Szécsi I. Miklós: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 83 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Źródło: [https://hr.wikipedia.org/wiki/Nikola_Sz%C3%A9chy Szécsi Miklós]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_Sz%C3%A9csi
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicholas_Sz%C3%A9csi&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hr.wikipedia.org/wiki/Nikola_Sz%C3%A9chy
 +
|autorzy = https://hr.wikipedia.org/w/index.php?title=Nikola_Sz%C3%A9chy&action=history
 +
|nota    = chorwacki
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Szécsi Dénes]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Stolnik królewski]]<br>(1342-1346)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Szécsi Ivánka]]
 +
}}
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Lendvai Miklós]]
 
|poprzednik        = [[Lendvai Miklós]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1346-1349)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1346-1349)
 
|następca          = [[Ugali Pál István]]
 
|następca          = [[Ugali Pál István]]
 
}}
 
}}
 +
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Losonci I. István]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Severin]]<br>(1350-1355)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Lackfi Dénes]]
 +
}}
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Drugeth Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1355-1359)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Csák Miklós]]
 +
}}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Csúz János]]
 
|poprzednik        = [[Csúz János]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji i Dalmacji]]<br>(1359-1366)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>(1358/59-1366)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Szécsényi Kónya]]
 
|następca          = [[Szécsényi Kónya]]
 
}}
 
}}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Kanizsai István]]
+
|poprzednik        = [[Kanizsai I. István]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br />(1366-1368)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1366-1368)
 
|następca          = [[Petar Cudar]]
 
|następca          = [[Petar Cudar]]
 
}}
 
}}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Lackfi Imre]]
+
|poprzednik        = [[Bebek István]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji i Dalmacji]]<br>(1374-1380)
+
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1369-1372)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
−
|następca          = [[Bebek Imre]]
+
|następca          = [[Szepesi Jakab]]
 
}}
 
}}
  
−
Źródło: [https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Nicholas_Sz%C3%A9csi Nicholas Szécsi]
+
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[II. Károly]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>(1374-1380)
 +
|współrządzący      = [[II. Károly]] <small>(do 1374)</small>
 +
|następca          = [[Bebek I. Imre]]
 +
}}
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[aaa]]
+
|poprzednik        = [[Szepesi Jakab]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(bb)
+
|gl_članak_funkcija = [[Sędzia królewski]]<br>(1381-1384)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
−
|następca          = [[ccc]]
+
|następca          = [[Szentgyörgyi Tamás]]
 
}}
 
}}
  
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = [[Garai I. Miklós]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Palatyn Królestwa Węgier]]<br>(1385-1386)
 +
|współrządzący      =
 +
|następca          = [[Lackfi V. István]]
 +
}}
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
+
{|  
−
|-
 
 
|
 
|
 +
|}
  
 +
'''Szécsi I. Miklós''' (pol. ''Mikołaj I Szécsi'', chor. ''Nikola I. Széchy'') (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu [[Szécsi]]. [[ban całej Slawonii]] (''totius Sclauoniae banus'') (1346-1349), [[ban Severin]] (1350-1355), [[ban Dalmacji i Chorwacji]] (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie [[ban całej Slawonii]] (1366–1368 i 1372–1373), ''[[ispán]]'' komitatów: [[Szepes]], [[Sáros]] i [[Nógrád]]. Z [[I. Lajos|Ludwikiem I]] uczestniczył w [[Nápolyi kaland|wyprawie do Neapolu]], za co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh. Ambasador na dworze papieża Urbana w Rzymie (1370). Wybitny rycerz, obrońca Krakowa przed Janem Luksemburskim, ratując Polskę przed okupacją Czechów. [[Sędzia królewski]] (1381-1384), [[palatyn]] (1384-86). Przodek gałęzi rodziny [[Szécsi]] w górnej części Lindawy.
 +
 +
==Życiorys ==
 +
 +
Syn Piotra, [[ispán]]a [[Nógrád]] i Sebe Debrői. Miklós poślubił [[Debreceni Margit|Małgorzatę]], córkę [[Debreceni Pál|Pawła]], a wnuczkę [[palatyn]]a [[Debreceni Dózsa|Doży Debreceniego]], z którą miał czterech synów: Jana, [[Szécsi Ferenc|Franciszka]], [[Szécsi II. Miklós|Mikołaja]] i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ''[[ispán]]em'' [[Nógrád]], [[Sáros]] i [[Szepes]]. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla [[I. Lajos|Ludwika I. Andegaweńskiego]], od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „''ban całej Slawonii''”<ref name="HE">[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref>. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w [[Neapolitańska kampania Ludwika Wielkiego|drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika]], a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w [[Halicz]]u  sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ''[[ispán]]nem'' [[Krassó]] i był nim przez jeden rok. Jako „''ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.
 +
 +
W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem<ref name="HE"/>. W latach 1381–1382 był ''[[ispán]]em'' komitatów [[Vas]] i [[Pozsony]]. Trzykrotnie był [[sędzia|sędzią królewskim]] i za panowania córki Ludwika, [[I. Mária|Marii]] zakończył karierę jako [[palatyn]].
 +
 +
Po śmierci Ludwika poparł [[Zygmunt|Zygmunta Luksemburskiego]] i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.
 +
 +
==Źródła==
 +
* Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I.'' [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
 +
 +
* Markó, László (2006). ''A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon ''str. 253.'' [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs&nbsp;– Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; ISBN 963-547-085-1.
 +
 +
== Referencje ==
 +
* Markó László: ''A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig'', Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.
 +
 +
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Szécsi I. Miklós
+
  |urzędnik          = Szécsi I. Miklós (węg.)<br>Mikołaj I Szécsi (pol.)<br>Nikola I. Széchy (chor.)
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = [[palatyn Królestwa Węgier]]; [[Ban Chorwacji i Dalmacji]]; [[Ban Slawonii]]; [[sędzia królewski]]
+
  |tytulatura        = [[Stolnik królewski]]<br>[[Ban całej Slawonii]]<br>[[Ban Severin]]<br>[[Sędzia królewski]]<br>[[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Palatyn Królestwa Węgier]]
 
  |grafika          = Szécsi Miklós seal.jpg
 
  |grafika          = Szécsi Miklós seal.jpg
−
  |opis grafiki      = Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsi'ego
+
  |opis grafiki      = Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
−
  |herb              =  
+
  |herb              = Balogh_nembeli_Széchy.jpg
−
  |opis herbu        =  
+
  |opis herbu        = Herb rodu
 
  |faksymile        =  
 
  |faksymile        =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
  
−
  |1. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
+
  |1. tytuł          = [[Stolnik królewski]]
−
  |1. od            = 1346
+
  |1. od            = 1342
−
  |1. do            = 1349
+
  |1. do            = 1346
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[Lendvai Miklós]]
+
  |1. poprzednik    = [[Szécsi Dénes]]
−
  |1. następca      = [[Ugali Pál István]]
+
|1. następca      = [[Szécsi Ivánka]]
 +
 
 +
|2. tytuł          = [[Ban całej Slawonii]]
 +
|2. od            = <small>(1) </small>1346, <small>(2) </small>1366
 +
|2. do            = <small>(1) </small>1349, <small>(2) </small>1368
 +
|2. powołanie      =
 +
|2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Lendvai Miklós]]<br><small>2. </small>[[Kanizsai I. István]]
 +
  |2. następca      = <small>1. </small>[[Ugali Pál István]]<br><small>2. </small>[[Petar Cudar]]
 +
 
 +
|3. tytuł          = [[Ban Severin]]
 +
|3. od            = 1350
 +
|3. do            = 1355
 +
|3. powołanie      =
 +
|3. poprzednik    = [[Losonci I. István]]
 +
|3. następca      = [[Lackfi Dénes]]
 +
 
 +
|4. tytuł          = [[Sędzia królewski]]
 +
|4. od            = ''':''' <small><small>(1) </small>1355, <small>(2) </small>1369, <small>(3) </small>1381</small>
 +
|4. do            = ''':''' <small><small>(1) </small>1359, <small>(2) </small>1372, <small>(3) </small>1384</small>
 +
|4. powołanie      =
 +
|4. poprzednik    = <small>1. </small>[[Drugeth Miklós]]<br><small>2. </small>[[Bebek István]]<br><small>3. </small>[[Szepesi Jakab]]
 +
|4. następca      = <small>1. </small>[[Csák Miklós]]<br><small>2. </small>[[Szepesi Jakab]]<br><small>3. </small>[[Szentgyörgyi Tamás]]
 +
 
 +
|5. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
 +
|5. od            = ''':''' <small>(1) </small>1359, <small>(2) </small>1374
 +
|5. do            = ''':''' <small>(1) </small>1366, <small>(2) </small>1380
 +
|5. powołanie      =
 +
|5. poprzednik    = <small>1. </small>[[Csúz János]]<br><small>2. </small>[[Lackfi Imre]]
 +
|5. następca      = <small>1. </small>[[Szécsényi Kónya]]<br><small>2. </small>[[Bebek Imre]]
  
−
  |1. tytuł          = Palatyn Węgier
+
  |6. tytuł          = [[Palatyn Królestwa Węgier]]
−
  |1. od            = wrzesień 1385
+
  |6. od            = wrzesień 1385
−
  |1. do            = październik 1386
+
  |6. do            = październik 1386
−
  |1. powołanie      =  
+
  |6. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[Nicholas I Garai|Nicholas Garai]]
+
  |6. poprzednik    = [[Garai I. Miklós]]
−
  |1. następca      = [[Stephen II Lackfi|Stephen Lackfi]]
+
  |6. następca      = [[Lackfi V. István]]
  
 +
|klan              =
 
  |ród              = [[Szécsi]]
 
  |ród              = [[Szécsi]]
 +
|rodzina          =
 
  |pochodzenie      = węgierskie
 
  |pochodzenie      = węgierskie
−
  |państwo          = Królestwo Węgier
+
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
−
  |data urodzenia    = ok. 1320
+
  |data urodzenia    = ok.1320
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = czerwiec lub lipiec 1387
 
  |data śmierci      = czerwiec lub lipiec 1387
Linia 73: Linia 173:
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
−
  |ojciec            = [[Peter Szécsi]]
+
  |ojciec            = [[Szécsi Péter|Péter]]
−
  |matka            = Sebe Debrői
+
  |matka            = Debrői Sebe
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |1. związek        = żona
 
  |1. związek        = żona
−
  |1. związek z      = Margaret Debreceni
+
  |1. związek z      = [[Debreceni Margit]]
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
−
  |1. dzieci        = [[Nicholas II Szécsi|Nicholas II]]<br />[[Frank Szécsi|Frank]]
+
  |1. dzieci        = [[Szécsi II. Miklós|II. Miklós]]<br />[[Szécsi Frank|Frank]]<br>córka <small>(żona bana [[Bánffy I. János]]a)</small>
 +
|dokonania        =
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |commons          =  
 
  |commons          =  
Linia 86: Linia 187:
 
  |wikicytaty        =  
 
  |wikicytaty        =  
 
}}
 
}}
−
|}  
+
|}
  
−
[[Plik:Balogh_nembeli_Széchy.jpg|200px|left]]
+
== Przypisy ==
−
'''Nikola Széchy (Seč)''' ([[mađarski jezik|mađ.]] ''Széchy Miklós'') (?, o. [[1320.]] - ?, [[1387.]]), [[Mađari|ugarski]] [[plemstvo|velikaš]] te ban cijele Slavonije (''totius Sclauoniae banus'') (1344.-1349.), [[hrvatski ban|hrvatski ban]] (1359.-1366. i 1374.-1380.) i [[ban|slavonski ban]] (1366.-1368. i 1372.-1373.).
+
{{izvori}}
−
 
 
−
Bio je jedan od najznačajnijih pristaša kralja [[Ludovik I. Anžuvinac|Ludovika I. Anžuvinca]] (1342.-1382.) koji mu je dodijelio niz službi na teritoriju [[Hrvatska|Hrvatske]] i [[Dalmacija|Dalmacije]] te [[Slavonija|Slavonije]]. Nakon što je kralj Ludovik I. [[1343.]] godine potvrdio privilegije nižem slavonskom plemstvu i slobodnjacima, poslao ga je tamo sa zadatkom da, kao "ban cijele Slavonije" provede kraljevu odluku.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref> Kao "ban Hrvatske i Dalmacije" aktivno je sudjelovao u političkim i vojnim zbivanjima u Dalmaciji, gdje je izmirio plemstvo i pučanstvo grada [[Trogir]]a, nakon bune pučana tijekom 1357.–1358. godine.
 
−
 
 
−
U ratu između Ludovika I. i [[Mletačka republika|Mlečana]], sudjelovao je [[1378.]] godine, zajedno s flotom iz [[Genova|Genove]], u pomorsko-kopnenoj bitki i pobjedi nad Mlečanima kraj Trogira.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=59239 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija]</ref>
 
−
 
 
−
{{eastern name order|felsőlendvai Szécsi Miklós}}
 
−
'''Nicholas Szécsi de Felsőlendva''' (''Széchy; ''{{lang-hu|Miklós Szécsi}}; ''c.'' 1320 – ''c.'' June or July 1387) was a Hungarian nobleman from the influential [[House of Szécsi]].
 
−
 
 
−
Son of Peter, Count of [[Nógrád County (former)|Nógrád]], and Sebe Debrői. He married Margaret of [[Debrecen]], they had four children. He was sent to Poland by [[Louis I of Hungary|King Louis I]] in 1345, when the Czechs laid siege to [[Kraków]]. Between 1346 and 1349, he served as the [[ban of Croatia]].
 
−
He took part in the King's [[Neapolitan campaigns of Louis the Great|second Neapolitan campaign]], as well as in the unsuccessful 1352 campaign against the Lithuanian pagans, where he himself was wounded. Upon his return in 1354, he was made supreme count of [[Krassó County|Krassó]].
 
−
 
 
−
Between 1358 and 1366 he served as ban of Croatia again, after which he served as the [[ban of Slavonia]] between 1366 and 1368.
 
−
 
 
−
Szécsi followed the King to [[Rome]] in 1370. He was named the ban of Croatia again between 1377 and 1380. He was also the ''[[ispán]]'' of [[Vas County (former)|Vas]] and of [[Pozsony County|Pozsony]] between 1381 and 1382.
 
−
He served as [[judge royal]] three times and finished his career as [[palatine (Kingdom of Hungary)|palatine]] during the reign of Louis I's daughter [[Mary, Queen of Hungary|Mary]].
 
−
 
 
−
==Sources==
 
−
* {{hu icon}} Engel, Pál (1996). ''Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I.'' ("Secular Archontology of Hungary, 1301–1457, Volume I"). História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. {{ISBN|963-8312-44-0}}.
 
−
* {{hu icon}} Markó, László: A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig&nbsp;– Életrajzi Lexikon ''p. 253.'' ''(The High Officers of the Hungarian State from Saint Stephen to the Present Days&nbsp;– A Biographical Encyclopedia)'' (2nd edition); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; {{ISBN|963-547-085-1}}.
 
−
 
 
−
{{S-start}}
 
−
{{S-hou|[[House of Szécsi]]|name=Nicholas I ||''c.'' 1320 ||''c.'' June or July 1387 }}
 
−
{{S-off}}
 
−
{{S-bef|before=Denis Szécsi}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Master of the stewards]] | years=1342–1346}}
 
−
{{S-aft|after=Ivánka Szécsi}}
 
−
{{S-bef|before=[[Nicholas VII Hahót|Nicholas Hahót]]}}
 
−
{{S-ttl | title =  [[Ban of Croatia and Dalmatia]]<br /> [[Ban of Slavonia]]| years=1346–1349}}
 
−
{{S-aft||after=[[Paul Ugali]]}}
 
−
{{S-bef|before=Stephen Losonci}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Severin]] | years=1350–1355}}
 
−
{{S-aft||after=Denis Lackfi}}
 
−
{{S-bef|before=[[Nicholas Drugeth]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Judge royal]] | years=1355–1358}}
 
−
{{S-aft|after=[[Nicholas Csák]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[John Csúz]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Croatia and Dalmatia]] | years=1358–1366}}
 
−
{{S-aft|after=[[Kónya Szécsényi]]}}
 
−
{{S-bef|before=Stephen Kanizsai<br /><small>governor</small>}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Slavonia]] | years=1366–1368}}
 
−
{{S-aft|after=[[Peter Cudar]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[Stephen Bebek]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Judge royal]] | years=1369–1372}}
 
−
{{S-aft|after=[[James Szepesi]]}}
 
−
{{S-bef|rows=3|before=[[Charles III of Naples|Charles of Durazzo]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Slavonia]] | years=1372–1373}}
 
−
{{S-aft|after=[[Peter Cudar]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Croatia and Dalmatia]] | years=1374–1375}}
 
−
{{S-aft|after=[[Charles III of Naples|Charles of Durazzo]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Croatia and Dalmatia]] | years=1376–1380}}
 
−
{{S-aft|after=[[Emeric I Bebek|Emeric Bebek]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[James Szepesi]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Judge royal]] | years=1381–1384}}
 
−
{{S-aft|after=[[Thomas Szentgyörgyi]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[Nicholas I Garai|Nicholas Garai]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]] | years=1385–1386}}
 
−
{{S-aft|after=[[Stephen II Lackfi|Stephen Lackfi]]}}
 
−
{{End}}
 
−
 
 
−
{{DEFAULTSORT:Szecsi, Nicholas}}
 
−
[[Category:1320 births]]
 
−
[[Category:1387 deaths]]
 
−
[[Category:Hungarian nobility]]
 
−
[[Category:Palatines of the Kingdom of Hungary]]
 
−
[[Category:Judges royal]]
 
−
[[Category:Bans of Croatia]]
 
−
[[Category:Szécsi family|Nicholas 1]]
 
−
[[Category:Bans of Slavonia]]
 
−
[[Category:14th-century Hungarian people]]
 
  
 +
{{SORTUJ:Szecsi, Miklos 01}}
  
 +
[[Kategoria:Rody]]
 +
[[Kategoria:Szécsi]]
 +
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 +
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 +
[[Kategoria:Banowie Severin]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Palatyni Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Stolnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Sędziowie królewscy]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
−
[[Kategoria:Szybkie]]
+
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
−
 
+
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
−
 
+
[[Kategoria:Zmarli w 1387]]
−
 
+
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
−
 
 
−
 
 
−
{{Redoslijed|
 
−
|poprzednik        = [[Denis Szécsi]]
 
−
|gl_članak_funkcija = [[Master of the stewards]]<br>1342–1346
 
−
|współrządzący      =
 
−
|następca          = [[Ivánka Szécsi]]
 
−
}}
 
−
 
 
−
{{Redoslijed|
 
−
|poprzednik        = [[Denis Szécsi]]
 
−
|gl_članak_funkcija = [[Master of the stewards]]<br>1342–1346
 
−
|współrządzący      =
 
−
|następca          = [[Ivánka Szécsi]]
 
−
}}
 
−
 
 
−
 
 
−
'''Szécsi Miklós''' ([[1320]] körül – [[1387]] körül) a [[Széchy család (felsőlendvai)|Szécsi család]] [[Felsőlendva|felsőlindvai (Felsőlendva)]] ágának őse. [[1385]]-[[1386]] között töltötte be a [[nádor]]i méltóságot, [[1346]]-tól három évig [[Horvát bánok listája|horvát-szlavón bán]], amit [[1358]]-[[1366|66]], [[1374]]-[[1375|75]] és [[1375]]-[[1380|80]]-ban is viselt, míg [[1366]]-[[1368|68]] és [[1372]]-[[1373|73]]-ban csak [[Szlavónia|szlavón bán]] volt. [[1369]]-ben három évig, majd [[1381]]-ben újabb három évig viselte az [[országbíró]]i tisztséget.
 
−
 
 
−
Édesapja Péter, egyik testvére Ivánka [[asztalnokmester]] volt a királyi udvarban. Feleségül vette [[Debreceni Dózsa]] nádor unokáját, Margitot, akitől négy fia született János, Ferenc, Miklós és Péter.<br />
 
−
Először [[1336]]-ban tűnt fel és [[1342]]-ben kinevezték asztalnokmesterré. [[1343]]-tól [[1346]]-ig viselte [[Nógrád vármegye|Nógrád]], [[Sáros vármegye|Sáros]] és [[Szepes vármegye|Szepes]] ispánja volt, valamint [[szepesvár]]i és sárosi várnagy.<br />
 
−
[[1345]]-ben [[I. Lajos magyar király|I. Lajos]] sereggel küldte [[Lengyelország]]ba, mert a [[csehek]] ostrom alá fogták [[Krakkó]]t. [[1350]]-ben [[Szörény vármegye|Szörény]] bánjává tették tisztségét öt évig viselte. [[1350]]-ben Lajos [[Nápoly]] ellen indította [[Második nápolyi hadjárat|második hadjáratát]], amelyben Szécsi is részt vett. [[1352]]-ben Lajos a pogány [[Litvánia]] ellen indított hadjáratot, s Szécsi ebből is kivette részét. A [[halics]]i [[Belz]]et a [[litvánok]] védték a [[magyarok|magyar]] támadásokkal szemben. Hosszas ostrom után sikerült visszaverniük a minden magyar támadást és az akció kudarcba fulladt. Szécsi maga is megsebesült. Hazatérte után [[1354]]-ben egy évig [[Krassó vármegye|Krassó]] ispánja, azt követően három évig az országbírói tiszt mellett [[Turóc vármegye|turóci]] ispán is volt. [[1381]]-től [[1382]]-ig [[Vas vármegye|Vas]] és [[Pozsony vármegye|Pozsony vármegyék]], [[1383]]-ban [[Zala vármegye]] ispánjának tisztségét töltötte be.
 
−
 
 
−
Lajos utolsó éveiben kormányozta a [[Délvidék]]et kemény kézzel, mert a főurak túlzottan kezdtek megerősödni. [[1370]]-ben a [[Róma|Rómában]] járt követségben. Lajos halála után [[Zsigmond magyar király|Luxemburgi Zsigmondot]] támogatta és az országot vezető kormányzótanács vezetője volt. Szolgálataiért Zsigmond neki adta Felsőlindvát uradalmával egyetembe, ezzel megalapozta a felsőlindvai [[Széchy család (felsőlendvai)|Szécsi családot]]. Fiai halála után megkapták a [[szentgotthárdi ciszterci apátság|szentgotthárdi apátságot]] is.
 
−
 
 
−
== Felhasznált irodalom ==
 
−
* '''Markó László:''' ''A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig'', Bp., Magyar Könyvklub, [[1999]]. {{ISBN|963-547-085-1}}
 
−
 
 
−
 
 
−
{{S-start}}
 
−
{{S-hou|[[House of Szécsi]]|name=Nicholas I ||''c.'' 1320 ||''c.'' June or July 1387 }}
 
−
{{S-off}}
 
−
{{S-bef|before=Denis Szécsi}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Master of the stewards]] | years=1342–1346}}
 
−
{{S-aft|after=Ivánka Szécsi}}
 
−
{{S-bef|before=[[Nicholas VII Hahót|Nicholas Hahót]]}}
 
−
{{S-ttl | title =  [[Ban of Croatia and Dalmatia]]<br /> [[Ban of Slavonia]]| years=1346–1349}}
 
−
{{S-aft||after=[[Paul Ugali]]}}
 
−
{{S-bef|before=Stephen Losonci}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Severin]] | years=1350–1355}}
 
−
{{S-aft||after=Denis Lackfi}}
 
−
{{S-bef|before=[[Nicholas Drugeth]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Judge royal]] | years=1355–1358}}
 
−
{{S-aft|after=[[Nicholas Csák]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[John Csúz]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Croatia and Dalmatia]] | years=1358–1366}}
 
−
{{S-aft|after=[[Kónya Szécsényi]]}}
 
−
{{S-bef|before=Stephen Kanizsai<br /><small>governor</small>}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Slavonia]] | years=1366–1368}}
 
−
{{S-aft|after=[[Peter Cudar]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[Stephen Bebek]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Judge royal]] | years=1369–1372}}
 
−
{{S-aft|after=[[James Szepesi]]}}
 
−
{{S-bef|rows=3|before=[[Charles III of Naples|Charles of Durazzo]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Slavonia]] | years=1372–1373}}
 
−
{{S-aft|after=[[Peter Cudar]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Croatia and Dalmatia]] | years=1374–1375}}
 
−
{{S-aft|after=[[Charles III of Naples|Charles of Durazzo]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Ban of Croatia and Dalmatia]] | years=1376–1380}}
 
−
{{S-aft|after=[[Emeric I Bebek|Emeric Bebek]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[James Szepesi]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Judge royal]] | years=1381–1384}}
 
−
{{S-aft|after=[[Thomas Szentgyörgyi]]}}
 
−
{{S-bef|before=[[Nicholas I Garai|Nicholas Garai]]}}
 
−
{{S-ttl | title = [[Palatine (Kingdom of Hungary)|Palatine of Hungary]] | years=1385–1386}}
 
−
{{S-aft|after=[[Stephen II Lackfi|Stephen Lackfi]]}}
 
−
{{End}}
 
−
 
 
−
{{SORTUJ:Szécsi, Miklós}}
 
−
[[Kategoria:Rody|Szécsi]]
 
−
[[Kategoria:Ród Szécsi]]
 
−
 
 
−
[[Category:1320 births]]
 
−
[[Category:1387 deaths]]
 
−
[[Category:Hungarian nobility]]
 
−
[[Category:Palatines of the Kingdom of Hungary]]
 
−
[[Category:Judges royal]]
 
−
[[Category:Bans of Croatia]]
 
−
[[Category:Szécsi family|Nicholas 1]]
 
−
[[Category:Bans of Slavonia]]
 
−
[[Category:14th-century Hungarian people]]
 
−
 
 
−
[[Kategória:Széchy család|Miklós]]
 
−
[[Kategória:Horvát bánok]]
 
−
[[Kategória:Nógrád vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Sáros vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Szepes vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Krassó vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Turóc vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Vas vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Pozsony vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Zala vármegye főispánjai]]
 
−
[[Kategória:Az 1320-as években született személyek]]
 
−
[[Kategória:Az 1380-as években elhunyt személyek]]
 
−
[[Kategória:Szörényi bánok]]
 
−
 
 
−
[[Kategoria:Szybkie]]
 

Aktualna wersja na dzień 16:44, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Stolnik królewski
(1342-1346) 		Następca:
Szécsi Dénes Szécsi Ivánka
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1346-1349) 		Następca:
Lendvai Miklós Ugali Pál István
Poprzednik: Ban Severin
(1350-1355) 		Następca:
Losonci I. István Lackfi Dénes
Poprzednik: Sędzia królewski
(1355-1359) 		Następca:
Drugeth Miklós Csák Miklós
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1358/59-1366) 		Następca:
Csúz János Szécsényi Kónya
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1366-1368) 		Następca:
Kanizsai I. István Petar Cudar
Poprzednik: Sędzia królewski
(1369-1372) 		Następca:
Bebek István Szepesi Jakab
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1374-1380)
Współrządzący:
II. Károly (do 1374) 		Następca:
II. Károly Bebek I. Imre
Poprzednik: Sędzia królewski
(1381-1384) 		Następca:
Szepesi Jakab Szentgyörgyi Tamás
Poprzednik: Palatyn Królestwa Węgier
(1385-1386) 		Następca:
Garai I. Miklós Lackfi V. István

Szécsi I. Miklós (pol. Mikołaj I Szécsi, chor. Nikola I. Széchy) (* ok.1320, † czerwiec÷lipiec 1387), węgierski arystokrata z wpływowego rodu Szécsi. ban całej Slawonii (totius Sclauoniae banus) (1346-1349), ban Severin (1350-1355), ban Dalmacji i Chorwacji (1359-1366 i 1374–1380) oraz ponownie ban całej Slawonii (1366–1368 i 1372–1373), ispán komitatów: Szepes, Sáros i Nógrád. Z Ludwikiem I uczestniczył w wyprawie do Neapolu, za co król nagrodził go za potwierdzenie posiadania starożytnego zamku Balogh. Ambasador na dworze papieża Urbana w Rzymie (1370). Wybitny rycerz, obrońca Krakowa przed Janem Luksemburskim, ratując Polskę przed okupacją Czechów. Sędzia królewski (1381-1384), palatyn (1384-86). Przodek gałęzi rodziny Szécsi w górnej części Lindawy.

Życiorys

Syn Piotra, ispána Nógrád i Sebe Debrői. Miklós poślubił Małgorzatę, córkę Pawła, a wnuczkę palatyna Doży Debreceniego, z którą miał czterech synów: Jana, Franciszka, Mikołaja i Piotra. Po raz pierwszy pojawił się w dokumentach w roku 1336. W latach 1343–1346 był ispánem Nógrád, Sáros i Szepes. Miklós był jednym z najważniejszych stronników króla Ludwika I. Andegaweńskiego, od który otrzymał wiele prerogatyw na terytorium Chorwacji, Dalmacji i Slawonii. Po tym, jak król Ludwik I w 1343 r. ustanowił przywileje dla niższej slawońskiej szlachty i wyzwoleńców, został tam wysłany z zadaniem wykonania decyzji króla jako „ban całej Slawonii”[1]. Później w 1345 r. został wysłany do Polski przez króla Ludwika I, gdy Czesi oblegli Kraków. W latach 1346–1349 służył jako ban chorwacki ban. Brał udział w drugiej kampanii neapolitańskiej króla Ludwika, a także nieudanej kampanii w roku 1352 przeciwko litewskim poganom, gdzie podczas oblegania zamku w Haliczu sam został ranny. Po powrocie w 1354 r. został ispánnem Krassó i był nim przez jeden rok. Jako „ban Dalmacji i Chorwacji” brał czynny udział w wydarzeniach politycznych i wojskowych w Dalmacji, gdzie pogodził szlachtę i ludność miasta Trogir, po zamieszkach w latach 1357–1588.

W ostatnich latach panowania król Ludwik rządził żelazną ręką. W 1370 r. Miklós podążył za królem do Rzymu. Później, w latach 1377–1380, został mianowany banem Dalmacji i Chorwacji. W 1378 r. uczestniczył w wojnie między królem Ludwikiem a Wenecjanami, podczas której wraz z flotą z Genui uczestniczył w bitwie morskiej i zwycięstwie nad Wenecjanami pod Trogirem[1]. W latach 1381–1382 był ispánem komitatów Vas i Pozsony. Trzykrotnie był sędzią królewskim i za panowania córki Ludwika, Marii zakończył karierę jako palatyn.

Po śmierci Ludwika poparł Zygmunta Luksemburskiego i został szefem rady zarządzającej krajem. Za swoje usługi Zygmunt podarował mu Górną Lindę z jej majątkiem, tworząc w ten sposób rodzinę Szécs z Górnej Lindy. Po jego śmierci synowie otrzymali również opactwo Saint-Gothard.

Źródła

  • Engel, Pál (1996). Magyarország világi archontológiája, 1301–1457, I. [Świecka archontologia Węgier, 1301–1457, Volume I]. História, MTA Történettudományi Intézete. Budapest. ISBN 963-8312-44-0.
  • Markó, László (2006). A magyar állam főméltóságai Szent Istvántól napjainkig – Életrajzi Lexikon str. 253. [Wyżsi urzędnicy państwa węgierskiego od Świętego Stefana do współczesnościs – Encyklopedia biograficzna] (II wydanie); Helikon Kiadó Kft., 2006, Budapest; ISBN 963-547-085-1.

Referencje

  • Markó László: A Magyar Állam Főméltóságai Szent Istvántól napjainkig, Bp., Magyar Könyvklub, 1999. ISBN 963-547-085-1.

Szécsi I. Miklós (węg.)
Mikołaj I Szécsi (pol.)
Nikola I. Széchy (chor.)

— Stolnik królewski
Ban całej Slawonii
Ban Severin
Sędzia królewski
Ban Dalmacji i Chorwacji
Palatyn Królestwa Węgier		 —
Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Pieczęć sędziego Miklósa I Szécsiego
Herb rodu
Herb rodu
Stolnik królewski
Okres od 1342
do 1346
Poprzednik Szécsi Dénes
Następca Szécsi Ivánka
Ban całej Slawonii
Okres od (1) 1346, (2) 1366
do (1) 1349, (2) 1368
Poprzednik 1. Lendvai Miklós
2. Kanizsai I. István
Następca 1. Ugali Pál István
2. Petar Cudar
Ban Severin
Okres od 1350
do 1355
Poprzednik Losonci I. István
Następca Lackfi Dénes
Sędzia królewski
Okres od : (1) 1355, (2) 1369, (3) 1381
do : (1) 1359, (2) 1372, (3) 1384
Poprzednik 1. Drugeth Miklós
2. Bebek István
3. Szepesi Jakab
Następca 1. Csák Miklós
2. Szepesi Jakab
3. Szentgyörgyi Tamás
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od : (1) 1359, (2) 1374
do : (1) 1366, (2) 1380
Poprzednik 1. Csúz János
2. Lackfi Imre
Następca 1. Szécsényi Kónya
2. Bebek Imre
Palatyn Królestwa Węgier
Okres od wrzesień 1385
do październik 1386
Poprzednik Garai I. Miklós
Następca Lackfi V. István
Dane biograficzne
Ród Szécsi
Pochodzenie węgierskie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1320
Śmierć czerwiec lub lipiec 1387
Ojciec Péter
Matka Debrői Sebe
Żona Debreceni Margit
Dzieci II. Miklós
Frank
córka (żona bana Bánffy I. Jánosa)

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 Széchy, Nikola - Hrvatska enciklopedija
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szécsi_I._Miklós&oldid=51914”