Ojtozi-szoros: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
'''Ojtozi-szoros''' (pol. ''przełęcz Ojtoz' rum. ''Pasul Oituz'') to przełęcz górska w [[Keleti-Kárpátok]] (''Karpatach Wschodnich'') w Rumunii. Przebiega tu główna droga DN11 między Siedmiogrodem a Mołdawią, [[Kézdivásárhely]] (rum. ''Târgu Secuiesc'') i [[Ónfalva]] (rum. ''Ónfalva''). Na obu końcach jest [[Ojtoztelep]] i [[Gorzafalva]] Be­reck.
+
[[Plik:Pasul_Oituz.jpg|thumb]]
  
Az '''Ojtozi-szoros''' ([[román nyelv|románul]] ''pasul Oituz'') hegyszoros a [[Keleti-Kárpátok]]ban, [[Románia|Romániában]]. Itt halad át a [[DN11-es főút (Románia)|DN11-es főút]] [[Erdély]] és [[Moldva]], [[Kézdivásárhely]] és [[Ónfalva]] között. Két végén [[Ojtoz]]telep és [[Gorzafalva]] található.
+
[[File:RO CV Oituz 1.jpg|thumb|left|200px|<div style="text-align:center">Intrarea în satul [[Oituz, Covasna|Oituz (Covasna)]]</div>]]
 +
 
 +
'''Ojtozi-szoros''' (pol. ''przełęcz Ojtoz'', rum. ''Pasul Oituz'') to przełęcz górska w [[Keleti-Kárpátok]] (''Karpatach Wschodnich'') w Rumunii. Przebiega tu główna droga DN11 między Siedmiogrodem a Mołdawią, [[Kézdivásárhely]] (rum. ''Târgu Secuiesc'') i [[Ónfalva]] (rum. ''Ónfalva'').
  
 
== Pochodzenie nazwy ==
 
== Pochodzenie nazwy ==
  
Swoją nazwę zawdzięcza małej osadzie, na której granicy się znajduje, a więc od potoku Ojtoz. Dawni Turcy ottuz (= trzydzieści) mogli pierwotnie być prawdopodobnie nazwą plemienia. Według innego wyjaśnienia pochodzi od tureckich słów al (= czerwony) i tuz (= sól) i nosi nazwę czerwonawych złóż soli.
+
Swoją nazwę zawdzięcza małej osadzie, na której granicy się znajduje, a także od potoku [[Ojtoz-patak]] (''Ojtoz''. Dawni Turcy ottuz (= trzydzieści) mogli pierwotnie być prawdopodobnie nazwą plemienia. Według innego wyjaśnienia pochodzi od tureckich słów al (= czerwony) i tuz (= sól) i nosi nazwę czerwonawych złóż soli.
  
 
  Nevét arról a kistelepülésről kapta, melynek határában fekszik, az pedig az Ojtoz-patakról. Az ótörök ''ottuz'' (= harminc) eredetileg valószínűleg egy törzs neve lehetett. Más magyarázat szerint a [[török nyelv|török]] ''al'' (= vörös) és ''tuz'' (= só) szavakból ered, és vöröses színű sótelepeiről kapta nevét.
 
  Nevét arról a kistelepülésről kapta, melynek határában fekszik, az pedig az Ojtoz-patakról. Az ótörök ''ottuz'' (= harminc) eredetileg valószínűleg egy törzs neve lehetett. Más magyarázat szerint a [[török nyelv|török]] ''al'' (= vörös) és ''tuz'' (= só) szavakból ered, és vöröses színű sótelepeiről kapta nevét.
  
==Története==
+
== Historia ==
 
 
W 1241 r. Część Tatarów wdarła się tutaj na wieś. W 1466 roku Matthias wyruszył przeciwko zbuntowanym Mołdawianom. W 1550 r. Wojska mołdawskie wdarły się do cieśniny pod dowództwem „tefana Rare”, który został pokonany przez Szeklerów w bitwie o Saksonię 13 listopada i uciekł z kraju po klęsce górali. W 1576 r. István Báthory wycofał się tutaj, aby objąć tron ​​polski, a tu z pomocą Gáborowi Bethlenowi przybył wojewoda Thomsa. W 1707 r. Wojska Szeklerów wycofały się do Mołdawii przed cesarską armią Rabutina. W 1788 r. Do wąwozu przedarły się wojska tureckie, które w wyniku zdrady siały ogromne spustoszenie w strzegącej wąwozu armii Szeklerów. W lipcu 1849 roku Bem przemaszerował tu do Mołdawii ze swoją armią Szeklerów.
 
 
 
[[1241]]-ben a [[tatárok]] egyik része itt tört be az országba. [[1466]]-ban erre indult [[I. Mátyás magyar király|Mátyás]] a lázadó moldvaiak ellen. [[1550]]-ben moldvai sereg nyomult a szorosba [[Ștefan Rareș]] vezetésével, akit a [[szászsebesi csata|szászsebesi csatában]] [[november 13.|november 13]]-án a székelyek megvertek és a havasalföldiek veresége után kimenekült az országból. [[1576]]-ban itt vonult ki a lengyel trón elfoglalására [[Báthory István erdélyi fejedelem|Báthory István]], itt jött be Thomsa vajda [[Bethlen Gábor]] megsegítésére. [[1707]]-ben itt vonult vissza a székely sereg Moldvába [[Jean Rabutin|Rabutin]] császári serege elöl. [[1788]]-ban török sereg tört be a szorosba, és árulás következtében nagy pusztítást végzett a szorost védő székely seregben. [[1849]] júliusában itt vonult át [[Bem József|Bem]] székely seregével [[Moldva|Moldvába]].
 
 
 
Podczas pierwszej wojny światowej wybuchły tu krwawe bitwy między wojskami węgierskimi i rumuńskimi (zob. Bitwa pod Ojtozi (1916) i Bitwa pod Ojtozi (1917)). Pomnika 18. Pułku Piechoty Sopron już nie ma, w Sopronie można zobaczyć tylko kopię. W sierpniu 1944 r. 24 Batalion Łowców Pogranicza bronił wąwozu z potężnymi wojskami rosyjskimi i rumuńskimi eskadrą twierdzy Szekler.
 
 
 
Az [[első világháború]]ban véres harcok dúltak itt magyar és román seregek között (lásd: [[ojtozi csata (1916)]] és [[ojtozi csata (1917)]]). A 18-as soproni honvéd gyalogezred emlékműve már nincs meg, csak másolata látható [[Sopron]]ban. [[1944]] augusztusában a 24. határvadász zászlóalj a székely erődszázaddal védte a szorost a túlerőben levő orosz és román csapatokkal szemben.
 
 
 
==Látnivalók==
 
  
== Wdzięki kobiece ==
+
W 1241 r. dotarł do wsi czambuł Tatarów. W 1466 roku tędy król [[Maciej]] wyruszył przeciwko zbuntowanym Mołdawianom. W 1550 r. wojska mołdawskie pod dowództwem [[Ștefan Rareș|Stafana Raresza]] wdarły się przez przełęcz do Siedmiogrodu, lecz zostały pokonane przez [[Sekler]]ów w bitwie o Saksonię 13 listopada. W 1576 r. tędy [[Báthori IX. István|Stefan Batory]] wycofał się z Siedmiogrodu, by objąć tron ​​polski, a tu z pomocą [https://pl.wikipedia.org/wiki/G%C3%A1bor_Bethlen Gáborowi Bethlenowi] przybył wojewoda Thomsa. W 1707 r. wojska Seklerów wycofały się do Mołdawii przed cesarską armią [https://hu.wikipedia.org/wiki/Jean_Rabutin Rabutina]. W 1788 r. do wąwozu przedarły się wojska tureckie, które w wyniku zdrady siały ogromne spustoszenie w strzegącej wąwozu armii Seklerów. W lipcu 1849 roku tędy Józef Bem przemaszerował tu do Mołdawii ze swoją armią Szeklerów.
  
Zamek Rákóczi kiedyś wzrósł na zboczu Máglyakő w wąwozie. Stał już w XVI wieku, ale tradycja II. Uważa to za plac budowy György Rákóczi. W rzeczywistości został zbudowany przez Trójcę. W 1788 roku został zajęty i zburzony przez Turków. Został uderzony piorunem w XIX wieku i od tego czasu jest niszczycielski. Ma tylko małą resztkę. Wiejska droga w cieśninie powstała w latach 1850-54.
+
Podczas pierwszej wojny światowej wybuchły tu krwawe bitwy między wojskami węgierskimi i rumuńskimi (zob. Bitwa pod Ojtozi (1916) i Bitwa pod Ojtozi (1917)). Pomnika 18. Pułku Piechoty Sopron już nie ma, w Sopronie można zobaczyć jego kopię. W sierpniu 1944 r. 24 Batalion Łowców Pogranicza bronił wąwozu przed potężnymi wojskami rosyjskimi i rumuńskimi załogą twierdzy Szekler.
  
A szorosban a Máglyakő lejtőjén emelkedett egykor a Rákóczi-vár.
+
Zamek Rákóczi wzniesiony został w wąwozie na zboczu Máglyakő. Choć już w XVI wieku, to tradycja przypisuje jego budowę [https://pl.wikipedia.org/wiki/Jerzy_II_Rakoczy Jerzemu II Rakoczemu]. W rzeczywistości został zbudowany przez komitat [[Háromszék]]. W 1788 roku został zajęty i zdewastowany przez Turków. W XIX wiekuzZostał uderzony piorunem i od tego czasu jest ruiną. Ma tylko małą resztkę. Wiejska droga w cieśninie powstała w latach 1850-54.
A [[16. század]]ban már állott, de a hagyomány [[II. Rákóczi György]] építkezésének tartja. Valójában a háromszékiek építették. [[1788]]-ban a török elfoglalta és lerombolta. A [[19. század]]ban villámcsapás érte, azóta egyre pusztul. Csak csekély maradványai vannak. A szorosban levő országutat 1850–54 között építették ki.
 
  
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==
Linia 51: Linia 42:
 
| név                = '''<big><big><center>Ojtozi-szoros</big></big>''' (węg.)<br><big><big>'''Pasul Oituz</big></big> (rum.)'''</center>
 
| név                = '''<big><big><center>Ojtozi-szoros</big></big>''' (węg.)<br><big><big>'''Pasul Oituz</big></big> (rum.)'''</center>
 
| helyi név          =  
 
| helyi név          =  
| kép                = RO_CV_Oituz_1.jpg
+
| kép                = Pasul_Oituz.jpg
 
| képaláírás        =  
 
| képaláírás        =  
 
| országok          = {{Románia}}
 
| országok          = {{Románia}}

Wersja z 11:14, 8 mar 2021

Ojtozi-szoros (pol. przełęcz Ojtoz, rum. Pasul Oituz) to przełęcz górska w Keleti-Kárpátok (Karpatach Wschodnich) w Rumunii. Przebiega tu główna droga DN11 między Siedmiogrodem a Mołdawią, Kézdivásárhely (rum. Târgu Secuiesc) i Ónfalva (rum. Ónfalva).

Pochodzenie nazwy

Swoją nazwę zawdzięcza małej osadzie, na której granicy się znajduje, a także od potoku Ojtoz-patak (Ojtoz. Dawni Turcy ottuz (= trzydzieści) mogli pierwotnie być prawdopodobnie nazwą plemienia. Według innego wyjaśnienia pochodzi od tureckich słów al (= czerwony) i tuz (= sól) i nosi nazwę czerwonawych złóż soli.

Nevét arról a kistelepülésről kapta, melynek határában fekszik, az pedig az Ojtoz-patakról. Az ótörök ottuz (= harminc) eredetileg valószínűleg egy törzs neve lehetett. Más magyarázat szerint a török al (= vörös) és tuz (= só) szavakból ered, és vöröses színű sótelepeiről kapta nevét.

Historia

W 1241 r. dotarł do wsi czambuł Tatarów. W 1466 roku tędy król Maciej wyruszył przeciwko zbuntowanym Mołdawianom. W 1550 r. wojska mołdawskie pod dowództwem Stafana Raresza wdarły się przez przełęcz do Siedmiogrodu, lecz zostały pokonane przez Seklerów w bitwie o Saksonię 13 listopada. W 1576 r. tędy Stefan Batory wycofał się z Siedmiogrodu, by objąć tron ​​polski, a tu z pomocą Gáborowi Bethlenowi przybył wojewoda Thomsa. W 1707 r. wojska Seklerów wycofały się do Mołdawii przed cesarską armią Rabutina. W 1788 r. do wąwozu przedarły się wojska tureckie, które w wyniku zdrady siały ogromne spustoszenie w strzegącej wąwozu armii Seklerów. W lipcu 1849 roku tędy Józef Bem przemaszerował tu do Mołdawii ze swoją armią Szeklerów.

Podczas pierwszej wojny światowej wybuchły tu krwawe bitwy między wojskami węgierskimi i rumuńskimi (zob. Bitwa pod Ojtozi (1916) i Bitwa pod Ojtozi (1917)). Pomnika 18. Pułku Piechoty Sopron już nie ma, w Sopronie można zobaczyć jego kopię. W sierpniu 1944 r. 24 Batalion Łowców Pogranicza bronił wąwozu przed potężnymi wojskami rosyjskimi i rumuńskimi załogą twierdzy Szekler.

Zamek Rákóczi wzniesiony został w wąwozie na zboczu Máglyakő. Choć już w XVI wieku, to tradycja przypisuje jego budowę Jerzemu II Rakoczemu. W rzeczywistości został zbudowany przez komitat Háromszék. W 1788 roku został zajęty i zdewastowany przez Turków. W XIX wiekuzZostał uderzony piorunem i od tego czasu jest ruiną. Ma tylko małą resztkę. Wiejska droga w cieśninie powstała w latach 1850-54.

Galeria

{{#invoke:Infobox|pozíciós térkép}}
Ojtozi-szoros (węg.)
Pasul Oituz (rum.)
Dane geograficzne
Lokalizacja Keleti-Kárpátok
Jego lokalizacja
Lokalizacja
Góry

Kategória:Románia hágói Kategória:Keleti-Kárpátok