|
|
| Linia 1: |
Linia 1: |
| − | [[Kategoria:2s]] | + | #PATRZ [[Szász székek]] |
| − | [[Kategoria:Strony przetłumaczone z niemieckiej Wikipedii]]
| |
| − | {{Uwaga|
| |
| − | |strona = https://de.wikipedia.org/wiki/Sieben_St%C3%BChle
| |
| − | |autorzy = https://de.wikipedia.org/w/index.php?title=Sieben_St%C3%BChle&action=history
| |
| − | |nota = niemiecki
| |
| − | }}
| |
| | | | |
| − | {|
| + | [[Kategoria:Przekierowane]] |
| − | |
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | {|
| |
| − | |-style="vertical-align:top;"
| |
| − | |
| |
| − | | |
| − | {| class="wikitable" align="right" border=1 cellspacing=0 cellpadding=2 style="border-collapse:collapse;"
| |
| − | ! style="background:#ffffff" colspan="3;"|[[Plik:DE 7 Stühle-Landkarte.svg|330px]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | ! style="background:#efefef" colspan="3;"|Krzesła siedmiogrodzko-saksońskie w XV wieku<ref>Nach Thomas Nägler: ''Așezarea sașilor în Transilvania.'' București, Editura Kriterion, 1992.</ref>
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Plik:Scaunul Sibiului CoA.png|75px]]||[[Plik:Scaunul Sighisoarei CoA.png|75px]]||[[Plik:Scaunul Sebesului CoA.png|80px]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Hermannstädter Stuhl]]||[[Schäßburger Stuhl]]||[[Mühlbacher Stuhl]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Plik:Scaunul Cincului CoA.png|70px]]||[[Plik:Scaunul Nocrich CoA.svg|70px]]||[[Plik:Scaunul Rupea CoA.png|75px]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Schenker Stuhl]]||[[Leschkircher Stuhl]]||[[Repser Stuhl]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Plik:Scaunul Orastiei CoA.png|70px]]||[[Plik:Scaunul Miercurea CoA.png|70px]]||[[Plik:Scaunul Mediasului CoA.svg|70px]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Brooser Stuhl]]||[[Reußmarkter Stuhl]]||[[Mediascher Stuhl]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Plik:Scaunul Seica CoA.svg|70px]]||[[Plik:Districtul Brasov CoA.png|70px]]||[[Plik:Districtul Bistritei CoA.png|70px]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |[[Schelker Stuhl]] ||[[Kronstädter Distrikt]] ||[[Bistritzer Distrikt]]
| |
| − | |- align="center"
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Septem Sedes''' (niem. ''Sieben Stühle'', rum ''Șapte Scaune'') oznacza historyczny obszar [[Királyföld]] (niem. ''Königsboden'') w [[Siedmiogrod]]zie i oficjalne jednostki administracyjne ''[[Universitas Saxonum]]'' [[Sas]]ów Siedmiogrodzkich od XIII do końca XIX wieku.
| |
| − | | |
| − | == Wyjaśnienie nazwy ==
| |
| − | | |
| − | Szlachta, która podróżowała z Sasami Siedmiogrodzkimi w okresie osadniczym, tzw. „Graefen” (po łacinie ''comites'') byli pierwszymi urzędnikami jednostek administracyjnych. Od tego (prawdopodobnie) wywodzi się termin ''comitatus'', który jest używany w łacińskim języku urzędowym i który jest synonimem przewodniczącego, czyli organu regionalnego.
| |
| − | | |
| − | == Zarys ==
| |
| − | | |
| − | Siedem krzeseł składało się z głównej siedziby w [[Hermannstadt]] (łac. 'Cybininum'') i siedzib nizszego szczebla: [[Schäßburg]] (łac. ''castrum Sches''), [[Mühlbach]] ''(Muehlbach)'', [[Großschenk]] ''(Schenk)'', [[Reußmarkt]] ''(Ruzmargt)'', [[Reps]] ''(Kozd)'', [[Leschkirch]] ''(Leuskyrch)'' i [[Broos]] ''(Waras)'. Pierwsza wzmianka dokumentalna znajduje się w dokumencie z 14 lipca 1349 r., W którym po raz pierwszy wspomniano o wszystkich ośmiu tak zwanych siedmiu krzesłach - jednym „głównym” i siedmiu „bocznych”.
| |
| − | | |
| − | :Układ geograficzny z zachodu na wschód
| |
| − | | |
| − | ;Geographische Anordnung von West nach Ost
| |
| − | | |
| − | {| {{széptáblázat}}
| |
| − | ! Nazwa niemiecka
| |
| − | ! Nazwa węgierska
| |
| − | ! Nazwa łacińska
| |
| − | ! Nazwa rumuńska
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Broos]]<br>[[Brosz]]'' || ''[[Szászváros]]'' || || ''[[Orăștie]]<br>[[Oroșteiu]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Mühlbach]]'' || ''[[Szászsebes]]'' || || ''[[Sebeș]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Reußmarkt]]'' || ''[[Szerdahely]]'' || || ''[[Miercurea Sibiului]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Hermannstadt]]<br>[[Hermestatt]]'' || ''[[Nagyszeben]]'' || || ''[[Sibiu]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Leschkirch]]'' || ''[[Újegyház]]'' || || ''[[Nocrich]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Großschenk]]<br>[[Groß-Schen]]'' || ''[[Nagysink]]'' || || ''[[Cincu]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Schäßburg]]'' || ''[[Segesvár]]'' || ''[[Castrum Sex]]''<br>później ''[[Saxoburgum]]'' || ''[[Sighișoara]]''
| |
| − | |-
| |
| − | | ''[[Reps]]'' || ''[[Kőhalom]]'' || || ''[[Rupea]]''
| |
| − | |}
| |
| − | | |
| − | '''Siedem krzeseł''' tworzyło długi na 190 km, ale stosunkowo wąski pierwszy region osadniczy [[Sas]]ów Siedmiogrodzkich, który sięgał od Broos w [[Unterwald]] do gmin Homorodbach po drugiej stronie Reps. W kilku miejscach przeszło ponad 30-40 km i tym samym wyraźnie oddaje charakter przygranicznego przedpola. Stamtąd od XIII wieku coraz częściej prowadzono kolonizację wewnętrzną, zwłaszcza na obszarze '''dwóch krzeseł''' (niem. ''[[Zwei Stühle]]''), tj. [[Mediasch]] i [[Schelken]], w rejonie [[Zwischenkokel]] oraz w [[Burzenland]], tak że centralny obszar osadniczy rozszerzał się coraz dalej w kierunku północnym.
| |
| − | | |
| − | <gallery>
| |
| − | File:Hauptstuhl Hermannstadt.svg|Hermannstädter Stuhl
| |
| − | File:Stuhl Broos.svg|Brooser Stuhl
| |
| − | File:Stuhl Mühlbach.svg|Mühlbacher Stuhl
| |
| − | File:Stuhl Reußmarkt.svg|Reußmarkter Stuhl
| |
| − | File:Leschkircher Stuhl.svg|Leschkircher Stuhl
| |
| − | File:Grossschenker Stuhl.svg|Großschenker Stuhl
| |
| − | File:Stuhl Schäßburg.svg|Schäßburger Stuhl
| |
| − | File:Repser Stuhl.svg|Repser Stuhl
| |
| − | File:Zwei Stühle.svg|Zwei Stühle, Mediasch und Schelk
| |
| − | File:Mediascher Stuhl.svg|Mediascher Stuhl
| |
| − | File:Schelker Stuhl.svg|Schelker Stuhl
| |
| − | File:Bistritzer sächsischer Distrikt.svg|Bistritzer Distrikt
| |
| − | File:Kronstädter Distrikt.svg|Kronstädter Distrikt
| |
| − | </gallery>
| |
| − | | |
| − | == zadania ==
| |
| − | | |
| − | Do zadań administracji przewodniczącej należało:
| |
| − | | |
| − | * Pobór podatków i (specjalnych) opłat - mierzony w kasach lub na znaczkach skarbowych
| |
| − | * Orzecznictwo według prawa zwyczajowego (Eygenlandrecht) Sasów Siedmiogrodu wydane przez sędziów, jako bezpośrednich przedstawicieli króla Węgier
| |
| − | * Utrzymanie porządku publicznego
| |
| − | * Nadzór nad gildiami i handlem
| |
| − | * Rekrutacja ludzi wojennych w przypadku sojuszu i do samoobrony
| |
| − | * Zarządzanie lasami
| |
| − | * Wysłanie przedstawicieli do parlamentów stanowych i na uniwersytet narodowy
| |
| − | | |
| − | | |
| − | * Die Erhebung von Steuern und (Sonder-)Abgaben – gemessen in [[Zahlhäusern]] oder [[Steuermarken]]
| |
| − | * Die Rechtsprechung laut [[Gewohnheitsrecht]] ([[Eygenlandrecht]]) der [[Siebenbürger Sachsen]] durch die Stuhlrichter, als direkte Vertreter des ungarischen Königs
| |
| − | * Sicherstellen der öffentlichen Ordnung
| |
| − | * Überwachung der [[Zünfte]] und [[Gewerbe]]
| |
| − | * [[Rekrut]]ierung von Kriegsvolk im Bündnisfall und zur Selbstverteidigung
| |
| − | * Bewirtschaftung der Wälder
| |
| − | * Entsendung von Vertretern zu den Landtagen und zur [[Nationsuniversität]]
| |
| − | | |
| − | == Przypisy ==
| |
| − | {{izvori}}
| |
| − | | |
| − | == Źródło ==
| |
| − | * Gernot Nußbächer: ''Aus Urkunden und Chroniken – Beiträge zur siebenbürgischen Heimatkunde.'' Zweiter Band, Kriterion Verlag, Bukarest 1985.
| |
| − | | |
| − | == Weblinks ==
| |
| − | * [http://rumaenien.projekt-one.de/2007/01/29/stuehle/ Sieben Stühle]
| |
| − | | |
| − | [[Kategoria:Geografia]]
| |
| − | [[Kategoria:Siedmiogród]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia]]
| |
| − | [[Kategoria:Historia Królestwa Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Sasi Siedmiogrodzcy]]
| |
| − | [[Kategoria:Niemcy w Królestwie Węgier]]
| |
| − | [[Kategoria:Niemcy w Rumunii]]
| |
| − | [[Kategoria:Királyföld]] | |
