Pavao Špirančić: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 33 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:5%]]
+
[[Kategoria:hihi]]
−
[[Kategoria:Kompilacja]]
+
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z chorwackiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Pavao_%C5%A0piran%C4%8Di%C4%87
 
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Pavao_%C5%A0piran%C4%8Di%C4%87
Linia 19: Linia 21:
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |-style="vertical-align:top;"
 
  |
 
  |
 +
{{Redoslijed|
 +
|poprzednik        = <small>1. </small>[[Jan Vitovec]]<br><small>2. </small>[[Nikola Iločki]]
 +
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1459-1463)
 +
|następca          = [[Emerik Zapolja]]
 +
}}
 +
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Újlaki V. Miklós]]
 
|poprzednik        = [[Újlaki V. Miklós]]
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1459-1463)
 
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1459-1463)
−
|współrządzący      = [[Szobi Péter]]
+
|współrządzący      = [[Stjepan III. Frankapan]] <small>(od 1463)</small>
 
|następca          = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
|następca          = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
}}
 
}}
 +
 +
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = <small>1. </small>[[Jan Vitovec]]<br><small>2. </small>[[Nikola Iločki]]
+
|poprzednik        = [[Nikola V. Iločki]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br />(1459-1463)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br />(1459-1463)
−
|następca          = [[Szapolyai Imre]]
+
|współpracownik = [[Szobi Péter]]
 +
|następca          = [[Emerik Zapolja]]
 
}}
 
}}
  
Linia 36: Linia 47:
 
|}
 
|}
  
−
Pavao Špirančić, również Sperančić z przymiotnikiem Horvat (łac. Paulus Speranchich) (?, Pierwsza połowa XV wieku -?, Około 1463), chorwacko-dalmatyński zakaz od 1459 do 1463.
+
'''Pavao Špirančić''', także '''Sperančić''' (pol. ''Paweł Špirančić'', węg. ''Sperancsics Pál'', łac. ''Paulus Speranchich'') (* nieznana, † ok.1463), węgierski szlachcic nieznanego pochodzenia. [[Ban całej Slawonii]] (1459−1463). W źródłach często wspominany jest przydomkiem ''Horvat''.
−
 
 
−
<small><small>'''Pavao Špirančić''', također '''Sperančić''' s pridjevkom ''Horvat'' ([[Latinski jezik|lat.]] ''Paulus Speranchich'') (?, prva polovica [[15. stoljeće|15. stoljeća]] – ?, oko [[1463.]]), [[ban|hrvatsko-dalmatinski ban]] od [[1459.]] do 1463. godine. </small></small>
 
−
 
 
−
W 1459 r. Król Macieja Korwin (1458–1490) mianował go Banem Królestwa Chorwacji i Dalmacji i mianował go księciem Cetiny i Klic. Z jego pomocą i przy pomocy książąt Frankopan król starał się umocnić swoje rządy na południe od Velebitu i powstrzymać weneckie i osmańskie skrzyżowania terytorialne w Chorwacji i Dalmacji [1].
 
−
 
 
−
<small><small>Godine 1459. postavio ga je kralj [[Matija Korvin|Matijaš Korvin]] (1458.-1490.) za bana [[Hrvatska u personalnoj uniji s Mađarskom|Kraljevstva Hrvatske i Dalmacije]] i imenovao ga [[Cetinska krajina|cetinskim]] i [[Klis|kliškim knezom]]. Kralj je uz njegovu pomoć i uz pomoć [[Frankapani|knezova Frankapana]] nastojao učvrstiti svoju vlast južno od [[Velebit]]a i zaustaviti [[Venecija|mletačka]] i [[Osmanlije|osmanska]] teritorijalna presezanja u Hrvatskoj i Dalmaciji.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
−
 
 
−
Spirancic próbował zawrzeć sojusz z Republiką Wenecką, ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji Ostrovica, Knin, Klis i Sinj napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielkich, zwłaszcza talowian. W 1463 r. Król ponownie wyznaczył mu zakaz wraz z księciem Szczepanem III. Frankapan. Po upadku Królestwa Bośni pod panowaniem tureckim obszary pod Bansko zostały uderzone przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię Ban, a sam Ban Spirancic został schwytany i zmarł w niewoli. [2]
 
−
 
 
−
<small><small>Špirančić je pokušao utanačiti savez s [[Mletačka Republika|Mletačkom Republikom]], ali bez uspjeha, jer je njegovo nastojanje preuzimanja kraljevskih utvrda [[Lišane Ostrovičke|Ostrovice]], [[Knin]]a, [[Kliška tvrđava|Klisa]] i [[Sinj]]a naišlo na otpor Mlečana i hrvatskih velikaša, osobito [[Talovci|Talovaca]]. Godine 1463. kralj ga je opet imenovao banom, zajedno s knezom [[Stjepan III. Frankapan|Stjepanom III. Frankapanom]]. Nakon pada [[Kraljevina Bosna|Kraljevstva Bosne]] pod [[Turci|tursku]] vlast i područja pod banskom upravom našla su se na udaru osmanske vojne sile. U [[rujan|rujnu]] 1463. godine Osmanlije su porazile bansku vojsku, a sam je ban Špirančić zarobljen te je umro u zarobljeništvu.<ref>[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]</ref> </small></small>
 
  
−
== eng ==
+
W 1459 r. król [[Maciej Korwin]] mianował Pavao [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]] oraz [[Ban całej Slawonii|całej Slawonii]]<ref>''[https://docslide.net/documents/bosanska-srednjevjekovna-drzava-i-suvremenost.html Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost]''. Sarajevo: Faculty of Political Sciences in Sarajevo. 1996. [dostęp:2018-03-04].</ref><ref name="HE" />. Funkcję tę Pavao pełnił do 1463. Mianował go także księciem [[Cetina|Cetiny]] i [[Klis]]a. Z jego pomocą i przy pomocy książąt [[Frankapan|Frankopan]]ów król starał się umocnić swoje rządy na południe od Wenecji i powstrzymać weneckie oraz osmańskie zdobycze terytorialne w Chorwacji i Dalmacji<ref name="Klaić">Klaić, Vjekoslav (1882). ''[https://www.scribd.com/doc/26342443/Vjekoslav-Klai%C4%87-POVIJEST-BOSNE-DO-PROPASTI-KRALJEVSTVA Poviest Bosne do propasti kraljevstva]''. Zagreb, Croatia: Dionička tiskara. str. 320, 322, 339. [dostęp:2018-03-04].</ref>.
  
−
'''Pavao Špirančić''' or '''Sperančić''' (c. 1400 – 1463) was a Croatian nobleman and the [[Ban of Croatia and Dalmatia]] from 1459 to 1463. In the sources he is often mentioned with the nickname ''Horvat''. He was appointed as [[Ban of Croatia and Dalmatia]] by [[Hungarian king]] [[Matthias Corvinus]].<ref name="Klaić">{{cite book|last1=Klaić|first1=Vjekoslav|title=Poviest Bosne do propasti kraljevstva|date=1882|publisher=Dionička tiskara|location=Zagreb, Croatia|pages=320, 322, 339|url=https://www.scribd.com/doc/26342443/Vjekoslav-Klai%C4%87-POVIJEST-BOSNE-DO-PROPASTI-KRALJEVSTVA|accessdate=4 March 2018}}</ref><ref name="HrEnc">{{cite web|title=Sperančić, Pavao|url=http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396|website=Hrvatska enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža|accessdate=4 March 2018}}</ref> With Pavao's and Frankopan family's help, the king  Matthias tried to consolidate his power in the areas southern of mount [[Velebit]], where [[Republic of Venice]] and [[Ottoman empire]] posed threat.<ref name="HrEnc"/>
+
Pavao próbował zawrzeć sojusz z [[Wenecja|Republiką Wenecką]], ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji [[Ostrovice|Ostrovicy]], [[Knin]]a, [[Klis]]u i [[Sinj]]a napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielmożów, zwłaszcza [[Talovc]]ów. W 1463 r. król ponownie mianował go banem, tym razem jednak z księciem [[Stjepan III. Frankapan|Stefanem III  Frankapanem]]. Po upadku [[Królestwo Bośni|Królestwa Bośni]]. Ostatni król bośniacki [[Stefan Tomaszević Kotromanić]] został zabity, a jego żona [[Maria Serbska]] uciekła na chorwackie wybrzeże, gdzie została pojmana przez Pavao, który był wrogiem jej męża. Wkrótce obszary banatu zostały zaatakowane przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię bana, a sam Pavao został schwytany i zmarł w niewoli.<ref name="HE">[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 "Sperančić, Pavao"]. ''Hrvatska enciklopedija''. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp:2018-03-04].</ref> Maria wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, [[Margareta]], została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana [[Túz János|Iwana Thuza z Lak]]. <ref>''[http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Sperančić]'', Pavao. Hrvatska enciklopedija . Leksikografski zavod Miroslav Krleža. (dostęp: 2018-03-04).</ref>
  
 
==Biografia==
 
==Biografia==
  
−
Pavao Špirančić urodził się w pierwszej połowie XV wieku w Chorwacji, która była wtedy pod panowaniem króla węgierskiego. W 1459 r. Został mianowany przez króla Macieja Korwina na Ban Chorwacji i Dalmacji [1] [2] Špirančić próbował zdobyć poparcie Republiki Weneckiej i sprzymierzyć się z imperium osmańskim, które stanowiło wielkie zagrożenie dla jego terytoriów i królestwa węgierskiego. Jego próby nie powiodły się, głównie z powodu podboju miasta Klis oraz okolicznych miast i terenów, co czyniło go zagrożeniem dla Wenecjan i niektórych innych chorwackich arystokratów, którzy mieli tam swój dobytek [2]. Był także postrzegany jako zagrożenie przez bośniackiego króla, który udał się do Wenecjan i ogłosił go wrogiem [1]. Został ponownie mianowany Banem Dalmacji i Chorwacji w 1463 r. Wraz ze Stjepanem III Frankopanem. W tym samym roku sąsiednie Królestwo Bośni zostało podbite przez Imperium Osmańskie. Ostatni król bośniacki Stephen Tomašević został zabity, a jego żona Mary uciekła do chorwackiego wybrzeża, gdzie została schwytana przez Pavao, który był wrogiem jej męża. [1] [3] Ponieważ Pavao nie otrzymał pomocy od węgierskiego króla, zostali zmuszeni poprosić Wenecjan o pomoc. Później w tym samym roku jego wojska zostały pokonane przez armię osmańską i został schwytany przez Turków, gdzie zmarł w niewoli. Mary wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Margareta, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana Ivana Thuza z Lak [2].
+
Pavao Špirančić urodził się w pierwszej połowie XV wieku w Chorwacji, która była wtedy pod panowaniem [[Król Węgier|króla Węgier]]. W 1459 r. został mianowany przez Macieja Korwina [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banem Dalmacji i Chorwacji]]<ref name="Klaić" /><ref name="HE" /> Pavao próbował zdobyć poparcie Republiki Weneckiej i sprzymierzyć się z imperium osmańskim, które stanowiło wielkie zagrożenie dla jego terytoriów i królestwa węgierskiego. Jego próby nie powiodły się, głównie z powodu podboju miasta Klis oraz okolicznych miast i terenów, co czyniło go zagrożeniem dla Wenecjan i niektórych innych chorwackich arystokratów, którzy mieli tam swoje majętności<ref name="HE" />. Był także postrzegany jako zagrożenie przez bośniackiego króla, który udał się do Wenecjan i ogłosił go wrogiem<ref name="Klaić" />. Pavao został jednak ponownie mianowany banem Dalmacji i Chorwacji w 1463 r., wraz ze [[Stjepan III. Frankapan|Stefanem III Frankopanem]]. W tym samym roku sąsiednie [[Królestwo Bośni]] zostało podbite przez [[Imperium Osmańskie]]. Ostatni król bośniacki [[Stefan Tomašević]] został zabity, a jego żona [[Maria]] uciekła na chorwackie wybrzeże, gdzie została pojmana przez Pavao, który był wrogiem jej męża.<ref name="Klaić" /> [3] Ponieważ Pavao nie otrzymał pomocy od węgierskiego króla, został zmuszony prosić Wenecjan o pomoc. Później w tym samym roku jego wojska zostały pokonane przez armię osmańską, a on sam został pojmany przez Turków i zmarł w niewoli. Maria wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Małgorzata, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana [[Túz János|Iwana Thuza z Lak]]<ref name="HE" />.
−
 
 
−
<small><small>Pavao Špirančić was born in the first half of the 15th century in [[Croatia in union with Hungary|Croatia]] which was in that time under the rule of Hungarian king. In the 1459, he was appointed as [[Ban of Croatia and Dalmatia]] by Hungarian king [[Matthias Corvinus]].<ref name="Klaić"/><ref name="HrEnc"/> Špirančić tried to gain support of [[Republic of Venice]] and make them an ally against [[Ottoman empire]] which posed great threat for his territories and [[Hungarian kingdom]]. His attempts were unsuccessful, mainly because of his conquest of city of [[Klis]] and surrounding towns and areas, which made him a threat for Venetians and some other Croatian nobles who had their possessions there.<ref name="HrEnc"/> He was also perceived as a threat by Bosnian king, who went to the Venetians and proclaimed him as an enemy.<ref name="Klaić"/> He was appointed again as [[Ban of Croatia and Dalmatia]] in 1463, together with Stjepan III Frankopan. In the same year, neighboring [[Kingdom of Bosnia]] was conquered by [[Ottoman empire]]. Last Bosnian king [[Stephen Tomašević]] was killed and his wife Marija fled to the Croatian littoral where she was captured by Pavao who was enemy of her husband.<ref name="Klaić"/><ref>{{cite book|title=Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost|date=1996|publisher=Faculty of Political Sciences in Sarajevo|location=Sarajevo|url=https://docslide.net/documents/bosanska-srednjevjekovna-drzava-i-suvremenost.html|accessdate=4 March 2018|ref=BosSV}}</ref> As Pavao didn't get the help from Hungarian king, he was forced to ask Venetians for help. Later in the same year, his forces were defeated by Ottoman army and he was captured by the Ottomans where he died in captivity. Marija used that opportunity and fled to the Venetians. Pavao's wife Margareta was mentioned in the sources in the years after as "Banica" or "Princess of Cetina and Klis", but in 1466, Klis was taken by Croatian ban Ivan Thuz of Lak.<ref name="HrEnc"/> </small></small>
 
  
 
[[File:Klis Fortress.JPG|thumb|[[Klis Fortress]]]]
 
[[File:Klis Fortress.JPG|thumb|[[Klis Fortress]]]]
  
−
==See also==
+
== Zobacz także ==
−
* [[History of Croatia]]
+
* [[Chorwacja w unii z Węgrami]]
−
* [[List of rulers of Croatia]]
+
* [[Lista sławnych rodzin szlacheckich z Chorwacji]]
−
* [[Ban of Croatia]]
+
* [[Banowie Chorwacji]]
  
−
==External links==
+
== Link zewnętrzny ==
−
* {{cite web|title=Sperančić, Pavao|url=http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396|website=Hrvatska enciklopedija|publisher=Leksikografski zavod Miroslav Krleža|accessdate=4 March 2018}}
+
* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Sperančić, Pavao]. ''Hrvatska enciklopedija''. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp:2018-03-04].
  
−
==Literature==
+
== Bibliografia ==
 
* Klaić, Vjekoslav (1882). ''[https://www.scribd.com/doc/26342443/Vjekoslav-Klai%C4%87-POVIJEST-BOSNE-DO-PROPASTI-KRALJEVSTVA Poviest Bosne do propasti kraljevstva]''. Zagreb, Croatia: Dionička tiskara. pp. 320, 322, 339. Retrieved 4 March 2018.
 
* Klaić, Vjekoslav (1882). ''[https://www.scribd.com/doc/26342443/Vjekoslav-Klai%C4%87-POVIJEST-BOSNE-DO-PROPASTI-KRALJEVSTVA Poviest Bosne do propasti kraljevstva]''. Zagreb, Croatia: Dionička tiskara. pp. 320, 322, 339. Retrieved 4 March 2018.
 
* ''[https://pdfslide.net/documents/bosanska-srednjevjekovna-drzava-i-suvremenost.html Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost]''. Sarajevo: Faculty of Political Sciences in Sarajevo. 1996. Retrieved 4 March 2018.
 
* ''[https://pdfslide.net/documents/bosanska-srednjevjekovna-drzava-i-suvremenost.html Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost]''. Sarajevo: Faculty of Political Sciences in Sarajevo. 1996. Retrieved 4 March 2018.
−
 
−
== Vidi još ==
 
−
* [[Dodatak:Popis hrvatskih banova]]
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
 
{{izvori}}
 
{{izvori}}
−
 
−
== Vanjske poveznice ==
 
−
* [http://www.enciklopedija.hr/natuknica.aspx?id=57396 Pavao Sperančić - Hrvatska enciklopedija]
 
  
 
|
 
|
Linia 85: Linia 78:
 
  |urzędnik          = Sperancsics Pál<br>Pavao Špirančić  
 
  |urzędnik          = Sperancsics Pál<br>Pavao Špirančić  
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Ban Dalmacji i Chorwacji<br>Ban całej Slawonii
+
  |tytulatura        = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Ban całej Slawonii]]
 
  |grafika          =  
 
  |grafika          =  
 
  |opis grafiki      =  
 
  |opis grafiki      =  
Linia 98: Linia 91:
 
  |1. do            = 1463
 
  |1. do            = 1463
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[Újlaki V. Miklós]]
+
  |1. poprzednik    = [[Nikola V. Iločki]]
 
  |1. następca      = [[Stjepan III. Frankapan]]
 
  |1. następca      = [[Stjepan III. Frankapan]]
  
Linia 105: Linia 98:
 
  |2. do            = 1463
 
  |2. do            = 1463
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Jan Vitovec]]<br><small>2. </small>[[Nikola Iločki]]
+
  |2. poprzednik    = <small>1. </small>[[Jan Vitovec]]<br><small>2. </small>[[Nikola V. Iločki]]
−
  |2. następca      = [[Szapolyai Imre]]
+
  |2. następca      = [[Emerik Zapolja]]
  
 
  |klan              =  
 
  |klan              =  
 
  |ród              = [[Špirančić]]
 
  |ród              = [[Špirančić]]
 
  |rodzina          =  
 
  |rodzina          =  
−
  |pochodzenie      = chorwackie
+
  |pochodzenie      = chorwackie (?)
 
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 
  |data urodzenia    = ok.1400
 
  |data urodzenia    = ok.1400
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |data śmierci      = 1463
 
  |data śmierci      = 1463
−
  |miejsce śmierci  =  
+
  |miejsce śmierci  = więzienie
−
  |przyczyna śmierci =  
+
  |przyczyna śmierci = niewola
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |ojciec            = nieznany
 
  |ojciec            = nieznany
 
  |matka            = nieznana
 
  |matka            = nieznana
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
−
  |1. związek        =  
+
  |1. związek        = żona
−
  |1. związek z      =  
+
  |1. związek z      = Margareta
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
Linia 139: Linia 132:
 
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
−
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 
 
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Rody]]
 
[[Kategoria:Ród Špirančić]]
 
[[Kategoria:Ród Špirančić]]
−
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy szlachcice]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1463]]
 
[[Kategoria:Zmarli w 1463]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]
 
[[Kategoria:Zmarli w XV wieku]]

Aktualna wersja na dzień 16:45, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku chorwackim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku chorwackim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1459-1463) 		Następca:
1. Jan Vitovec
2. Nikola Iločki		 Emerik Zapolja
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1459-1463)
Współrządzący:
Stjepan III. Frankapan (od 1463) 		Następca:
Újlaki V. Miklós Stjepan III. Frankapan


Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1459-1463) 		Następca:
Nikola V. Iločki Emerik Zapolja

Pavao Špirančić, także Sperančić (pol. Paweł Špirančić, węg. Sperancsics Pál, łac. Paulus Speranchich) (* nieznana, † ok.1463), węgierski szlachcic nieznanego pochodzenia. Ban całej Slawonii (1459−1463). W źródłach często wspominany jest przydomkiem Horvat.

W 1459 r. król Maciej Korwin mianował Pavao banem Dalmacji i Chorwacji oraz całej Slawonii[1][2]. Funkcję tę Pavao pełnił do 1463. Mianował go także księciem Cetiny i Klisa. Z jego pomocą i przy pomocy książąt Frankopanów król starał się umocnić swoje rządy na południe od Wenecji i powstrzymać weneckie oraz osmańskie zdobycze terytorialne w Chorwacji i Dalmacji[3].

Pavao próbował zawrzeć sojusz z Republiką Wenecką, ale bezskutecznie, ponieważ jego próby przejęcia królewskich fortyfikacji Ostrovicy, Knina, Klisu i Sinja napotkały opór ze strony weneckich i chorwackich wielmożów, zwłaszcza Talovców. W 1463 r. król ponownie mianował go banem, tym razem jednak z księciem Stefanem III Frankapanem. Po upadku Królestwa Bośni. Ostatni król bośniacki Stefan Tomaszević Kotromanić został zabity, a jego żona Maria Serbska uciekła na chorwackie wybrzeże, gdzie została pojmana przez Pavao, który był wrogiem jej męża. Wkrótce obszary banatu zostały zaatakowane przez wojska osmańskie. We wrześniu 1463 r. Turcy pokonali armię bana, a sam Pavao został schwytany i zmarł w niewoli.[2] Maria wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Margareta, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana Iwana Thuza z Lak. [4]

Biografia

Pavao Špirančić urodził się w pierwszej połowie XV wieku w Chorwacji, która była wtedy pod panowaniem króla Węgier. W 1459 r. został mianowany przez Macieja Korwina banem Dalmacji i Chorwacji[3][2] Pavao próbował zdobyć poparcie Republiki Weneckiej i sprzymierzyć się z imperium osmańskim, które stanowiło wielkie zagrożenie dla jego terytoriów i królestwa węgierskiego. Jego próby nie powiodły się, głównie z powodu podboju miasta Klis oraz okolicznych miast i terenów, co czyniło go zagrożeniem dla Wenecjan i niektórych innych chorwackich arystokratów, którzy mieli tam swoje majętności[2]. Był także postrzegany jako zagrożenie przez bośniackiego króla, który udał się do Wenecjan i ogłosił go wrogiem[3]. Pavao został jednak ponownie mianowany banem Dalmacji i Chorwacji w 1463 r., wraz ze Stefanem III Frankopanem. W tym samym roku sąsiednie Królestwo Bośni zostało podbite przez Imperium Osmańskie. Ostatni król bośniacki Stefan Tomašević został zabity, a jego żona Maria uciekła na chorwackie wybrzeże, gdzie została pojmana przez Pavao, który był wrogiem jej męża.[3] [3] Ponieważ Pavao nie otrzymał pomocy od węgierskiego króla, został zmuszony prosić Wenecjan o pomoc. Później w tym samym roku jego wojska zostały pokonane przez armię osmańską, a on sam został pojmany przez Turków i zmarł w niewoli. Maria wykorzystała tę okazję i uciekła do Wenecjan. Żona Pavao, Małgorzata, została wspomniana w źródłach w latach po „Banice” lub „Księżniczce Cetiny i Klis”, ale w 1466 r. Klis został zabrany przez chorwackiego bana Iwana Thuza z Lak[2].

Plik:Klis Fortress.JPG
Klis Fortress

Zobacz także

Link zewnętrzny

  • Sperančić, Pavao. Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp:2018-03-04].

Bibliografia

Przypisy

  1. ↑ Bosanska srednjevjekovna država i suvremenost. Sarajevo: Faculty of Political Sciences in Sarajevo. 1996. [dostęp:2018-03-04].
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 "Sperančić, Pavao". Hrvatska enciklopedija. Leksikografski zavod Miroslav Krleža. [dostęp:2018-03-04].
  3. ↑ 3,0 3,1 3,2 3,3 Klaić, Vjekoslav (1882). Poviest Bosne do propasti kraljevstva. Zagreb, Croatia: Dionička tiskara. str. 320, 322, 339. [dostęp:2018-03-04].
  4. ↑ Sperančić, Pavao. Hrvatska enciklopedija . Leksikografski zavod Miroslav Krleža. (dostęp: 2018-03-04).

Sperancsics Pál
Pavao Špirančić

— Ban Dalmacji i Chorwacji
Ban całej Slawonii		 —
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od 1459
do 1463
Poprzednik Nikola V. Iločki
Następca Stjepan III. Frankapan
Ban całej Slawonii
Okres od 1459
do 1463
Poprzednik 1. Jan Vitovec
2. Nikola V. Iločki
Następca Emerik Zapolja
Dane biograficzne
Ród Špirančić
Pochodzenie chorwackie (?)
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny ok.1400
Śmierć 1463
Miejsce więzienie
Przyczyna niewola
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Żona Margareta
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Pavao_Špirančić&oldid=51918”