Ózorai bánság: Różnice pomiędzy wersjami
Przejdź do nawigacji
Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej") |
|||
| (Nie pokazano 9 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika) | |||
| Linia 1: | Linia 1: | ||
[[Kategoria:0]] | [[Kategoria:0]] | ||
| − | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej | + | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]] |
{{Uwaga| | {{Uwaga| | ||
|strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Usora_(region) | |strona = https://en.wikipedia.org/wiki/Usora_(region) | ||
| Linia 19: | Linia 19: | ||
'''Ózora''' (pol. ''Ozora''/''Usora'', łac. ''Vozora''), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami [[Slawonia|Slawonii]] lub [[Maczwa|Maczwy]]. Siedzibą administracyjną tego banatu był [[Srebrenik]], który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego<ref>Anđelić, Pavao (1982). "Chapter: Usora i Soli". ''[https://books.google.ba/books/about/Studije_o_teritorijalnopoliti%C4%8Dkoj_organ.html?id=v-jKMgEACAAJ&redir_esc=y Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne]'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: "Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost. str. 237–238. [dostęp:2019-12-04].</ref>. Nazwa wzięła się od rzeki Usora. | '''Ózora''' (pol. ''Ozora''/''Usora'', łac. ''Vozora''), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami [[Slawonia|Slawonii]] lub [[Maczwa|Maczwy]]. Siedzibą administracyjną tego banatu był [[Srebrenik]], który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego<ref>Anđelić, Pavao (1982). "Chapter: Usora i Soli". ''[https://books.google.ba/books/about/Studije_o_teritorijalnopoliti%C4%8Dkoj_organ.html?id=v-jKMgEACAAJ&redir_esc=y Studije o teritorijalnopolitičkoj organizaciji srednjovjekovne Bosne]'' (po serbo-chorwacku). Sarajevo: "Svjetlost," OOUR Izdavačka djelatnost. str. 237–238. [dostęp:2019-12-04].</ref>. Nazwa wzięła się od rzeki Usora. | ||
| − | |||
| − | |||
== Geografia i historia == | == Geografia i historia == | ||
| − | O regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w | + | O regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w bulli króla Węgier [[IV. Béla|Beli IV]] z dnia 20 lipca 1244 r., w którym przypisał on niektóre nieruchomości biskupowi Bośni: ''quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant'' (Vozora oznacza Usora, Sou oznacza Soli i Olfeld oznacza [[Donji Kraji]]).<ref>Vjekoslav Klaić (March 1880). ''[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=75676&lang=en "Topografske sitnice (I)"]''. ''Journal of the Zagreb Archaeological Museum (po chorwacku). Archaeological Museum'', Zagreb. '''2''' (1): str. 68. ISSN 0350-7165. [dostęp:2012-09-02].</ref><ref>Pavo Živković, Marija Brandić (May 2007). ''[http://hrcak.srce.hr/index.php?show=clanak&id_clanak_jezik=115514&lang=en "Usora i Soli u prva dva stoljeća turske prevlasti"]''. ''Povijesni zbornik: godišnjak za kulturu i povijesno nasljeđe'' (po chorwacku). Faculty of Philosophy, University of Osijek. '''1''' (1–2): str. 58–59. ISSN 1846-3819. [dostęp:2012-09-02].</ref> |
| − | |||
| − | |||
Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic [[Kulaši]] i [[Prnjavor]] na zachodzie, do [[Srebrenik]]a i [[Lukavac]]a na wschodzie, rzeki Sawy na północy i [[Žepče]] na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to [[Doboj]] (XIII wiek), Srebrenik (1333), [[Dobor]] (1387), [[Glaz]] (XII wiek), [[Soko]] (XIV wiek), [[Tešanj]] (XIV wiek), [[Modrić]] (XIII wiek) i [[Maglaj]] (XV wiek). | Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic [[Kulaši]] i [[Prnjavor]] na zachodzie, do [[Srebrenik]]a i [[Lukavac]]a na wschodzie, rzeki Sawy na północy i [[Žepče]] na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to [[Doboj]] (XIII wiek), Srebrenik (1333), [[Dobor]] (1387), [[Glaz]] (XII wiek), [[Soko]] (XIV wiek), [[Tešanj]] (XIV wiek), [[Modrić]] (XIII wiek) i [[Maglaj]] (XV wiek). | ||
| − | + | Ponadto, ze względu na swoje położenie geograficzne (płaskowyż panoński) jako najbardziej wysunięty na północ kraj bośniacki i jego bogactwo, Ózora była najczęstszym polem bitwy między królami węgierskimi, którzy postrzegali [[banat Bośni]] jako wasali. Mimo że nominalnie był częścią Węgierskich Krain Koronnych, banat Bośni był ''de facto'' niepodległym państwem przez większość swojego istnienia, <ref>Paul Mojzes. ''Religion and the war in Bosnia''. Oxford University Press, 2000, str. 22; ''"Medieval Bosnia was founded as an independent state (Banate) by Ban Kulin (1180-1204)."''.</ref><ref name="Fine1994">Fine, John V. A.; Fine, John Van Antwerp (1994). ''[https://books.google.ba/books?id=LvVbRrH1QBgC&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=false The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. University of Michigan Press. str. 44, 148, 277. ISBN 978-0-472-08260-5.</ref><ref>Vego, Marko (1982). ''[https://books.google.com/books?id=7sFpAAAAMAAJ Postanak srednjovjekovne bosanske države]''. Sarajevo: Svjetlost.</ref> w tym Ózora, która zawsze zachowała wielką autonomię w Bośni.<ref name="Fine1994" /> | |
| − | + | Godne uwagi bitwy to: [[Bitwa pod Srebrenikiem]] (1363), [[Bitwa o Dobor]] (1394 i 1408) oraz [[Bitwa o Doboj]] (1415). Ten banat był kilkakrotnie oddzielony od banatu Bośni, a później od [[Królestwo Bośni|Królestwa Bośni]], które wyznaczyło władców tego regionu i czasami było związane z bananem slawońskim. Wybitne rodziny, m.in. [[Babonić]]i posiadały wielkie dobra, a terytoria te były częścią slawońskiego banatu. | |
| − | + | Wybitne rody, jak [[Babonići]], posiadali wielkie majątki, podczas gdy terytoria były częścią slawońskiego banatu. Bośniaccy banowie i królowie począwszy od [[Stefan II Kotromanić|Stefana II Kotromanića]] z 1324 r. (który dodał Usorę i Soliego do swojego tytułu)<ref name="Fine1994"/> zaczęli mianować swoich władców lub mieli władców, którzy ich wspierali, kończąc na ostatnim księciu Usory Tvrtko Stančiću, który zmarł w maju. 1463 podczas podboju Bośni przez Turków. | |
| − | + | === [[Banowie Ozora|Banowie Ozory]] === | |
| − | + | == Przypisy == | |
| − | + | {{izvori}} | |
| − | |||
| − | |||
| − | |||
== Źródła == | == Źródła == | ||
| − | |||
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. ''[https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | * Fine, John Van Antwerp Jr. (1991) [1983]. ''[https://books.google.com/books?id=Y0NBxG9Id58C The Early Medieval Balkans: A Critical Survey from the Sixth to the Late Twelfth Century]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | ||
* Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. ''[https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | * Fine, John Van Antwerp Jr. (1994) [1987]. ''[https://books.google.com/books?id=LvVbRrH1QBgC The Late Medieval Balkans: A Critical Survey from the Late Twelfth Century to the Ottoman Conquest]''. Ann Arbor, Michigan: University of Michigan Press. | ||
| Linia 55: | Linia 47: | ||
* Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (2nd revised ed.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. | * Moravcsik, Gyula, ed. (1967) [1949]. ''[https://books.google.com/books?id=3al15wpFWiMC Constantine Porphyrogenitus: De Administrando Imperio]'' (2nd revised ed.). Washington D.C.: Dumbarton Oaks Center for Byzantine Studies. | ||
| − | |||
| − | |||
[[Kategoria:Historyczne regiony Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Historyczne regiony Królestwa Węgier]] | ||
[[Kategoria:Banaty Królestwa Węgier]] | [[Kategoria:Banaty Królestwa Węgier]] | ||
| − | [[Kategoria:Bośnia | + | [[Kategoria:Bośnia]] |
| + | [[Kategoria:Historia Bośni]] | ||
| + | [[Kategoria:Historia Węgier]] | ||
Aktualna wersja na dzień 18:58, 7 mar 2021
| Strona | Autorzy | Nota |
| [1] | [2] | Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku angielskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku angielskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach. |
|
Plik:Bosnia around 1412.png Banat Ózory na początku XV wieku Plik:Bascinet helm and medieval sword.jpg Mapa średniowiecznej Ózory z lokalnymi znaleziskami - hełm i miecz (Muzeum Regionalne, Doboj) Ózora (pol. Ozora/Usora, łac. Vozora), na wpół niezależne księstwo (banat) średniowiecznego państwa bośniackiego, choć miało także pewne okresy poza nim, gdy było połączone z sąsiednimi banatami Slawonii lub Maczwy. Siedzibą administracyjną tego banatu był Srebrenik, który służył także jako rezydencja jego władców przez cały okres istnienia państwa bośniackiego[1]. Nazwa wzięła się od rzeki Usora. Spis treściGeografia i historiaO regionie Ózora po raz pierwszy wspomniano w bulli króla Węgier Beli IV z dnia 20 lipca 1244 r., w którym przypisał on niektóre nieruchomości biskupowi Bośni: quod episeopus (Bosnensis) et capitulum decimas in Vozora, in Sou, in Olfeld et in aliis supis ... habeant et percipiant (Vozora oznacza Usora, Sou oznacza Soli i Olfeld oznacza Donji Kraji).[2][3] Terytorium banatu rozciągało się mniej więcej od okolic Kulaši i Prnjavor na zachodzie, do Srebrenika i Lukavaca na wschodzie, rzeki Sawy na północy i Žepče na południu. Banat miał wiele silnych fortec i miast na swoim terytorium, z których najbardziej znane to Doboj (XIII wiek), Srebrenik (1333), Dobor (1387), Glaz (XII wiek), Soko (XIV wiek), Tešanj (XIV wiek), Modrić (XIII wiek) i Maglaj (XV wiek). Ponadto, ze względu na swoje położenie geograficzne (płaskowyż panoński) jako najbardziej wysunięty na północ kraj bośniacki i jego bogactwo, Ózora była najczęstszym polem bitwy między królami węgierskimi, którzy postrzegali banat Bośni jako wasali. Mimo że nominalnie był częścią Węgierskich Krain Koronnych, banat Bośni był de facto niepodległym państwem przez większość swojego istnienia, [4][5][6] w tym Ózora, która zawsze zachowała wielką autonomię w Bośni.[5] Godne uwagi bitwy to: Bitwa pod Srebrenikiem (1363), Bitwa o Dobor (1394 i 1408) oraz Bitwa o Doboj (1415). Ten banat był kilkakrotnie oddzielony od banatu Bośni, a później od Królestwa Bośni, które wyznaczyło władców tego regionu i czasami było związane z bananem slawońskim. Wybitne rodziny, m.in. Babonići posiadały wielkie dobra, a terytoria te były częścią slawońskiego banatu. Wybitne rody, jak Babonići, posiadali wielkie majątki, podczas gdy terytoria były częścią slawońskiego banatu. Bośniaccy banowie i królowie począwszy od Stefana II Kotromanića z 1324 r. (który dodał Usorę i Soliego do swojego tytułu)[5] zaczęli mianować swoich władców lub mieli władców, którzy ich wspierali, kończąc na ostatnim księciu Usory Tvrtko Stančiću, który zmarł w maju. 1463 podczas podboju Bośni przez Turków. Banowie OzoryPrzypisy
Źródła
|
