Ivan od Paližne: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 41 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
Za: [https://en.wikipedia.org/wiki/John_of_Palisna]]
+
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/John_of_Palisna
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=John_of_Palisna&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
  
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Lackfi István]]
+
|poprzednik        = [[Lackfi II. István]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji i Dalmacji]]<br>(1385-1386)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>(1385-1386)
−
|współrządzący      = [[Horváti János]] ???
+
|współrządzący      = [[Horváti János]]
−
|następca          = [[Losonci I. László]]
+
|następca          = <small> 1. </small>[[Losonci I. László]]<br><small> 2. </small>[[Losonci II. Dénes]]
 
}}
 
}}
  
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
−
|poprzednik        = [[Stjepan II. Bánffy]]<br>[[Bánffy I. János]]
+
|poprzednik        = <small> 1. </small>[[Stjepan II. Bánffy]]<br><small> 2. </small>[[Bánffy I. János]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Slawonii]]<br>(1385-1386)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban całej Slawonii]]<br>(1385-1386)
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
 
|następca          = [[Losonci I. László]]
 
}}
 
}}
Linia 16: Linia 29:
 
{{Redoslijed|
 
{{Redoslijed|
 
|poprzednik        = [[Losonci Dénes]]
 
|poprzednik        = [[Losonci Dénes]]
−
|gl_članak_funkcija = [[Ban Chorwacji i Dalmacji]]<br>(1389)
+
|gl_članak_funkcija = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>(1389)
 
|współrządzący      =  
 
|współrządzący      =  
 
|następca          = [[Horváti János]]
 
|następca          = [[Horváti János]]
 
}}
 
}}
  
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 +
'''Ivan od Paližne''' (pol. ''Jan z Palisny'', łac. ''Joannes de Palisna'') (*&nbsp;nieznana,&nbsp;† 23 marca 1391), chorwackim szlachcic, rycerz i wojownik, [[przeor Vrany]], [[Ban Dalmacji i Chorwacji]] i [[Ban całej Slawonii]]. Wuj [[Ivan Horvat|Jana Horwata]].
 +
 +
== Przeor Vrany ==
 +
 +
Nie jest jasne kiedy Jan został ''przeorem'' [[Vrana|Vrany]].<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290">Hunyadi and Laszlovszky (2001), str. 285-290.</ref> W maju 1381 roku już nim był, ponieważ obywatele Zadaru narzekali na niego u króla Węgier i Chorwacji.<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290"/> Z siostrzeńcem [[Ivan Horvat|Janem Horwatem]] (''Anjou Horvatem de Radics'') współrządził Chorwacją jako [[Ban Dalmacji i Chorwacji|banowie]] (1385-86 i w 1389).
 +
 +
Podczas gdy Ivan brał udział w [[Bitwa pod Kosowem|bitwie pod Kosowem]] wraz ze swym kontyngentem Rycerzy Szpitalników w kampanii przeciwko [[Imperium|Imperium Osmańskiemu]], jego wrogowie w Chorwacji zdobyli jedną z jego ostatnich warowni, twierdzę [[Klis]]<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290"/>. Oczywiście, bez pomocy Bośniaków, Ivan nie był w stanie bronić się przeciwko sprzymierzeńcom [[Zygmunt]]a, zwłaszcza gdy osobiście odszedł, aby walczyć z Turkami.<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290"/>
 +
 +
== Spisek przeciwko regentce Elżbiecie ==
 +
 +
Ivan sprzeciwił się rządom [[Elżbieta Bośniaczka|Elżbiety Bośniaczki]].<ref name="Fine 395">Fine (The Late Medieval Balkans&nbsp;– 1994), str. 395.</ref> Był głównie przeciwny scentralizowanej polityce, którą egzekwował mąż Elżbiety.<ref name="Fine 395"/> Miał nadzieję na odzyskanie lokalnej niepodległości przez powstanie przeciwko Elżbiecie.<ref name="Fine 395"/> Pierwszy kuzyn Elżbiety, [[Tvrtko I]] z Bośni, z którym została wychowana, postanowił wykorzystać śmierć Ludwika i niepopularność Elżbiety, próbując odzyskać ziemie Dalmacji, które stracił na rzecz [[I. Lajos|Ludwika I]] w 1357 r.<ref name="Fine 395"/> Ivan poprosił Tvrtkę o pomoc, ale został ostatecznie pokonany przez armię Elżbiety i zmuszony do ucieczki do Bośni.<ref name="Fine 395"/>
 +
 +
==Przypisy==
 +
{{izvori}}
 +
 +
==See also==
 +
* [[Knights Hospitaller]]
 +
* [[Klis Fortress]]
 +
* [[Elizabeth of Bosnia]]
 +
 +
== Bibliografia ==
 +
* Fine, John Van Antwerp (1994). ''[https://books.google.pl/books?id=Hh0Bu8C66TsC&redir_esc=y The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor: University of Michigan Press. ISBN 978-0-472-08260-5.
 +
 +
* Hunyadi and Laszlovszky, Zsolt and József (2001). ''The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of medieval latin christianity''. Budapest: Central European University Press. Dept. of Medieval Studies. ISBN 963-9241-42-3.
  
−
{| align=right style="margin: 0 0 0 0; text-align: center; border:1px solid #aaaaaa; font-size: 85%; width: 250px;" class=box
 
−
|-
 
 
|
 
|
 
{{Urzędnik infobox
 
{{Urzędnik infobox
−
  |urzędnik          = Kán I. László<br>Ivan od Paližne
+
  |urzędnik          = Ivan od Paližne (chor.)<br>Jan z Palisny (pol.)<br>Joannes de Palisna (łac.)
 +
 
 
  |imiona            =  
 
  |imiona            =  
−
  |tytulatura        = Palatyn Węgier
+
  |tytulatura        = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]<br>[[Ban całej Slawonii]]
−
  |grafika          = Ladislaus I Kán seal 1236.jpg
+
  |grafika          = Ivan Paližna Zagrebačka katedrala.jpg
−
  |opis grafiki      = Pieczęć László I Kána (1236)
+
  |opis grafiki      = Popiersie Ivana w katedrze w Zagrzebiu.
 
  |herb              =  
 
  |herb              =  
 
  |opis herbu        =  
 
  |opis herbu        =  
Linia 36: Linia 76:
 
  |opis faksymile    =  
 
  |opis faksymile    =  
 
  |dewiza            =  
 
  |dewiza            =  
−
  |1. tytuł          = [[Palatyn Węgier]]
+
  |1. tytuł          = [[Ban Dalmacji i Chorwacji]]
−
  |1. od            = 1242
+
  |1. od            = <small>(1) </small>1385, <small>(2) </small>1389
−
  |1. do            = 1245
+
  |1. do            = <small>(1) </small>1386, <small>(2) </small>1389
 
  |1. powołanie      =  
 
  |1. powołanie      =  
−
  |1. poprzednik    = [[Buzád-Hahót II. Arnold]]
+
  |1. poprzednik    = <small>1. </small>[[Lackfi II. István]]<br><small>2. </small>[[Losonci Dénes]]
−
  |1. następca      = [[Türje II. Dénes]]
+
  |1. następca      = <small>1. </small>[[Losonci I. László]]<br><small>1. </small>[[Losonci II. Dénes]]<br><small>2. </small>[[Horváti János]]
  
−
  |2. tytuł          = [[Ban Slawonii]]
+
  |2. tytuł          = [[Ban całej Slawonii]]
−
  |2. od            = 1245
+
  |2. od            = 1385
−
  |2. do            = 1245
+
  |2. do            = 1386
 
  |2. powołanie      =  
 
  |2. powołanie      =  
−
  |2. poprzednik    = [[Türje II. Dénes]]
+
  |2. poprzednik    = [[Stjepan II. Bánffy]]<br>[[Bánffy I. János]]
−
  |2. następca      = [[Rastislav Mstislavić]]
+
  |2. następca      = [[Losonci I. László]]
  
−
  |ród              = [[Kán]]
+
|klan              =
−
  |pochodzenie      = węgierskie
+
  |ród              = nieznany
−
  |państwo          = Chorwacja w unii<br>personalnej z Węgrami ???
+
|rodzina          =
−
  |data urodzenia    =  
+
  |pochodzenie      = chorwackie
 +
  |państwo          = [[Królestwo Węgier]]<br>w unii personalnej<br>z [[Królestwem Chorwacji]]
 +
  |data urodzenia    = data nieznana
 
  |miejsce urodzenia =  
 
  |miejsce urodzenia =  
−
  |data śmierci      = 1288
+
  |data śmierci      = 23 marca 1391
−
  |miejsce śmierci  =  
+
  |miejsce śmierci  = [[Vrana]]
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |przyczyna śmierci =  
 
  |miejsce spoczynku =  
 
  |miejsce spoczynku =  
−
  |ojciec            = [[Kán I. Gyula]]
+
  |ojciec            = nieznany
−
  |matka            = Helena N
+
  |matka            = nieznana
 
  |rodzeństwo        =  
 
  |rodzeństwo        =  
−
  |1. związek        = żona
+
  |1. związek        =  
−
  |1. związek z      = nieznana
+
  |1. związek z      =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek od    =  
 
  |1. związek do    =  
 
  |1. związek do    =  
−
  |1. dzieci        = [[Kán II. László|II. László]]<br />[[Kán III. Gyula|III. Gyula]]<br />[[Kán Miklós|Miklós]]<br>córka NN
+
  |1. dzieci        =  
 +
|dokonania        =
 
  |odznaczenia      =  
 
  |odznaczenia      =  
 
  |commons          =  
 
  |commons          =  
Linia 74: Linia 117:
 
|}
 
|}
  
−
{{Infobox royalty|Monarch
 
−
| name          = John of Palisna<br />Ivan od Paližne<br />Joannes de Palisna
 
−
| title        = [[Ban (title)|Ban (viceroy)]] of [[Croatia in the union with Hungary|Croatia]]<br>[[Ban of Slavonia]]
 
−
| image        = Ivan Paližna Zagrebačka katedrala.jpg
 
−
| image_size          = 150px
 
−
| caption      = John of Palisna statue in [[Zagreb Cathedral]].
 
−
| succession      = [[Ban of Croatia]]
 
−
| reign        = 1385 - 1386, 1389
 
−
| coronation    =
 
−
| predecessor  = Toma of St. Juraj
 
−
| successor    = Ivan Frankopan of Krk
 
−
| succession1    = [[Ban of Slavonia]]
 
−
| reign1        = 1385 - 1386, 1389
 
−
| predecessor1  = Stjepan Bánffy and Ivan Bánffy
 
−
| successor1    = Detrik Bubek
 
−
| regent        =
 
−
| spouse        =
 
−
| issue          = 
 
−
| house          =
 
−
| father        =
 
−
| mother        =
 
−
| birth_date  =
 
−
| birth_place =
 
−
| death_date  = March 23, 1391
 
−
| death_place = [[Vrana (town)|Vrana]], [[Croatia in the union with Hungary|Kingdom of Croatia]]
 
−
| place of burial=
 
−
|signature =
 
−
}}
 
−
 
−
'''John of Palisna''' ({{lang-hr|Ivan od Paližne}}, {{lang-la|Joannes de Palisna}}) (? – 23 March 1391)  was a [[Croats|Croatian]] knight and warrior, prior of [[Vrana (town)|Vrana]], and [[Ban of Croatia]].
 
−
 
−
==Prior of Vrana==
 
−
It is unclear when John of Palisna became prior of Vrana.<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290">Hunyadi and Laszlovszky (2001), pp. 285&ndash;290.</ref> In May 1381 he was already prior, because the citizens of [[Zadar]] were complaining about him to the [[Lands of the Crown of Saint Stephen|King of Hungary and Croatia]].<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290"/> He co-ruled with relative Ivan (John) Anjou Horvat de Radics as a Ban of Croatia from 1385 to 1386, and in 1389.
 
−
 
−
While John of Palisna was participating in the [[Battle of Kosovo]] with his contingent of [[Knights Hospitaller]]s in the campaign against the [[Ottoman Empire]], his enemies in [[Croatia]] took one of his last strongholds, the [[Klis Fortress]].<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290"/> Obviously, without the help from [[Bosnians]], John was unable to resist [[Sigismund, Holy Roman Emperor|Sigismund's]] allies, especially when he personally went away, to fight against the Ottomans.<ref name="Hunyadi and Laszlovszky 285-290"/>
 
−
 
−
==Plot against Elizabeth==
 
−
John of Palisna opposed the rule of [[Elizabeth of Bosnia]].<ref name="Fine 395">Fine (The Late Medieval Balkans&nbsp;– 1994), p. 395.</ref> He was mainly opposed to the centralizing policy which Elizabeth's husband had enforced.<ref name="Fine 395"/> He hoped to regain local independence by rising against Elizabeth.<ref name="Fine 395"/> Elizabeth's own first cousin, [[Tvrtko I of Bosnia]], with whom she was raised, decided to take advantage of Louis' death and Elizabeth's unpopularity by trying to recover the [[Dalmatia]]n lands he had lost to Louis in 1357.<ref name="Fine 395"/> John of Palisna asked Tvrtko for help but was ultimately defeated by Elizabeth's army and forced to flee to Bosnia.<ref name="Fine 395"/>
 
−
 
−
==See also==
 
−
* [[Knights Hospitaller]]
 
−
* [[Klis Fortress]]
 
−
* [[Elizabeth of Bosnia]]
 
−
 
−
==References==
 
−
===Footnotes===
 
−
{{Reflist|colwidth=30em}}
 
−
 
−
===Bibliography===
 
−
* {{cite book | first = John Van Antwerp | last = Fine | authorlink = John Van Antwerp Fine | title = The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest | publisher = University of Michigan Press | location = Ann Arbor | year = 1994 | isbn = 978-0-472-08260-5 | url=https://books.google.com/books?id=Hh0Bu8C66TsC | ref=harv}}
 
−
* {{cite book | last=Hunyadi and Laszlovszky | first=Zsolt and József | title=The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of medieval latin christianity | publisher=Central European University Press. Dept. of Medieval Studies | location=Budapest | year=2001 | language= | isbn=963-9241-42-3}}
 
−
 
−
{{SORTUJ:Paližne, Ivan}}
 
−
[[Kategoria:Rody|Paližne]] ??
 
−
[[Kategoria:Ród Paližne]] ??
 
  
−
[[Category:Bans of Croatia]]
+
[[Kategoria:Banowie]]
−
[[Category:Medieval Croatian nobility]]
+
[[Kategoria:Banowie całej Slawonii]]
−
[[Category:14th-century Croatian people]]
+
[[Kategoria:Banowie Dalmacji i Chorwacji]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Rody nieznane]]
 +
[[Kategoria:Chorwaccy szlachcice]]
 +
[[Kategoria:Urzędnicy Królestwa Węgier]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy dygnitarze historyczni]]
 +
[[Kategoria:Węgierscy urzędnicy królewscy]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data urodzenia]]
 +
[[Kategoria:Urodzeni w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w 1391]]
 +
[[Kategoria:Zmarli w XIV wieku]]
 +
[[Kategoria:Nieznana data śmierci]]

Aktualna wersja na dzień 18:56, 7 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1385-1386)
Współrządzący:
Horváti János 		Następca:
Lackfi II. István 1. Losonci I. László
2. Losonci II. Dénes
Poprzednik: Ban całej Slawonii
(1385-1386) 		Następca:
1. Stjepan II. Bánffy
2. Bánffy I. János		 Losonci I. László
Poprzednik: Ban Dalmacji i Chorwacji
(1389) 		Następca:
Losonci Dénes Horváti János

Ivan od Paližne (pol. Jan z Palisny, łac. Joannes de Palisna) (* nieznana, † 23 marca 1391), chorwackim szlachcic, rycerz i wojownik, przeor Vrany, Ban Dalmacji i Chorwacji i Ban całej Slawonii. Wuj Jana Horwata.

Przeor Vrany

Nie jest jasne kiedy Jan został przeorem Vrany.[1] W maju 1381 roku już nim był, ponieważ obywatele Zadaru narzekali na niego u króla Węgier i Chorwacji.[1] Z siostrzeńcem Janem Horwatem (Anjou Horvatem de Radics) współrządził Chorwacją jako banowie (1385-86 i w 1389).

Podczas gdy Ivan brał udział w bitwie pod Kosowem wraz ze swym kontyngentem Rycerzy Szpitalników w kampanii przeciwko Imperium Osmańskiemu, jego wrogowie w Chorwacji zdobyli jedną z jego ostatnich warowni, twierdzę Klis[1]. Oczywiście, bez pomocy Bośniaków, Ivan nie był w stanie bronić się przeciwko sprzymierzeńcom Zygmunta, zwłaszcza gdy osobiście odszedł, aby walczyć z Turkami.[1]

Spisek przeciwko regentce Elżbiecie

Ivan sprzeciwił się rządom Elżbiety Bośniaczki.[2] Był głównie przeciwny scentralizowanej polityce, którą egzekwował mąż Elżbiety.[2] Miał nadzieję na odzyskanie lokalnej niepodległości przez powstanie przeciwko Elżbiecie.[2] Pierwszy kuzyn Elżbiety, Tvrtko I z Bośni, z którym została wychowana, postanowił wykorzystać śmierć Ludwika i niepopularność Elżbiety, próbując odzyskać ziemie Dalmacji, które stracił na rzecz Ludwika I w 1357 r.[2] Ivan poprosił Tvrtkę o pomoc, ale został ostatecznie pokonany przez armię Elżbiety i zmuszony do ucieczki do Bośni.[2]

Przypisy

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 Hunyadi and Laszlovszky (2001), str. 285-290.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Fine (The Late Medieval Balkans – 1994), str. 395.

See also

Bibliografia

  • Hunyadi and Laszlovszky, Zsolt and József (2001). The Crusades and the military orders: expanding the frontiers of medieval latin christianity. Budapest: Central European University Press. Dept. of Medieval Studies. ISBN 963-9241-42-3.

Ivan od Paližne (chor.)
Jan z Palisny (pol.)
Joannes de Palisna (łac.)

— Ban Dalmacji i Chorwacji
Ban całej Slawonii		 —
Popiersie Ivana w katedrze w Zagrzebiu.
Popiersie Ivana w katedrze w Zagrzebiu.
Ban Dalmacji i Chorwacji
Okres od (1) 1385, (2) 1389
do (1) 1386, (2) 1389
Poprzednik 1. Lackfi II. István
2. Losonci Dénes
Następca 1. Losonci I. László
1. Losonci II. Dénes
2. Horváti János
Ban całej Slawonii
Okres od 1385
do 1386
Poprzednik Stjepan II. Bánffy
Bánffy I. János
Następca Losonci I. László
Dane biograficzne
Ród nieznany
Pochodzenie chorwackie
Państwo Królestwo Węgier
w unii personalnej
z Królestwem Chorwacji
Urodziny data nieznana
Śmierć 23 marca 1391
Miejsce Vrana
Ojciec nieznany
Matka nieznana
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Ivan_od_Paližne&oldid=51996”