Sepsiszék: Różnice pomiędzy wersjami

Z Felczak story
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
−
[[Kategoria:2w]]
+
[[Kategoria:1s]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
[[Kategoria:Strony przetłumaczone z węgierskiej Wikipedii]]
 
{{Uwaga|
 
{{Uwaga|
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k
 
|strona  = https://hu.wikipedia.org/wiki/Sepsisz%C3%A9k
−
|autorzy = https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history
+
|autorzy = https://hu.wikipedia.org/w/index.php?title=Sepsisz%C3%A9k&action=history
 
|nota    = węgierski
 
|nota    = węgierski
 
}}
 
}}
Linia 35: Linia 35:
 
[[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]]
 
[[Plik:Szeklerland-planned_seats.png|thumb|Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland]]
  
−
'''Sepsiszék''' a Magyar Királyság egykori közigazgatási területe volt [[Székelyföld]]ön, mely a [[Tusnádi-szoros]] és a [[Barcaság]] között, az [[Olt]] völgyében alakult ki.
+
'''Sepsiszék''' − dawne terytorium administracyjne [[Królestwo|Królestwa Węgier]] w regionie [[Székelyföld]] (''Kraj Seklerów''), które powstało między przełęczą [[Tusnádi-szoros|Tusnád]] a [[Barcaság]] w dolinie rzeki [[Olt]] (rum. ''Aluta'').
  
 
== Lokalizacja ==
 
== Lokalizacja ==
  
−
Historyczna Sepsa znajduje się w Dolinie Olt. Sąsiedzi: Orbaiszék na południowym wschodzie, Kézdiszék i Kászonszék na północnym wschodzie, Csíkszék na północy, chłopięce krzesło Bardóc na północnym zachodzie i jedna z wysp hrabstwa Felső-Fehér, Barcaság na południowym zachodzie .
+
Historyczny ''Sepsiszék'' znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi: [[Orbaiszék]] na południowym wschodzie, [[Kézdiszék]] i [[Kászonszék]] na północnym wschodzie, [[Csíkszék]] na północy, '''chłopięce krzesło''' [[Bardócszék|Bardóc]] na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu [[Felső-Fehér vármegye]], na południowym zachodzie [[Barcaság]].
−
 
 
−
A történelmi Sepsiszék az [[Olt]] völgyében fekszik. Szomszédai: délkeleten [[Orbaiszék]], északkeletre [[Kézdiszék]] és [[Kászonszék]], északra [[Csíkszék]], északnyugatra [[Bardócszék|Bardóc]] fiúszék és [[Felső-Fehér vármegye]] egyik szigete, délnyugatra [[Barcaság]] határolta.
 
  
 
==Historia ==
 
==Historia ==
  
−
Nazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. Jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) II. Król Andrzej w liście uprzywilejowanym, w którym nadał samorządowi saksońskiemu samorząd [1]. A II. Sasi osiedleni przez Andrása przejęli nazwy miejscowości Szeklerów: (saska) ręka, (saska) kula i (saska) rana, a także formę samorządu, stąd powstały saskie krzesła.
+
Nazwa ''Sepsi'' (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (''terra Sicolorum terre Sebus'') w liście uprzywilejowanym króla [[Andrzej II|Andrzeja II]], w którym nadał samorządowi [[sas]]kiemu samorząd.<ref>Szabó Károly (szerk.). ''Székely Oklevéltár''. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)</ref> A Sasi osiedleni przez Andrzeja II przejęli nazwy miejscowości [[Sekler]]ów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały ''szász székek'' (saskie '''krzesła''').
  
 
  Sepsi (Sebus) név már 1224-ben előfordult, mint terület ''(terra Sicolorum terre Sebus)'' [[II. András magyar király|II. András király]] ama kiváltságlevelében, melyben a szászoknak önkormányzatot adott.<ref>{{cite book |author=Szabó Károly (szerk.) |title=Székely Oklevéltár |publisher=Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár |year= 1872 |pages= 5}}</ref> A II. András által betelepített szászok átvették a székely helységek nevét: (Szász)kézd, (Szász)orbó és (Szász)sebes, és az önkormányzati formát, így alakultak ki a szász székek.
 
  Sepsi (Sebus) név már 1224-ben előfordult, mint terület ''(terra Sicolorum terre Sebus)'' [[II. András magyar király|II. András király]] ama kiváltságlevelében, melyben a szászoknak önkormányzatot adott.<ref>{{cite book |author=Szabó Károly (szerk.) |title=Székely Oklevéltár |publisher=Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár |year= 1872 |pages= 5}}</ref> A II. András által betelepített szászok átvették a székely helységek nevét: (Szász)kézd, (Szász)orbó és (Szász)sebes, és az önkormányzati formát, így alakultak ki a szász székek.
  
−
Po Andreanum Szeklerowie, którzy przenieśli się do Kotliny Háromszék, zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z krzesłem Miklósvár) tworzyli jednostkę administracyjną Háromszék.
+
Po [[Andreanum]] Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny [[Háromszéki-medencé|Háromszék]], zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z [[Miklósvár székkel együtt]] ('''''krzesłem''' Miklósvár'')) tworzyli jednostkę administracyjną [[Háromszék]].
−
 
+
'''
−
Az [[Andreanum]] után a Háromszéki-medencébe költözött székelyek nemzetségenként magukkal vitték a kézdi, orbai és sepsi (sebesi) származási helyük nevét s alakították ki önkormányzatukat; az újkorban (Miklósvár székkel együtt) Háromszék közigazgatási egységét alkották.
+
W 1252 roku za zasługi w zagranicznych wyprawach, król [[IV. Béla|Bela IV]] podarował synowi księcia Vince'a, Szeklera z Zer {Szék}, który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Szeklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.  
−
 
 
−
W 1252 roku IV. Za zasługi w zagranicznych ambasadach, król Béla podarował Vince'a, Szeklera z Zer {Szék}, który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Szeklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun.
 
−
 
 
−
1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.
 
−
 
 
−
Pod koniec listopada 1459 r. Na spotkaniu w Sighisoara, które odnowiło unię 3 narodów, delegaci krzesła Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszéka o jego wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszéka.
 
−
 
 
−
1459 novemberének végén a 3 nemzet unióját megújító segesvári gyűlésen Miklósvár szék küldöttei panaszkodtak Sepsiszék bekebelezési törekvései miatt, ekkor oklevélben is megerősítették Miklósvárszék önállóságát.
 
  
−
Na spotkaniu w Clay Village w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.
+
1252-ben [[IV. Béla magyar király|IV. Béla]] király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a [[tatárjárás]] alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.'''
  
−
Az 1506 decemberi agyagfalvi gyűlésen Sepsiszék részéről Kálnoki Bálint, Czirják Balázs, Daczó Péter és Mikó Mihály mint  primorok írták alá a fegyveres fölkelést tiltó okmányt.
+
Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w [[Segesvár]], które odnowiło [[unię 3 narodów]], delegaci '''lokacji''' Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jego wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék.
  
−
Sepsiszék połączył się z Kézdiszék i Orbaiszék w 1562 roku jako Háromszék.
+
Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.
  
−
Sepsiszék 1562-ben egyesült [[Kézdiszék]]kel és [[Orbaiszék]]kel [[Háromszék]] néven.
+
[[Sepsiszék]] połączył się z [[Kézdiszék]] i [[Orbaiszék]] w 1562 roku jako [[Háromszék]].
−
{{Lásd még|Háromszék}}
 
  
 
== Przypisy ==
 
== Przypisy ==
Linia 74: Linia 63:
  
 
== Źródła ==
 
== Źródła ==
−
* {{Tekintő}}
+
* ''[[https://web.archive.org/web/20110710231100/http://www.fatornyosfalunk.com/html/erdelyi_helynevkonyv.html Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]]''. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
 
* Magyar katolikus lexikon
 
* Magyar katolikus lexikon
 
* Pallas Nagy Lexikon
 
* Pallas Nagy Lexikon

Wersja z 07:49, 12 mar 2021

Strona Autorzy Nota
[1] [2] Ten artykuł został przetłumaczony z Wikipedii w języku węgierskim. Treści pochodzące z Wikipedii w języku węgierskim są oparte na licencji Creative Commons 3.0 – Uznanie Autorstwa – Na tych samych warunkach. Kopiując je lub tłumacząc, należy podać ich autorów i udostępnić na tych samych warunkach.
Sepsiszék
Inne nazwy Scaunul Sepsi
Istnienie 13. század - 1562
Państwo Magyar 1867˜–1918 Magyar Királyság, Székelyföld
Centrum Sepsiszentgyörgy
Główne osady Barót
Populacja
Populacja székely
Religia református, római katolikus
Plik:Szeklerland-planned seats.png
Sepsiszék (jasnozielony) w regionie Szeklerland

Sepsiszék − dawne terytorium administracyjne Królestwa Węgier w regionie Székelyföld (Kraj Seklerów), które powstało między przełęczą Tusnád a Barcaság w dolinie rzeki Olt (rum. Aluta).

Lokalizacja

Historyczny Sepsiszék znajduje się w dolinie Olt. Sąsiedzi: Orbaiszék na południowym wschodzie, Kézdiszék i Kászonszék na północnym wschodzie, Csíkszék na północy, chłopięce krzesło Bardóc na północnym zachodzie i jedna z enklaw komitatu Felső-Fehér vármegye, na południowym zachodzie Barcaság.

Historia

Nazwa Sepsi (Sebus) pojawiła się już w 1224 r. jako obszar (terra Sicolorum terre Sebus) w liście uprzywilejowanym króla Andrzeja II, w którym nadał samorządowi saskiemu samorząd.[1] A Sasi osiedleni przez Andrzeja II przejęli nazwy miejscowości Seklerów: (Szász)kézd/(ręka), (Szász)orbó/(kula) (Szász)sebes/(rana), a także formę samorządu, stąd powstały szász székek (saskie krzesła). 

Sepsi (Sebus) név már 1224-ben előfordult, mint terület (terra Sicolorum terre Sebus) II. András király ama kiváltságlevelében, melyben a szászoknak önkormányzatot adott.[2] A II. András által betelepített szászok átvették a székely helységek nevét: (Szász)kézd, (Szász)orbó és (Szász)sebes, és az önkormányzati formát, így alakultak ki a szász székek.

Po Andreanum Seklerowie, którzy przenieśli się do kotliny Háromszék, zabrali ze sobą nazwy swoich miejsc pochodzenia w Kézd, Orba i Sepsis (Sebesi) i utworzyli swój samorząd; w czasach nowożytnych (wraz z Miklósvár székkel együtt (krzesłem Miklósvár)) tworzyli jednostkę administracyjną Háromszék. W 1252 roku za zasługi w zagranicznych wyprawach, król Bela IV podarował synowi księcia Vince'a, Szeklera z Zer {Szék}, który został wyludniony podczas najazdu Tatarów między Rumunami z Kerc, Sasami z Barasu i Szeklerami z Sebus, który był kiedyś własnością Sasa imieniem Fulkun. 

1252-ben IV. Béla király külföldi követségekben tett szolgálataiért Akadás fia Vince comes, Sebus-i székelynek adományozta a kerci románok, Barasu-i szászok és a Sebus-i székelyek területe közötti a tatárjárás alatt elnéptelenedett Zek {Szék} nevű földet, amely egykor Fulkun nevű szász birtoka volt.

Pod koniec listopada 1459 r. na spotkaniu w Segesvár, które odnowiło unię 3 narodów, delegaci lokacji Miklósvár skarżyli się na starania Sepsiszék o jego wchłonięcie, po czym dyplomem potwierdzono niepodległość Miklósvárszék.

Na spotkaniu w grudniu 1506 roku Bálint Kálnoki, Balázs Czirják, Péter Daczó i Mihály Mikó podpisali w imieniu Sepsiszék dokument zakazujący powstania zbrojnego.

Sepsiszék połączył się z Kézdiszék i Orbaiszék w 1562 roku jako Háromszék.

Przypisy

  1. ↑ Szabó Károly (szerk.). Székely Oklevéltár. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár, str. 5. (1872)
  2. ↑ Szabó Károly (szerk.) (1872). Székely Oklevéltár. Magyar Történelmi Társulat, Kolozsvár. str. 5. 

Źródła

  • [Tekintő. Erdélyi helynévkönyv]. Został zebrany z przeglądania bazy danych Vistai András János. [Bez miejsca i roku, publikowane tylko w sieci WWW.] Tomy 1–3. (kötet).
  • Magyar katolikus lexikon
  • Pallas Nagy Lexikon
Źródło: „http://natusiewicz.pl/felczak/index.php?title=Sepsiszék&oldid=52316”