384) 		Następca:
Szepesi Jakab Szentgyörgyi Tamás
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1385-1386) 		Następca:
Garai I. Miklós Lackfi V. István

Szécsi I. Miklós (pol. Mikołaj I Szécsi, chor. Nikola I. Széchy) (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu Szécsi. ban całej Slawonii (totius Sclauoniae banus) (1346-1349), ban Severin (1350-1355), ban Dalmacji i Chorwacji (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie ban całej Slawonii (1366–1368 i 1372–1373), ispán komitatów: Szepes, Sáros i Nógrád. Z Ludwikiem I uczestniczył w wyprawie do Neapolu, za co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh. Ambasador na dworze papieża Urbana w Rzymie (1370). Wybitny rycerz, obrońca Krakowa przed Janem Luksemburskim, ratując Polskę przed okupacją Czechów. Sędzia królewski (1381-1384), palatyn (1384-86). Przodek gałęzi rodziny Szécsi w górnej części Lindawy.

Życiorys

Syn Piotra, ispána Nógrád i Sebe Debrői. Miklós poślubił Małgorzatę, córkę Pawła, a wnuczkę palatyna Doży Debreceniego, z którą miał czterech synów: Jana, Franciszka, Mikołaja i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ispánem Nógrád, Sáros i Szepes. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla Ludwika I. Andegaweńskiego, od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „ban całej Slawonii”[1]. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika, a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w Haliczu sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ispánnem Krassó i był nim przez jeden rok. Jako „ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.

W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem[1]. W latach 1381–1382 był ispánem komitatów Vas i Pozsony. Trzykrotnie był sędzią królewskim i za panowania córki Ludwika, Marii zakończył karierę jako palatyn.

Po śmierci Ludwika poparł Zygmunta Luksemburskiego i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.

Źródła

  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon str. 253. [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; ISBN 963-547-085-1.

Referencje

  • Markó László: A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig, Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.

Szécsi I. Miklós (węg.)
Mikołaj I Szécsi (pol.)
Nikola I. Széchy (chor.)

— Stolnik królewski
Ban całej Slawonii
Ban Severin
Sędzia królewski
Ban Dalmacji i Chorwacji
Palatyn Królestwa Węgier		 —
Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Herb rodu
Herb rodu
Stolnik królewski
Okres od 1342
do 1346
Poprzednik Szécsi Dénes
Następca Szécsi Ivánka
Ban całej Slawonii
Okres od (1) 1346, (2) 1366
do (1) 1349, (2) 1368
Poprzednik 1. Lendvai Miklós
2. Kanizsai I. István
Następca 1. Ugali Pál István
2. Petar Cudar
Ban Severin
Okres od 1350
do 1355
Poprzednik Losonci I. István
Następca Lackfi Dénes
Sędzia królewski
Okres od : (1) 1355, (2) 1369, (3) 1381
do : (1) 1359, (2) 1372, (3) 1384
Poprzednik 1. Drugeth Miklós
2. Bebek István
3. Szepesi Jakab
Następca 1. Csák Miklós
2. Szepesi Jakab
3. Szentgyörgyi Tamás
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od : (1) 1359, (2) 1374
do : (1) 1366, (2) 1380
Poprzednik 1. Csúz János
2. Lackfi Imre
Następca 1. Szécsényi Kónya
2. Bebek Imre
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od wrzesień 1385
do październik 1386
Poprzednik Garai I. Miklós
Następca Lackfi V. István
Dane biograficzne
Ród Szécsi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1320
Śmierć czerwiec lub lipiec 1387
Ojciec Péter
Matka Debrői Sebe
Żona Debreceni Margit
Dzieci II. Miklós
Frank
córka (żona bana Bánffy I. Jánosa)

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szécsi_I._Miklós&oldid=51914”