Szászvárosszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 15: Linia 15:
 
  |
 
  |
  
−
[[Plik:Stuhl Broos.svg|700px|thumb|„Scaunul Orăştiei” în secolul al XV-lea]]
 
 
[[Plik:Scaunul Orastiei CoA.png|thumb|left|150px|Herb Szászvárosszék [dawny)]]
 
[[Plik:Scaunul Orastiei CoA.png|thumb|left|150px|Herb Szászvárosszék [dawny)]]
 +
[[Plik:Stuhl Broos.svg|700px|thumb|right|„Scaunul Orăştiei” w XV wieku]]
 +
[[Plik:Scaunul Orastiei - Josephinische Landesaufnahme, 1769 - 1773.jpg|thumb|right|700px|Szászvárosszék pomiędzy 1769 a 1773]]
  
−
'''Szászvárosszék''' (pol. ''lokacja Brooser'', niem. ''Brooser Stuhl'', rum. ''Scaunul Orăștiei'') − jednostka administracyjna w Siedmiogrod]]zie w latach 1334-1876. Była to najbardziej wysunięta na zachód ''[[lokacja]]'' [[sas]]ka. W 1334 r. składała się z siedmiu osad zamieszkałych przez Sasów: z siedzibą [[Szászváros]], [[Berény]], [[Kasztó]], [[Perkász]], [[Romosz]], [[Szereka]] (''Szarkad'') i [[Tordos]]. [[Alkenyér]], [[Balomir]] i [[Felkenyér]] również zasiedlone zostały przez ludność saską. Podczas kampanii tureckich w 1420 i 1479 roku większość ludności została wymordowana. Jedynie [[Szászváros]] i [[Romosz]] pozostały w większości saskie, Sasi zniknęli z innych wiosek. Węgrzy i Rumuni przenieśli się do Szászváros, Węgrzy do Tordos, Rumuni do innych osad, a Kujir (należący do Obwodu Straży Granicznej) w latach 1766-1851, Ósebeshely, Romoszhely (Kisromosz) i Vajdej (Újfalu).
+
'''Szászvárosszék''' (pol. ''lokacja Brooser'', niem. ''Brooser Stuhl'', rum. ''Scaunul Orăștiei'') − jednostka administracyjna w [[Siedmiogrod]]zie w latach 1334-1876. Była to najbardziej wysunięta na zachód ''[[lokacja]]'' [[sas]]ka. W 1334 r. składała się z siedmiu osad zamieszkałych przez Sasów: z siedzibą [[Szászváros]], [[Berény]], [[Kasztó]], [[Perkász]], [[Romosz]], [[Szereka]] (''Szarkad'') i [[Tordos]]. [[Alkenyér]], [[Balomir]] i [[Felkenyér]] również zasiedlone zostały przez ludność saską. Podczas kampanii tureckich w 1420 i 1479 roku większość ludności została wymordowana. Jedynie [[Szászváros]] i [[Romosz]] pozostały w większości saskie, Sasi zniknęli z innych wiosek. Węgrzy i Rumuni przenieśli się do Szászváros, Węgrzy do Tordos, Rumuni do innych osad, a Kujir (należący do Obwodu Straży Granicznej) w latach 1766-1851, Ósebeshely, Romoszhely (Kisromosz) i Vajdej (Újfalu).
  
 
  Szászvárosba magyarok és románok, Tordosra magyarok, a többi településre románok költöztek, illetve román lakossággal létrejött [[Kudzsir]] ([[1766]] és [[1851]] között a [[Határőrvidék]]hez tartozott), [[Ósebeshely]], [[Romoszhely]] ''(Kisromosz)'' és [[Vajdej (Romosz község)|Vajdej]] ''(Újfalu)''.
 
  Szászvárosba magyarok és románok, Tordosra magyarok, a többi településre románok költöztek, illetve román lakossággal létrejött [[Kudzsir]] ([[1766]] és [[1851]] között a [[Határőrvidék]]hez tartozott), [[Ósebeshely]], [[Romoszhely]] ''(Kisromosz)'' és [[Vajdej (Romosz község)|Vajdej]] ''(Újfalu)''.
  
−
W 1869 r. było 22 479 mieszkańców, z których wg Keleti Károly 19342 (86,0%) było Rumunami, 1670 (7,4%) Węgrami i 1464 (6,5%) Niemcami; 14010 (62,3%) prawosławnymi, 4043 (18,0%) grekokatolikami, 2004 (8,9%) rzymskokatolikami, 1303 (5,8%) luteranami, 978 (4,4%) reformowanymi i 139 (0,6%) mozaistami.
+
W 1869 r. było 22 479 mieszkańców, z których wg Keleti Károly  
 +
* Rumunami − 19 342 (86,0%)'
 +
* Węgrzy − 1 670 (7,4%) i  
 +
* Niemcy − 1464 (6,5%)
 +
 
 +
== Wyznania ==
 +
* prawosławni − 14 010 (62,3%),  
 +
* grekokatolicy − 4 043 (18,0%),  
 +
* rzymscy katolicy − 2 004 (8,9%),  
 +
* luterani − 1 303 (5,8%),  
 +
* reformowani − 978 (4,4%) i  
 +
* mozaiści − 139 (0,6%).
  
 
W 1876 został przyłączony do komitatu [[Hunyad]].<ref>[http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=5746 www.1000ev.hu]</ref>
 
W 1876 został przyłączony do komitatu [[Hunyad]].<ref>[http://www.1000ev.hu/index.php?a=3&param=5746 www.1000ev.hu]</ref>
−
 
−
 
−
[[Plik:Scaunul Orastiei - Josephinische Landesaufnahme, 1769 - 1773.jpg|thumb|150px|Szászvárosszék pomiędzy 1769 a 1773]]
 
  
 
== Należące do domen ==
 
== Należące do domen ==
−
 
−
[[Plik:Scaunul Orastiei - Josephinische Landesaufnahme, 1769 - 1773.jpg|thumb|350px|right|Scaunul Orăştiei în [[Harta Iosefină]] a Transilvaniei, 1769-73]]
 
−
[[Plik:Scaunul Orastiei CoA.png|150px|right]]
 
  
 
{| {{széptáblázat}}
 
{| {{széptáblázat}}
Linia 52: Linia 58:
 
| 1330 || ''[[Cugir]]''<br>poprzednio:<br>''[[Cudgir]]'' || ''[[Kudsir]]<br>[[Kudschir]]<br>[[Kuschir]]'' || || ''[[Kudzsir]] || || w latach 1762-1766<br>został wykluczony<br>ze względu<br>na przynależność<br>do wojskowej granicy<br>Siedmiogrodu,
 
| 1330 || ''[[Cugir]]''<br>poprzednio:<br>''[[Cudgir]]'' || ''[[Kudsir]]<br>[[Kudschir]]<br>[[Kuschir]]'' || || ''[[Kudzsir]] || || w latach 1762-1766<br>został wykluczony<br>ze względu<br>na przynależność<br>do wojskowej granicy<br>Siedmiogrodu,
 
|-
 
|-
−
| 1224 || ''[[Orăștie]]''<br>poprzednio:<br>''[[Oroșteiu]]'' || ''[[Broos]]'' || || ''[[Szászváros]]''<br>tłum. ''Saksońskie miasto'' || ''[[Saxopolis]]'' ||
+
| 1224 || ''[[Orăștie]]''<br>poprzednio:<br>''[[Oroșteiu]]'' || ''[[Broos]]'' || || ''[[Szászváros]]''<br>tłum.<br>''Saksońskie<br>miasto'' || ''[[Saxopolis]]'' ||
 
|-
 
|-
 
| 1334 || ''[[Pricaz]]'' || ''[[Perkasz]]'' || || ''[[Perkász]]'' || ||
 
| 1334 || ''[[Pricaz]]'' || ''[[Perkasz]]'' || || ''[[Perkász]]'' || ||
 
|-
 
|-
−
| 1202 || ''[[Romos]]'' || ''[[Rumessdorf]]<br>[[Rumes]]<br>[[Romos]]<br>[[Ram]]'' || ''[[Romosz]]<br>[[Szászromosz]]''<br>tłum. ''Saksońscy Romowie'' || ''[[Romosz]]'' || ||
+
| 1202 || ''[[Romos]]'' || ''[[Rumessdorf]]<br>[[Rumes]]<br>[[Romos]]<br>[[Ram]]'' || ''[[Romosz]]<br>[[Szászromosz]]''<br>tłum.<br>''Saksońscy<br>Romowie'' || ''[[Romosz]]'' || ||
 
|-
 
|-
 
| || ''[[Romoșel]]'' || ''[[Klein-Rumesch]]<br>[[Klein-Rumeß]]<br>[[Kleinrumes]]<br>[[Klein-Remesch]]<br>[[Klein-Romos]]'' || ''[[Rumes]]<br>[[Klîrumes]]'' || ''[[Romoszhely]]<br>[[Romoshely]]'' || ||
 
| || ''[[Romoșel]]'' || ''[[Klein-Rumesch]]<br>[[Klein-Rumeß]]<br>[[Kleinrumes]]<br>[[Klein-Remesch]]<br>[[Klein-Romos]]'' || ''[[Rumes]]<br>[[Klîrumes]]'' || ''[[Romoszhely]]<br>[[Romoshely]]'' || ||
Linia 68: Linia 74:
 
| 1333-1338 || ''[[Turdaș]]'' || ''[[Thorendorf]]'' || ''[[Tordesch]]'' || ''[[Tordos]]<br>[[Tordas]]'' || ||
 
| 1333-1338 || ''[[Turdaș]]'' || ''[[Thorendorf]]'' || ''[[Tordesch]]'' || ''[[Tordos]]<br>[[Tordas]]'' || ||
 
|-
 
|-
−
| 1532 || ''[[Vaidei/Vaivodei]]''<br>poprzednio:<br>''[[Vaivodei]]<br>[[Voivodu]]'' || ''[[Woiwoden/Neudorf]]<br>[[Weidendorf]]<br>[[Waywoden]]'' || || ''[[Vajdej]]<br>[[Újfalu]]'' || ||
+
| 1532 || ''[[Vaidei]]''<br>poprzednio:<br>''[[Vaivodei]]<br>[[Voivodu]]'' || ''[[Woiwoden]]<br>[[Weidendorf]]<br>[[Waywoden]]'' || || ''[[Vajdej]]<br>[[Újfalu]]'' || ||
 
|-
 
|-
−
| 1486 || ''[[Vinerea]]''<br>poprzednio:<br>''[[Vinerea de Sus, Vălcani]]'' || ''[[Oberbrodsdorf]]<br<[[Ober-Brodsdorf]]<br>[[Brodsdorf]]'' || ''[[Britsderf]]'' || ''[[Felkenyér]]'' || ||
+
| 1486 || ''[[Vinerea]]''<br>poprzednio:<br>''[[Vinerea de Sus]]<br>[[Vălcani]]'' || ''[[Oberbrodsdorf]]<br>[[Ober-Brodsdorf]]<br>[[Brodsdorf]]'' || ''[[Britsderf]]'' || ''[[Felkenyér]]'' || ||
 
|}
 
|}
  

Wersja z 12:51, 11 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Plik:Scaunul Orastiei CoA.png
Herb Szászvárosszék [dawny)
Plik:Stuhl Broos.svg
„Scaunul Orăştiei” w XV wieku
Plik:Scaunul Orastiei - Josephinische Landesaufnahme, 1769 - 1773.jpg
Szászvárosszék pomiędzy 1769 a 1773

Szászvárosszék (pol. lokacja Brooser, niem. Brooser Stuhl, rum. Scaunul Orăștiei) − jednostka administracyjna w Siedmiogrodzie w latach 1334-1876. Była to najbardziej wysunięta na zachód lokacja saska. W 1334 r. składała się z siedmiu osad zamieszkałych przez Sasów: z siedzibą Szászváros, Berény, Kasztó, Perkász, Romosz, Szereka (Szarkad) i Tordos. Alkenyér, Balomir i Felkenyér również zasiedlone zostały przez ludność saską. Podczas kampanii tureckich w 1420 i 1479 roku większość ludności została wymordowana. Jedynie Szászváros i Romosz pozostały w większości saskie, Sasi zniknęli z innych wiosek. Węgrzy i Rumuni przenieśli się do Szászváros, Węgrzy do Tordos, Rumuni do innych osad, a Kujir (należący do Obwodu Straży Granicznej) w latach 1766-1851, Ósebeshely, Romoszhely (Kisromosz) i Vajdej (Újfalu). 

Szászvárosba magyarok és románok, Tordosra magyarok, a többi településre románok költöztek, illetve román lakossággal létrejött Kudzsir (1766 és 1851 között a Határőrvidékhez tartozott), Ósebeshely, Romoszhely (Kisromosz) és Vajdej (Újfalu).

W 1869 r. było 22 479 mieszkańców, z których wg Keleti Károly

  • Rumunami − 19 342 (86,0%)'
  • Węgrzy − 1 670 (7,4%) i
  • Niemcy − 1464 (6,5%)

Wyznania

  • prawosławni − 14 010 (62,3%),
  • grekokatolicy − 4 043 (18,0%),
  • rzymscy katolicy − 2 004 (8,9%),
  • luterani − 1 303 (5,8%),
  • reformowani − 978 (4,4%) i
  • mozaiści − 139 (0,6%).

W 1876 został przyłączony do komitatu Hunyad.[1]

Należące do domen

Lokacja Orăștiei (niem. Brooser Stuhl lub Stuhl Broos) składała się z następujących miejscowości[2]:
Rok
założenia[3] 		Nazwa
rumuńska 		Nazwa
niemiecka 		Nazwa
lokalna 		Nazwa
węgierska 		Nazwa
łacińska 		Uwagi
Balomiru de Câmp Ballendorf
Belendorf
Balmiren		 Balomir
1332-1338 Beriu
poprzednio:
Berini		 Bärend
Bärendorf
Lammdorf		 Birndorf Béreny
1332-1338 Căstău Kastendorf Kásztó
1330 Cugir
poprzednio:
Cudgir		 Kudsir
Kudschir
Kuschir		 Kudzsir w latach 1762-1766
został wykluczony
ze względu
na przynależność
do wojskowej granicy
Siedmiogrodu,
1224 Orăștie
poprzednio:
Oroșteiu		 Broos Szászváros
tłum.
Saksońskie
miasto		 Saxopolis
1334 Pricaz Perkasz Perkász
1202 Romos Rumessdorf
Rumes
Romos
Ram		 Romosz
Szászromosz
tłum.
Saksońscy
Romowie		 Romosz
Romoșel Klein-Rumesch
Klein-Rumeß
Kleinrumes
Klein-Remesch
Klein-Romos		 Rumes
Klîrumes		 Romoszhely
Romoshely
1332-1338 Sereca
poprzednio:
Săraca		 Elsterdorf
Rodomersdorf		 Szereka
Szarkafalva
1493 Sibișel
poprzednio:
Șibișelul-vechiu
Șebișul vechiu		 Alt-Schebeschel
Sebeschel		 Ósebeshely
Felsősebes
Kissebes
1330 Șibot
poprzednio:
Jibot		 Unterbrodsdorf
Unter-Brodsdorf		 Britsderf Alkenyér
Zsibót
1333-1338 Turdaș Thorendorf Tordesch Tordos
Tordas
1532 Vaidei
poprzednio:
Vaivodei
Voivodu		 Woiwoden
Weidendorf
Waywoden		 Vajdej
Újfalu
1486 Vinerea
poprzednio:
Vinerea de Sus
Vălcani		 Oberbrodsdorf
Ober-Brodsdorf
Brodsdorf		 Britsderf Felkenyér

Przypisy

  1. ↑ www.1000ev.hu
  2. ↑ W 1334 r. w początkowym składzie Stolicy było siedem saskich miejscowości: Bärendorf, Broos, Elsterdorf, Kastendorf, Perkasz, Rumes i Tordesch.
  3. ↑ Lata wskazane obok nazwy oznaczają datę pierwszej wzmianki dokumentalnej o miejscowości

Źródła
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Szászvárosszék&oldid=52280”