Vlegyásza-hegység: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képaláírás" na " plikaláírás")
 
(Nie pokazano 12 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
[[Kategoria:1w]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
{{Hegy infobox
+
'''Vlegyásza-''' ('''Vigyázó-''') '''hegység''', dawniej znane jako '''''Kalota-havas''''' (pol. ''Góry Vlegyásza'' (''Vigyázó''), rum. ''Masivul Vlădeasa'') to północna część [[Bihar-hegység]] (''gór Bihor'') w środkowych [[Erdélyi-középhegység]] (''górach Siedmiogrodu''). [[Deák Lázár|Lázár Deák]], sekretarz arcybiskupa [[Bakócz Tamás|Tamása Bakoczego]] z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również ''[[Kalota-hegység|Górami Kalotkimi]]'', a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.
| név                = Vigyázó- (Vlegyásza-)hegység
 
| helyi név          =
 
| kép                = Vlegyásza 1.jpg
 
| képméret            =
 
| képaláírás          =
 
| magasság            =
 
| hely                = {{zászló|Románia}} [[Bihar megye]], [[Fehér megye]], [[Kolozs megye]], [[Románia]]
 
| hegység            = [[Erdélyi-középhegység]]
 
| relatív magasság    =
 
| legmagasabb pont    = Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
 
| típus              = vulkanikus
 
| terület            =
 
| hegység hossza      =
 
| hegység szélessége  =
 
| kor                =
 
| utolsó kitörés      =
 
| első megmászás      =
 
| legkönnyebb útvonal =
 
| szélesség          = É 
 
| szélességi fok      = 46
 
| szélességi ívperc  = 45
 
| szélességi ívmásodperc = 31.49
 
| hosszúság          = K
 
| hosszúsági fok      = 22
 
| hosszúsági ívperc  = 47
 
| hosszúsági ívmásodperc = 39.50
 
| pozíciós térkép    = Románia
 
| szöveg pozíciója    =
 
| térkép              =
 
| térképméret        =
 
| térképaláírás      =
 
}}
 
  
'''Vlegyásza-''' ('''Vigyázó-''') '''hegység''', dawniej znane jako '''''Kalota-havas''''' (pol. ''Góry Vlegyásza'' (''Vigyázó''), rum. ''Masivul Vlădeasa'') to północna część [[Bihar-hegység|Gór Bihor]] w środkowych [[Erdélyi-középhegység|górach Siedmiogrodu]]. [[Lázár deák|Deák Lázár]], sekretarz arcybiskupa [[Bakócz Tamás|Tamása Bakoczego]] z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również ''[[Kalota-hegység|Górami Kalotkimi]]'', a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.
+
omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.
 
 
Sa omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.
 
  
 
== Topografia ==
 
== Topografia ==
Linia 59: Linia 25:
 
Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie.
 
Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. [[Sebes-Körös]] graniczy z obszarem od północy, [[Kis-Szamos]] utworzony przez [[Hideg-Szamos]] i [[Meleg-Szamos]] na wschodzie, [[Aranyos]] na południu i [[Fekete-Körös]] na zachodzie.
  
Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.
+
Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające [[Nagy-Sebes]] (rum. ''Drăgan''), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.
  
Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny z [[Kalotaszeg|Kotliny Kalotaszegi]] zaczynającej się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. '''Końcówka psa stróżującego usiana sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalna. A Vigyázó törpefenyőkkel tarkított csúcsa a hosszú gerincen alig azonosítható.'''
+
Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół [[Kolozsvár]], ale jest on szczególnie widoczny w regionie [[Kalotaszeg]] zaczynającym się w [[Bánffyhunyad]] i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.
  
[[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|250px|Fehér-kövek]]
+
[[Plik:Fehér-kövek.jpg|thumb|left|250px|Białe Kamienie (Fehér-kövek)]]
  
Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek|Białych Kamieni]] z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.
+
Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną [[Fehér-kövek]] (''Białych Kamieni'') z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.
  
[[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad Wielką Doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m.
+
[[Tolvaj-vár]] (pol. ''Zamek Złodziei'', rum. ''Piatra Tâlharului'') dominuje nad wielka doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem [[Bocsásza]] (rum. ''Buteasa'') z 1792 m.
  
 
Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]].
 
Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez [[Jád (patak)|potok Jád]] i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest [[Jadolina-vízesés|Jadolina]].
  
W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlangJaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. ''Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.
+
W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt [[Mező-havas]] (rum. ''Poieni'') o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również [[Mézgedi-cseppkőbarlang|Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi]] (rum. ''Meziad''). W kierunku [[Padis]] prowadzi [[Bohogyő]] (rum. ''Bohodei'') z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie [[Horgas-havas]] (rum. 'Cârligați'' z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.
  
 
== Galeria ==
 
== Galeria ==
Linia 93: Linia 59:
 
*[https://web.archive.org/web/20080416145714/http://kalotaszeg.mindenkilapja.hu/ Virtuális Kalotaszeg] – KalotaNET
 
*[https://web.archive.org/web/20080416145714/http://kalotaszeg.mindenkilapja.hu/ Virtuális Kalotaszeg] – KalotaNET
  
 +
|
 +
{{Region infobox
 +
|nazwa=Vlegyásza (Vigyázó)-hegység (węg.)<br>Kalota-havas (węg.)<br><small>Góry Vlegyásza (Vigyázó) ((pol.)<br>Masivul Vlădeasa (rum.)<small>
 +
|obrazek=Vlegyásza 1.jpg
 +
|opis_obrazka =
 +
|mapa =
 +
|opis_mapy =
 +
|megaregion=
 +
|prowincja=
 +
|podprowincja=
 +
|makroregion=
 +
|mezoregion=
 +
|mikroregion=
 +
|jednostki='''[[Rumunia]]''':<br />– [[okręg Bihor]]<br />– [[okręg Alba]]<br />– [[okręg Cluj]]
 +
}}
 +
{{Hegy infobox
 +
| név                =
 +
| helyi név          =
 +
| kép                =
 +
| plikméret            =
 +
| plikaláírás          =
 +
| magasság            =
 +
| hely                = {{zászló|Románia}}<br>[[Bihar megye]]<br>[[Fehér megye]]<br>[[Kolozs megye]]<br>[[Románia]]
 +
| hegység            = [[Erdélyi-középhegység]]
 +
| relatív magasság    =
 +
| legmagasabb pont    = Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
 +
| típus              = wulkaniczny
 +
| terület            =
 +
| hegység hossza      =
 +
| hegység szélessége  =
 +
| kor                =
 +
| utolsó kitörés      =
 +
| első megmászás      =
 +
| legkönnyebb útvonal =
 +
| szélesség          = É 
 +
| szélességi fok      = 46
 +
| szélességi ívperc  = 45
 +
| szélességi ívmásodperc = 31.49
 +
| hosszúság          = K
 +
| hosszúsági fok      = 22
 +
| hosszúsági ívperc  = 47
 +
| hosszúsági ívmásodperc = 39.50
 +
| pozíciós térkép    = Románia
 +
| szöveg pozíciója    =
 +
| térkép              =
 +
| térképméret        =
 +
| térképaláírás      =
 +
}}
 +
{{Infobox vrch
 +
| názov            = Lokalizacja
 +
| zemepisná šírka  = 46.75
 +
| zemepisná dĺžka  = 22.7833
 +
| lokátor          = Románia-reliéf
 +
| commons          =
 +
| poznámka          =
 +
| popis.mapy        =
 +
| popis.mapy1      =
 +
| lokátor1          =
 +
}}
 +
|}
 +
 +
{{SORTUJ:Góry, Vlegyásza}}
 +
 +
[[Kategoria:Karpaty]]
 +
[[Kategoria:Karpaty Zachodnie]]
 +
[[Kategoria:Nyugati-Kárpátok]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 +
[[Kategoria:Góry Zachodniorumuńskie]]

Aktualna wersja na dzień 14:36, 9 mar 2021

Vlegyásza- (Vigyázó-) hegység, dawniej znane jako Kalota-havas (pol. Góry Vlegyásza (Vigyázó), rum. Masivul Vlădeasa) to północna część Bihar-hegység (gór Bihor) w środkowych Erdélyi-középhegység (górach Siedmiogrodu). Lázár Deák, sekretarz arcybiskupa Tamása Bakoczego z Ostrzyhomia, na jednej z najstarszych map Węgier, narysowanej przez niego w 1528 roku, nazwał ją również Górami Kalotkimi, a nazwa ta była również używana na mapach z XVII i XVIII wieku.

Są omawiane jako oddzielny masyw i kilka opisów jako oddzielne góry. Tutaj znajduje się drugi co do wysokości szczyt gór Bihor, szczyt Vigyázó (lub Vlegyásza) z 1836 m npm.

Topografia

Jest to formacja wulkaniczna, powstała w trzeciorzędzie, odpowiednio, ostatniego mezozoiku i neozoiku, i ma zaledwie 60 milionów lat. W wyniku współczesnego poziomu morza, a także abrazji, blok jest obecnie płaskim dużym grzbietem o wysokości 1600÷1800 m. Jej wody płyną przez głębokie, rzeźbione strome ściany z licznymi wodospadami.

Góry są otoczone rzekami, które je otaczają. Sebes-Körös graniczy z obszarem od północy, Kis-Szamos utworzony przez Hideg-Szamos i Meleg-Szamos na wschodzie, Aranyos na południu i Fekete-Körös na zachodzie.

Półkoliste łuki w kształcie podkowy, wody otaczające Nagy-Sebes (rum. Drăgan), charakteryzują się wysokimi, ale płaskimi grzbietami.

Wschodni grzbiet można rozpoznać z daleka, widać je już z zalesionych, wysokich zboczy wokół Kolozsvár, ale jest on szczególnie widoczny w regionie Kalotaszeg zaczynającym się w Bánffyhunyad i dolinie Sebes-Körös. Szczyt porośnięty sosnami karłowatymi na długim grzbiecie jest ledwo rozpoznawalny.

Plik:Fehér-kövek.jpg
Białe Kamienie (Fehér-kövek)

Tuż poniżej szczytu znajduje się schronisko Vlegyásza na wysokości 1430 m n.p.m., od południa otoczone malowniczą formacją wapienną Fehér-kövek (Białych Kamieni) z olśniewającymi białymi skałami i szczytem o wysokości 1557 m.

Tolvaj-vár (pol. Zamek Złodziei, rum. Piatra Tâlharului) dominuje nad wielka doliną Sebes z podobnymi do zamku klifami i szczytem Bocsásza (rum. Buteasa) z 1792 m.

Zachodnie skrzydło gór jest zamknięte przez potok Jád i Fekete-Körös. Kręta dolina Jád rywalizuje z doliną Nagy-Sebes. Zbiornik Jád Valley ze schronieniem znajduje się w zróżnicowanym krajobrazie. Wapienne wąwozy usiane są piękniejszymi wodospadami, których prawdziwą perełką jest Jadolina.

W zachodniej części grzbietu Vigyázó dominuje szczyt Mező-havas (rum. Poieni) o wysokości 1627 m n.p.m., z pięknym widokiem na dolinę Nagy-Sebes oraz Vigyázó i Bocsásza, a także lasy doliny rzeki Fekete-Körös. Znajduje się tu również Jaskinia Stalaktytowa Mézgedi (rum. Meziad). W kierunku Padis prowadzi Bohogyő (rum. Bohodei) z 1654 m n.p.m. ze słynnym wodospadem, a następnie Horgas-havas (rum. 'Cârligați z siodłem na wysokości 1640 m, które łączy go ze wschodnim łukiem Vigyázó.

Galeria

Źródła

  • Palczer János: Bihar-Vlegyásza (Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Csíkszereda, 1998)

Zewnętrzne linki

Vlegyásza (Vigyázó)-hegység (węg.)
Kalota-havas (węg.)
Góry Vlegyásza (Vigyázó) ((pol.)
Masivul Vlădeasa (rum.)

Plik:Vlegyásza 1.jpg
Zajmowane
jednostki
administracyjne
Rumunia:
okręg Bihor
okręg Alba
okręg Cluj
'
Miejsce Románia
Bihar megye
Fehér megye
Kolozs megye
Románia
Góry Erdélyi-középhegység
Najwyższy punkt Vigyázó- (Vlegyásza-) csúcs (1836 m)
Rodzaj wulkaniczny
Lokalizacja
Góry