Dieta: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
(Utworzono nową stronę "* Sejm * Parlament stanowy Transylwanii")
 
m (Zastępowanie tekstu - "importowane z angielskiej" na "przetłumaczone z angielskiej")
 
(Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
* [[Sejm]]
+
[[Kategoria:0]]
* [[Parlament stanowy Transylwanii]]
+
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z angielskiej Wikipedii]]
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://en.wikipedia.org/wiki/Diet_(assembly)
 +
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Diet_(assembly)&action=history
 +
|nota    = angielski
 +
}}
 +
 
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
 
 +
{|
 +
|-style="vertical-align:top;"
 +
|
 +
 
 +
W polityce '''dieta''' jest formalnym zgromadzeniem obradującym. Termin ten jest używany historycznie w przypadku zgromadzeń obrad, takich jak niemiecka [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sejm_Rzeszy_(%C5%9Awi%C4%99te_Cesarstwo_Rzymskie) Cesarska Dieta] (zgromadzenie ogólne cesarskich stanów [[Cesarstwo|Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]), a także określenie współczesnych organów ustawodawczych niektórych krajów i państw, takich jak Narodowa Dieta Japonia lub niemiecki Bundestag, Federalna Dieta.
 +
 
 +
== Etymologia ==
 +
 
 +
Termin (również w sensie żywieniowym) może pochodzić od średniowiecznej ''diety'' łacińskiej, co oznacza zarówno „zgromadzenie parlamentarne”, jak i „dzienną dietę”, z wcześniejszej łacińskiej ''diaety'' przepisującej klasyczną grecką δίαιτα ''diaita'', co oznacza „sposób życia”, a zatem także „dieta”, „regularna (codzienna) praca”. <sup>[[potrzebne źródło]]</sup>
 +
 
 +
W alternatywnym ujęciu ''dieta'' oznacza „ludzie” (por. diot[a] w starogórnoniemieckim). Słowo to jest spokrewnione z innymi słowami germańskimi, takimi jak ''Deutsch'', ''Dutch'' i ''Diets'' (stare holenderskie słowo odnoszące się do ludzi z krajów niskich lub ich języka). Dieta jest dorocznym spotkaniem ludzi, tradycją germańską.
 +
 
 +
Dzięki fałszywej etymologii, odzwierciedlonej w zmianie pisowni zastępującej ''ae'' z ''e'', słowo „dieta” zaczęło być kojarzone z łacińskimi słowami „data”. Został on użyty w Europie po upadku Cesarstwa Rzymskiego w znaczeniu „zgromadzenia”, ponieważ jest używany do codziennej pracy zgromadzenia lub w danym dniu, a tym samym do samego zgromadzenia<ref>Harper, Douglas. [https://www.etymonline.com/?term=diet "diet"]. [https://en.wikipedia.org/wiki/Online_Etymology_Dictionary Online Etymology Dictionary].</ref> Związek z ''dies'' znajduje odzwierciedlenie w używaniu w języku niemieckim ''Tagung'' (spotkanie) i ''-tag'' (nie tylko oznacza „dzień”, jak w ''Montag'' – poniedziałek – ale także „parlament”, „rada” lub inna izba prawnicza, jak w Bundestagu lub Reichstagu).<sup>[[potrzebne źródło]]</sup>
 +
 
 +
== Historyczne zastosowania ==
 +
 
 +
W tym sensie zwykle odnosi się do zgromadzeń diety cesarskiej [[Świętego Cesarstwa Rzymskiego]]:
 +
* [https://pl.wikipedia.org/wiki/Sejm_Rzeszy_(%C5%9Awi%C4%99te_Cesarstwo_Rzymskie) Dieta Cesarska (Święte Cesarstwo Rzymskie)|Dieta Cesarska]
 +
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Diet_of_Augsburg Dieta Augsburga]
 +
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Diets_of_Nuremberg Dieta Norymberga]
 +
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Diet_of_Regensburg_(1541) Dieta Regensburga]
 +
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Diet_of_Speyer Dieta Speyer Dieta Speyer]
 +
* [https://en.wikipedia.org/wiki/Diet_of_Worms Dieta Worms]
 +
 
 +
Po drugim [https://pl.wikipedia.org/wiki/Pok%C3%B3j_toru%C5%84ski_(1466) pokoju toruńskim] w 1466 r. Pruska dieta (''Landtag'') odbyła się na ziemiach Prus Królewskich, prowincji polskiej w osobistej jedności z królem Polski.
 +
 
 +
Chorwackie słowo dla zgromadzenia ustawodawczego to ''sabor'' (od czasownika ''sabrati se\\, „gromadzić”); w kontekstach historycznych często tłumaczy się je na „dietę”, jak w „Diecie Dalmacji” (Dalmatinski sabor), „chorwackiej diety” (Hrvatski sabor), „węgiersko-chorwackiej diety” (Ugarsko-hrvatski sabor) lub Dieta Bośni („Bosansko-hercegovački sabor”).
 +
 
 +
[[Dieta węgierska]], zwyczajowo zwoływana co trzy lata w Székesfehérvár, Buda lub Pressburg, przed rewolucją 1848 r. Była również nazywana „Diéta” w imperium Habsburgów.
 +
 
 +
Riksdag z majątku był dietą czterech domen Szwecji, od XV wieku do 1866 roku. Dieta fińska była następcą Riksdagu z domeny w Wielkim Księstwie Finlandii od 1809 do 1906 roku.
 +
 
 +
Ustawodawcą szwajcarskim był Tagatzung (fr. ''Diète''), zanim Zgromadzenie Federalne zastąpiło go w połowie XIX wieku.
 +
 
 +
== Bieżące zastosowanie ==
 +
 
 +
* [[Dieta narodowa]] Japonii, organ ustawodawczy tego kraju
 +
* Niektóre uniwersytety w Wielkiej Brytanii i Indiach określają okres formalnego egzaminu i zakończenie semestru akademickiego jako „dietę egzaminacyjną”.
 +
 
 +
== Zobacz także ==
 +
*[[Bundesversammlung (German Confederation)|Federal Assembly]]
 +
*[[Landtag]]
 +
*[[The Estates]] (States)
 +
*[[List of legislatures by country]]
 +
*[[Thing (assembly)]]
 +
*[[Reichstag (disambiguation)]]
 +
*[[National Assembly]]
 +
*[[House of Lords]]
 +
 
 +
== Przypisy ==
 +
{{izvori}}
 +
 
 +
== Linki zewnętrzne ==
 +
* [https://en.wikisource.org/wiki/The_New_International_Encyclop%C3%A6dia/Diet_(meeting) "Diet (meeting)"] . ''[https://en.wikipedia.org/wiki/New_International_Encyclopedia New International Encyclopedia]''. 1905.
 +
* [https://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Diet "Diet"]. ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Encyclop%C3%A6dia_Britannica_Eleventh_Edition Encyclopædia Britannica]'' (11th ed.). 1911.
 +
* [https://en.wikisource.org/wiki/Collier%27s_New_Encyclopedia_(1921)/Diet_(meeting) "Diet (meeting)"]. ''[https://en.wikipedia.org/wiki/Collier%27s_Encyclopedia Collier's New Encyclopedia]''. 1921.
 +
 
 +
{{SORTUJ:Dieta}}
 +
[[Kategoria:Legislatura]]

Aktualna wersja na dzień 19:13, 7 mar 2021

W polityce dieta jest formalnym zgromadzeniem obradującym. Termin ten jest używany historycznie w przypadku zgromadzeń obrad, takich jak niemiecka Cesarska Dieta (zgromadzenie ogólne cesarskich stanów Świętego Cesarstwa Rzymskiego), a także określenie współczesnych organów ustawodawczych niektórych krajów i państw, takich jak Narodowa Dieta Japonia lub niemiecki Bundestag, Federalna Dieta.

Etymologia

Termin (również w sensie żywieniowym) może pochodzić od średniowiecznej diety łacińskiej, co oznacza zarówno „zgromadzenie parlamentarne”, jak i „dzienną dietę”, z wcześniejszej łacińskiej diaety przepisującej klasyczną grecką δίαιτα diaita, co oznacza „sposób życia”, a zatem także „dieta”, „regularna (codzienna) praca”. potrzebne źródło

W alternatywnym ujęciu dieta oznacza „ludzie” (por. diot[a] w starogórnoniemieckim). Słowo to jest spokrewnione z innymi słowami germańskimi, takimi jak Deutsch, Dutch i Diets (stare holenderskie słowo odnoszące się do ludzi z krajów niskich lub ich języka). Dieta jest dorocznym spotkaniem ludzi, tradycją germańską.

Dzięki fałszywej etymologii, odzwierciedlonej w zmianie pisowni zastępującej ae z e, słowo „dieta” zaczęło być kojarzone z łacińskimi słowami „data”. Został on użyty w Europie po upadku Cesarstwa Rzymskiego w znaczeniu „zgromadzenia”, ponieważ jest używany do codziennej pracy zgromadzenia lub w danym dniu, a tym samym do samego zgromadzenia[1] Związek z dies znajduje odzwierciedlenie w używaniu w języku niemieckim Tagung (spotkanie) i -tag (nie tylko oznacza „dzień”, jak w Montag – poniedziałek – ale także „parlament”, „rada” lub inna izba prawnicza, jak w Bundestagu lub Reichstagu).potrzebne źródło

Historyczne zastosowania

W tym sensie zwykle odnosi się do zgromadzeń diety cesarskiej Świętego Cesarstwa Rzymskiego:

Po drugim pokoju toruńskim w 1466 r. Pruska dieta (Landtag) odbyła się na ziemiach Prus Królewskich, prowincji polskiej w osobistej jedności z królem Polski.

Chorwackie słowo dla zgromadzenia ustawodawczego to sabor (od czasownika sabrati se\\, „gromadzić”); w kontekstach historycznych często tłumaczy się je na „dietę”, jak w „Diecie Dalmacji” (Dalmatinski sabor), „chorwackiej diety” (Hrvatski sabor), „węgiersko-chorwackiej diety” (Ugarsko-hrvatski sabor) lub Dieta Bośni („Bosansko-hercegovački sabor”).

Dieta węgierska, zwyczajowo zwoływana co trzy lata w Székesfehérvár, Buda lub Pressburg, przed rewolucją 1848 r. Była również nazywana „Diéta” w imperium Habsburgów.

Riksdag z majątku był dietą czterech domen Szwecji, od XV wieku do 1866 roku. Dieta fińska była następcą Riksdagu z domeny w Wielkim Księstwie Finlandii od 1809 do 1906 roku.

Ustawodawcą szwajcarskim był Tagatzung (fr. Diète), zanim Zgromadzenie Federalne zastąpiło go w połowie XIX wieku.

Bieżące zastosowanie

  • Dieta narodowa Japonii, organ ustawodawczy tego kraju
  • Niektóre uniwersytety w Wielkiej Brytanii i Indiach określają okres formalnego egzaminu i zakończenie semestru akademickiego jako „dietę egzaminacyjną”.

Zobacz także

Przypisy

Linki zewnętrzne