Bihar-hegység: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
m (Zastępowanie tekstu - " képméret" na " plikméret")
 
(Nie pokazano 5 pośrednich wersji utworzonych przez tego samego użytkownika)
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:1fp]]
+
[[Kategoria:0]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony importowane z polskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga polska|
 
{{Uwaga polska|
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
'''Bihar-hegység''' (pol. ''Masyw Bihorski'', rum. ''Munții Bihor'' lub ''Masivul Bihor'') – masyw górski w Karpatach, stanowiąca centralną i najwyższą część [[Góry Zachodniorumuńskie|Gór Zachodniorumuńskich]]. Leży w zachodniej Rumunii w [[Siedmiogrod]]zie).
+
'''Bihar-hegység''' (pol. ''Masyw Bihorski'', rum. ''Munții Bihor'' lub ''Masivul Bihor'') – masyw górski w Karpatach, stanowiąca centralną i najwyższą część [[Erdélyi-szigethegység]] (''Gór Zachodniorumuńskich''). Leży w zachodniej Rumunii w [[Siedmiogrod]]zie).
  
 
[[Plik:Apuseni in Romania.jpg|thumb|300px|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 
[[Plik:Apuseni in Romania.jpg|thumb|300px|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 
[[Plik:Apuseni_Skizze_Gliederung.jpg|thumb|300px|left|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 
[[Plik:Apuseni_Skizze_Gliederung.jpg|thumb|300px|left|Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich]]
 +
 +
== Lokalizacja ==
  
 
Masyw Bihorski graniczy:
 
Masyw Bihorski graniczy:
 
* od północy – granice stanowi potok Bulzu, rejon Piatra Arsă oraz dolina Someșul Cald – Gorącego Samoszu będąca granicą z masywem Vlădeasa;
 
* od północy – granice stanowi potok Bulzu, rejon Piatra Arsă oraz dolina Someșul Cald – Gorącego Samoszu będąca granicą z masywem Vlădeasa;
 
* od wschodu – granice stanowi linia od potoku Beliș, rejonu polany Urșoaia, potoku Albacu do miejscowości Albaca, następnie doliną Arieș do Câmpeni, która jest granicą z górami masywu [[Góry Gilău|Gilău]];
 
* od wschodu – granice stanowi linia od potoku Beliș, rejonu polany Urșoaia, potoku Albacu do miejscowości Albaca, następnie doliną Arieș do Câmpeni, która jest granicą z górami masywu [[Góry Gilău|Gilău]];
−
* od strony południowo-wschodniej – linia graniczna gór biegnie wzdłuż drogi Câmpeni – Buceș, będącą jednocześnie granica z górami [[Góry Trascău|Trascău]];
+
* od strony południowo-wschodniej – linia graniczna gór biegnie wzdłuż drogi Câmpeni – Buceș, będącą jednocześnie granica z górami [[Góry Trascău]] (''Trascău'');
−
* od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z [[Rudawy Siedmiogrodzkie|Rudawami Siedmiogrodzkimi]] i górami [[Góry Zarand|Zarand]];
+
* od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z [[Rudawy Siedmiogrodzkie]] (''Rudawami Siedmiogrodzkimi'') i górami [[Góry Zarand]] (''Zarand'');
−
* od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami [[Góry Codru|Codru Moma]].
+
* od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami [[Góry Codru]] (''Codru Moma'').
 +
 
 +
== Podział ==
  
 
[[Plik:Csodavár_sziklakapu.jpg|thumb|left|300px|Brama skalna Cudownego Zamku]]
 
[[Plik:Csodavár_sziklakapu.jpg|thumb|left|300px|Brama skalna Cudownego Zamku]]
  
−
Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części. Pierwszą stanowi krystaliczny, [[Połonina|połoninny]] masyw [[Curcubăta Mare|Curcubăta]] (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem Gór Zachodniorumuńskich. Druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu [[Padiş]], zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy [[Kras (geologia)|krasowe]]: [[Studnia krasowa|aweny]] (studnie krasowe), [[jaskinia krasowa|jaskinie]], [[Polje|polja]], [[Marmit|kotły eworsyjne]], [[ponor]]y. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są [[zapadlisko]] krasowe Cetățile Ponorului, a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz [[jaskinia Scărişoara]] leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.
+
Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części:
 +
* pierwszą stanowi krystaliczny, połoninny masyw [[Curcubăta Mare|Curcubăta]] (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem [[Erdélyi-szigethegység]] (''Gór Zachodniorumuńskich'');
 +
* druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu [[Padiş]], zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy krasowe: aweny (studnie krasowe), jaskinie, polja, kotły eworsyjne, ponory. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są zapadliska krasowe [[Cetățile Ponorului]], a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz jaskinia Scărişoara leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.
  
 
Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.
 
Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.
Linia 36: Linia 42:
 
# Krystyna Jawecka (red.) ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84  
 
# Krystyna Jawecka (red.) ''Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000'', PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84  
 
# Jerzy Kondracki ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
 
# Jerzy Kondracki ''Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym'', „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
−
# Jerzy Kondracki ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, {{ISBN|83-02-04067-3}}
+
# Jerzy Kondracki ''Karpaty'', wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3
 
# Andrzej Maryański ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973  
 
# Andrzej Maryański ''Rumunia'', Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973  
  
Linia 53: Linia 59:
 
  |mikroregion=  
 
  |mikroregion=  
 
  |jednostki='''[[Rumunia]]'''<br /> – [[okręg Bihor]]<br /> – [[okręg Kluż]]<br /> – [[okręg Alba]]
 
  |jednostki='''[[Rumunia]]'''<br /> – [[okręg Bihor]]<br /> – [[okręg Kluż]]<br /> – [[okręg Alba]]
 +
}}
 +
{{Hegy infobox
 +
| név =
 +
| kép =
 +
| plikméret =
 +
| plikaláírás =
 +
| magasság = [[Bihar-hegység]]
 +
| hely = {{Románia}}<br>[[Erdély]]<br>[[Bihar megye]]<br>[[Kolozs megye]]<br>[[Féher megye]]
 +
| hegység = [[Góry Zachodniorumuńskie]] ???
 +
| relatív magasság =
 +
| legmagasabb pont = [[Curcubăta Mare|Curcubăta]] (1848 m
 +
| típus = krystaliczny i krasowy
 +
| terület =
 +
}}
 +
{{Infobox vrch
 +
| názov            = Lokalizacja
 +
| zemepisná šírka  = 46.4333
 +
| zemepisná dĺžka  = 22.6833
 +
| mapa              =
 +
| popis mapy        =
 +
| lokátor          = Románia-reliéf
 +
| commons          =
 +
| poznámka          =
 +
| popis.mapy        =
 +
| popis.mapy1      =
 +
| lokátor1          =
 
}}
 
}}
 
|}
 
|}
Linia 58: Linia 90:
 
{{SORTUJ:Góry, Bihor}}
 
{{SORTUJ:Góry, Bihor}}
  
 +
[[Kategoria:Karpaty]]
 +
[[Kategoria:Karpaty Zachodnie]]
 +
[[Kategoria:Nyugati-Kárpátok]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Geografia]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 
[[Kategoria:Siedmiogród]]
 +
[[Kategoria:Góry Zachodniorumuńskie]]

Aktualna wersja na dzień 14:46, 9 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł pochodzi z Wikipedii w języku polskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku polskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.

Bihar-hegység (pol. Masyw Bihorski, rum. Munții Bihor lub Masivul Bihor) – masyw górski w Karpatach, stanowiąca centralną i najwyższą część Erdélyi-szigethegység (Gór Zachodniorumuńskich). Leży w zachodniej Rumunii w Siedmiogrodzie).

Plik:Apuseni in Romania.jpg
Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich
Plik:Apuseni Skizze Gliederung.jpg
Główne pasma Gór Zachodniorumuńskich

Lokalizacja

Masyw Bihorski graniczy:

  • od północy – granice stanowi potok Bulzu, rejon Piatra Arsă oraz dolina Someșul Cald – Gorącego Samoszu będąca granicą z masywem Vlădeasa;
  • od wschodu – granice stanowi linia od potoku Beliș, rejonu polany Urșoaia, potoku Albacu do miejscowości Albaca, następnie doliną Arieș do Câmpeni, która jest granicą z górami masywu Gilău;
  • od strony południowo-wschodniej – linia graniczna gór biegnie wzdłuż drogi Câmpeni – Buceș, będącą jednocześnie granica z górami Góry Trascău (Trascău);
  • od południa – granicę stanowi szczyt Keresz Biały, będący granicą z Rudawy Siedmiogrodzkie (Rudawami Siedmiogrodzkimi) i górami Góry Zarand (Zarand);
  • od zachodu – granica biegnie doliną potoku Dedeșului, przez przełęcz Dealul Mare (Criştilor) oraz doliną Crișu Negru będącą granicą z górami Góry Codru (Codru Moma).

Podział

Plik:Csodavár sziklakapu.jpg
Brama skalna Cudownego Zamku

Masyw Bihorski dzieli się na dwie główne części:

  • pierwszą stanowi krystaliczny, połoninny masyw Curcubăta (1848 m n.p.m.), będący jednocześnie najwyższym szczytem Erdélyi-szigethegység (Gór Zachodniorumuńskich);
  • druga charakterystyczna część to krasowy obszar płaskowyżu Padiş, zwany często „królestwem karpackiego krasu”. Na obszarze tym występują wszelkie znane formy krasowe: aweny (studnie krasowe), jaskinie, polja, kotły eworsyjne, ponory. Najbardziej znanymi miejscami płaskowyżu są zapadliska krasowe Cetățile Ponorului, a także wąwozy Cheile Galbenei, Cheile Someșulului Cald, aweny Avenul Negru, Avenul Acoperit z zalegającym przez cały rok na dnie lodem, jaskinia Ghețarul Focul Viu – Jaskinia Lodowa Żywego Ognia oraz jaskinia Scărişoara leżąca na innym, mniejszym płaskowyżu o tej samej nazwie. Jaskinia Scărișoara mieści 7500 metrów sześciennych lodu i jest udostępniona dla zwiedzających.

Na terenie Masywu Bihorskiego znajduje się park narodowy o powierzchni 73364 ha, chroniący także endemiczne gatunki roślin.

Bibliografia

  1. Krystyna Jawecka (red.) Mapa przeglądowa Europy. Rumunia. Skala 1:1 000 000, PPWK Warszawa-Wrocław 1983/84
  2. Jerzy Kondracki Fizycznogeograficzna regionalizacja Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii w układzie dziesiętnym, „Przegląd Geograficzny”, tom LXVIII, z. 3–4, 1996, s. 457–466
  3. Jerzy Kondracki Karpaty, wydanie drugie poprawione, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1989, ISBN 83-02-04067-3
  4. Andrzej Maryański Rumunia, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1973

Bihar-hegység (węg.)
Masyw Bihorski (pol.)
Munții Bihor (rum.)
Masivul Bihor (rum.)

Plik:Bihor27.jpg
Plik:Muntii Bihorului.jpg
Megaregion Region Karpacki
Prowincja Góry Zachodniorumuńskie i Wyżyna Transylwańska
Podprowincja Góry Zachodniorumuńskie
Makroregion Masyw Bihorski
Zajmowane
jednostki
administracyjne 		Rumunia
– okręg Bihor
– okręg Kluż
– okręg Alba
'
WysokośćBihar-hegység m
Miejsce keret Románia
Erdély
Bihar megye
Kolozs megye
Féher megye
Góry Góry Zachodniorumuńskie ???
Najwyższy punkt Curcubăta (1848 m
Rodzaj krystaliczny i krasowy
Lokalizacja
Góry
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Bihar-hegység&oldid=52154”