Wewnętrzne Karpaty Wschodnie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képaláírás" na " plikaláírás")
 
(Nie pokazano 41 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
 
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:0]]
 +
[[Kategoria:Strony skompilowane]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 +
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wewn%C4%99trzne_Karpaty_Wschodnie
 
|strona  = https://pl.wikipedia.org/wiki/Wewn%C4%99trzne_Karpaty_Wschodnie
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wewn%C4%99trzne_Karpaty_Wschodnie&action=history
 
|autorzy = https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Wewn%C4%99trzne_Karpaty_Wschodnie&action=history
 
|nota    = polski
 
|nota    = polski
 +
}}
 +
{|
 +
|
 +
|}
 +
{{Uwaga|
 +
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Keleti-K%C3%A1rp%C3%A1tok
 +
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Keleti-K%C3%A1rp%C3%A1tok&action=history
 +
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
  
Linia 15: Linia 25:
 
  |
 
  |
  
−
'''Wewnętrzne Karpaty Wschodnie''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat|523]]) – część [[Karpaty|Karpat]] rozciągająca się od rzeki [[Laborec]] na [[Słowacja|Słowacji]] poprzez terytorium [[Ukraina|Ukrainy]] aż do [[Braszów|Braszowa]] w [[Rumunia|Rumunii]].
+
'''Wewnętrzne Karpaty Wschodnie''' ([[Regionalizacja fizycznogeograficzna Karpat|523]]) – część [[Karpat]]y rozciągająca się od rzeki [[Laborec]] na Słowacji poprzez terytorium [[Ukrain]]y aż do [[Braszów|Braszowa]] w Rumunii.
 +
 
 +
[[Plik:Ostkarpaten Skizze Gliederung.jpg|thumb|500px|left|Karpaty Wschodnie]]
  
−
Najwyższym pasmem są [[Góry Rodniańskie]] ([[Pietrosul Rodnei|Pietrosul]] 2305 m [[n.p.m.]]). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od [[Wyhorlat (góry)|Wyhorlatu]] do pasma [[Harghita]] (najwyższe spośród nich są [[Góry Kelimeńskie]] – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w [[plejstocen]]ie, najbardziej [[Góry Rodniańskie]].
+
Najwyższym pasmem są [[Radnai-havasok]] (pol. ''Góry Rodniańskie'', rum. ''Munții Rodnei'') z najwyższym szczytem  Nagy-Pietrosz (rum. ''Pietrosul Rodnei'', 2305 m n.p.m.). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od gór [https://pl.wikipedia.org/wiki/Wyhorlat_(g%C3%B3ry) Wyhorlat] do pasma [[Hargita-hegység]] (rum. ''Munții Harghita'') (najwyższe spośród nich są [[Kelemen-havasok]] (pol. ''Góry Kelimeńskie'', rum. ''Munții Călimani''). – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w plejstocenie, najbardziej [[Radnai-havasok]] (''Góry Rodniańskie'').
  
 
Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem [[Centralne Karpaty Zachodnie|Centralnych]] ani [[Wewnętrzne Karpaty Zachodnie|Wewnętrznych Karpat Zachodnich]].
 
Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem [[Centralne Karpaty Zachodnie|Centralnych]] ani [[Wewnętrzne Karpaty Zachodnie|Wewnętrznych Karpat Zachodnich]].
 +
 +
== Podział ==
  
 
W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:
 
W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:
−
* 523.1 [[Karpaty Marmaroskie]] (węg. ''[[Máramarosi-havasok]]'')
+
* 523.1 [[Máramarosi-havasok]] (pol. ''[[Karpaty Marmaroskie]]'', rum ''Munții Maramureșului'')
−
* 523.2 [[Kotlina Marmaroska]] (węg. ''[[Máramarosi-medence]]'')
+
* 523.2 [[Máramarosi-medence]] (pol. ''[[Kotlina Marmaroska]]'', rum. ''Depresiunea Maramureșului'')
−
* 523.3 [[Góry Rodniańskie]] (węg. ''Radnai-havasok'')
+
* 523.3 [[Radnai-havasok]] (pol. ''[[Góry Rodniańskie]]'', rum. ''Munții Rodnei'')
−
* 523.4 [[Góry Bystrzyckie (Karpaty Wschodnie)|Góry Bystrzyckie]]
+
* 523.4 [[Besztercei-hegyvidék]] (pol. ''[[Góry Bystrzyckie]]'', rum. ''Munții Bistriței'')
−
* 523.5 [[Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie]] (węg. ''[[Vihorlát–Gutin-hegyvidék]]''
+
* 523.5 [[Vihorlát–Gutin-hegyvidék]] (pol. ''[[Pasmo Wyhorlacko-Gutyjskie]]'')
−
* 523.6 [[Góry Kelimeńskie]]
+
* 523.6 [[Kelemen-havasok]] (pol. ''[[Góry Kelimeńskie]]'', rum. ''Munţii Călimani'')
−
* 523.7 [[Obniżenie Gheorgeńsko-Braszowskie]]
+
* 523.7 [[Brassói-medence]] (pol. ''[[Obniżenie Gheorgeńsko-Braszowskie]]'')
 +
 
 +
Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy [[Borsai-hágó]] (rum. ''Pasul Prislop'') przez dolinę [[Prahova (folyó)]] (rum. ''Râul Prahova'') do przełęczy [[Tömösi-szoros]] (rum. ''Pasul Timiș'' lub ''Pasul Predeal''), będące kontynuacją [[Északkeleti-Kárpátok]] (''Karpat północno-wschodnich''. Obejmują całą Rumunię.
 +
 
 +
Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, [[Nagy-Pietrosz]] (2303 metry), ale alpejskie szczyty [[Radnai-havasok]] (''Gór Rodniańskich'') również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.
 +
 
 +
== Podział na grupy ==
 +
* '''Grupa północna''' [[Máramarosi Kárpátok]] (rum. ''Carpaţii Maramureşului şi al Bucovinei) składa się z:
 +
** [[Radnai-havasok]] (rum. ''Munții Rodnei'')
 +
** [[Borgói-hegység]] lub Borgói-havasok (rum. ''Munții Bârgăului'')
 +
** [[Bukovinai-Kárpátok]]
 +
 
 +
[[Plik:2009 0706sac0121.JPG|thumb|250px|Hagymás-hegység]]
 +
[[Plik:Harghita.JPG|thumb|250px|Hargita]]
 +
[[Plik:Rodna (17).jpg|thumb|250px|Radnai-havasok]]
 +
 
 +
* '''Grupa środkowa''' (rum. ''Carpații Moldo-Transilvani'') rozciąga się od doliny [[Beszterce (folyó)|Beszterce]] (rum. ''Bistrița'') do przełęczy [[Ojtozi-szoros]] (rum. ''Ojtozi'').
 +
** na północy:
 +
*** [[Besztercei-havasok]] (rum. ''Munții Budacului'') – część [[Besztercei-hegyvidék]] (linia wewnętrzna)
 +
** w środku:
 +
*** [[Gyergyó–Békási-hegyvidék]] (''Grupa Gyergyó–Békási'')
 +
**** [[Gyergyói-havasok]] (rum. ''Munții Giurgeu'')
 +
**** [[Hagymás-hegység]] (rum. ''Munții Hășmaș'')
 +
**** [[Naskalat-hegység]] (rum. ''Munții Nașcalat'')
 +
**** [[Csalhó]] (rum. ''Masivul Ceahlău'')
 +
*** [[Kelemen-Görgény-Hargita-hegyvidék]] (''Grupa Kelemen-Görgény-Hargita'')
 +
**** [[Kelemen-havasok]] (rum. ''Munții Călimani'')
 +
**** [[Görgényi-havasok]] (rum. ''Munții Gurghiu'')
 +
**** [[Hargita-hegység]] (rum. ''Munții Harghita'')
 +
*** [[Persányi-hegység]] (rum. ''Munții Perșani'') – często są również klasyfikowane jako [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'')
 +
*** [[Bodoki–Baróti-hegyvidék]] (pol. ''Grupa Bodoki–Baróti'', rum. ''Munții Bodoc–Baraolt'') – często są również klasyfikowane jako [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'')
 +
**** [[Csomád-hegység]] (rum. ''Masivul Ciomatu-Puturosu'') – geologicznie należy do [[Hargita-hegység]]
 +
**** [[Torjai-hegység]] (rum. ''Munții Turiei'')
 +
**** [[Bodoki-hegység]] (rum. ''Munții Bodoc'')
 +
**** [[Baróti-hegység]] (rum. ''Munții Baraolt'')
 +
* '''Grupa południowa''' to [[Kárpátkanyar]] (''Zakole Karpackie'') (rum. ''[[Carpații de Curbură]]''), które od środkowej grupy Karpat Wschodnich oddziela przełęcz [[Ojtozi-szoros]] Ojtozi.[[Plik:Kommando1.jpg|thumb|250px|Háromszéki-havasok]]
 +
** [[Háromszéki-havasok]] ''(Munții Vrancei)''
 +
*** [[Berecki-hegység]] ''(Munții Brețcului)''
 +
*** [[Musátó]] ''(Munții Lepșei)''
 +
*** [[Szép-Zbojna]] ''(Munții Zboina Frumoasă)''
 +
*** [[Fekete-Zbojna]] ''(Munții Zboina Neagră)''
 +
*** [[Furu-hegység]] ''(Munții Furu)''
 +
*** [[Coza-hegység]] ''(Masivul Coza)''
 +
** [[Bodzafordulói-hegyek]] ''(Munții Întorsurii)''
 +
** [[Bodzai-havasok]] ''(Munții Buzăului)''
 +
*** [[Pintillő-hegység]] ''(Masivul Penteleu)''
 +
*** [[Nagy-Tatár-havas]] ''(Munții Tătaru)''
 +
*** ''[[Lóhavas]] Munții Podu Calului''
 +
*** ''Masivul Ivănețu''
 +
*** [[Szilon-havas]]  ''(Munții Siriu)''
 +
[[Plik:Muntii Piatra Mare.jpg|thumb|250px|Nagykőhavas]]
 +
** [[Brassói-havasok]] ''(Munții Brașovului)''
 +
*** [[Csukás-hegység]] ''(Munții Ciucaș)''
 +
*** [[Barcasági-hegyek]] ''(Munții Bârsei)''
 +
**** [[Nagykőhavas]] ''(Masivul Piatra Mare)''
 +
**** [[Keresztényhavas]] ''(Masivul Postăvarul)''
 +
*** [[Baj-hegység]] ''(Munții Gârbova)''
 +
*** [[Grohotisz-hegység]] ''(Munții Grohotiș)''
 +
** [[Kárpátkanyar-Szubkárpátok]] ''(Subcarpații Curburii)''
 +
 
 +
== Źródło ==
 +
*Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: [http://www.tankonyvtar.hu/hu/tartalom/tamop425/2011_0001_527_eu_regionalis_foldrajz_1/adatok.html Európa regionális földrajza - természetföldrajz]. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
# Krystyna Jawecka (red.), ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84.
 
# Krystyna Jawecka (red.), ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84.
 
# Jerzy Kondracki, ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
 
# Jerzy Kondracki, ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
−
# Jerzy Kondracki, ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
+
# Jerzy Kondracki, ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
 
# Andrzej Maryański, ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.
 
# Andrzej Maryański, ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.
 +
 +
== Więcej informacji ==
 +
* [https://web.archive.org/web/20081110180926/http://hegykalauz.extra.hu/pages/turistaterkepek/keleti-karpatok.php Keleti-Kárpátok turistatérképek]
 +
* [http://real-eod.mtak.hu/3888/ Primics György: A Keleti Kárpátok geológiai viszonyai. Értekezések a természettudományok köréből (14. 4). Magyar Tudományos Akadémia Könyvkiadó Hivatala, Budapest. (1884)]
  
 
|
 
|
 
{{Region infobox
 
{{Region infobox
 
  |nazwa = Wewnętrzne Karpaty Wschodnie
 
  |nazwa = Wewnętrzne Karpaty Wschodnie
−
|mapa =  
+
|mapa = Carpathians Eastern Inner.svg
 
|opis_mapy =  
 
|opis_mapy =  
−
  |obrazek = Carpathians Eastern Inner.svg
+
  |obrazek = Radnai havasok osszel.jpg
 
  |opis_obrazka =  
 
  |opis_obrazka =  
 
  |megaregion = [[Region karpacki|Region Karpacki]]
 
  |megaregion = [[Region karpacki|Region Karpacki]]
Linia 50: Linia 129:
 
  |mikroregion =  
 
  |mikroregion =  
 
  |jednostki = '''[[Słowacja]]'''<br />• [[kraj preszowski]]<br />• [[kraj koszycki]]<br />'''[[Ukraina]]'''<br />• [[obwód zakarpacki]]<br />'''[[Rumunia]]'''<br />• [[Okręg Marmarosz|okręg Maramureş]]<br />• [[okręg Bistrița-Năsăud]]<br />• [[okręg Marusza]]<br />• [[okręg Harghita]]<br />• [[okręg Covasna]]<br />• [[okręg Braszów]]
 
  |jednostki = '''[[Słowacja]]'''<br />• [[kraj preszowski]]<br />• [[kraj koszycki]]<br />'''[[Ukraina]]'''<br />• [[obwód zakarpacki]]<br />'''[[Rumunia]]'''<br />• [[Okręg Marmarosz|okręg Maramureş]]<br />• [[okręg Bistrița-Năsăud]]<br />• [[okręg Marusza]]<br />• [[okręg Harghita]]<br />• [[okręg Covasna]]<br />• [[okręg Braszów]]
 +
}}
 +
{{Hegy infobox
 +
| név                =
 +
| helyi név          =
 +
| kép                =
 +
| plikméret            =
 +
| plikaláírás          =
 +
| magasság            = 2303
 +
| hely                = {{Románia}}
 +
| hegység            = [[Kárpátok]]
 +
| relatív magasság    =
 +
| legmagasabb pont    = [[Nagy-Pietrosz]]
 +
| típus              =
 +
| terület            =
 +
| hegység hossza      =
 +
| hegység szélessége  =
 +
| kor                =
 +
| utolsó kitörés      =
 +
| első megmászás      =
 +
| legkönnyebb útvonal =
 +
| szélesség          =
 +
| szélességi fok      =
 +
| szélességi ívperc  =
 +
| szélességi ívmásodperc =
 +
| hosszúság          =
 +
| hosszúsági fok      =
 +
| hosszúsági ívperc  =
 +
| hosszúsági ívmásodperc =
 +
| pozíciós térkép    = Románia
 +
| szöveg pozíciója    =
 +
| térkép              = Mapcarpat2.png
 +
| térképméret        =
 +
| térképaláírás      = A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
  
 +
{{SORTUJ:Karpaty, Wschodnie Wewnętrzne}}
 +
 +
[[Kategoria:Karpaty]]
 +
[[Kategoria:Karpaty Wschodnie]]
 +
[[Kategoria:Keleti-Kárpátok]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
−
[[Kategoria:Zakarpacie]]
+
[[Kategoria:Przedkarpacie]]

Aktualna wersja na dzień 14:23, 9 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Strona Autorzy Nota
[3] [4] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie (523) – część Karpaty rozciągająca się od rzeki Laborec na Słowacji poprzez terytorium Ukrainy aż do Braszowa w Rumunii.

Plik:Ostkarpaten Skizze Gliederung.jpg
Karpaty Wschodnie

Najwyższym pasmem są Radnai-havasok (pol. Góry Rodniańskie, rum. Munții Rodnei) z najwyższym szczytem Nagy-Pietrosz (rum. Pietrosul Rodnei, 2305 m n.p.m.). Charakterystycznym elementem tego regionu jest pas gór pochodzenia wulkanicznego o długości ok. 400 km, ciągnący się od gór Wyhorlat do pasma Hargita-hegység (rum. Munții Harghita) (najwyższe spośród nich są Kelemen-havasok (pol. Góry Kelimeńskie, rum. Munții Călimani). – 2102 m n.p.m.). Lokalnie uległy zlodowaceniu w plejstocenie, najbardziej Radnai-havasok (Góry Rodniańskie).

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie nie są przedłużeniem Centralnych ani Wewnętrznych Karpat Zachodnich.

Podział

W Wewnętrznych Karpatach Wschodnich wyróżnia się makroregiony:

Karpaty Wschodnie to wschodnia część Karpat od przełęczy Borsai-hágó (rum. Pasul Prislop) przez dolinę Prahova (folyó) (rum. Râul Prahova) do przełęczy Tömösi-szoros (rum. Pasul Timiș lub Pasul Predeal), będące kontynuacją Északkeleti-Kárpátok (Karpat północno-wschodnich. Obejmują całą Rumunię.

Bardzo zróżnicowany geologicznie, dokładnie podzielony, średniej wysokości odcinek Karpat. Tutaj wznosi się najwyższa pozostałość wulkaniczna w Karpatach, Nagy-Pietrosz (2303 metry), ale alpejskie szczyty Radnai-havasok (Gór Rodniańskich) również wznoszą się ponad gęsto zalesione pasma.

Podział na grupy

Plik:2009 0706sac0121.JPG
Hagymás-hegység
Plik:Harghita.JPG
Hargita
Plik:Rodna (17).jpg
Radnai-havasok
Plik:Muntii Piatra Mare.jpg
Nagykőhavas

Źródło

  • Gábris Gyula – Horváth Erzsébet – Horváth Gergely – Kéri András – Móga János – Nagy Balázs – Nemerkényi Antal – Pavlics Károlyné – Simon Dénes, Telbisz Tamás: Európa regionális földrajza - természetföldrajz. www.tankonyvtar.hu. ELTE Eötvös Kiadó (2014) [dostęp: 2016-04-01[. (pdf)

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.), Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa–Wrocław 1983/84.
  2. Jerzy Kondracki, Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466.
  3. Jerzy Kondracki, Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3.
  4. Andrzej Maryański, Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973.

Więcej informacji

Wewnętrzne Karpaty Wschodnie

Plik:Radnai havasok osszel.jpg
Plik:Carpathians Eastern Inner.svg
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Karpaty Wschodnie
Podprowincja Wewnętrzne Karpaty Wschodnie
Zajmowane
jednostki
administracyjne 		Słowacja
• kraj preszowski
• kraj koszycki
Ukraina
• obwód zakarpacki
Rumunia
• okręg Maramureş
• okręg Bistrița-Năsăud
• okręg Marusza
• okręg Harghita
• okręg Covasna
• okręg Braszów
'
Wysokość2303 m
Miejsce keret Románia
Góry Kárpátok
Najwyższy punkt Nagy-Pietrosz
Mapa
A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban
A Keleti-Kárpátok (3. és 4.) helyzete a Kárpátokban
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Wewnętrzne_Karpaty_Wschodnie&oldid=52116”